ཝི་མུ་ཏྟི་མ་གྒ་པ་ཀ་ར་ཎཾ
ཀོ སོ ཝི་མུ་ཏྟི་མ་གྒོ ནཱ་མ? ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ ཝི་ཡ སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ནཾ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ དཱི་པ་ཀོ ཨེ་ཀོ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ག་ནྠོ. ཏ་ཏྠ ཧི –
‘‘སཱི་ལཾ ས་མཱ་དྷི པ་ཉྙཱ ཙ, ཝི་མུ་ཏྟི ཙ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ;
ཨ་ནུ་བུ་དྡྷཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ, གོ་ཏ་མེ་ན ཡ་ས་སྶི་ནཱ’’ཏི [དཱི. ནི. ༢.༡༨༦; ཨ. ནི. ༤.༡] –
ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ པ་ཋ་མཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་ད་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝ་སེ་ན སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ དཱི་པི་ཏཱ. སོ པ་ན ག་ནྠོ ཨི་དཱ་ནི ཙི་ན་ར་ཊྛེཡེ་ཝ དི་ཊྛོ, ཙི་ན་བྷཱ་སཱ་ཡ ཙ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏོ (༡༠༤༨-བུ-ཝ) ས་ངྒྷ་པཱ་ལེ་ན ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནཱ. ཀེ་ན པ་ན སོ ཀུ་ཏོ ཙ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ནཱི་ཏོ་ཏི ན པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཏཾ. ཏ་སྶ པ་ན ས་ངྒྷ་པཱ་ལ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ གུ་ཎ་བྷ་དྲོ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཡཱ་ནི་ཀོ བྷི་ཀྑུ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཨི་ནྡི་ཡ་དེ་སི་ཀོ, སོ ཨི་ནྡི་ཡ་ར་ཊྛ་ཏོ ཙི་ན་ར་ཊྛཾ ག་ཙྪ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏོ (༩༧༨-བུ-ཝ) ཙི་ན་ར་ཊྛཾ ག་ཏོ. ཏ་དཱ སོ ཏེ་ན ཨཱ་ནཱི་ཏོ བྷ་ཝེ་ཡྻ [ཝི་མུ་ཏྟི་མ་གྒ, ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒ].
ཏ་སྨི་ཉྷི ཝི་མུ་ཏྟི་མ་གྒེ པུ་བྦཱ་ཙི་ཎྞ་ནི་དཱ་ན་ད་སྶ་ནཾ དྷཱ་ཏུ་ནི་དཱ་ན་ད་སྶ་ན་ཉྩ ཡ་ཐེ་ཝ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ཝཱ་དོ, ཏ་ཐེ་ཝཱ་ག་ཏཾ. དོ་ས་ནི་དཱ་ན་ད་སྶ་ནེ པ་ན ‘‘སེ་མྷཱ་དྷི་ཀོ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ, པི་ཏྟཱ་དྷི་ཀོ དོ་ས་ཙ་རི་ཏོ, ཝཱ་ཏཱ་དྷི་ཀོ མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏོ. སེ་མྷཱ་དྷི་ཀོ ཝཱ མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏོ, ཝཱ་ཏཱ་དྷི་ཀོ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ’’ཏི ཏི་ཎྞ་མྤི རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ དོ་ས་ནི་ཡ་མོ ཝུ་ཏྟོ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བུ་དྡྷ་གྷོ་སེ་ན དི་ཊྛ་ཝི་མུ་ཏྟི་མ་གྒ་པོ་ཏྠ་ཀེ པ་ན ‘‘པི་ཏྟཱ་དྷི་ཀོ དོ་ས་ཙ་རི་ཏོ’’ཏི པཱ་ཋོ ཨཱུ་ནོ བྷ་ཝེ་ཡྻ.
ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི བ་ཧཱུ་ནི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི ཏ་ཏྠ ཝི་མུ་ཏྟི་མ་གྒེ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན དི་སྶ་ནྟི. ཀ་ཐཾ?
སཱི་ལ་ནི་དྡེ་སེ (༡, ༨-པི་ཊྛེ) ‘‘ཨ་ཉྙེ པ་ན སི་ར་ཊྛོ སཱི་ལ་ཏྠོ, སཱི་ཏ་ལ་ཏྠོ སཱི་ལ་ཏྠོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ་པི ན་ཡེ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ཏྠོ་པི ཏ་ཏྠ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན དི་སྶ་ཏི.
