ད་ཀྑི་ཎ་ཨི་ནྡི་ཡ་ར་ཊྛི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཡུ་ཏྟི
བ་ཧཱུ པ་ན ཨཱ་དྷུ་ནི་ཀཱ ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎཱ དྷ་མྨཱ་ན་ནྡཱ་ད་ཡོ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བུ་དྡྷ་གྷོ་ས་ཏྠེ་རོ ད་ཀྑི་ཎ་ཨི་ནྡི་ཡ་ར་ཊྛི་ཀོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཡུ་ཏྟི, ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཊཱི་ཀཱ་ཀཱ་རཱ ཐེ་རཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཨི་ནྡི་ཡ་ར་ཊྛི་ཀཱ་ཡེ་ཝ. ཏ་ཐཱ ཧི བུ་དྡྷ་ཝཾ་ས་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ ཨ་བྷི་དྷ་མྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ ཀཱ་ར་ཀོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བུ་དྡྷ་ད་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཙོ་ལ༹་ར་ཊྛེ ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་ན་དི་ཡཾ ཨུ་ར་ག་ན་ག་རེ ཛཱ་ཏོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བུ་དྡྷ་གྷོ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཙ. པ་ར་མ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ-ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་ད-ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཏྠ་ས་ངྒ་ཧཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཀོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རོ [ཨེ་ཀ་ཙྩེ པ་ན ཝ་ད་ནྟི-པ་ར་མ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ ཨེ་ཀོ, ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཏྠ་ས་ངྒ་ཧཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཀོ ཨེ་ཀོ་ཏི དྭེ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རཱ་ཏི] ཀ་ཉྩི་ཝ་ར་ར་ཊྛེ ཀཱ་ཝེ་རི་ན་ག་རཛཱ་ཏི་ཀོ. ཁུ་དྡ་ཀ་ནི་ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཨུ་དཱ་ནཱ་དི་པཱ་ལི༹་ཡཱ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ པ་ར་མ་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཱ ཀཱ་ར་ཀོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱ་ལ་ཏྠེ་རོ་པི ད་ཀྑི་ཎ་ཨི་ནྡི་ཡ་ར་ཊྛེ ཀ་ཉྩི་པུ་ར་ཛཱ་ཏི་ཀོ. ཏ་ཐེ་ཝཱ་ཡ་མྤཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི མ་ནོ་ར་ཐ་པཱུ་ར་ཎི་ཡཱ ནཱ་མ ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ནི་ག་མ་ནེ –
‘‘ཨཱ་ཡཱ་ཙི་ཏོ སུ་མ་ཏི་ནཱ, ཐེ་རེ་ན བྷ་ད་ནྟ་ཛོ་ཏི་པཱ་ལེ་ན;
ཀ་ཉྩི་པུ་རཱ་དཱི་སུ མ་ཡཱ, པུ་བྦེ ས་དྡྷིཾ ཝ་ས་ནྟེ་ནཱ’’ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཀ་ཉྩི་པུ་རཾ ནཱ་མ མ་ད་ར་ས་ན་ག་ར་སྶ ཨཱི་ས་ཀཾ པ་ཙྪི་མ་ནི་སྶི་ཏེ ད་ཀྑི་ཎ་དི་སཱ་བྷཱ་གེ པ་ཉྩ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མི་ལ་པྤ་མཱ་ཎེ པ་དེ་སེ ཨི་དཱ་ནི ཀ་ཉྫཱི་ཝ་ར ཨི་ཏི ཝོ་ཧ་རི་ཏ་ན་ག་ར་མེ་ཝ.
ཏ་ཐཱ པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ ནཱ་མ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ནི་ག་མ་ནེ་པི –
‘‘ཨཱ་ཡཱ་ཙི་ཏོ སུ་མ་ཏི་ནཱ, ཐེ་རེ་ན བུ་དྡྷ་མི་ཏྟེ་ན;
པུ་བྦེ མ་ཡཱུ་ར་དཱུ་ཏ [མ་ཡཱུ་ར་རཱུ་པ (སཱི.), མ་ཡཱུ་ར་སུ་ཏྟ (སྱཱ.)] པ་ཊྚ་ན་མྷི ས་དྡྷིཾ ཝ་ས་ནྟེ་ནཱ’’ཏི – ཝུ་ཏྟཾ.
