༡༥. ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༡༠. ‘‘ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ་ནི པ་དུ་དྡྷཱ་ར་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ནཱ་ཧ ‘‘དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཾ པ་ར་ཏོ ས་ཡ་མེ་ཝ ཝ་ཀྑ་ཏི. ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི་ཨཱ་དི ནེ་སཾ ས་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ.
ཨ་ཏྠོ ནཱ་མ ས་དྡ་ཏྠོ, བྷཱ་ཝ་ཏྠོ པ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ. སོ པ་ན ས་དྡ་ཏྠོ དུ་ཝི་དྷོ – ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ ཙ་ཀྑཱ་དི་ས་དྡ་ཏྠོ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་དྡ་ཏྠོ དྭཱ་ད་ས་ནྣ་མྤི ས་མཱ་ན་ཏྟཱ.
ཏེ་སུ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཏཱ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཝི་སེ་ས་ཏོ ཏཱ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝི་སེ་ས་ཏོཏི ཝི་སེ་ས་ཏྠ་ཏོ, ཙ་ཀྑཱ་དི་ས་དྡ་ཏྠ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་སྶཱ་དེ་ཏཱིཏི ཙ་ཀྑ་ཏི-ས་དྡོ ‘‘མ་དྷུཾ ཙ་ཀྑ་ཏི, བྱ་ཉྫ་ནཾ ཙ་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི ར་ས་སཱ་ཡ་ན་ཏྠོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏི. ‘‘ཙ་ཀྑུཾ ཁོ པ་ན, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, རཱུ་པཱ་རཱ་མཾ རཱུ་པ་ར་ཏཾ རཱུ་པ་ས་མྨུ་དི་ཏ’’ནྟི (མ. ནི. ༢.༢༠༩) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ་ཀྑུ རཱུ་པཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏི. ས་ཏི་པི སོ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ས་དྡཱ་རཱ་མ་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝེ ཡོ ‘‘ཡཾ ཙ་ཀྑུ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་སཱ་དོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ༥༩༧) པཱ་ལི༹་ཡཾ, ‘‘རཱུ་པཱ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་ར་ཧ་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༦༠༠; ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༤༣༣) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ ཝུ་ཏྟོ ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སོ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་རུ་ལ༹ྷ་ཏྟཱ ཙ་ཀྑུ་མྷི ཨེ་ཝ ཙ་ཀྑུ་ས་དྡོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ག་ཝཱ་དཱི་སུ གོ་ས་དྡཱ་དི ཝི་ཡཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི ཙཱཏི ས་དྡ་ལ་ཀྑ་ཎ་སི་དྡྷ་སྶ ཙ་ཀྑ་ཏི-ས་དྡ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏི. ཙ་ཀྑ་ཏཱིཏི ཧི ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི, ཨ་བྷི་བྱ་ཏྟཾ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནེ་ཏྟ་སྶ ཙ ཝ་ད་ནྟ་སྶ ཝི་ཡ ས་མ་ཝི་ས་མ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ན་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི, ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠ་ཏྟཱ ཝཱ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠ་ཏཱ ཙ ཙ་ཀྑ་ཏི-ས་དྡ་སྶ ད་ཊྛ་བྦཱ. ར་ཏྟ་དུ་ཊྛཱ་དི་ཀཱ་ལེ་སུ ཀ་ཀ་ཎྚ་ཀ་རཱུ་པཾ ཝི་ཡ, ཨུ་དྡ་རཱུ་པཾ ཝི་ཡ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝི་ཀཱ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་མཱ་ནཾ རཱུ་པཾ ཧ་ད་ཡ་ངྒ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ རཱུ་པ་ཡ་ཏི རཱུ་པ་མི་ཝ པ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏི, ས་ཝི་གྒ་ཧ་མི་ཝ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཎཾ ཝཱ རཱུ་པ་ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠོ, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ཀཱ་ས་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཀཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠ་ཏྟཱ ཝཱ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠོ ཨེ་ཝ རཱུ་པ་ས་དྡོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཝ་ཎྞ་ཝཱ་ཙ་ཀ་སྶ རཱུ་པ་ས་དྡ་སྶ རཱུ་པ་ཡ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦ་ཙ་ནཾ, རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝཱ་ཙ་ཀ་སྶ རུ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ. ཨུ་དཱ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠེ ཝ་ཙ་ན་ས་དྡོ ཨེ་ཝ ག་ཧི་ཏོ སི་ཡཱ, ན ཙ ཝ་ཙ་ན་ས་དྡོ ཨེ་ཝེ་ཏྠ ས་དྡོ, ཨ་ཐ ཁོ ས་བྦོ་པི སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ་ཏི. ས་པྤ་ཏཱིཏི ས་ཀེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་པྤཱི་ཡ་ཏི, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝཾ ག་མཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
སཱུ་ཙ་ཡ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཾ ག་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨི་དཾ སུ་ག་ནྡྷཾ, དུ་གྒ་ནྡྷ’’ནྟི པ་ཀཱ་སེ་ཏི, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ པུ་པྥཱ་དི་ཝ་ཏྠུཾ ‘‘ཨེ་ཏྠ པུ་པྥ་མ་ཏྠི, ཙ་མྤ་ཀཱ་དི་ཕ་ལ་མ་ཏྠི, ཨ་མྦཱ་དཱི’’ཏི པེ་སུ་ཉྙཾ ཀ་རོ་ནྟཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ར་ས་གྒ་ཧ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ་མྷི ཨཱ་ཧཱ་ར་ར་སེ ནི་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨ་ཝ྄ཧ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ ནི་རུ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན. ཀུ་ཙྪི་ཏཱ་ནཾ སཱ་ས་ཝ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ཡོཏི ཝི་སེ་སེ་ན ཀཱ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ ཀཱ་མ་རཱ་ག་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ཛ་ནི་ཏེ་སུ, ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ ཙ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡེ་སུ ཀཱ་ཡ་སྶ ཝི་སེ་ས་ཏ་ར་སཱ་ས་ཝ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ. ཏེ་ན ཧི ཕོ་ཊྛ་བྦ་སུ་ཁཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟཱ ས་ཏྟཱ མེ་ཐུ་ན་མྤི སེ་ཝ་ནྟི. ཨུ་པྤ་ཏྟི་དེ་སོཏི ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ, ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ བ་ལ་ཝ་ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་དི་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་སེ་སེ་ན སཱ་ས་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཏེ་སཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
མུ་ནཱ་ཏཱིཏི ནཱ་ལི༹་ཡཱ མི་ན་མཱ་ནོ ཝི་ཡ, མ་ཧཱ་ཏུ་ལཱ་ཡ དྷཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ན་ཏེ ཨི་ཏི ཝཱ མ་ནོ, ཏཾ ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་ཀྑ་ཎཾ དྷཱ་རེ་ནྟཱིཏི ཡེ ཝི་སེ་ས་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་དྡ་པ་རཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ, ཏེ ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ མ་ནོ་གོ་ཙ་ར་བྷཱུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཀཱ་ཡ་ཏ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎ་མ་ན་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི ཝི་ས་ཡ་ཝི་ས་ཡཱི་བྷཱ་ཝེ་ཧི པུ་རི་མཱ་ནི པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི, ཏ་ཐཱ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཱ ཙ ཨ་ཉྙེ མ་ནོ་གོ་ཙ་རཱ ན ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝཾ ན དྷཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི ཨི་མ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ དཱི་པ་ན་ཏྠོ དྷ་མྨ་ས་དྡོ. དྷཱ་རཱི་ཡ་ནྟི སཱ་མ་ཉྙ་རཱུ་པེ་ན ཨ་ཝ་དྷཱ་རཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ དྷ་མྨཱ. ཡ་ཐཱ ཧི རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ ཨེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ན ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ, ཨེ་ཏེ པ་ན ཨ་ནེ་ཀ་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ, ས་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ་པི མ་ན་སཱ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི.