ཏ་ཐཱ དྷུ་ཏ་ངྒ་ནི་དྡེ་སེ (༡, ༧༨-པི་ཊྛེ) ‘‘ཡེ་ས་མྤི ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཾ དྷུ་ཏ་ངྒཾ, ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ དྷུ་ཏ་ངྒ་མེ་ཝ ན་ཏྠི, ཨ་ས་ནྟཾ ཀ་སྶ དྷུ་ན་ན་ཏོ དྷུ་ཏ་ངྒཾ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, དྷུ་ཏ་གུ་ཎེ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཙ་ན་ཝི་རོ་དྷོ་པི ཙ ནེ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ’’ནྟི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་དྷུ་ཏ་ངྒམྤི ཏ་ཏྠ དི་སྶ་ཏི. མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ (༡-༡༠༤) པ་ན ‘‘ཡེ་ས་ནྟི ཨ་བྷ་ཡ་གི་རི་ཝཱ་སི་ཀེ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ, ཏེ ཧི དྷུ་ཏ་ངྒཾ ནཱ་མ པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཎྞི་ཏཾ.
ཏ་ཐཱ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ་ནི་དྡེ་སེ (༡, ༡༤༤) ‘‘པ་ཊི་པ་དཱ་ཝི་སུ་དྡྷི ནཱ་མ ས་ས་མྦྷཱ་རི་ཀོ ཨུ་པ་ཙཱ་རོ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ནཱ ནཱ་མ ཨ་པྤ་ནཱ, ས་མྤ་ཧཾ་ས་ནཱ ནཱ་མ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཀེ ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ཨེ་ཀེ་ཝཱ་དོ་པི ཏ་ཏྠ དི་སྶ་ཏི. མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ (༡, ༡༧༢) པ་ན ‘‘ཨེ་ཀེ་ཏི ཨ་བྷ་ཡ་གི་རི་ཝཱ་སི་ནོ’’ཏི ཝ་ཎྞི་ཏཾ.
ཏ་ཐཱ ཁ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སེ (༢, ༨༠-པི་ཊྛེ) ‘‘བ་ལ་རཱུ་པཾ ས་མྦྷ་ཝ་རཱུ་པཾ ཛཱ་ཏི་རཱུ་པཾ རོ་ག་རཱུ་པཾ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ མ་ཏེ་ན མི་དྡྷ་རཱུ་པ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི རཱུ་པཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པོ་རཱ་ཎ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཏེ་སཾ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ ‘‘ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ན་ནྟི ཨ་བྷ་ཡ་གི་རི་ཝཱ་སཱི་ན’’ནྟི ཝ་ཎྞི་ཏཾ. ཏེ་སུ ཛཱ་ཏི་རཱུ་པཾ མི་དྡྷ་རཱུ་པ་ཉྩ ཝི་མུ་ཏྟི་མ་གྒེ ད་སྶི་ཏཾ. ན ཀེ་ཝ་ལཾ ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ མི་དྡྷ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ་པི ‘‘མི་དྡྷཾ ནཱ་མ ཏི་ཝི་དྷཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཛཾ ཨུ་ཏུ་ཛཾ ཙི་ཏྟ་ཛ་ཉྩཱ་ཏི. ཏེ་སུ ཙི་ཏྟ་ཛ་མེ་ཝ ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, སེ་སཱ པ་ན དྭེ ཨ་ར་ཧ་ཏོ་པི བྷ་ཝེ་ཡྻུ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ སཱ་དྷི་ཏོ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་མ་གྒེ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ་ན ཨ་ས་མཱ་ན་ཏྠཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཙ ཨ་བྷ་ཡ་གི་རི་ཝཱ་སཱི་ཧི ཏ་སྶ ག་ནྠ་སྶ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཙ ས་ཀྐཱ ཉཱ་ཏུཾ. ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི པ་ན ཨཱི་དི་སཱ་ནི ཨ་ས་མཱ་ན་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི བ་ཧཱུ་ནི ཏ་ཏྠ སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི་ཡེ་ཝ, ཏཱ་ནི པ་ན ས་བྦཱ་ནི ན ས་ཀྐཱ ཨི་དྷ ད་སྶེ་ཏུཾ.
ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན པ་ན་སྶ ཀ་ར་ཎ་པྤ་ཀཱ་རོ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒ་སྶ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཡཱ ཡཱ ཧི པཱ་ལི༹ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཏོ ཝཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒ་ཏོ ཝཱ ཨ་ཉྙ་སུ་ཏྟ་ནྟེ་ཧི ཝཱ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ སཱ་དྷ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ད་སྶི་ཡ་ཏི, ཏ་ཏྠ་པི སཱ སཱ པཱ་ལི༹ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན དི་སྶ་ཏེ་ཝ. ཏཱ་སུ ཀ་ཉྩི་མ་ཏྟཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མི་ན་ན་ཏྠཱ་ཡ ད་སྶ་ཡི་སྶཱ་མ.
ཡཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (༡, ༤༧-པི་ཊྛེ) ‘‘པ་ཉྩ སཱི་ལཱ་ནི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ སཱི་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒ་པཱ་ལི༹ ད་སྶི་ཏཱ, སཱ ཝི་མུ་ཏྟི་མ་གྒེ་པི དི་སྶ་ཏེ་ཝ.
ཡ་ཉྩ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (༡, ༡༣༧-པི་ཊྛེ) ‘‘ས་མཱ་དྷི ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑོ…པེ… ཝི་ཙཱ་རོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ པེ་ཊ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶི་ཏཾ, ཏ་ཉྩ ཏ་ཏྠ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཏི་པེ་ཊ་ཀེ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ནི་དྡི་ཊྛཾ. ཏི་པེ་ཊ་ཀེཏི ནཱ་མ་ཉྩ པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏ་ཏྠ ཧི ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧཱི་ཏི པཱ་ཋ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ‘‘ཨ་ལོ་བྷ་སྶ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝེ་ཀོ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་དོ་ས་སྶ. ཨ་མོ་ཧ་སྶ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཝི་ཝེ་ཀོ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི པཱ་ཋ་སྶ ཏི་པེ་ཊ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ. སོ ཙ པཱ་ཋོ པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་སེ (༢༦༢-པི་ཊྛེ) ‘‘ཏ་ཏྠ ཨ་ལོ་བྷ་སྶ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཝི་ཝི་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཀཱ་མེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དི་སྶ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཙ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (༡, ༢༥༨-པི་ཊྛེ) ‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི བྷཱ་ཝི་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ པཱ་ལི༹ མ་ཧཱ་ཝ་གྒ་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཏོ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཏ་ཐེ་ཝ ཏ་ཏྠ་པི.
ཡ་ཐཱ ཙ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (༡, ༢༧༢-པི་ཊྛེ) ‘‘ཨ་སྶཱ་སཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི པཱ་ལི༹ ཙ (༡, ༢༧༣-པི་ཊྛེ) ཀ་ཀ་ཙཱུ་པ་མ་པཱ་ལི༹ ཙ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒ་ཏོ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཏ་ཐེ་ཝ ཏ་ཏྠ་པི.
ཡ་ཐཱ ཙ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (༢, ༦༩-པི་ཊྛེ) ‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙི་ནྟཱ་མ་ཡཱ པ་ཉྙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཙ པཱ་ལི༹ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཨཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཙ པཱ་ལི༹ (༢, ༧༡-པི་ཊྛེ) ‘‘དུ་ཀྑེ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཙ པཱ་ལི༹ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཏོ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཏ་ཐེ་ཝ ཏ་ཏྠ་པི. ས་བྦཱ་པི ཙ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་དུ་ཝི་དྷཱ་དི་པ་ཉྙཱ་པ་བྷེ་ད་ཀ་ཐཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ས་མཱ་ནཱ་ཡེ་ཝ.
‘‘ཡེ་ན ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དེ་ན, རཱུ་པཱ་ནི མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི;
པ་རི་ཏྟཾ སུ་ཁུ་མཾ ཨེ་ཏཾ, ཨཱུ་ཀཱ་སི་ར་ས་མཱུ་པ་མ’’ནྟི [ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༤༣༦; དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༥༩༦] –
ཨ་ཡ་མྤི གཱ་ཐཱ ཝི་མུ་ཏྟི་མ་གྒེ་པི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ད་སྶི་ཏཱ. ཨཱུ་ཀཱ་སི་ར་ས་མཱུ་པ་མནྟི པ་དཾ པ་ན ཨཱུ་ཀཱ་ས་མཱུ་པ་མནྟི ཏ་ཏྠ དི་སྶ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་ར་མྤ་ར་ལེ་ཁ་ཀཱ་ནཾ པ་མཱ་ད་ལེ་ཁ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ སི་ཡཱ.
ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་ཡ ཝ་ཙ་ན་ཏྠ་ཏོ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏོ ཀ་མ་ཏོ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཱ་ནཾ པ་བྷེ་ད་ཏོ ཨུ་པ་མཱ་ཏོ ཙ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ད་སྶི་ཏོ, སོ ཙ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ་ན [ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༥༣༠] ས་མཱ་ནོ་ཡེ་ཝ.
