པ་ཉྩ་ཝ་སཱི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༨. ཝ་ས་ནཾ ཝ་སཱི་ཏི དྷཱ་ཏུ་ནི་དྡེ་ས་ཏཱ་ཡ ཀི་རི་ཡཱ་ནི་དྡེ་སོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝ་སི་ཡོ’’ཏི, ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི པ་ཝ་ཏྟི་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ ཝ་སཱི, ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཝ་སཱི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སཱི. ཛྷཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏུཾ ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ པ་དེ་སེ ཨི་ཙྪཱ ཡ་ཏྠི་ཙྪ་ཀཾ. ཡ་དཱ ཡ་དཱ, ཡ་སྨིཾ ཡ་སྨིཾ ཝཱ ཛྷཱ་ན་ངྒེ ཨི་ཙྪཱ ཡ་དི་ཙྪ་ཀཾ. ཡཱ་ཝ ཡཱ་ཝ ཨི་ཙྪཱ ཡཱ་ཝ་དི་ཙྪ་ཀཾ, ད-ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ. ‘‘ཡཱ་ཝཱ’’ཏི ཙ ཨི་དཾ བ་ཧཱུ་ནཾ ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རཱ་ནཾ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཝི་ཡ ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཨེ་ཀ་མེ་ཝ. སོ ཧི པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎོ་ཏི. ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ ད་ནྡྷཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ ན་ཏྠཱིཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཋཱ་ནེ ཡ་དཱ ཡ་དཱ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཛྷཱ་ན་ངྒཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟ་སྶ ཡ་ཐི་ཙྪི་ཏཾ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ད་ནྡྷཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ ཝི་ཏྠཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ, ཙི་རཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ ན་ཏྠི. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སཱི སི་དྡྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཱཏི ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཝ་སི་ཡོ.
ཨ་ངྒ་ས་མུ་དཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཛྷཱ་ན་སྶ ཛྷཱ་ནེ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སིཾ ནི་པྥཱ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཋ་མཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཡ་ཏོ’’ཏི. ཡ་དི་པི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་མེ་ཝེ་ཏྠ ཨི་ཙྪི་ཏཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སི་ཡཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ, ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ པ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཛ་ཝ་ནེ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཏཱ་ནི ཙ ཁོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཏ་པྤ་ར་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་སྶ ཡ་ཐཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཀ་ཏི་པ་ཡཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ན པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རི པ་ཉྩ ཝཱ ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ཛ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི. ཙ་ཏྟཱ་རི ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་སྶ. པ་ཉྩ ནཱ་ཏི་ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་སྶཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ནི་ར་ནྟ་རནྟི ཝི་ས་བྷཱ་གེ་ཧི ནི་ར་ནྟ་རཾ. ཨ་ཡཾ པ་ནཱཏི བྷ་ཝ་ངྒ་དྭ་ཡ་ནྟ་རི་ཏཱ ཙ་ཏུ་ཛ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སཱི. ཨ་ཉྙེ་སཾ ཝཱ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཀཱ་ལེཏི ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛཱ་ཡ ལ་ཧུ་ཏ་རཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སཱི་ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཀཱ་ལེ. སཱ ཙ ཁོ ཨི་ཏྟ་རཱ པ་རི་ཏྟ་ཀཱ་ལཱ, ན ས་ཏྠུ ཡ་མ་ཀ་མ་ཧཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ ཝི་ཡ ཙི་ར་ཏ་ར་པྤ་བ་ནྡྷ་ཝ་ཏཱི. ཏ་ཐཱ ཧི ཏཾ སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་དྷི་ག་མེ་ན ས་མཾ ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ས་མྨཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཾ, ཛྷཱ་ན་ས་མ་ངྒི་ཏཱ.
