༥. ཙཱ་གཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༠. པ་ཀ་ཏི་ཡཱཏི ས་བྷཱ་ཝེ་ན. ཙཱ་གཱ་དྷི་མུ་ཏྟེ་ནཱཏི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཏ་ནྣི་ནྣེ་ན ཏ་པྤོ་ཎེ་ན. ནི་ཙྩཾ ས་དཱ པ་ཝ་ཏྟཱ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་གཱ ཡ་སྶ སོ ནི་ཙྩ་པ་ཝ་ཏྟ་དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་གོ, ཏེ་ན. ཨི་དྷཱ་པི ‘‘པ་ཀ་ཏི་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ. ཡཾ པ་ར་སྶ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ དི་ཡྻ་ཏི, ཏཾ དཱ་ནཾ. ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཏོ སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི, སོ སཾ་ཝི་བྷཱ་གོ. ཨི་ཏོ དཱ་ནི པ་བྷུ་ཏཱིཏི ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དཱ་ནི ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ ཨ་ཛྫ་དི་ཝ་སཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨ་ད་ཏྭཱ ན བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི་ཏི དཱ་ནས་མཱ་དཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ. ཏཾ་དི་ཝ་སནྟི ཏ་སྨིཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ར་མྦྷ་དི་ཝ་སེ. ཏ་ཏྠ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱཏི ཏ་སྨིཾ དཱ་ནེ པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་ར་སྶ ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ. ཝི་ག་ཏ་མ་ལ་མ་ཙྪེ་ར་ཏཱ་དི་གུ་ཎ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཝི་ག་ཏཱ་ནི མ་ལ་མ་ཙྪེ་རཱ་ནི ཨེ་ཏ་སྨཱ་ཏི ཝི་ག་ཏ་མ་ལ་མ་ཙྪེ་རོ, ཙཱ་གོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཝི་ག་ཏ་མ་ལ་མ་ཙྪེ་ར་ཏཱ. ཏ་དཱ་དཱི་ནཾ གུ་ཎཱ་ནཾ, ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ་ནཾ ཝཱ ཝ་སེ་ན.
ས་ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མནྟི སཱ་དྷཱུ་ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཝེ་ཎིཾ ཨ་ནུ ཨ་ནུ ཀ་མ་ནྟོ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟོ, ཨ་ཝོ་ཀྐ་མ་ནྟོ ཝཱ. ཡེ ཨི་མེ དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ལཱ་བྷཱ ཨཱ་ཡུ་ཝ་ཎྞ་སུ་ཁ་བ་ལ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཱ་ད་ཡོ, པི་ཡ་བྷཱ་ཝཱ་ད་ཡོ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏཱ པ་ཀི་ཏྟི་ཏཱ. མ་ནུ་སྶ་ཏྟཾ ཝཱཏི ཝཱ-ས་དྡོ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་ཀ་པྤ་ཏྠོ, ཏེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་པཱ་ཊ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ.
མ་ཙྪེ་ར་མ་ལེ་ནཱཏི མ་ཙྪེ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན མ་ལེ་ན. ཨ་ཐ ཝཱ མ་ཙྪེ་ར་ཉྩ མ་ལ་ཉྩ མ་ཙྪེ་ར་མ་ལཾ, ཏེ་ན མ་ཙྪེ་རེ་ན ཙེ་ཝ ལོ་བྷཱ་དི་མ་ལེ་ན ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཛཱ་ཡ་ན་ཝ་སེ་ནཱཏི ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཝ་སེ་ན. ཀ་ཎྷ་དྷ་མྨཱ་ནནྟི ལོ་བྷཱ་དི་ཨེ་ཀ་ནྟ་ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་ནཾ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ. ཝི་ག་ཏ་ཏྟཱཏི པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ. ཝི་ག་ཏ་མ་ལ་མ་ཙྪེ་རེ་ན ཙེ་ཏ་སཱཏི ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཏོཏི གེ་ཧཾ ཨཱ་ཝ་ས་ནྟ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་མཱ་ན་སྶ. ནི་སྶ་ཡ་ཝི་ཧཱ་རནྟི ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རི་ཏ་བྦ་ཝི་ཧཱ་རཾ, དེ་ཝ་སི་ཀཾ ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱཏི ཨ་གཱ་རཾ ཨཱ་ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་རཱ་གཱ་དི་ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ.
ཡོ ཀི་ཉྩི དེ་ནྟོ་པི སཱ་པེ་ཀྑོ་ཝ དེ་ཏི, སོ མུ་ཏྟ་ཙཱ་གོ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ན ན ཨེ་ཝ་ནྟི ‘‘མུ་ཏྟ་ཙཱ་གོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་སྶ་ཊྛ་ཙཱ་གོཏི ནི་ར་པེ་ཀྑ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་བ་ཧུ་ལོ པུ་གྒ་ལོ ‘‘ལོ་ཧི་ཏ་པཱ་ཎཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དཱ་ན་བ་ཧུ་ལོ པུ་གྒ་ལོ ‘‘པ་ཡ་ཏ་པཱ་ཎཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘དཱ་ཏུཾ ས་དཱ དྷོ་ཏ་ཧ་ཏྠོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་དཱཏི ནི་ཙྩཾ, ཨ་བྷི་ཎྷ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཙྩཱ་གོཏི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ་ཏི ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡཾ ཡཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ པ་རེ ཡཱ་ཙ་ན་ཀཱ. ཡཱ་ཙ་ནེ ཡོ་གོ ཡཱ་ཙ་ན་ཡོ་གོ, པ་རེ་ཧི ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཱ་ཛེ་ན ཡུ་ཏྟོཏི དཱ་ནེ་ན ཡུ་ཏྟོ ས་དཱ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ན་ཏོ. ཨུ་བྷ་ཡེཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ དཱ་ནེ, སཾ་ཝི་བྷཱ་གེ ཙ ར་ཏོ ཨ་བྷི་ར་ཏོ.
༡༦༡. ཡ་ཐཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ཁ་ཎྜ་ཏཱ་དི་གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལ་སྶ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟ་སྶ སཱི་ལཱ་ནུ་སྶ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཨུ་ལཱ༹་ར་པ་རི་ཙྩཱ་ག་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ནུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཙྩཱ་གཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཝི་ག་ཏ་མ་ལ་མ་ཙྪེ་ར་ཏཱ་དི་གུ་ཎ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ.
བྷི་ཡྻོ་སོཏི ཨུ་པ་རི་པི. མ་ཏྟཱ་ཡ པ་མཱ་ཎ་སྶ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ མ་ཏྟཱ་ཡ, ཝི་པུ་ལེ་ན པ་མཱ་ཎེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙཱ་གཱ་དྷི་མུ་ཏྟོཏི པ་རི་ཙྩཱ་གེ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་རོ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨ་ལོ་བྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཀ་ཏྠ་ཙི་པི ཨ་ན་བྷི་ས་ངྒ་ཙི་ཏྟོ. པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀེ་སུ མེ་ཏྟཱ་ཡ་ན་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྩཱ་གོ ཧོ་ཏཱི་ཏི མེ་ཏྟཱ་ཡ མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཀཱ་རཱི ཨ་ནུ་རཱུ་པ་པ་ཊི་པ་ཏྟི. ཝི་སཱ་ར་དོཏི ཝི་ས་དོ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ གུ་ཎེ་ན ཀ་ཏྠ་ཙི་པི ཨ་མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཝི་ཧཱ་རཱི. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.