ཡ་ཐཱ ཙ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (༢, ༢༤༢-༢༤༥) ས་མྨ་ས་ན་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷེ་ན ཙ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟ་ཡེ་ན ཙ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ས་མྨ་ས་ན་ན་ཡོ ད་སྶི་ཏོ, ཏ་ཐེ་ཝ ཏ་ཏྠ་པི. ཙ་ཀྑཱ་དི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་སུ པ་ན དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨ་ཝི་ཙཱ་ར་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ནཾ ས་ཊྛི་ཡཱ ཨེ་ཝ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟ་ཡེ་ན ས་མྨ་ས་ན་ན་ཡོ ཏ་ཏྠ ད་སྶི་ཏོ.
ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ པ་ན དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ནི་དྡེ་སེ (༢, ༢༣༠-༢༣༢-པི་ཊྛེ་སུ) ཝུ་ཏྟཱ ‘‘ཡ་མ་ཀཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཉྩ…པེ… ཨུ་བྷོ བྷི་ཛྫ་ནྟི པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི གཱ་ཐཱ ཙ, ‘‘ན ཙ་ཀྑུ་ཏོ ཛཱ་ཡ་རེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཚ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཙ, ‘‘ན ས་ཀེ་ན བ་ལེ་ན ཛཱ་ཡ་རེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཚ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་མ་གྒེ བྷ་ངྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ད་སྶི་ཏཱ. ཏཱ་སུ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ་ཡེ་ཝ པཱ་ཋ་བྷེ་དོ དི་སྶ་ཏི.
ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (༢, ༢༦༡-༢-པི་ཊྛེ་སུ) ཨ་རཱུ་པ་ས་ཏྟ་ཀེ་སུ ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་ས་ཀ་ཐཱ་ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟོ ཀ་ལཱ་པ་ཏོ ཙ ཡ་མ་ཀ་ཏོ ཙ ས་མྨ་ས་ན་ན་ཡོ ཝི་མུ་ཏྟི་མ་གྒེ ཨེ་ཏྠེ་ཝ བྷ་ངྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ད་སྶི་ཏོ.
ཝི་མུ་ཏྟི་མ་གྒེ བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ་ཏི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་ས་ངྑཱ་ར་ལོ་ཀ་ཝ་སེ་ན དྭེ་ཡེ་ཝ ལོ་ཀཱ ད་སྶི་ཏཱ, ན པ་ན ཨོ་ཀཱ་ས་ལོ་ཀོ ཡ་ཐཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (༡, ༡༩༩-༢༠༠-པི་ཊྛེ་སུ).
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་མ་གྒོ ནཱ་མ ག་ནྠོ ཀཱི་དི་སོ་ཏི ས་ཀྐཱ ཨ་ནུ་མི་ནི་ཏུཾ. སོ པ་ན ཡ་ཐཱ ན མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི་ནཾ ག་ནྠོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ཡཱ་ནི་ཀཱ་ན་མྤི ན ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ ཐེ་ར་ཝཱ་ད་པི་ཊ་ཀ་མེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏ་ཏྠ ན ཀི་ཉྩི་པི སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པི་ཀཾ ནཱ་མཾ ཝཱ ཐེ་ར་ཝཱ་དོ ཝཱ དི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ སོ སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པེ ཀ་ཏ་ག་ནྠོ་པི ན ཧོ་ཏི. ཨི་ནྡི་ཡ་ར་ཊྛི་ཀཾ པ་ན ནཱ་མ་ཉྩ ཝོ་ཧཱ་རོ ཙ ཏ་ཏྠ བ་ཧཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ དི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་ནྡི་ཡ་ར་ཊྛེ ཀ་ཏ་ག་ནྠོ་ཝ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཡ་སྨཱ ཙ་སྶ པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་སཾ ནི་སྶི་ཏ་བྷཱ་ཝོ བ་ཧཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ དི་སྶ་ཏི, ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ན མི་དྡྷ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ ཙ, ཨ་ར་ཧ་ཏོ་པི ཏ་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ ཙ ཏ་མེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ད་སྶཱི་ཡ་ཏི, པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒ་ག་ཎྛི་པ་དེ ཙ པེ་ཊ་ཀེ་ཏི པ་ད་སྶ [པ་ཊི. མ. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༣༦] ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ‘‘སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ པེ་ཊ་ཀཾ མ་ཧི་སཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ག་ནྠོ’’ཏི ཝ་ཎྞི་ཏོ. ཏ་སྨཱ ཨེ་སོ ཝི་མུ་ཏྟི་མ་གྒོ མ་ཧི་སཱ་ས་ཀ་ནི་ཀཱ་ཡི་ཀེ་ན ཀ་ཏོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ མ་ཏི.