༢. དུ་ཀཾ
༡༥༣. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ན ཧེ་ཏཱུ. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ཧེ་ཏུ, སི་ཡཱ ན ཧེ་ཏུ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ, སི་ཡཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཧེ་ཏུ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, སི་ཡཱ ཧེ་ཏུ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཧེ་ཏུ ཙེ་ཝ ས་ཧེ་ཏུ་ཀོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘ས་ཧེ་ཏུ་ཀོ ཙེ་ཝ ན ཙ ཧེ་ཏཱུ’’ཏི་པི. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཧེ་ཏཱུ ཙེ་ཝ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཙཱ’’ཏི, སི་ཡཱ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཙེ་ཝ ན ཙ ཧེ་ཏཱུ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཙེ་ཝ ན ཙ ཧེ་ཏཱུ’’ཏི. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ཧེ་ཏུ ཙེ་ཝ ས་ཧེ་ཏུ་ཀོ ཙ, སི་ཡཱ ས་ཧེ་ཏུ་ཀོ ཙེ་ཝ ན ཙ ཧེ་ཏུ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཧེ་ཏུ ཙེ་ཝ ས་ཧེ་ཏུ་ཀོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘ས་ཧེ་ཏུ་ཀོ ཙེ་ཝ ན ཙ ཧེ་ཏཱུ’’ཏི་པི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཧེ་ཏུ ཙེ་ཝ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ན ཙ ཧེ་ཏཱུ’’ཏི་པི. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཧེ་ཏཱུ ཙེ་ཝ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙཱ’’ཏི, སི་ཡཱ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ན ཙ ཧེ་ཏཱུ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ན ཙ ཧེ་ཏཱུ’’ཏི. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ཧེ་ཏུ ཙེ་ཝ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙ, སི་ཡཱ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ན ཙ ཧེ་ཏུ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཧེ་ཏུ ཙེ་ཝ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ན ཙ ཧེ་ཏཱུ’’ཏི་པི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ཧེ་ཏུ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀོ. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ན ཧེ་ཏཱུ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ, སི་ཡཱ ན ཧེ་ཏཱུ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ན ཧེ་ཏུ ས་ཧེ་ཏུ་ཀོ, སི་ཡཱ ན ཧེ་ཏུ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀོ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ན ཧེ་ཏུ ས་ཧེ་ཏུ་ཀོ’’ཏི་པི, ‘‘ན ཧེ་ཏུ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀོ’’ཏི་པི.
ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ, ས་ངྑ་ཏཱ.
ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ཨ་ནི་ད་སྶ་ནཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ས་ནི་ད་སྶ་ནོ, སི་ཡཱ ཨ་ནི་ད་སྶ་ནོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ས་པྤ་ཊི་གྷོ, སི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་གྷོ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པཾ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ཨ་རཱུ་པཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ལོ་ཀི་ཡོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ལོ་ཀི་ཡཱ, སི་ཡཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ; ཀེ་ན་ཙི ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ, ཀེ་ན་ཙི ན ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ.
ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ནོ ཨཱ་ས་ཝཱ. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ཨཱ་ས་ཝོ, སི་ཡཱ ནོ ཨཱ་ས་ཝོ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ སཱ་ས་ཝོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ སཱ་ས་ཝཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ཨཱ་ས་ཝ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, སི་ཡཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཨཱ་ས་ཝོ ཙེ་ཝ སཱ་ས་ཝོ ཙཱ’’ཏི, སཱ་ས་ཝོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨཱ་ས་ཝོ. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཨཱ་ས་ཝཱ ཙེ་ཝ སཱ་ས་ཝཱ ཙཱ’’ཏི, སི་ཡཱ སཱ་ས་ཝཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨཱ་ས་ཝཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘སཱ་ས་ཝཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨཱ་ས་ཝཱ’’ཏི. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ཨཱ་ས་ཝོ ཙེ་ཝ སཱ་ས་ཝོ ཙ, སི་ཡཱ སཱ་ས་ཝོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨཱ་ས་ཝོ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཨཱ་ས་ཝོ ཙེ་ཝ སཱ་ས་ཝོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘སཱ་ས་ཝོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨཱ་ས་ཝོ’’ཏི་པི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཨཱ་ས་ཝོ ཙེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘ཨཱ་ས་ཝ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨཱ་ས་ཝོ’’ཏི་པི. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཨཱ་ས་ཝཱ ཙེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙཱ’’ཏི, སི་ཡཱ ཨཱ་ས་ཝ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨཱ་ས་ཝཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཨཱ་ས་ཝ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨཱ་ས་ཝཱ’’ཏི. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ཨཱ་ས་ཝོ ཙེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙ, སི་ཡཱ ཨཱ་ས་ཝ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨཱ་ས་ཝོ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཨཱ་ས་ཝོ ཙེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘ཨཱ་ས་ཝ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨཱ་ས་ཝོ’’ཏི་པི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་སཱ་ས་ཝོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་སཱ་ས་ཝཱ, སི་ཡཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་སཱ་ས་ཝཱ’’ཏི་པི, ‘‘ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ’’ཏི་པི.
ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ནོ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, སི་ཡཱ ནོ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ, སི་ཡཱ ཨ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, སི་ཡཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཉྩེ་ཝ སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡོ ཙཱ’’ཏི, ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ’’. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཙེ་ཝ སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ ཙཱ’’ཏི, སི་ཡཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ’’ཏི. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཉྩེ་ཝ སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡོ ཙ, སི་ཡཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཉྩེ་ཝ སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ སཾ་ཡོ་ཛ་ན’’ནྟི་པི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཉྩེ་ཝ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ སཾ་ཡོ་ཛ་ན’’ནྟི་པི. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཙེ་ཝ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙཱ’’ཏི, སི་ཡཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ’’ཏི. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཉྩེ་ཝ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙ, སི་ཡཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཉྩེ་ཝ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ སཾ་ཡོ་ཛ་ན’’ནྟི་པི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ, སི་ཡཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ’’ཏི་པི, ‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ’’ཏི་པི.
ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ནོ ག་ནྠཱ. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ག་ནྠོ, སི་ཡཱ ནོ ག་ནྠོ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ག་ནྠ་ནི་ཡོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ག་ནྠ་ནི་ཡཱ, སི་ཡཱ ཨ་ག་ནྠ་ནི་ཡཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ག་ནྠ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ག་ནྠ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, སི་ཡཱ ག་ནྠ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ག་ནྠོ ཙེ་ཝ ག་ནྠ་ནི་ཡོ ཙཱ’’ཏི, ‘‘ག་ནྠ་ནི་ཡོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ག་ནྠོ’’. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ག་ནྠཱ ཙེ་ཝ ག་ནྠ་ནི་ཡཱ ཙཱ’’ཏི, སི་ཡཱ ག་ནྠ་ནི་ཡཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ག་ནྠཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ག་ནྠ་ནི་ཡཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ག་ནྠཱ’’ཏི. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ག་ནྠོ ཙེ་ཝ ག་ནྠ་ནི་ཡོ ཙ, སི་ཡཱ ག་ནྠ་ནི་ཡོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ག་ནྠོ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ག་ནྠོ ཙེ་ཝ ག་ནྠ་ནི་ཡོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘ག་ནྠ་ནི་ཡོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ག་ནྠོ’’ཏི་པི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ག་ནྠོ ཙེ་ཝ ག་ནྠ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘ག་ནྠ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ག་ནྠོ’’ཏི་པི. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ག་ནྠཱ ཙེ་ཝ ག་ནྠ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙཱ’’ཏི, སི་ཡཱ ག་ནྠ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ག་ནྠཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ག་ནྠ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ག་ནྠཱ’’ཏི. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ག་ནྠོ ཙེ་ཝ ག་ནྠ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙ, སི་ཡཱ ག་ནྠ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ག་ནྠོ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ག་ནྠོ ཙེ་ཝ ག་ནྠ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘ག་ནྠ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ག་ནྠོ’’ཏི པི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ག་ནྠ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ག་ནྠ་ནི་ཡོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ག་ནྠ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ག་ནྠ་ནི་ཡཱ, སི་ཡཱ ག་ནྠ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ག་ནྠ་ནི་ཡཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ག་ནྠ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ག་ནྠ་ནི་ཡཱ’’ཏི་པི, ‘‘ག་ནྠ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ག་ནྠ་ནི་ཡཱ’’ཏི་པི.
ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ནོ ཨོ་གྷཱ…པེ… ནོ ཡོ་གཱ…པེ… ནོ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ, སི་ཡཱ ནོ ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, སི་ཡཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཉྩེ་ཝ ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡོ ཙཱ’’ཏི, ‘‘ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ’’. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཙེ་ཝ ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡཱ ཙཱ’’ཏི, སི་ཡཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ’’ཏི. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཉྩེ་ཝ ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡོ ཙ, སི་ཡཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཉྩེ་ཝ ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ནཱི་ཝ་ར་ཎ’’ནྟི་པི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཉྩེ་ཝ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ནཱི་ཝ་ར་ཎ’’ནྟི་པི. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཙེ་ཝ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙཱ’’ཏི, སི་ཡཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ’’ཏི. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཉྩེ་ཝ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙ, སི་ཡཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཉྩེ་ཝ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ནཱི་ཝ་ར་ཎ’’ནྟི་པི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡཱ, སི་ཡཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡཱ’’ཏི་པི, ‘‘ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡཱ’’ཏི་པི.
ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ནོ པ་རཱ་མཱ་སཱ. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ པ་རཱ་མཱ་སོ, སི་ཡཱ ནོ པ་རཱ་མཱ་སོ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ པ་རཱ་མ་ཊྛོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ པ་རཱ་མ་ཊྛཱ, སི་ཡཱ ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ པ་རཱ་མཱ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ པ་རཱ་མཱ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, སི་ཡཱ པ་རཱ་མཱ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ པ་རཱ་མཱ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ, སི་ཡཱ པ་རཱ་མཱ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘པ་རཱ་མཱ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ’’ཏི་པི, ‘‘པ་རཱ་མཱ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ’’ཏི་པི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘པ་རཱ་མཱ་སོ ཙེ་ཝ པ་རཱ་མ་ཊྛོ ཙཱ’’ཏི, ‘‘པ་རཱ་མ་ཊྛོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ པ་རཱ་མཱ་སོ’’. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘པ་རཱ་མཱ་སཱ ཙེ་ཝ པ་རཱ་མ་ཊྛཱ ཙཱ’’ཏི, སི་ཡཱ པ་རཱ་མ་ཊྛཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ པ་རཱ་མཱ་སཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘པ་རཱ་མ་ཊྛཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ པ་རཱ་མཱ་སཱ’’ཏི. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ པ་རཱ་མཱ་སོ ཙེ་ཝ པ་རཱ་མ་ཊྛོ ཙ, སི་ཡཱ པ་རཱ་མ་ཊྛོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ པ་རཱ་མཱ་སོ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘པ་རཱ་མཱ་སོ ཙེ་ཝ པ་རཱ་མ་ཊྛོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘པ་རཱ་མ་ཊྛོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ པ་རཱ་མཱ་སོ’’ཏི་པི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ པ་རཱ་མཱ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་རཱ་མ་ཊྛོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ པ་རཱ་མཱ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་རཱ་མ་ཊྛཱ, སི་ཡཱ པ་རཱ་མཱ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘པ་རཱ་མཱ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་རཱ་མ་ཊྛཱ’’ཏི་པི, ‘‘པ་རཱ་མཱ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛཱ’’ཏི་པི.
རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སཱ་ར་མྨ་ཎཱ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙི་ཏྟཾ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ནོ ཙི་ཏྟཱ. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ. དྭེ ཁ་ནྡྷཱ ཨ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙི་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཙི་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ’’ཏི་པི, ‘‘ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ’’ཏི་པི. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཙི་ཏྟ་སཾ་ས་ཊྛཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙི་ཏྟ་ཝི་སཾ་ས་ཊྛོ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཙི་ཏྟེ་ན སཾ་ས་ཊྛོ’’ཏི་པི, ‘‘ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་སཾ་ས་ཊྛོ’’ཏི་པི. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ ནོ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ, སི་ཡཱ ནོ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཙི་ཏྟ་ས་ཧ་བྷུ་ནོ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ ནོ ཙི་ཏྟ་ས་ཧ་བྷཱུ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ཙི་ཏྟ་ས་ཧ་བྷཱུ, སི་ཡཱ ནོ ཙི་ཏྟ་ས་ཧ་བྷཱུ. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ནོ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ ནོ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི, སི་ཡཱ ནོ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཙི་ཏྟ་སཾ་ས་ཊྛ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ. དྭེ ཁ་ནྡྷཱ ནོ ཙི་ཏྟ་སཾ་ས་ཊྛ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཙི་ཏྟ་སཾ་ས་ཊྛ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ས་ཧ་བྷུ་ནོ. དྭེ ཁ་ནྡྷཱ ནོ ཙི་ཏྟ་སཾ་ས་ཊྛ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ས་ཧ་བྷུ་ནོ. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཙི་ཏྟ་སཾ་ས་ཊྛ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ནོ. དྭེ ཁ་ནྡྷཱ ནོ ཙི་ཏྟ་སཾ་ས་ཊྛ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ནོ.
ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀོ. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ བཱ་ཧི་རཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀོ, སི་ཡཱ བཱ་ཧི་རོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ནོ ཨུ་པཱ་དཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ, སི་ཡཱ ནོ ཨུ་པཱ་དཱ, སི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དི་ནྣཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣཱ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ནོ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ, སི་ཡཱ ནོ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, སི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ ཙཱ’’ཏི, ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ’’. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ ཙཱ’’ཏི, སི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ’’ཏི. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ ཙ, སི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ན’’ནྟི་པི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ན’’ནྟི་པི. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ ཙེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙཱ’’ཏི, སི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ’’ཏི. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙ, སི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ན’’ནྟི་པི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ, སི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ’’ཏི་པི, ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ’’ཏི་པི.
ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ནོ ཀི་ལེ་སཱ. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ཀི་ལེ་སོ, སི་ཡཱ ནོ ཀི་ལེ་སོ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ, སི་ཡཱ ཨ་སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱ, སི་ཡཱ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀི་ལེ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ཀི་ལེ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, སི་ཡཱ ཀི་ལེ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཀི་ལེ་སོ ཙེ་ཝ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀོ ཙཱ’’ཏི, ‘‘སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཀི་ལེ་སོ’’. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཙེ་ཝ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ ཙཱ’’ཏི, སི་ཡཱ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཀི་ལེ་སཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཀི་ལེ་སཱ’’ཏི. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ཀི་ལེ་སོ ཙེ་ཝ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀོ ཙ, སི་ཡཱ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཀི་ལེ་སོ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཀི་ལེ་སོ ཙེ་ཝ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཀི་ལེ་སོ’’ཏི་པི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཀི་ལེ་སོ ཙེ་ཝ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཀི་ལེ་སོ’’ཏི་པི. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཀི་ལེ་སོ ཙེ་ཝ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱ ཙཱ’’ཏི, སི་ཡཱ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཀི་ལེ་སཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཀི་ལེ་སཱ’’ཏི. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ཀི་ལེ་སོ ཙེ་ཝ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཙ, སི་ཡཱ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཀི་ལེ་སོ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཀི་ལེ་སོ ཙེ་ཝ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘སཾ་ཀི་ལི་ཊྛོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཀི་ལེ་སོ’’ཏི་པི.
རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཀི་ལེ་སོ ཙེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘ཀི་ལེ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཀི་ལེ་སོ’’ཏི་པི. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཙེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙཱ’’ཏི, སི་ཡཱ ཀི་ལེ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཀི་ལེ་སཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ཀི་ལེ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཀི་ལེ་སཱ’’ཏི. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ སི་ཡཱ ཀི་ལེ་སོ ཙེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙ, སི་ཡཱ ཀི་ལེ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཀི་ལེ་སོ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཀི་ལེ་སོ ཙེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙཱ’’ཏི་པི, ‘‘ཀི་ལེ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཀི་ལེ་སོ’’ཏི་པི. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀི་ལེ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ཀི་ལེ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ, སི་ཡཱ ཀི་ལེ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཀི་ལེ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ’’ཏི་པི, ‘‘ཀི་ལེ་ས་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ’’ཏི་པི.
རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, སི་ཡཱ ན ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, སི་ཡཱ ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ, སི་ཡཱ ན ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ, སི་ཡཱ ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ས་ཝི་ཏ་ཀྐཱ, སི་ཡཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་ཝི་ཙཱ་རོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ས་ཝི་ཙཱ་རཱ, སི་ཡཱ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་པྤཱི་ཏི་ཀོ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ས་པྤཱི་ཏི་ཀཱ, སི་ཡཱ ཨ་པྤཱི་ཏི་ཀཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཱ, སི་ཡཱ ན པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཱ. དྭེ ཁ་ནྡྷཱ ན སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏཱ. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏཱ, སི་ཡཱ ན སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏཱ. དྭེ ཁ་ནྡྷཱ ན ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ, སི་ཡཱ ན ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ.
རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ, སི་ཡཱ ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ, སི་ཡཱ ན རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ, སི་ཡཱ ན ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ, སི་ཡཱ ཨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་ནི་ཡ་ཏོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ནི་ཡ་ཏཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ས་ཨུ་ཏྟ་རོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ས་ཨུ་ཏྟ་རཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་ར་ཎོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ སི་ཡཱ ས་ར་ཎཱ, སི་ཡཱ ཨ་ར་ཎཱ་ཏི.
པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀཾ.
ཁ་ནྡྷ་ཝི་བྷ་ངྒོ ནི་ཊྛི་ཏོ.