༥༡༡. སེ་ན སེ་ནཱཏི ས་ཀེ་ན ས་ཀེ་ན. ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱིཏི ཨུ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཱིཏི ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟི་ཙྩེ་ཝ ཨ་ཏྠོ. ཨི་མ་སྨིཾ ཙ ཨ་ཏྠེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏྠོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་དྡོ, དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡེ་སུ ཀ་ཏྟུ་ཨ་ཏྠོ. ཏེ ཙཱཏི ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀེ དྷ་མྨེ. ཏེ ཧི ཏཾ་ཏཾ་དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨ་ཡ་ནྟི ག་ཙྪ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཡཱ. ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟཱིཏི པུ་བྦེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ལཱི་ནཱ་ནི ཨ་པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི པུ་བྦ་ནྟ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ པ་ཏྠ་རེ་ནྟི པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི, ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ད་ཉྩ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑཾ. ན ནི་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི ཨཱ་མེ་ཌི་ཏ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་སྶཱ ས་མ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ནི་རུ་ལ༹ྷ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ.
༥༡༢. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་ཏྠ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ་པི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. སཱ་དྷུ་ཕ་ལ་བྷ་རི་ཏ་ཏཱ་ཡ, ཨ་པ་རི་སྶ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཙ མ་ནོ་ར་མྨེ.
ཏ་ཏྠ ནི་ཝ་ས་ནྟཱིཏི ནི་ཝ་ས་ནྟཱ ཝི་ཡ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི. ཡ་ཏྠ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ནི་ཝུ་ཏྠཱ་ནི ཝི་ཡ ཨཱ་ཀི་ཎྞཱ་ནི ཏི་ཊྛ་ནྟི, སོ པ་དེ་སོ ཏེ་སཾ ཨཱ་ཀ་རོ, ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སཱུ་ཏི ཏེ ཏེ་སཾ ཨཱ་ཀ་རོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཙ…པེ… ཨཱ་ཀ་རོ’’ཏི. ཏ་ནྣི་སྶི་ཏ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ མ་ནོ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྶ ཏེ་སཾ དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝོ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་སཱ་མ་གྒི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱ་པི ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ ཨ་ནེ་ཀེ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཏ་ཏྠ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ ས་མོ་ས་ཊཱ ཝི་ཡ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཏོ’’ཏི. ན ཧི དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་དྡྷེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏཱ་ལེ་སོ་པི ཨ་ཏྠི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པུ་ཉྫོ ན་ཏྠི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ’’ཏི (མ་ཧཱ་ནི. ༡༠). ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོཏི ཏེ་སུ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ. ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ ཙ་ཀྑཱ་དི་ཀེ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ན ཧི ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཏྟི་དེ་སོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ཡ་ད་གྒེ་ན ཝཱ ཏེ ཏེ་སཾ ནི་སྶ་ཡཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ, ཏ་ད་གྒེ་ན ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་སོ. ན ཧི པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་མ་ནྟ་རེ་ན རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ན་མྤི ཨཱ་དྷཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏྠི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ནི་སྶ་ཡཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི. བྱ་ཏི་རེ་ཀ་པ་དྷཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ‘‘ཏེ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ ཨི་ཙྩེ་ཝཱ་ཧ, ན ‘‘བྷཱ་ཝེ བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི.
ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན་ཏྠེ་ནཱཏི ‘‘ཙ་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ, ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཏོ ཨཱ་ཡཱ་ནཾ ཏ་ན་ན་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ, ‘‘ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན. དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ བ་ཧུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཙ ཏེ བ་ཧཱུ ཨེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཀི་ཙྩ་ཀ་རཱ་ཏི ‘‘དྷ་མྨཱ ཙ ཏེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩཱ’’ཏི བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནི་དྡེ་སོ.
༥༡༣. ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ལ་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཏོ ལ་ཀྑཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝཱ ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་བྷཱ་ཝོ.
ཏཱ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོཏི ཏ་ཏྟ་ཀ་ཏོ, ཏེ་ན ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི དྷ་མྨ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙོ་ད་ནཱ ན་ཏྠི, ས་ལ་ཀྑ་ཎ་དྷཱ་ར་ཎཾ པ་ན ས་བྦེ་སཾ སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཨཱུ་ན་ཙོ་ད་ནཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ་པི ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. བྷ་ཝ་ངྒ་མ་ན་ས་ངྑཱ་ཏོཏི དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙ་ལི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་བྷ་ཝ་ངྒ་མ་ན་ས་ངྑཱ་ཏོ. ཙ་ལ་ན་ཝ་སེ་ན བྷ་ཝ་ངྒ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི ཨེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནུ་པྤ་ཏྟི, ན ཨ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་སྶཱ་པི ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བྷ་ཝ་ངྒ་མ་ན་ས་ངྑཱ་ཏོ…པེ… ཨུ་པྤ་ཏྟི་དྭཱ་ར’’ནྟི. ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎནྟི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ. ས་ཏི་པི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨ་གྒ་ཧ་ཎཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ཧི ཝཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
༥༡༤. ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ས་ཧུ་པྤ་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀྐ་མཱ་དཱི་སུ ཨ་ཡུ་ཏྟི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཧི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་སྶ་ཙི ཀ་དཱ་ཙི ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ ཀ་སྶ་ཙི ཨེ་ཀཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (ཡ་མ. ཨ་ཊྛ. ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཡ་མ་ཀ ༡༨-༢༡). ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀྐ་མོ ཏཱ་ཝ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི, ན པ་ཧཱ་ན་ཀྐ་མོ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཏོ, ན པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཀྐ་མོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཙྩ་ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ན་ཉྩ ཨ་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་ཏོ, ན བྷཱུ་མི་ཀྐ་མོ ཨ་ཌྜྷེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏྟཱ, ཨི་ཏ་རེ་ས་ཉྩ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙཱ་ཏི. ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀེ་སུ ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཝི་ས་ཡཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ པ་ཋ་མཾ དེ་སེ་ཏ་བྦ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི, ཏེ་སུ་པི པ་ཋ་མཾ དེ་སེ་ཏ་བྦེ་སུ པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ དེ་སི་ཏ་ནྟི.