སཱི་གྷནྟི ཨེ་ཏྠ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ན་ནྟ་རཾ དྭཱི་སུ བྷ་ཝ་ངྒེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཾ སཱི་གྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ. ཨ་ཡ་ཉྩ མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཝ་སཱི ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡཾ ལ་བྦྷ་ཏི. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཏ་སྶཱ ཨེ་ཝ ཀ་ཐཱ་ཡ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པུ་རི་མ་སྨིཾ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ས་ཎྛ་པེ་མི ས་ནྣི་སཱ་དེ་མི ཨེ་ཀོ་དིཾ ཀ་རོ་མི ས་མཱ་ད་ཧཱ་མི ཡེ་ན་སྶུ་དཾ ནི་ཙྩ་ཀ་པྤཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༣༨༧). ཨི་ཏོ སཱི་གྷ་ཏ་རཱ ཧི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཝ་སཱི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཛུ་ཎྷཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ན་ཝོ་རོ་པི་ཏེ་ཧི ཀེ་སེ་ཧི ཀ་པོ་ཏ་ཀ་ནྡ་རཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ཡ་ཀྑེ་ན མ་ཧ་ནྟ་མྤི པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊཾ པ་དཱ་ལེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠེ པ་ཧཱ་རེ སཱི་སེ དི་ནྣེ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་མྤེ་ཏྠ ནི་ད་སྶེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ཏ་དཱ ཐེ་རོ ཏ་སྶ པ་ཧ་ར་ཎ་ས་མ་ཡེ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་སཱི’’ཏི (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༣༧༤). པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་མཱ་དྷིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ’’ཏི (ཨུ་དཱ. ༣༤) ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མེ པ་ན ཐེ་རཱ ‘‘ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ས་མ་ཀཱ་ལཾ ཏེ་ན པ་ཧཱ་རོ དི་ནྣོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ཨ་ཙྪ་རཱ་མ་ཏྟནྟི ཨ་ངྒུ་ལི་ཕོ་ཊ་མ་ཏྟཾ ཁ་ཎཾ. ཋ་པེ་ཏུནྟི སེ་ཏུ ཝི་ཡ སཱི་གྷ་སོ་ཏཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཨོ་གྷཾ ཝེ་གེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཀྑ་ཎཾ ཛྷཱ་ནཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཏཱ. ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཋ་པ་ནཾ, ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཝཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཝ་སཱི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སཱི. ཏ་ཐེ་ཝ ལ་ཧུཾ ཝུ་ཊྛཱ་ཏུནྟི ཨ་ཙྪ་རཱ་མ་ཏྟཾ ཝཱ ད་ས་ཙྪ་རཱ་མ་ཏྟཾ ཝཱ ལ་ཧུཾ ཁ་ཎཾ ཛྷཱ་ན་ས་མ་ངྒཱི ཧུ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཏཱ. བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟུ་པྤ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ཧེ་ཏྠ ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་ཐཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཁ་ཎཾ ཛྷཱ་ནཾ ཋ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པུ་བྦ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སཱི, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཁ་ཎཾ ཛྷཱ་ན་ས་མ་ངྒཱི ཧུ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པུ་བྦ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སཱི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཡཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི ‘‘ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠནྟི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སཱི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ.
ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ ནི་མྨི་ཏ་པ་བྦ་ཏེ ཏ་སྶ ཝི་ཝ་རེ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཏཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟཾ ཡེ་ན པ་བྦ་ཏཾ ནི་མྨི་ནེ་ཡྻ, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ད་ཀ་སྶ པ་ན ཛྷཱ་ན་སྶ ལ་ཧུ་ཏ་རཾ ཋ་པ་ནཾ, ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཨི་དྷ ནི་ད་སྶི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨི་དྡྷི་མ་ནྟཱ ཨེ་ཀཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཾ ག་རུ་ལ༹་ཏོ ར་ཀྑི་ཏུཾ ན ས་ཀྑིཾ་སཱུ’’ཏི གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ ཨ་སྶཱ་མ.
ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ན་ནྟ་རཱ་ནཱིཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དཱི་ནཾ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ པ་ར་ཏོ ཡཱ་ནི ཛ་ཝ་ནཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ནི. ཡ་ད་གྒེ་ན ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སཱི་སི་དྡྷི, ཏ་ད་གྒེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཝ་སཱི་སི་དྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.