ཨེ་ཏྠ ཙ མ་ཡཱུ་ར་དཱུ་ཏ་པ་ཊྚ་ནཾ ནཱ་མ ཨི་དཱ་ནི མ་ད་ར་ས་ན་ག་ར་ས་མཱི་པེ མི་ལ་པོ་ར ཨི་ཏི ཝོ་ཧ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ནྟི པོ་རཱ་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ག་ཝེ་སཱི་ཧི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨི་མཱ་ཧི པ་ན ནི་ག་མ་ན་གཱ་ཐཱ་ཧི ད་ཀྑི་ཎ་ཨི་ནྡི་ཡ་ར་ཊྛེ་ཡེ་ཝ ནི་ཝུ་ཏྠ་པུ་བྦ་ཏཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི, བོ་དྷི་མ་ཎྜ་ས་མཱི་པེ ཝཱ, མ་ར་མྨ་ར་ཊྛེ ཝཱ ནི་ཝུ་ཏྠ་པུ་བྦ་ཏཱ་ཡ པ་ཀཱ་ས་ན་ཉྩ ན དི་སྶ་ཏི. ཏེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བུ་དྡྷ་གྷོ་སོ ད་ཀྑི་ཎ་ཨི་ནྡི་ཡ་ར་ཊྛི་ཀོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ན ས་ཀྐཱ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏུཾ.
ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡམྤི ཝི་ན་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (༣, ༡༣) ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཡཾ པ་ན ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ པ་མུ་ཁེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝི་ནཱ ཛ་ག་ཏི་ཡཱ པ་མུ་ཁཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཀ་ཐི་ཏ’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ར་ཊྛེ པཱ་ཊེ་ཀྐ་ས་ནྣི་ཝེ་སཱ ཨེ་ཀ་ཙྪ་ད་ནཱ ག་བྦྷ་པཱ་ལི༹་ཡོ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི.
ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན ‘‘ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ར་ཊྛི་ཀེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི ཀ་ཏཱ’’ཏི པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བུ་དྡྷ་གྷོ་སོ་པི ཙ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡྷཱ་ཡ་བྷཱ་སི་ཏ་མྤི ཏ་ནྡེ་སི་ཀ་ག་བྦྷ་པཱ་ལི༹་ས་ནྣི་ཝེ་སཱ་ཀཱ་ར་མྤི སུ་ཊྛུ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ནྡེ་སི་ཀོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུ་ནྟི.
ཏ་ཐཱ ཨི་མ་སྶ་པི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒ་སྶ ནི་ག་མ་ནེ – ‘‘མོ་ར་ཎྜ་ཁེ་ཊ་ཀ་ཝ་ཏྟ་བྦེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཁེ་ཊོཏི པ་ད་སྶ གཱ་མོ་ཏི ཝཱ, ཛཱ་ན་པ་དཱ་ནཾ ཀ་སྶ་ཀཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་སོ་ཏི ཝཱ, ཁུ་དྡ་ཀ་ན་ག་ར་ནྟི ཝཱ ཏ་ཡོ ཨ་ཏྠཱ ས་ཀྐ་ཏཱ་བྷི་དྷཱ་ནེ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ, ད་ཀྑི་ཎ་ཨི་ནྡི་ཡ་ར་ཊྛེ་སུ ཙ ཡཱ་ཝ་ཛྫ་ཏ་ནཱ་པི གཱ་མོ ཁེ་ཌཱཏི ཝོ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏི. ཏ་སྨཱ མོ་ར་ཎྜ་ཝ྄ཧ་ཡེ ཁེ་ཊེ ཛཱ་ཏོ མོ་ར་ཎྜ་ཁེ་ཊ་ཀོ, མོ་ར་ཎྜ་ཁེ་ཊ་ཀོ ཨི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ མོ་ར་ཎྜ་ཁེ་ཊ་ཀ་ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཏེ་ན མོ་ར་ཎྜ་ཁེ་ཊ་ཀ་ཝ་ཏྟ་བྦེ་ནཱ་ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘མོ་ར་ཎྜ་གཱ་མེ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ་ན ཐེ་རེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨི་དཱ་ནི པ་ན ད་ཀྑི་ཎ་ཨི་ནྡི་ཡ་ར་ཊྛེ གུ་ནྟཱ་ཛ་ན་པ་དེ ནཱ་གཱ་ར་ཛུ་ན་ཀོ་ཎྜ་ཏོ ཨེ་ཀ་པ་ཎྞཱ་ས་མི་ལ་མ་ཏྟེ (༥༡) ཨ་མ་ར་ཝ་ཏི་ཏོ ཙ ཨ་ཊྛ་པ་ཎྞཱ་ས་མི་ལ་མ་ཏྟེ (༥༨) པ་དེ་སེ ཀོ་ཏ་ནེ་མ་ལི་པུ་རཱིཏི ཙ གུ་ནྡ་ལ་པ་ལླཱིཏི ཙ ཝོ་ཧ་རི་ཏཾ ཋཱ་ན་དྭ་ཡ་མ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ཙ བ་ཧཱུ་ནི བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནི་ཀ་པོ་རཱ་ཎ་ས་ནྟ་ཀཱ་ནི དི་ཊྛཱ་ནི, ནེ་མ་ལཱིཏི ཏེ་ལ་གུ་ཝོ་ཧཱ་རོ ཙ མོ་ར་སྶ, གུ་ནྡ་ལུ ཨི་ཏི ཙ ཨ་ཎྜ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཋཱ་ན་དྭ་ཡ་མེ་ཝ པུ་བྦེ མོ་ར་ཎྜ་ཁེ་ཊོཏི ཝོ་ཧ་རི་ཏོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བུ་དྡྷ་གྷོ་ས་སྶ ཛཱ་ཏི་གཱ་མོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི པོ་རཱ་ཎ་ཊྛཱ་ན་ག་ཝེ་སཱི་ཧི ག་ཧི་ཏོ. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏཾ ‘‘མོ་ར་ཎྜ་ཁེ་ཊ་ཀ་ཝ་ཏྟ་བྦེ་ནཱ’’ཏི པ་དཾ ‘‘མོ་ར་ཎྜ་གཱ་མ་ཛཱ་ཏེ་ནཱ’’ཏི པ་དཾ ཝི་ཡ པཱ་ལི༹་ན་ཡཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ཧི ཙ བ་ཧཱུ་ཧི ཝི་སེ་ས་ན་པ་དེ་ཧི ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཏྭཱ ཝི་སེ་སྱ་པ་ད་སྶ པ་ཙྪ་ཏོ ཝི་སུཾ ཋི་ཏཾ, ཨཱ་ག་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་དཱི་སུ ཙ ན དི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ ཀེ་ན་ཙི ཏཾ་ཀཱ་ལི་ཀེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཛཱ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཉྫཱ་ན་ནྟེ་ན པ་ཀྑི་ཏྟཾ ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏཱི་ཏི.
ཨི་མེ་སུ པ་ན ཏཱི་སུ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བུ་དྡྷ་གྷོ་སོ བོ་དྷི་མ་ཎྜ་ས་མཱི་པེ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཙ མ་ར་མྨ་ར་ཊྛི་ཀོ་ཏི ཙ ད་ཀྑི་ཎ་ཨི་ནྡི་ཡ་ར་ཊྛི་ཀོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནེ་སུ པ་ཙྪི་མ་མེ་ཝ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ ཧོ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶེ་ཝ ཝ་ཙ་ན་ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཏ་དེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བུ་དྡྷ་གྷོ་ས་ཏྠེ་ར་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.