ཏ་ཏོ གྷཱ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ བ་ཧུ་པ་ཀཱ་ར་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏེ་ཧི པུ་རི་མ་ཏ་རཾ ཨ་དེ་སེ་ཏ་བྦཱ་ནི, ས་ཧ ཝ་ཏྟུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཨེ་ཀེ་ན ཀ་མེ་ན དེ་སེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི གྷཱ་ནཱ་དི་ཀྐ་མེ་ན དེ་སི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི ཧི དེ་སི་ཏེ་སུ ན ན ས་ཀྐཱ ཙོ་དེ་ཏུཾ, ན ཙ ས་ཀྐཱ བོ་དྷེ་ཏ་བྦཱ་ནི ན དེ་སེ་ཏུ་ནྟི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ཝཱ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ སུ་པཱ་ཀ་ཊཱ་ནཱི་ཏི, མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ན ཀི་ཉྩི པ་ཙྩུ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཾ…པེ… ཀི་ཉྩི ཡཱ་ཝ ན་ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི པ་ཙྪཱ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ་པི ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏ་ཏོ བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ་པི དཱུ་ར་ཏ་རེ དཱུ་རེ, སཱི་གྷ་ཏ་རཾ སཱི་གྷ་ཉྩ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ. ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་དྭ་ཡ་ཉྷི དཱུ་ར་གོ་ཙ་ར་ནྟི པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྲཱ་པི ཙ་ཀྑུ དཱུ་ར་ཏ་ར་གོ་ཙ་ར་ནྟི ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་སྶ་ནྟོ་པི ཧི དཱུ་ར་ཏ་རེ ན་དཱི་སོ་ཏཾ, ན ཏ་སྶ སོ་ཏ་པ་ཊི་གྷཱ་ཏ་ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏི. གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་སུ་པི གྷཱ་ནཾ སཱི་གྷ་ཏ་ར་ཝུ་ཏྟཱི་ཏི པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟཾ པུ་ར་ཏོ ཋ་པི་ཏ་མ་ཏྟ་སྶ་པི བྷོ་ཛ་ན་སྶ ག་ནྡྷོ ག་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནཾ ཝཱ ཏེ་སཾ དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ. ཨི་མ་སྨི་ཉྷི ས་རཱི་རེ ས་བྦུ་པ་རི ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་སྶ ཨ་དྷོ སོ་ཏ་སྶ, ཏ་སྶ ཨ་དྷོ གྷཱ་ན་སྶ, ཏ་སྶ ཨ་དྷོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ, ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་སྶ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཏོ, མ་ནོ པ་ན ཨ་རཱུ་པི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་བྦ་པ་ཙྪཱ ཝུ་ཏྟོ. ཏཾ་ཏཾ་གོ་ཙ་ར་ཏྟཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ བཱ་ཧི་རཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཝཱ་ཡ་མ་ཏྠོ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཨི་མེ་སཾ ཀ་མོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. གོ་ཙ་རོ ཝི་ས་ཡོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡོ, མ་ནོ. ཀ་སྶ པ་ན གོ་ཙ་རོ ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་ས་ཡོ? ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི. ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ཝི་བྷ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨེ་ཏེ་ན ཙ་ཀྑཱ་དི་ཨ་ན་ནྟ་རཾ རཱུ་པཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཙ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ.
༥༡༥. ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱཏི ག་ཎ་ན་ས་ངྒ་ཧ་ཝ་སེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ནཱཏི ཙ་ཀྑུ་བྷཱ་ཝ་ས་མཱ་ན་ཏཱ་ཝ་སེ་ན. པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་དོ ཀ་མྨཱ་དི་བྷེ་དོ. དཱ་ནཱ་དི་པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་བྷེ་ད་བྷི་ནྣ་སྶ ཧི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་སྶ, ཏ་སྶ ཙ ས་ཧ་ཀཱ་རཱི་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཱ་ནཾ, བཱ་ཧི་རཱ་ན་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ བྷེ་དེ་ན ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ བྷི་ནྣཾ ཝི་ས་དི་སཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ནི་ར་ཡཱ་དི་ཀོ, ཨ་པ་དཱ་དི་ག་ཏི་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ ག་ཏི་བྷེ་དོ ག་ཏཱི་ནཾ, ག་ཏཱི་སུ ཝཱ བྷེ་དོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ. ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དི་ཀོ, ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དི་ཀོ ཙ ནི་ཀཱ་ཡ་བྷེ་དོ. ཏཾ་ཏཾ་ས་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་བྷེ་དོ པུ་གྒ་ལ་བྷེ་དོ. ཡཱ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་པྤ་བྷེ་ད་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, སོ ཨེ་ཝ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་སྶ བྷེ་དོ ཏཱ་དི་ས་བྷེ་དཱ་ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ཏ་ཏོ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨ་ན་ནྟ་པྤ་བྷེ་ད་ཏཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ཡ་སྨཱ ཛྷཱ་ན་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཏཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ ལོ་ཀི་ཡ་ཙི་ཏྟེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་ཝཱི་སུ་ཏྟ་ར་ས་ཏ་པྤ་བྷེ་ད་ཉྩཱ’’ཏི. ཝ་ཏྠཱུཏི ཙ་ཀྑཱ་དི་ཝ་ཏྠུ. ཏ་པྤ་བྷེ་དེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ནྟ་པྤ་བྷེ་དཾ. པ་ཊི་པ་དཱ དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དཱ་དི. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཛྷཱ་ནཱ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱུ་མི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ. ནཱི་ལཾ ནཱི་ལ་སྶ ས་བྷཱ་གཾ, ཨ་ཉྙཾ ཝི་ས་བྷཱ་གཾ. པ་ཙྩ་ཡོ ཀ་མྨཱ་དི. ཏ་ཏྠཱ་པི ཀུ་ས་ལ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཏཱ, སཱི་ཏ་ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཏཱ ཙ བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨཱ་དིས་དྡེ་ན ག་ཏི་ནི་ཀཱ་ཡ་བྷེ་དོ. ས་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཏྟ་བྷེ་ད་ཏོཏི སུ་ཁཱ དུ་ཀྑཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀོ ས་བྷཱ་ཝ་བྷེ་དོ. ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ སོ་ཏ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཾ ནཱ་ན་ཏྟཾ.
༥༡༦. ‘‘ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་མ་ན་ཏོ’’ཏི ས་ངྑེ་པེ་ན ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་རི་ཏུཾ ‘‘ན ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟེ་སུ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ས་རཱུ་པ་ཏྟཱ ཨུ་ད་ཡ་ཏོ པུ་བྦེ ཀུ་ཏོ་ཙི ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཝ་ཡ་ཏོ ཙ ཨུ་དྡྷཾ ན ཀ་ཏྠ་ཙི ག་ཙྪ་ནྟི, ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཀྑ་ཎེ་པི ཨི་ཏྟ་ར་ཀཱ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཐ ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ས་པ་རི་པྥ་ནྡ་ཀི་རི་ཡཱ་ཝ་སེ་ན ཨཱི་ཧ་ནཾ ཨཱི་ཧཱ, ཙི་ནྟ་ན་ཝ་སེ་ན བྱཱ་པཱ་ར་ནཾ བྱཱ་པཱ་རོ, ཏ་ཏྠ བྱཱ་པཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཧི ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨཱི་ཧཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ན ཙ ཏཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི པ་ན ཨཱི་ཧཱ ཙ ཧོ་ཏི བྱཱ་པཱ་རོ ཙཱ་ཏི ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ. དྷ་མྨ་ཏཱ་ཝཱཏི ས་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ, ཀཱ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ཝཱ ཨཱི་ཧཱ་བྱཱ་པཱ་ར་ར་ཧི་ཏཱ་ནཾ དྭཱ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝོ དྷ་མྨ་ཏཱ. ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ཨ་ཏྠེ ‘‘ཡ’’ནྟི ཨེ་ཏ་སྶ ཡ་སྨཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་རི་མ་སྨིཾ ས་མྦྷ་ཝ་ན་ཝི་སེ་ས་ནཾ ཡཾ-ས་དྡོ. ‘‘སུ་ཉྙོ གཱ་མོ་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ནྣེ་ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི (སཾ. ནི. ༤.༢༣༨) ཝ་ཙ་ན་ཏོ སུ་ཉྙ་གཱ་མོ་ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི. ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ས་ཧི་ཏ་ནྟི ག་ཧི་ཏེ སུ་ཉྙ་གཱ་མེ ཡཾ ཡ་དེ་ཝ བྷཱ་ཛ་ནཾ པ་རཱ་མ་སཱི་ཡ་ཏི, ཏཾ ཏཾ རི་ཏྟ་ཀཾ་ཡེ་ཝ པ་རཱ་མ་སཱི་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དྷུ་ཝཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ནི ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི རི་ཏྟ་ཀཱ་ནེ་ཝ ཨེ་ཏཱ་ནི དི་སྶ་ནྟཱི་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དྷུ་ཝ་སུ་བྷ་སུ་ཁ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི. ཙ་ཀྑཱ་དི་དྭཱ་རེ་སུ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶུ་པྤཱ་ད་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷི་གྷཱ་ཏ་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་ཧི་སུ་སུ་མཱ་ར་པ་ཀྑཱི་ཀུ་ཀྐུ་ར་སི་ངྒཱ་ལ་མ་ཀྐ་ཊཱ ཚ པཱ་ཎ་ཀཱ. ཝི་ས་མ་བི་ལཱ་ཀཱ་ས་གཱ་མ་སུ་སཱ་ན་ཝ་ནཱ་ནི ཏེ་སཾ གོ་ཙ་རཱ. ཏ་ཏྠ ཝི་ས་མཱ་དི་ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ཧི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ཧི ཝི་ས་མ་བྷཱ་ཝ་བི་ལཱ་ཀཱ་ས་གཱ་མ་སུ་སཱ་ན་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ས་དི་སཱུ་པཱ་དི་ནྣ་དྷ་མྨ་ཝ་ན་བྷཱ་ཝེ་ཧི ཨ་བྷི་ར་མི་ཏ་ཏྟཱ རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ས་མཱ་དི་ས་དི་ས་ཏཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ.
ཨི་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ་མུ་ཁ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
དྷཱ་ཏུ་ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༡༧. ཙ་ཀྑུ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཙ་ཀྑུ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཀཱ་མཾ རཱུ་པཱ་ལོ་ཀ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་ད་ཡོ་པི ཏ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ, ཏེ པ་ན སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཎཾ, ཙ་ཀྑུ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ་ཡཾ ནི་དྡེ་སོ ཡ་ཐཱ བྷེ་རི་ས་དྡོ, ཡ་ཝ་ངྐུ་རོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཙ་ཀྑུ པུ་གྒ་ལ་ནྟ་རཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ, ནཱི་ལཱ་དི་ས་བྦ་རཱུ་པ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉྩཱ་ཏི སཱ་མི་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཾ.
ཝི་ད་ཧ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཝ་ཉྩ ཏ་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝི་ནི་ཡུ་ཉྫ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ད་ཧ་ཏཱིཏི ཙ དྷཱ་ཏྭ་ཏྠོ ཨེ་ཝ ཝི་སི་ཊྛོ ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན དཱི་པཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝི་ནཱ་པི ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན དྷཱ་ཏཱུཏི ཨེ་ས ས་དྡོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ་སུ ཙ དྷཱ་ཏུ་ས་དྡ་སི་དྡྷི ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྩཱ་པི ཏེ ཨ་ཏྠཱ ཝུ་ཏྟཱ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑཾ ན ཝི་ད་ཧ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཝི་དྷཾ་སེ་ནྟཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ལོ་ཀི་ཡཱ’’ཏི ཝི་སེ་སི་ཏཾ. ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཱཏི ཨ་ཝ་ཏྠི་ཏཱ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝཱ ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞཱ. སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏཱ་དི་དྷཱ་ཏུ་ཡོ སུ་ཝ་ཎྞཱ་དཱི་ནཾ བཱི་ཛ་བྷཱུ་ཏཱ སེ་ལཱ་ད་ཡོ. ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝནྟི ཨེ་ཏྠ ཀེ་ཙི ‘‘ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་སུ དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཡོ ཡོ ཨ་ཏྠོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པ’’ནྟི ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ད་ཡུ་ཏྟཾ ‘‘ལོ་ཀི་ཡཱ ཧི དྷཱ་ཏུ་ཡོ’’ཏི ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏཾ, ན དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན. ཀཱ་མཾ པ་ཉྩ་པི ཨ་ཏྠཱ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ས་བྦེ་སཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ, ཏ་ཐཱ་པི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཡ་སྶ ཡ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཡ་དཱ ཀ་ཏྟུ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ, ན ཏ་དཱ ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝོ. ཡ་དཱ པ་ན ཀ་མྨ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ, ན ཏ་དཱ ཀ་ཏྟུ་བྷཱ་ཝོ. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པཱི་ཏི ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨི་ཏི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༥༡༨. ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝཾ དྷཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི དྷཱ་ཏུ་ཡོཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི དྷཱ་ཏཱི་ཏི དྷཱ་ཏཱུ་ཏི པ་ད་སི་དྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠོ དྷཱ-ས་དྡོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ. ཀ་ཏྟུ་ཨ་ཏྠོ་པི ཙཱ་ཡཾ པུ་རི་མེ་ན ཨ་ས་དི་སོ ཝི་དྷཱ་ན་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ནཾ བྷི་ནྣ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. ནི་སྶ་ཏྟ་ས་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉྩ དྷཱ་ཏུ་ས་དྡ་སྶ པ་དྷཱ་ནོ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཝི་སུཾ ཝུ་ཏྟོ. དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཝི་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ སཱི་ཧ་ས་དྡོ ཝི་ཡ ཀེ་ས་རི་མྷི ནི་རུ་ལ༹ྷཱ པུ་རི་སེ སེ་ལཱ་ཝ་ཡ་ཝེ་སུ ནི་རུ་ལ༹ྷོ དྷཱ་ཏུ་ས་དྡོ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ཙ་རི་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཉཱ་ཎ་ཉྩ ཉེ་ཡྻ་ཉྩ ཉཱ་ཎ་ཉེ་ཡྻཱ་ནི, ཏེ་སཾ ཨ་ཝ་ཡ་ཝཱ ཏ་པྤ་བྷེ་ད་བྷཱུ་ཏཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཉཱ་ཎ་ཉེ་ཡྻཱ་ཝ་ཡ་ཝཱ. ཏ་ཏྠ ཉཱ་ཎ་པྤ་བྷེ་དོ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཨེ་ཀ་དེ་སོ, ཉེ་ཡྻ་པྤ་བྷེ་དོ ཨ་ཊྛཱ་ར་སཱ་པཱི་ཏི ཉཱ་ཎ་ཉེ་ཡྻཱ་ཝ་ཡ་ཝ་མ་ཏྟཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཉཱ་ཎེ་ན ཉཱ་ཏ་བྦོ ས་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏོ དྷཱ་ཏུ་ས་དྡེ་ན ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཉཱ་ཎ་ཉེ་ཡྻོ, ན དི་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝི་པ་རཱི་ཏ་གྒཱ་ཧ་ཀེ་ཧི ཉེ་ཡྻོ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏ་སྶ ཉཱ་ཎ་ཉེ་ཡྻ་སྶ ཨ་ཝ་ཡ་ཝཱ ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ, ཝི་ས་བྷཱ་ག་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཝ་ཡ་ཝེ་སུ ར་སཱ་དཱི་སུ ནི་རུ་ལ༹ྷོ དྷཱ་ཏུ་ས་དྡོ ཏཱ་དི་སེ་སུ ཨ་ཉྙཱ་ཝ་ཡ་ཝེ་སུ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ཙ་རི་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ར་སཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཝཱ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ་པི ནི་རུ་ལ༹ྷོ ཨེ་ཝ. ‘‘ནི་ཛྫཱི་ཝ་མ་ཏྟ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏེ་ན ནི་ཛྫཱི་ཝ་མ་ཏྟ་པ་ད་ཏྠེ དྷཱ་ཏུ་ས་དྡ་སྶ ནི་རུ་ལ༹ྷ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཚ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཚ་དྷཱ་ཏུ་རོ. ཡོ ལོ་ཀེ པུ་རི་སོ་ཏི དྷ་མྨ་ས་མུ་དཱ་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, སོ ཚ་དྷཱ་ཏུ་རོ ཚ་ནྣཾ པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ནི་ཛྫཱི་ཝ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ ས་མུ་དཱ་ཡ་མ་ཏྟོ, ན ཨེ་ཏྠ ཛཱི་ཝོ ཝཱ པུ་རི་སོ ཝཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༥༡༩. ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཀ་མོ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨི་དྷེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཏི་ཀེ ཏི་ཎྞཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཀ་མཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཧེ་ཏུ་ཕ་ལཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི. ཧེ་ཏུ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ, མ་ནོ་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ་ན་ཉྩ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀོ་ཊི་ཡཱ, ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་དི་ནཱ་པི, ཨི་ཏ་ར་སྶ ས་བྦཱ་པི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཙ, དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ པ་ན ཝེ་ད་ནཱ་དི་ཀཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་ནཱ, ཨ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་དི་ནཱ, ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ན, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ནཱ ཙ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི དྭཱ་ར་བྷཱུ་ཏ་མ་ནོ་ཝ་སེ་ན ཝཱ. དྭཱ་ར་བྷཱུ་ཏ་མ་ནོ་པི ཧི སུ་ཏྟེ་སུ མ་ནོ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྶཱ ཝཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏཱུཏི པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ, ཕ་ལནྟི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༥༢༠. ས་བྦཱ་སཾ ཝ་སེ་ནཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་བྷཱ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་ཉྩ་ཏིཾ་སཱ་ཡ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ན. ཨ་པ་ར་མ་ཏྠ་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ པ་ར་མ་ཏྠ་ས་བྷཱ་ཝེ་སུ ན ཀ་དཱ་ཙི ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ན’’ནྟི.
ཙ་ནྡཱ་བྷཱ་སཱུ་རི་ཡཱ་བྷཱ་དི་ཀཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡེ་ཝ ཧི ཨཱ་བྷཱ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི. རཱུ་པཱ་དི་པ་ཊི་བ་དྡྷཱཏི རཱ་ག་ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རོ སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ‘‘རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཝཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ས་ཏི་པི རཱ་ག་ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎཾ སུ་བྷ་དྷཱ་ཏཱུཏི དུ་ཏི་ཡོ ཝི་ཀ་པྤོ ཝུ་ཏྟོ. སེ་སཱཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ. དྷཱ་ཏུ་དྭ་ཡ་ནི་རོ་དྷ་མ་ཏྟནྟི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ནི་རོ་དྷ་མ་ཏྟཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་རུ་པྤ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ད་ཉྙ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷོ ཝི་ཡ ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་བ་ལ་སི་དྡྷོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་དྭ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎཾ.
‘‘དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་མ་ཏྟ’’ནྟི ཨི་དཾ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཀཱ་མ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོཏི ཀཱ་མ་རཱ་ག་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཝཱ ཀཱ་མ་གུ་ཎོ་པ་སཾ་ཧི་ཏོ. ཡཾ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེཏི ཡེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ཝཱི་ཙི་པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ ཨོ་ཀཱ་སེ. ཨོ་གཱ་ལ༹ྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་དྷོ་བྷཱ་གེ ཙ ཨོ་ཀཱ་སེ ཙ་ར་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཝ་ཙ་རཱ. ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཙ་ར་ནྟཱ་པི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ ཨེ་ཝ ཋཱ་ནེ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ.
ནེ་ཀྑ་མྨ་དྷཱ་ཏུ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཝ ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་ཀྑེ. ས་བྦེ་པི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱཏི དཱ་ན་མ་ཡ་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཏོ, སཱི་ལ་མ་ཡ་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཏོ, པ་བྦ་ཛྫ་ཏོ ཙ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨ་གྒ་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ས་བྦེ་པི ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་དྷ་མྨཱ. ཝི་ཧིཾ་སཱ་དྷཱ་ཏུ ཙེ་ཏ་ནཱ, པ་ར་ཝི་ཧེ་ཋ་ན་ཙྪ་ནྡོ ཝཱ. ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ ཀ་རུ་ཎཱ.
ཧཱི་ནཱཏི ཧཱི་ལི༹་ཏཱ. པ་ཎཱི་ཏཱཏི ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏཱ. ‘‘ནཱ་ཏི་ཧཱི་ལི༹་ཏཱ ནཱ་ཏི་ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ’’ཏི ཁ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སེ ཨཱ་ག་ཏཱ ཧཱི་ན་དུ་ཀ་ཏོ ཨེ་ཝ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ དྷཱ་ཏུ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨུ་བྷོ་པཱིཏི དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ.
ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཡ་དི་པི ཚ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཏ་ཐཱ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཏ་སྶ པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀ་པ་ཙྪཱ་ཙཱ་རི་ཀ་ཏྟཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ག་ཧི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་ས་ཏྟ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ས་ངྑེ་པོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི. ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ, ཏཱ་སུ ཙ ཨེ་ཀེ་ཀི་སྶཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏཱ་ཡ ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ ལོ་ཀོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་དྷཱ་ཏུ་པྤ་བྷེ་ད་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱ’’ཏི.
༥༢༡. ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་བྷེ་དེ་ནཱཏི བ་ཧཱུ་སུ པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ལི་ཁི་ཏཾ, ཀེ་སུ་ཙི ‘‘ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་མ་ནོ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་བྷེ་དེ་ནཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ན ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཀེ་ཝ་ལེ་ན དྷཱ་ཏུ་ས་དྡེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ པ་བྷེ་ད་ཝ་ཙ་ན་ཏོ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ས་དྡེ་ན ཙ ས་མྦ་ནྡྷེ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ དྭེ མ་ནོ་ག་ཧ་ཎཱ་ནི ན ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི. ན ཧི དྭེ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ ས་ནྟི. ཨ་ནྟ་རཱ ཝཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ག་ཧ་ཎཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ཀྑུ…པེ… ཀཱ་ཡ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ཏུ་ལྱ་ཡོ་གེ དྭ་ནྡ་ས་མཱ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ པཱ་ཋོ སི་ཡཱ ‘‘ཙ་ཀྑུ…པེ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མ་ནོ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་བྷེ་དེ་ནཱ’’ཏི. ཏ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དི་ནོ ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྶ ཨ་ཏྟ་སྶ ཨ་དྭ་ཡ་ཏཾ, ནི་ཙྩ་ཏྟ་ཉྩ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ནེ་ཀ་ཏཱ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་པ་ཀཱ་ས་ནཾ ཏེ་སཾ ཛཱི་ཝ་ས་ཉྙཱ་ས་མཱུ་ཧ་ན་ནཱ་ཡ ཧོ་ཏི. ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དེ་ས་ནཱ ས་ངྑེ་པ་དེ་ས་ནཱ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་དེ་ས་ནཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་དེ་ས་ནཱ, ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ ཨ་ན་ཏི་ས་ངྑེ་པ་ཝི་ཏྠཱ་རཱ དྷཱ་ཏུ་དེ་ས་ནཱ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཝཱ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ (ཝི་བྷ. ༡༧༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟཱ དྷཱ་ཏུ་དེ་ས་ནཱ ཨ་ཏི་ས་ངྑེ་པ་དེ་ས་ནཱ, ཨཱ་བྷཱ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་ཨ་ནྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན དེ་སེ་ཏ་བྦཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཏྠཱ་ར་དེ་ས་ནཱ, ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ ཨ་ན་ཏི་ས་ངྑེ་པ་ཝི་ཏྠཱ་རཱ.
ཨ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ. ས་དྡྷ་མྨ་ཏེ་ཛ་སཱ ཝི་ཧ་ཏཾ ས་དྡྷ་མྨ་ཏེ་ཛ་ཝི་ཧ་ཏཾ.
༥༢༢. ས་ངྑ་ཏོཏི ག་ཎ་ན་ཏོ. ཛཱ་ཏི་ཏོཏི ཙ་ཀྑུ་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཛཱ་ཏི་ཏོཏི ཙ་ཀྑུ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དོ’’ཏི. ཝཱི་ས་ཏི དྷ་མྨཱ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་ཏོ. སེ་ས་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ སེ་ས་གྒ་ཧ་ཎཾ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ན ས་བྦ་སོ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི.
༥༢༣. ཏཱ ཙ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ་པི.
པུ་རི་མེ་ཧེ་ཝཱཏི ཨ་ན་ནྟ་རཱ་དཱི་ཧི ཨེ་ཝ. ཛ་ཝ་ན་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ པ་ན ཛ་ཝ་ན་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ་ནཱ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཝཱ་ཡ་མ་ཏྠོ. དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུཏི པ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་དི་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཧ་ཛཱ་ཏ…པེ… པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཝི་ག་ཏཱ་དཱི་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཧེ་ཏུ་ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡ་ཛྷཱ་ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘བ་ཧུ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩཱ ཙ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པ་ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ, ཡཱ ཙ ས་མྤ་ཡོ་གཱ་ན་ནྟ་ར་བྷཱ་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎེ ཡོ་གྱཱ. པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཛྫ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀཱ པ་ན ཝི་པཱ་ཀཱ་པི ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཀ་ཙྩཾ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ’’ཏི ཨི་དཾ ས་བྦཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་དྭ་ཡཾ ཨཱ་རུ་པྤ་དྭ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་ན ཨེ་ཀ་ཙྩཱ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི པཱ་ཀ་ཊོ་ཡ་མ་ཏྠོ. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨ་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀེ་པི པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨེ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ན ཀེ་ཝ་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ལོ་ཀཱ་ད་ཡོཏི ཨཱ་ལོ་ཀོ ནཱ་མ སཱུ་རི་ཡཱ་ལོ་ཀཱ་དི. ཏ་སྶ སུ་ཏྟ་ནྟ་ན་ཡེ་ན ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཨེ་ཝཾ སེ་སཱ་ནི་པི.
ཝི་ཝ་རཾ ནཱ་མ ཝི་སེ་ས་ཏོ སོ་ཏ་བི་ལཾ. ཝཱ་ཡུ ག་ནྡྷཱུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཎ་ཀ་ཝཱ་ཏོ. ཨཱ་པོ མུ་ཁེ པ་ཀྑི་ཏྟ་ཨཱ་ཧཱ་ར་སྶ ཏེ་མ་ན་ཀ་ཨུ་ད་ཀཾ. པ་ཐ་ཝཱི ཀཱ་ཡ་པྤ་སཱ་ད་སྶ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ. བྷ་ཝ་ངྒ་མ་ནཾ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙ་ལི་ཏཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟཾ. ས་བྦ་ཏྠ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ.
༥༢༤. ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ ད་ཊྛ་བྦཱ་ཀཱ་ར་སྶ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་བྦཱ ཨེ་ཝཱ’’ཏི. ཝི་སེ་ས་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཝི་ཙཱ་རོ ཨེ་སོ་ཏི ‘‘ས་ངྑ་ཏཱ’’ཏི ཝི་སེ་སི་ཏཾ. པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟ་ཝི་ཝི་ཏྟ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘པུ་བྦ་ནྟོནཱ་མ ཨ་ཏཱི་ཏོ ཨ་དྡྷཱ, ཨ་པ་ར་ནྟོ ནཱ་མ ཨ་ནཱ་ག་ཏོ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཙ ས་ངྑ་ཏཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ས་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཝི་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. པུ་བྦ་ནྟོ ཝཱ ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨ་སྶ ཨུ་ད་ཡོ ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ. ཨ་པ་ར་ནྟོ ཝ་ཡོ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་སྨཱ པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟ་ཝི་ཝི་ཏྟ་ཏོཏི པཱ་ཀཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་དྡྷཾ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
བྷེ་རི་ཏ་ལཾ ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུ་དཱ་ཏུ ས་དྡ་སྶ ཝི་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨཱ་དཱ་ས་ཏ་ལཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡ་ནྟཾ ནཱ་མ ཨུ་ཙྪུ་ཡ་ནྟཾ. ཙ་ཀྐ་ཡ་ཊྛཱིཏི ཏི་ལ་མ་ནྠཾ ཨཱ་ཧ. སོ ཧི ཨ་ཙ་ཀྐ་བ་ནྡྷོ་པི ཏཾ་ས་དི་ས་ཏཱ་ཡ ཙ་ཀྐ་ཡ་ཊྛཱི་ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཙ་ཀྐ་བ་ནྡྷ་མེ་ཝ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མཱ་ཧི ཙ ཨུ་པ་མཱ་ཧི ནི་ཛྫཱི་ཝཱ་ན. བྷེ་རི་ཏ་ལ་ད་ཎྜཱ་དཱི་ནཾ ས་མཱ་ཡོ་གེ, ནི་ཛྫཱི་ཝཱ་ནཾ ས་དྡཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ ནི་ཛྫཱི་ཝཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ས་མཱ་ཡོ་གེ ནི་ཛྫཱི་ཝཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཕ་ལཱ་ནཾ དྷཱ་ཏུ་མ་ཏྟ་ཏཾ, ཀཱ་ར་ཀ་ཝེ་ད་ཀ་ཝི་ར་ཧ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི.
པུ་རེ་ཙ་རཱ་ནུ་ཙ་རཱ ཝི་ཡཱཏི ནི་ཛྫཱི་ཝ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཀེ་ཙི ནི་ཛྫཱི་ཝཱ པུ་རེ་ཙ་རཱ་ནུ་ཙ་རཱ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཁ་ཎཾ ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི ཨ་ཏྟ་ནོ ཁ་ཎ ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ་པི པུ་རེ་ཙ་རཱ་ནུ་ཙ་རཱ་བྷི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་པུ་བྦ་ཀཱ་ལཱ་པ་ར་ཀཱ་ལ་ཏཱ་ཡ པུ་རེ་ཙ་རཱ་ནུ་ཙ་རཱ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཚ་ནྣ་ཉྷི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་ནེ་ཀཱ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཨ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རུ་པྤ་ཏྟི་པི ན་ཏྠི. ཡ་དི སི་ཡཱ, ཚ་ལཱ༹་ར་མྨ་ཎ་ས་ནྣི་དྷཱ་ནེ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་མ་ནྟ་རེ་ནཱ་པི ཚ་ལཱ༹་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ལ་དྡྷི སི་ཡཱ, ན ཙ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ད་སྶ་ནཱ་དི་ཨ་ན་ནྟ་རཾ ས་ཝ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱ་ན་ནྟ་རཾ ན ད་སྶ་ནཱ་དཱི་ནི, ན ཙ ད་སྶ་ནཱ་དི་ཨ་ན་ནྟ་རཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ བྷ་ཝ་ངྒ་སྶ, ད་སྶ་ནཱ་དཱི་ན་ཉྩ བྷི་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་ཡ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱ་ན་ནྟ་རཾ ད་སྶ་ནཱ་དཱི་ནི, ད་སྶ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཉྩ ས་ཝ་ནཱ་དཱི་ནི ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཡུ་ཏྟ་མེ་ཏཾ. ད་སྶ་ནཱ་དཱི་ནཾ, པ་ན ས་ནྟཱི་ར་མ་ཎ་སྶ ཙ ཨ་བྷི་ནྣ་ཝི་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་དི་ཨ་ན་ནྟ་རཾ ན མ་ནཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དཱ་ཏུ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི? ན་ཡི་ད་མེ་ཝཾ ནི་ཡ་ཏཱ་ནི་ཡ་ཏ་ཝི་ས་ཡཱ་ནཾ བྷི་ནྣ་ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ. ཡ་དི ཙ ད་སྶ་ནཱ་དི་ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཀཱ་ཙི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, སཱ་པི ད་སྶ་ནཱ་དི་དྭཱ་ར་ཏཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་དི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཝ སི་ཡཱ, ན མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ, ཏ་ཏོ ཙ ད་སྶ་ནཱ་དི་ཀི་ཙྩ་ཝི་དྷུ་རཾ ཙི་ནྟ་ནཾ མ་ན་ན་ནྟི མ་ནོ་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ མ་ན་ན་ཀི་ཙྩཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ ཝི་ཡ ད་སྶ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ད་སྶ་ན་ཀི་ཙྩཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཏ་ད་ན་ནྟ་ར་སྶཱ་ཏི ས་བྦཱ་ཡ་པི ད་སྶ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡཱ ན བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ.
ཡ་ཐཱ པ་ན མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱ་ན་ནྟ་རཾ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ, ཏ་ཏོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི, ཨེ་ཝཾ ད་སྶ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱ་ན་ནྟ་རཾ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ, ཏ་ཏོ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཙེ? ན, མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ད་སྶ་ན་དྷཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ས་ངྒ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཧི མ་ན་སོ ནི་བྦི་སེ་སཱ་ཝ་ཏྠཱ མ་ན་ན་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ ད་སྶ་ན་སྶ ནི་བྦི་སེ་སཱ་ཝ་ཏྠཱ ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ད་སྶ་ན་དྷཱ་ཏུ སི་ཡཱ. ཏ་ཉྩ ཙ་ཀྑཱུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ རཱུ་པ་ཝི་ས་ཡ་ནྟི ས་དྡཱ་དི་ཝི་ས་ཡཱ་བྷོ་གཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ཝ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ས་མྦྷ་ཝོ. ཏ་ཏོ ཙ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་སུ་ཏ་མེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ སི་ཡཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ཝི་ཡ ད་སྶ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ས་མཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ས་ངྒ་ཏོ, ཨ་ཉྙ་ཝ་ཏྠུ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ན སི་ཡཱ, ན ཙེ་ཏཾ ཡུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཙ བྱ་ཝ་དྷཱ་ཡི་ཀཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ད་ཊྛ་བྦཱ, ན ཙ་སྶཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཝི་ཡ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཏཱ ཨ་ད་སྶ་ནཱ་དི་ཨ་མ་ན་ན་ཏཱ, ཨ་ཏ ཁོ མ་ན་ན་ཀི་ཙྩཱ་ཝི་སེ་ས་ཏོ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ. མ་ནོ ཧི ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་མྷི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙ་ཝ་ཏྠུ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ཝི་ས་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ ཨ་གྒི ཝི་ཡ ཨུ་སུ་མ་མ་ཏྟེ མ་ན་ན་མ་ཏྟེ ཋ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཝ་ཏྠུ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷེ ཙ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ཨ་གྒི ཝི་ཡ ཨུ་སུ་མ་མ་ཏྟེ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི. པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པ་པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ནི ཙ མ་ན་ན་མ་ཏྟཱ་ནི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ནྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི. པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ན་ཉྷི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ར་མྨ་ན་པ་ཊི་གྷཱ་ཏ་ཛ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷི་ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ, མ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎི་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ས་ཡ་ཝི་ཙི་ནྟ་ནཱ་ས་མྦྷཱུ་ཏ་ཏཱ་ཡ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཱ་ཙི་ནྟ་ནཱ. ཏ་སྨཱ ཨ་བྷི་ནི་པཱ་ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་གྷ་ཊྚ་ནཱ་ནི་གྷཾ་ས་བ་ལེ་ན བྷ་ཝ་ངྒ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཙི་ཏྟཾ ཙ་ལ་ནཱ་ཝ་ཏྠཾ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཙི་ནྟ་ནཱ་ཝི་སེ་ས་ཝི་ར་ཧ་ཏོ ཨ་བྷི་ནི་པཱ་ཏཱ་ནུ་གུ་ཎཾ ཙི་ནྟ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནཾ མ་ན་ན་མ་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི.
ད་སྶ་ནཱ་དི་པི ཨ་བྷི་ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཁ་ཎཾ ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་གུ་ཎཾ ཙི་ནྟ་ནཱ་མ་ན་ན་ས་མ་ཉྙཱ་ཝི་ར་ཧ་ཏོ ད་སྶ་ནཱ་དི་ཨ་བྷི་ནི་པཱ་ཏ་ཝི་སེ་ས་ཝི་ཙི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་དི་ནཱ ས་མཱ་ནཾ ཙི་ནྟ་ནཱ་དི་མ་ན་ན་མ་ཏྟཾ ཨ་ཉྙ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝ་ཏྠུ་ཀི་ཙྩེ་ཧི ཏཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་པི མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ མ་ནོ་དྭཱ་ར་ནི་ཀྑ་མ་པ་ཝེ་ས་བྷཱུ་ཏཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟ་རེ དྭཱ་ར་ནྟ་ར་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཏ་བྦི་ས་ཡ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ པུ་རེ་ཙ་རཱ, ཨ་ནུ་ཙ་རཱ་ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཱ. སཱ པ་ནཱ་ཡཾ ས་ཏི་པི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་བྷཱ་ཝེ མ་ན་སོ ས་མྦྷཱུ་ཡ ཝི་སི་ཊྛ་མ་ན་ན་ཀི་ཙྩཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དྷཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན མ་ནོ་མ་ཏྟཱ དྷཱ་ཏུ མ་ནོ་དྷཱ་ཏཱུཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཙ ཧེ་ཏུ་ནཱ མ་ཏྟ-ས་དྡ་ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛ་ཡོ་ག་ཏོ མ་ནོ་མ་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡ་ས་ངྒ་ཧོ་པི ཙ་སྶཱ ཡུ་ཛྫ་ཏི ཨེ་ཝ. ཨ་ཉྙ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ཧི པ་ན དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཧི ཙ ཝི་སེ་ས་ན་ཏྠཾ ‘‘མ་ནོ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི. མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུཏི པ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཝི་སེ་ས་ནཾ མ་ནོ་ག་ཧ་ཎཾ. དྷཱ་ཏུ་ཝི་སེ་ས་ན་ཏྠེ ཙ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ནཾ དྭཱ་ར་བྷཱུ་ཏ་མ་ནོ་ད་སྶ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི དྭཱ་ར་ས་མ་ཉྙཱ་ར་ཧ་ཏྟཱ ན མ་ནོ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཉྷི མ་ནོ་དྭཱ་ར་ནྟོ་ག་དྷཾ, ན ཙ ད་སྶ་ནཱ་དི་པུ་རེ་ཙ་རཱ་ནུ་ཙ་ར་ནྟི མ་ན་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ, མ་ན་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཙ མ་ནོ་དྭཱ་ར་ས་མ་ཉྙཱ་ར་ཧཾ, ས་ཝི་སེ་ས་ཉྩ ཏ་སྶ མ་ན་ན་ཀི་ཙྩཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀི་ཙྩ་ཉྩཱ་ཏི མ་ཏྟ་ས་དྡ་སྶ ལོ་པ་མ་ནྟ་རེ་ན ‘‘མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི, ནི་ཛྫཱི་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠཾ ‘‘མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.
ས་ལླ་མི་ཝ སཱུ་ལ་མི་ཝ ཏི་ཝི་དྷ་དུ་ཀྑ་ཏཱ་ས་མཱ་ཡོ་ག་ཏོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཝེ་ད་ནཱ་ས་ལླ་སཱུ་ལ་ཡོ་གཱཏི ཝེ་ད་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་ས་ལླ་སཱུ་ལ་ཡོ་ག་ཏོ. ཨཱ་ཏུ་རཱ ཝི་ཡཱཏི ཏེ་ན ཨཱ་ཏུ་རི་བྷཱུ་ཏཱ པུ་གྒ་ལཱ ཝི་ཡ. ཨཱ་སཱ་ཡེ་ཝ དུ་ཀྑཾ ཨཱ་སཱ་དུ་ཀྑཾ, ཨཱ་སཱ་ཝི་གྷཱ་ཏཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ. ས་ཉྙཱ ཧི ཨ་སུ་བྷཱ་དི་ཀ་མྤི སུ་བྷཱ་དི་ཏོ ས་ཛྫཱ་ན་ནྟཱི ཨཱ་སཾ, ཏ་སྶཱ ཙ ཝི་གྷཱ་ཏཾ ཨཱ་སཱི་སི་ཏ་སུ་བྷཱ་དི་ཨ་སི་དྡྷི་ཡཱ ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི. ཝ་ན་མི་གོ ཏི་ཎ་པུ་རི་སཾ པུ་རི་སོ་ཏི ག་ཎྷ་ནྟོ ཨ་ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧ་ཀོ, ཏ་ཐཱ ས་ཉྙཱ་པཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝ་ན་མི་གོ ཝི་ཡཱ’’ཏི. ཀ་མྨ་པ་དྷཱ་ནཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ‘‘པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ པ་ཀྑི་པ་ན་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཛཱ་ཏི་དུ་ཀྑཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏོཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཡ་མཱ་ནེ་ན ཛཱ་ཏི་དུ་ཀྑེ་ན ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏཱ. བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏི ཧི ཛཱ་ཏི་དུ་ཀྑ་ནྟི. པ་དུ་མཾ ཝི་ཡ དི་སྶ་མཱ་ནཾ ཁུ་ར་ཙ་ཀྐཾ ཝི་ཡ རཱུ་པ་མྤི ཨི་ཏྠི་ཨཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན དི་སྶ་མཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷུ་པ་དྡ་ཝཾ ཛ་ནེ་ཏི. ས་བྦེ ཨ་ན་ཏྠཱ རཱ་གཱ་ད་ཡོ, ཛཱ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཙ ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ, ཨ་ནུ་པ་ས་ནྟཱ, ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཱ ཙཱ་ཏི. ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ དྷཱ་ཏུ ཨ་མ་ཏཱ་དི་ཏོ ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝོ ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ ཨི་མ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི ནི་ཡ་མཱ་བྷཱ་ཝོ, ཏེ་ན ཡ་ཐཱ ཨ་ར་ཉྙ་མ་ཀྐ་ཊོ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནི་ཝཱ་རི་ཏོ ག་ཧི་ཏཾ ཨེ་ཀཾ རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་མྤི མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ནྟི ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ན་ཝ་ཊྛི་ཏོ པ་རི་བྦྷ་མ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ག་ཧི་ཏཾ ཨེ་ཀཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ, ཏ་མྤི མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ནྟི ཨ་ན་ཝ་ཊྛི་ཏ་ཏཱ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ཙ མ་ཀྐ་ཊ་ས་མཱ་ན་ཏཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཊྛི་ཝེ་དྷ་ཝི་དྡྷོ་པི ཨུ་པྤ་ཐཾ ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ནྟོ དུ་ཊྛ་སྶོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ. ཡ་ཏྠ་ཀཱ་མ་ནི་པཱ་ཏི་ཏོཏི ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨི་ཙྪི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎེ ནི་པཱ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ནཱ་ནཱ་ཝེ་ས་དྷཱ་རཱི ར་ངྒ་ན་ཊོ.
ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དཱ་ཏུ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨི་ཏི པ་ནྣ་ར་ས་མ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ.