༦. ཨ་སུ་བྷ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ནི་དྡེ་སོ
ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཱ་དི་པ་ད་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༢. ཀ་སི་ཎཱ་ན་ནྟ་ར་མུ་དྡི་ཊྛེ་སུ པ་ན ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ, ཝི་ནཱི་ལ་ཀཾ, ཝི་པུ་བྦ་ཀཾ, ཝི་ཙྪི་དྡ་ཀཾ, ཝི་ཀྑཱ་ཡི་ཏ་ཀཾ, ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཾ, ཧ་ཏ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ, པུ་ལ༹་ཝ་ཀཾ, ཨ་ཊྛི་ཀ་ནྟི ད་ས་སུ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་སུ་བྷེ་སུ བྷ་སྟཱ ཝི་ཡ ཝཱ་ཡུ་ནཱ ཨུ་དྡྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་ཀྐ་མཾ ས་མུ་གྒ་ཏེ་ན སཱུ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏཾ, ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་མེ་ཝ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ. པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཏྟཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ནྟི ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་སྶ ཚ་ཝ་ས་རཱི་ར་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཝི་ནཱི་ལཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་པ་རི་བྷི་ནྣ་ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཾ, ཝི་ནཱི་ལ་མེ་ཝ ཝི་ནཱི་ལ་ཀཾ. པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཏྟཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཝི་ནཱི་ལ་ནྟི ཝི་ནཱི་ལ་ཀཾ. མཾ་སུ་སྶ་ད་ཊྛཱ་ནེ་སུ ར་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་སྶ པུ་བྦ་ས་ནྣི་ཙ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སེ་ཏ་ཝ་ཎྞ་སྶ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཙ ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞ་སྶ ནཱི་ལ་ཊྛཱ་ནེ ནཱི་ལ་སཱ་ཊ་ཀ་པཱ་རུ་ཏ་སྶེ་ཝ ཚ་ཝ་ས་རཱི་ར་སྶེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
པ་རི་བྷི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཝི་སྶ་ནྡ་མཱ་ནཾ པུ་བྦཾ ཝི་པུ་བྦཾ, ཝི་པུ་བྦ་མེ་ཝ ཝི་པུ་བྦ་ཀཾ. པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཏྟཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཝི་པུ་བྦ་ནྟི ཝི་པུ་བྦ་ཀཾ. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་སྶ ཚ་ཝ་ས་རཱི་ར་སྶེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཝི་ཙྪི་དྡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དྭི་དྷཱ ཚི་ནྡ་ནེ་ན ཨ་པ་དྷཱ་རི་ཏཾ, ཝི་ཙྪི་དྡ་མེ་ཝ ཝི་ཙྪི་དྡ་ཀཾ. པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཏྟཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཝི་ཙྪི་དྡ་ནྟི ཝི་ཙྪི་དྡ་ཀཾ. ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཚི་ནྣ་སྶ ཚ་ཝ་ས་རཱི་ར་སྶེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཨི་ཏོ ཙ ཨེ་ཏྟོ ཙ ཝི་ཝི་དྷཱ་ཀཱ་རེ་ན སོ་ཎ་སི་ངྒཱ་ལཱ་དཱི་ཧི ཁཱ་དི་ཏ་ནྟི ཝི་ཀྑཱ་ཡི་ཏཾ, ཝི་ཀྑཱ་ཡི་ཏ་མེ་ཝ ཝི་ཀྑཱ་ཡི་ཏ་ཀཾ. པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཏྟཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཝི་ཀྑཱ་ཡི་ཏ་ནྟི ཝི་ཀྑཱ་ཡི་ཏ་ཀཾ. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་སྶ ཚ་ཝ་ས་རཱི་ར་སྶེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཝི་ཝི་དྷཾ ཁི་ཏྟཾ ཝི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཝི་ཀྑི་ཏྟ་མེ་ཝ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཾ. པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཏྟཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ནྟི ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཾ. ཨ་ཉྙེ་ན ཧ་ཏྠཾ ཨ་ཉྙེ་ན པཱ་དཾ ཨ་ཉྙེ་ན སཱི་ས་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཁི་ཏྟ་སྶ ཚ་ཝ་ས་རཱི་ར་སྶེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཧ་ཏ་ཉྩ ཏཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་ཉྩཱ་ཏི ཧ་ཏ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཾ. ཀཱ་ཀ་པ་དཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒེ་སུ ས་ཏྠེ་ན ཧ་ནི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཚ་ཝ་ས་རཱི་ར་སྶེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
ལོ་ཧི་ཏཾ ཀི་ར་ཏི ཝི་ཀྑི་པ་ཏི ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ པ་གྒྷ་ར་ཏཱི་ཏི ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ. པ་གྒྷ་རི་ཏ་ལོ་ཧི་ཏ་མ་ཀྑི་ཏ་སྶ ཚ་ཝ་ས་རཱི་ར་སྶེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
པུ་ལ༹་ཝཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཀི་མ་ཡོ, པུ་ལ༹་ཝེ ཀི་ར་ཏཱི་ཏི པུ་ལ༹་ཝ་ཀཾ. ཀི་མི་པ་རི་པུ་ཎྞ་སྶ ཚ་ཝ་ས་རཱི་ར་སྶེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཨ་ཊྛི་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛི་ཀཾ. པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཏྟཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཨ་ཊྛཱི་ཏི ཨ་ཊྛི་ཀཾ. ཨ་ཊྛི་ས་ངྑ་ལི་ཀཱ་ཡ་པི ཨེ་ཀ་ཊྛི་ཀ་སྶ་པེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་མཱ་ནི ཙ པ་ན ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཱ་དཱི་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་ནི་མི་ཏྟཱ་ན་མྤི ནི་མི་ཏྟེ་སུ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ན་མྤེ་ཏཱ་ནེ་ཝ ནཱ་མཱ་ནི.
ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ
༡༠༣. ཏ་ཏྠ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་ས་རཱི་རེ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཡོ་གི་ནཱ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ན་སྶ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ ག་མ་ན་ཝི་དྷཱ་ནཾ, ས་མ་ནྟཱ ནི་མི་ཏྟུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷེ་ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧོ, ག་ཏཱ་ག་ཏ་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ས་བྦཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་པི ས་བྦཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟེ་ན ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦཾ.
༡༠༤. ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ་ན ཙ ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ གཱ་མ་དྭཱ་རེ ཝཱ ཨ་ཊ་ཝི་མུ་ཁེ ཝཱ པ་ནྠེ ཝཱ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཝཱ སུ་སཱ་ནེ ཝཱ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་ས་རཱི་རཾ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ་པི ན ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨ་ཏི་ཏྠེ་ན པ་ཀྑ་ནྡ་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ག་ནྟ་བྦཾ. ཀ་སྨཱ? ཨ་སུ་བྷཾ ཧི ནཱ་མེ་ཏཾ ཝཱ་ལ༹་མི་གཱ་དྷི་ཊྛི་ཏ་མྤི ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་དྷི་ཊྛི་ཏ་མྤི ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡོ་པི སི་ཡཱ. ག་མ་ན་མ་གྒོ ཝཱ པ་ནེ་ཏྠ གཱ་མ་དྭཱ་རེ་ན ཝཱ ན་ཧཱ་ན་ཏི་ཏྠེ་ན ཝཱ ཀེ་དཱ་ར་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཝཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝི་ས་བྷཱ་ག་རཱུ་པཾ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་དེ་ཝ ཝཱ ས་རཱི་རཾ ཝི་ས་བྷཱ་གཾ ཧོ་ཏི. པུ་རི་ས་སྶ ཧི ཨི་ཏྠི་ས་རཱི་རཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཙ པུ་རི་ས་ས་རཱི་རཾ ཝི་ས་བྷཱ་གཾ, ཏ་དེ་ཏཾ ཨ་དྷུ་ནཱ་མ་ཏཾ སུ་བྷ་ཏོ་པི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཏེ་ན་སྶ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ནྟ་རཱ་ཡོ་པི སི་ཡཱ. ས་ཙེ པ་ན ‘‘ན་ཡི་དཾ མཱ་དི་ས་སྶ བྷཱ་རི་ཡ’’ནྟི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཀྐ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཀྐ་ཡ་མཱ་ནེ་ན ག་ནྟ་བྦཾ.
༡༠༥. ག་ཙྪ་ནྟེ་ན ཙ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཝཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ. ཀ་སྨཱ? ས་ཙེ ཧི་སྶ སུ་སཱ་ནེ ཨ་མ་ནུ་སྶ་སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷཱ་དཱི་ནཾ རཱུ་པ་ས་དྡཱ་དི་ཨ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནི ཝཱ པ་ཝེ་དྷེ་ནྟི, བྷུ་ཏྟཾ ཝཱ ན པ་རི་ས་ཎྛཱ་ཏི, ཨ་ཉྙོ ཝཱ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ སོ ཝི་ཧཱ་རེ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ སུ་ར་ཀྑི་ཏཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི. ད་ཧ་རེ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རེ ཝཱ པ་ཧི་ཎི་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་ཊི་ཛ་གྒི་སྶ་ཏི. ཨ་པི་ཙ སུ་སཱ་ནཾ ནཱ་མ ནི་རཱ་ས་ངྐ་ཊྛཱ་ན་ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཱ་པི ཨ་ཀ་ཏ་ཀ་མྨཱ་པི ཙོ་རཱ ས་མོ་ས་ར་ནྟི. ཏེ མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨ་ནུ་བ་དྡྷཱ བྷི་ཀྑུ་སྶ ས་མཱི་པེ བྷ་ཎྜ་ཀཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ་པི པ་ལཱ་ཡ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ས་ཧོ་ཌྜྷཾ ཙོ་རཾ ཨ་དྡ་སཱ་མཱ’’ཏི བྷི་ཀྑུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཧེ་ཋེ་ནྟི. ཨ་ཐ་སྶ སོ ‘‘མཱ ཨི་མཾ ཝི་ཧེ་ཋ་ཡི་ཏྠ, མ་མཱ་ཡཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨི་མི་ནཱ ནཱ་མ ཀ་མྨེ་ན ག་ཏོ’’ཏི ཏེ མ་ནུ་སྶེ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ག་མ་ནེ. ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟ་ད་སྶ་ནེ ས་ཉྫཱ་ཏཱ་བྷི་ལཱ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་ནཱ་མ ཁ་ཏྟི་ཡོ ཨ་བྷི་སེ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ, ཡ་ཛ་མཱ་ནོ ཡ་ཉྙ་སཱ་ལཾ, ཨ་དྷ་ནོ ཝཱ པ་ན ནི་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟེ་ན ཝི་དྷི་ནཱ ག་ནྟ་བྦཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨེ་ཀོ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ ག་ཙྪ་ཏི ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་ག་ཏེ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ཨ་བ་ཧི་ག་ཏེ་ན མཱ་ན་སེ་ན ག་ཏཱ་ག་ཏ་མ་གྒཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ. ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ པ་དེ་སེ པཱ་སཱ་ཎཾ ཝཱ ཝ་མྨི་ཀཾ ཝཱ རུ་ཀྑཾ ཝཱ ག་ཙྪཾ ཝཱ ལ་ཏཾ ཝཱ ས་ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏི, སཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི. ས་ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ས་བྷཱ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ལ་ཀྑེ་ཏི, ཝ་ཎྞ་ཏོ་པི ལི་ངྒ་ཏོ་པི ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ་པི དི་ས་ཏོ་པི ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ་པི པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ་པི ས་ནྡྷི་ཏོ ཝི་ཝ་ར་ཏོ ནི་ནྣ་ཏོ ཐ་ལ་ཏོ ས་མ་ནྟ་ཏོ. སོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏི, སཱུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏི, སུ་ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི. སོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ སཱུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ ག་ཙྪ་ཏི ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་ག་ཏེ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ཨ་བ་ཧི་ག་ཏེ་ན མཱ་ན་སེ་ན ག་ཏཱ་ག་ཏ་མ་གྒཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ. སོ ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ་པི ཏ་བྦྷཱ་གི་ཡ་ཉྙེ་ཝ ཙ་ངྐ་མཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི. ནི་སཱི་ད་ནྟོ་པི ཏ་བྦྷཱ་གི་ཡ་ཉྙེ་ཝ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི.
‘‘ས་མ་ནྟཱ ནི་མི་ཏྟུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱ ཀི་མཱ་ནི་སཾ་སཱ་ཏི? ས་མ་ནྟཱ ནི་མི་ཏྟུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏྠཱ ཨ་ས་མྨོ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷེ་ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧོ ཀི་མ་ཏྠི་ཡོ ཀི་མཱ་ནི་སཾ་སོ་ཏི? ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷེ་ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧོ ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་ན་ཏྠོ ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི་སཾ་སོ. ག་ཏཱ་ག་ཏ་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱ ཀི་མཱ་ནི་སཾ་སཱ་ཏི? ག་ཏཱ་ག་ཏ་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ཝཱི་ཐི་ས་མྤ་ཊི་པཱ་ད་ན་ཏྠཱ ཝཱི་ཐི་ས་མྤ་ཊི་པཱ་ད་ནཱ་ནི་སཾ་སཱ.
‘‘སོ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶཱ་ཝཱི ར་ཏ་ན་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ས་མྤི་ཡཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་ཏི ‘ཨ་དྡྷཱ ཨི་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་མྷཱ པ་རི་མུ་ཙྩི་སྶཱ་མཱི’ཏི. སོ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶཱ་དྷི་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ དི་བྦོ ཙ ཝི་ཧཱ་རོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡ་ཉྩ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ’’ནྟི.
༡༠༦. ཏ་སྨཱ ཡོ ཙི་ཏྟ་ས་ཉྙ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ སི་ཝ་ཐི་ཀ་ད་སྶ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, སོ གྷ་ཎྜིཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ག་ཎཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ་པི ག་ཙྪ་ཏུ. ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སཱི་སེ་ན པ་ན ག་ཙྪ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀ་ཀེ་ན ཨ་དུ་ཏི་ཡེ་ན མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟེ་ནེ་ཝ སུ་སཱ་ནེ སོ་ཎཱ་དི་པ་རི་སྶ་ཡ་ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠཾ ཀ་ཏྟ་ར་ད་ཎྜཾ ཝཱ ཡ་ཊྛིཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ, སཱུ་པ་ཊྛི་ཏ བྷཱ་ཝ་ས་མྤཱ་ད་ནེ་ན ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཾ ས་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ, མ་ན་ཙྪ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤཱ་ད་ན་ཏོ ཨ་བ་ཧི་ག་ཏ་མ་ནེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ.
ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཨ་སུ་ཀ་དི་སཱ་ཡ ཨ་སུ་ཀ་དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་ནྟོ་མྷཱི་ཏི དྭཱ་རཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ ཡེ་ན མ་གྒེ་ན ག་ཙྪ་ཏི, སོ མ་གྒོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦོ, ཨ་ཡཾ མ་གྒོ པཱ་ཙི་ན་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཝཱ ག་ཙྪ་ཏི, པ་ཙྪི་མ་ཨུ་ཏྟ་ར་ད་ཀྑི་ཎ་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཝཱ ཝི་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁོ་ཝཱ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ཝཱ་མ་ཏོ ག་ཙྪ་ཏི, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ, ཨི་མ་སྨིཾ ཙ་སྶ ཋཱ་ནེ པཱ་སཱ་ཎོ, ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་མྨི་ཀོ, ཨི་མ་སྨིཾ རུ་ཀྑོ, ཨི་མ་སྨིཾ ག་ཙྪོ, ཨི་མ་སྨིཾ ལ་ཏཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ག་མ་ན་མ་གྒཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ནྟེ་ན ནི་མི་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟ་བྦཾ. ནོ ཙ ཁོ པ་ཊི་ཝཱ་ཏཾ. པ་ཊི་ཝཱ་ཏཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཧི ཀུ་ཎ་པ་ག་ནྡྷོ གྷཱ་ནཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་ཏྠ་ལུ་ངྒཾ ཝཱ ས་ངྑོ་བྷེ་ཡྻ, ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཝཱ ཚ་ཌྜཱ་པེ་ཡྻ, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཾ ཝཱ ཛ་ནེ་ཡྻ ‘‘ཨཱི་དི་སཾ ནཱ་མ ཀུ་ཎ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏོ་མྷཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ པ་ཊི་ཝཱ་ཏཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏཾ ག་ནྟ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏ་མ་གྒེ་ན ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ག་ནྟུཾ, ཨ་ནྟ་རཱ པ་བྦ་ཏོ ཝཱ པ་པཱ་ཏོ ཝཱ པཱ་སཱ་ཎོ ཝཱ ཝ་ཏི ཝཱ ཀ་ཎྚ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཝཱ ཙི་ཀྑ་ལླཾ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་ཎྞེ་ན ནཱ་སཾ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ. ཨི་ད་མ་སྶ ག་མ་ན་ཝ་ཏྟཾ.
༡༠༧. ཨེ་ཝཾ ག་ཏེ་ན པ་ན ན ཏཱ་ཝ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཾ. དི་སཱ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཧི དི་སཱ་བྷཱ་གེ ཋི་ཏ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ན ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཙི་ཏྟ་ཉྩ ན ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཡ་ཏྠ ཋི་ཏ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཙི་ཏྟ་ཉྩ ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. པ་ཊི་ཝཱ་ཏཱ་ནུ་ཝཱ་ཏ་ཉྩ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ. པ་ཊི་ཝཱ་ཏེ ཋི་ཏ་སྶ ཧི ཀུ་ཎ་པ་ག་ནྡྷེ་ན ཨུ་བྦཱ་ལ༹ྷ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཝི་དྷཱ་ཝ་ཏི. ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏེ ཋི་ཏ་སྶ ས་ཙེ ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ ཨ་མ་ནུ་སྶཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ན་ཏྠཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨཱི་ས་ཀཾ ཨུ་ཀྐ་མྨ ནཱ་ཏི་ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནེ་ནཱ་པི ནཱ་ཏི་དཱུ་རེ ནཱ་ཙྩཱ་ས་ནྣེ ནཱ་ནུ་པཱ་དཾ ནཱ་ནུ་སཱི་སཾ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏི་དཱུ་རེ ཋི་ཏ་སྶ ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཙྩཱ་ས་ནྣེ བྷ་ཡ་མུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ནུ་པཱ་དཾ ཝཱ ཨ་ནུ་སཱི་སཾ ཝཱ ཋི་ཏ་སྶ ས་བྦཾ ཨ་སུ་བྷཾ ས་མཾ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏ་སྨཱ ནཱ་ཏི་དཱུ་རེ ནཱ་ཙྩཱ་ས་ནྣེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ས་རཱི་ར་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་གེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ.
༡༠༨. ཨེ་ཝཾ ཋི་ཏེ་ན ‘‘ཏ་སྨིཾ པ་དེ་སེ པཱ་སཱ་ཎཾ ཝཱ…པེ… ལ་ཏཾ ཝཱ ས་ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ས་མ་ནྟཱ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པ་ལ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏ་ཏྲི་དཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་དྷཱ་ནཾ, ས་ཙེ ཏ་སྶ ནི་མི་ཏྟ་སྶ ས་མ་ནྟཱ ཙ་ཀྑུ་པ་ཐེ པཱ་སཱ་ཎོ ཧོ་ཏི, སོ ‘‘ཨ་ཡཾ པཱ་སཱ་ཎོ ཨུ་ཙྩོ ཝཱ ནཱི་ཙོ ཝཱ ཁུ་དྡ་ཀོ ཝཱ མ་ཧ་ནྟོ ཝཱ ཏ་མྦོ ཝཱ ཀཱ་ལོ༹ ཝཱ སེ་ཏོ ཝཱ དཱི་གྷོ ཝཱ པ་རི་མ་ཎྜ་ལོ ཝཱ’’ཏི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏོ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ནཱ་མ ཨོ་ཀཱ་སེ ཨ་ཡཾ པཱ་སཱ་ཎོ ཨི་དཾ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཨི་དཾ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ཡཾ པཱ་སཱ་ཎོ’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཝ་མྨི་ཀོ ཧོ་ཏི, སོ་པི ‘‘ཨུ་ཙྩོ ཝཱ ནཱི་ཙོ ཝཱ ཁུ་དྡ་ཀོ ཝཱ མ་ཧ་ནྟོ ཝཱ ཏ་མྦོ ཝཱ ཀཱ་ལོ༹ ཝཱ སེ་ཏོ ཝཱ དཱི་གྷོ ཝཱ པ་རི་མ་ཎྜ་ལོ ཝཱ’’ཏི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏོ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ནཱ་མ ཨོ་ཀཱ་སེ ཨ་ཡཾ ཝ་མྨི་ཀོ ཨི་དཾ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ རུ་ཀྑོ ཧོ་ཏི, སོ་པི ‘‘ཨ་སྶ་ཏྠོ ཝཱ ནི་གྲོ་དྷོ ཝཱ ཀ་ཙྪ་ཀོ ཝཱ ཀ་པཱི་ཏ་ནོ ཝཱ ཨུ་ཙྩོ ཝཱ ནཱི་ཙོ ཝཱ ཁུ་དྡ་ཀོ ཝཱ མ་ཧ་ནྟོ ཝཱ ཏ་མྦོ ཝཱ ཀཱ་ལོ༹ ཝཱ སེ་ཏོ ཝཱ’’ཏི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏོ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ནཱ་མ ཨོ་ཀཱ་སེ ཨ་ཡཾ རུ་ཀྑོ ཨི་དཾ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ག་ཙྪོ ཧོ་ཏི, སོ་པི ‘‘སི་ནྡི་ཝཱ ཀ་ར་མ་ནྡོ ཝཱ ཀ་ཎ་ཝཱི་རོ ཝཱ ཀུ་ར་ཎྜ་ཀོ ཝཱ ཨུ་ཙྩོ ཝཱ ནཱི་ཙོ ཝཱ ཁུ་དྡ་ཀོ ཝཱ མ་ཧ་ནྟོ ཝཱ’’ཏི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏོ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ནཱ་མ ཨོ་ཀཱ་སེ ཨ་ཡཾ ག་ཙྪོ ཨི་དཾ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ལ་ཏཱ ཧོ་ཏི, སཱ་པི ‘‘ལཱ་བུ ཝཱ ཀུ་མྦྷ་ཎྜཱི ཝཱ སཱ་མཱ ཝཱ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ལླི ཝཱ པཱུ་ཏི་ལ་ཏཱ ཝཱ’’ཏི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏོ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ནཱ་མ ཨོ་ཀཱ་སེ ཨ་ཡཾ ལ་ཏཱ ཨི་དཾ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཨི་དཾ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ཡཾ ལ་ཏཱ’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ.
༡༠༩. ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ ས་ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏི སཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི, ཏཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཾ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ནྟོ ཧི ས་ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏི ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ པཱ་སཱ་ཎོ ཨི་དཾ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཨི་དཾ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ཡཾ པཱ་སཱ་ཎོ་ཏི ཨེ་ཝཾ དྭེ དྭེ ས་མཱ་སེ་ཏྭཱ ས་མཱ་སེ་ཏྭཱ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ནྟོ སཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི ནཱ་མ.
ཨེ་ཝཾ ས་ནི་མི་ཏྟཾ སཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ པ་ན ས་བྷཱ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཡྭཱ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡོ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་བྷཱ་ཝོ, ཏེ་ན མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཝ་ཎི་ཏཾ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ར་སེ་ན ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༡༡༠. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞ་ཏོ་པི ལི་ངྒ་ཏོ་པི ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ་པི དི་ས་ཏོ་པི ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ་པི པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ་པཱི་ཏི ཚ་བྦི་དྷེ་ན ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཐཾ? ཏེ་ན ཧི ཡོ་གི་ནཱ ཨི་དཾ ས་རཱི་རཾ ཀཱ་ལ༹་སྶ ཝཱ ཨོ་དཱ་ཏ་སྶ ཝཱ མ་ངྒུ་ར་ཙྪ་ཝི་ནོ ཝཱ་ཏི ཝ་ཎྞ་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ལི་ངྒ་ཏོ པ་ན ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ ཝཱ པུ་རི་ས་ལི་ངྒཾ ཝཱ་ཏི ཨ་ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཝ་ཡེ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཝ་ཡེ ཝཱ པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཡེ ཝཱ ཋི་ཏ་སྶ ཨི་དཾ ས་རཱི་ར་ནྟི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་སྶ ས་ཎྛཱ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨི་ད་མ་སྶ སཱི་ས་ས་ཎྛཱ་ནཾ, ཨི་དཾ གཱི་ཝཱ་ས་ཎྛཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ཧ་ཏྠ་ས་ཎྛཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ཨུ་ད་ར་ས་ཎྛཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ནཱ་བྷི་ས་ཎྛཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ཀ་ཊི་ས་ཎྛཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ཨཱུ་རུ་ས་ཎྛཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ཛ་ངྒྷཱ་ས་ཎྛཱ་ནཾ, ཨི་དཾ པཱ་ད་ས་ཎྛཱ་ན་ནྟི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. དི་ས་ཏོ པ་ན ཨི་མ་སྨིཾ ས་རཱི་རེ དྭེ དི་སཱ ནཱ་བྷི་ཡཱ ཨ་དྷོ ཧེ་ཊྛི་མ་དི་སཱ ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་པ་རི་མ་དི་སཱ་ཏི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཧཾ ཨི་མི་སྶཱ དི་སཱ་ཡ ཋི་ཏོ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨི་མི་སྶཱ་ཏི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ པ་ན ཨི་མ་སྨིཾ ནཱ་མ ཨོ་ཀཱ་སེ ཧ་ཏྠཱ, ཨི་མ་སྨིཾ པཱ་དཱ, ཨི་མ་སྨིཾ སཱི་སཾ, ཨི་མ་སྨིཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཀཱ་ཡོ ཋི་ཏོ་ཏི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཧཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏོ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨི་མ་སྨི་ནྟི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཨི་དཾ ས་རཱི་རཾ ཨ་དྷོ པཱ་ད་ཏ་ལེ་ན ཨུ་པ་རི ཀེ་ས་མ་ཏྠ་ཀེ་ན ཏི་རི་ཡཾ ཏ་ཙེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ, ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ ཙ ཋཱ་ནེ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཀུ་ཎ་པ་བྷ་རི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཡ་མ་སྶ ཧ་ཏྠ་པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཨ་ཡཾ པཱ་ད་པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཨ་ཡཾ སཱི་ས་པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཨ་ཡཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཙྪེ་དོ་ཏི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ པ་ན ཋཱ་ནཾ ག་ཎྷ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཨི་དཾ ཨཱི་དི་སཾ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་ནྟི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏ་བྦཾ. པུ་རི་ས་སྶ པ་ན ཨི་ཏྠི་ས་རཱི་རཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ པུ་རི་ས་ས་རཱི་རཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝི་ས་བྷཱ་གེ ས་རཱི་རེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཝི་པྥ་ནྡ་ན་སྶེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨུ་གྒྷཱ་ཊི་ཏཱ་པི ཧི ཨི་ཏྠཱི པུ་རི་ས་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༥.༥༥) མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ས་བྷཱ་ག་ས་རཱི་རེ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཝཾ ཚ་བྦི་དྷེ་ན ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷི་ཏ་བྦཾ.
༡༡༡. ཡོ པ་ན པུ་རི་མ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨཱ་སེ་ཝི་ཏ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནོ པ་རི་ཧ་ཏ་དྷུ་ཏ་ངྒོ པ་རི་མ་དྡི་ཏ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ས་ངྑཱ་རོ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པི་ཏ་ནཱ་མ་རཱུ་པོ ཨུ་གྒྷཱ་ཊི་ཏ་ས་ཏྟ་ས་ཉྙོ ཀ་ཏ་ས་མ་ཎ་དྷ་མྨོ ཝཱ་སི་ཏ་ཝཱ་ས་ནོ བྷཱ་ཝི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ནོ ས་བཱི་ཛོ ཉཱ་ཎུ་ཏྟ་རོ ཨ་པྤ་ཀི་ལེ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ, ཏ་སྶ ཨོ་ལོ་ཀི་ཏོ་ལོ་ཀི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ནོ ཙེ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཐེ་ཝཾ ཚ་བྦི་དྷེ་ན ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ན ཨེ་ཝ་མྤི ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཏེ་ན ས་ནྡྷི་ཏོ ཝི་ཝ་ར་ཏོ ནི་ནྣ་ཏོ ཐ་ལ་ཏོ ས་མ་ནྟ་ཏོ་ཏི པུ་ན་པི པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
༡༡༢. ཏ་ཏྠ ས་ནྡྷི་ཏོཏི ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཏ་ས་ནྡྷི་ཏོ. ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀེ པ་ན ཀ་ཐཾ ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཏ་ས་ནྡྷ་ཡོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་སྶ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ནེ་ན ཏ་ཡོ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠ་ས་ནྡྷཱི, ཏ་ཡོ ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠ་ས་ནྡྷཱི, ཏ་ཡོ ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་ད་ས་ནྡྷཱི, ཏ་ཡོ ཝཱ་མ་པཱ་ད་ས་ནྡྷཱི, ཨེ་ཀོ གཱི་ཝ་ས་ནྡྷི, ཨེ་ཀོ ཀ་ཊི་ས་ནྡྷཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙུ་དྡ་ས་མ་ཧཱ་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ས་ནྡྷི་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཝི་ཝ་ར་ཏོཏི ཝི་ཝ་རཾ ནཱ་མ ཧ་ཏྠ་ནྟ་རཾ པཱ་ད་ནྟ་རཾ ཨུ་ད་ར་ནྟ་རཾ ཀ་ཎྞ་ནྟ་ར་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝི་ཝ་ར་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཀྑཱི་ན་མྤི ནི་མྨཱི་ལི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཝཱ ཨུ་མྨཱི་ལི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཝཱ མུ་ཁ་སྶ ཙ པི་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཝཱ ཝི་ཝ་ཊ་བྷཱ་ཝོ ཝཱ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦོ. ནི་ནྣ་ཏོཏི ཡཾ ས་རཱི་རེ ནི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་པོ ཝཱ ཨ་ནྟོ་མུ་ཁཾ ཝཱ ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀོ ཝཱ, ཏཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཧཾ ནི་ནྣེ ཋི་ཏོ ས་རཱི་རཾ ཨུ་ནྣ་ཏེ་ཏི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཐ་ལ་ཏོཏི ཡཾ ས་རཱི་རེ ཨུ་ནྣ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཛ་ཎྞུ་ཀཾ ཝཱ ཨུ་རོ ཝཱ ན་ལཱ་ཊཾ ཝཱ, ཏཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཧཾ ཐ་ལེ ཋི་ཏོ ས་རཱི་རཾ ནི་ནྣེ་ཏི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་མ་ནྟ་ཏོཏི ས་བྦཾ ས་རཱི་རཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ ཉཱ་ཎཾ ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཡཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་ཏྠ ‘‘ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ’’ནྟི ཙི་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨེ་ཝ་མྤི ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཨུ་ད་ར་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ‘‘ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ’’ནྟི ཙི་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ.
༡༡༣. ཨི་དཱ་ནི ‘‘སོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ –
ཏེ་ན ཡོ་གི་ནཱ ཏ་སྨིཾ ས་རཱི་རེ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན སུ་ཊྛུ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷི་ཏ་བྦཾ. ས་ཏིཾ སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏ་བྦ་ཉྩེ་ཝ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦ་ཉྩ. ས་རཱི་ར་ཏོ ནཱ་ཏི་དཱུ་རེ ནཱ་ཙྩཱ་ས་ནྣེ པ་དེ་སེ ཋི་ཏེ་ན ཝཱ ནི་སི་ནྣེ་ན ཝཱ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ’’ནྟི ས་ཏ་ཀྑ་ཏྟུཾ ས་ཧ་སྶ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཾ, ནི་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཀ་དཱ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི? ཡ་དཱ ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ ནི་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟ་སྶ ཙ ཨེ་ཀ་ས་དི་སཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་དཱ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
སོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨེ་ཝཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ སཱུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ས་ཙེ ཏ་ཏྠེ་ཝ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ པ་ཏྟུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཐཱ་ནེ་ན ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཀེ་ན ཨ་དུ་ཏི་ཡེ་ན ཏ་དེ་ཝ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟེ་ན སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ས་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ག་ཏེ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ཨ་བ་ཧི་ག་ཏེ་ན མཱ་ན་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ སེ་ནཱ་ས་ན་མེ་ཝ ག་ནྟ་བྦཾ.
སུ་སཱ་ནཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཙ ཨཱ་ག་མ་ན་མ་གྒོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦོ, ཡེ་ན མ་གྒེ་ན ནི་ཀྑ་ནྟོ་སྨི, ཨ་ཡཾ མ་གྒོ པཱ་ཙཱི་ན་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཝཱ ག་ཙྪ་ཏི, པ་ཙྪི་མ་ཨུ་ཏྟ་ར་ད་ཀྑི་ཎ་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཝཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཝི་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཝཱ ག་ཙྪ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ཝཱ་མ་ཏོ ག་ཙྪ་ཏི, ཨི་མ་སྨིཾ ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ, ཨི་མ་སྨིཾ ཙ་སྶ ཋཱ་ནེ པཱ་སཱ་ཎོ, ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་མྨི་ཀོ, ཨི་མ་སྨིཾ རུ་ཀྑོ, ཨི་མ་སྨིཾ ག་ཙྪོ, ཨི་མ་སྨིཾ ལ་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་མ་ན་མ་གྒཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏེ་ན ཙ་ངྐ་མ་ནྟེ་ནཱ་པི ཏ་བྦྷཱ་གི་ཡོ་ཝ ཙ་ངྐ་མོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ, ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟ་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁེ བྷཱུ་མི་པྤ་དེ་སེ ཙ་ངྐ་མི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ནི་སཱི་ད་ནྟེ་ན ཨཱ་ས་ན་མྤི ཏ་བྦྷཱ་གི་ཡ་མེ་ཝ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་ན ཏ་སྶཾ དི་སཱ་ཡཾ སོ་བྦྷོ ཝཱ པ་པཱ་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑོ ཝཱ ཝ་ཏི ཝཱ ཀ་ལ་ལཾ ཝཱ ཧོ་ཏི, ན ས་ཀྐཱ ཏཾ་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁེ བྷཱུ་མི་པྤ་དེ་སེ ཙ་ངྐ་མི་ཏུཾ, ཨཱ་ས་ན་མྤི ཨ་ནོ་ཀཱ་ས་ཏྟཱ ན ས་ཀྐཱ པ་ཉྙ་པེ་ཏུཾ. ཏཾ དི་སཾ ཨ་ན་པ་ལོ་ཀེ་ནྟེ་ནཱ་པི ཨོ་ཀཱ་སཱ་ནུ་རཱུ་པེ ཋཱ་ནེ ཙ་ངྐ་མི་ཏ་བྦ་ཉྩེ་ཝ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦ་ཉྩ. ཙི་ཏྟཾ པ་ན ཏཾ་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ.
༡༡༤. ཨི་དཱ་ནི ‘‘ས་མ་ནྟཱ ནི་མི་ཏྟུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་པ་ཉྷཱ་ནཾ ‘‘ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡ་སྶ ཧི ཨ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་ནི་མི་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ས་མ་ནྟཱ ནི་མི་ཏྟུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་མི་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཏཾ མ་ཏ་ས་རཱི་རཾ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ཝི་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཙ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, སོ ཏཾ བཱི་བྷ་ཙྪཾ བྷེ་ར་ཝཱ་ར་མྨ་ཎཾ དི་སྭཱ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, བྷ་ཡཾ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ལོ་མ་ཧཾ་སཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. པཱ་ལི༹་ཡཾ ཧི ཝི་བྷ་ཏྟ་ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་སཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨ་ཉྙཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ བྷེ་ར་ཝཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨི་མ་སྨིཾ ཧི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཛྷཱ་ན་ཝི་བྦྷ་ནྟ་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཏི་བྷེ་ར་ཝ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སྶ. ཏ་སྨཱ ཏེ་ན ཡོ་གི་ནཱ ས་ནྠ་མྦྷེ་ཏྭཱ ས་ཏིཾ སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཏ་ས་རཱི་རཾ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ན་ཀཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ས་ཙེ ཧི སོ ‘‘ཨེ་ཏ་སྶ ས་མཱི་པེ ཋི་ཏོ པཱ་སཱ་ཎོ ཝཱ ལ་ཏཱ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ས་རཱི་ར་མྤི ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཡ་ཐཱ པ་ན སོ པཱ་སཱ་ཎོ ཝཱ ལ་ཏཱ ཝཱ ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་རཱི་ར་མྤི ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཀཱ་རོ ས་ཉྙ་ཛོ ས་ཉྙཱ་ས་མྦྷ་ཝོ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཏེ ཨ་ཛྫ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཾ, མཱ བྷཱ་ཡི བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཏཱ་སཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཧཱ་སཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ནི་མི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཾ ས་ཉྩ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཝི་སེ་ས་མ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི. ཨི་ད་མེ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་མ་ནྟཱ ནི་མི་ཏྟུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏྠཱ’’ཏི.
ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷེ་ན པ་ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཾ ས་མྤཱ་དེ་ནྟོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་ཏི. ཏ་སྶ ཧི ཙ་ཀྑཱུ་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨིཾ མཱ་ན་སཾ ཙཱ་རེ་ནྟ་སྶ པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཏྠ མཱ་ན་སཾ ཙཱ་རེ་ནྟོ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨ་པྤ་ནཱ་ཡཾ ཋ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷེ་ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧོ ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་ན་ཏྠོ’’ཏི.
༡༡༥. ག་ཏཱ་ག་ཏ་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ཝཱི་ཐི་ས་མྤ་ཊི་པཱ་ད་ན་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡཱ ག་ཏ་མ་གྒ་སྶ ཙ ཨཱ་ག་ཏ་མ་གྒ་སྶ ཙ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ཝུ་ཏྟཱ, སཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཱ ས་མྤ་ཊི་པཱ་ད་ན་ཏྠཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཙེ ཧི ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཀེ་ཙི ཨ་ཛྫ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཏི་མཱི་ཏི དི་ཝ་སཾ ཝཱ པུ་ཙྪ་ནྟི, པ་ཉྷཾ ཝཱ པུ་ཙྪ་ནྟི, པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ཧཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནི་ཀོ་ཏི ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏེ་ན ག་ནྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. དི་ཝ་སོ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦོ, པ་ཉྷོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. དྷ་མྨི་ཀོ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཏ་སྶེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཏ་རུ་ཎ་ནི་མི་ཏྟཾ ན་སྶ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ན་སྶ་ནྟེ་པི དི་ཝ་སཾ པུ་ཊྛེ་ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. པ་ཉྷཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ན ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན ཀ་ཐེ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རོ་པི ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཾ པ་ན བྷི་ཀྑུཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རོ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཝ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནི་པི ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎ་ཝ་ཏྟ་བོ་དྷི་ཡ་ངྒ་ཎ་ཝ་ཏྟ་ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་ར་ཝ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ་ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ག་མི་ཀ་ཝ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ས་བྦཱ་ནི ཁ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཏྟཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནེ་ཝ. ཏ་སྶ ཏཱ་ནི པཱུ་རེ་ནྟ་སྶཱ་པི ཏཾ ཏ་རུ་ཎ་ནི་མི་ཏྟཾ ན་སྶ་ཏི, པུ་ན ག་ནྟྭཱ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི་ཏི ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་སྶཱ་པི ཨ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཝཱ ཝཱ་ལ༹་མི་གེ་ཧི ཝཱ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ སུ་སཱ་ན་མྤི ག་ནྟུཾ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི, ནི་མི་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི. ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ ཧི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཝཱ དྭེ ཝཱ དི་ཝ་སེ ཋ་ཏྭཱ ཝི་ནཱི་ལ་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏི. ས་བྦ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཏེ་ན ས་མཾ དུ་ལླ་བྷཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ན་ཊྛེ ནི་མི་ཏྟེ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ དི་ཝཱ་ཋཱ་ནེ ཝཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཧཾ ཨི་མི་ནཱ ནཱ་མ དྭཱ་རེ་ན ཝི་ཧཱ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་སུ་ཀ་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁཾ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཋཱ་ནེ ཝཱ་མཾ ག་ཎྷི, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ད་ཀྑི་ཎཾ. ཏ་སྶ ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པཱ་སཱ་ཎོ, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ཝ་མྨི་ཀ་རུ་ཀྑ་ག་ཙྪ་ལ་ཏཱ་ན་མ་ཉྙ་ཏ་རཾ. སོ་ཧཾ ཏེ་ན མ་གྒེ་ན ག་ནྟྭཱ ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཋཱ་ནེ ཨ་སུ་བྷཾ ཨ་དྡ་སཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་སུ་ཀ་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཋ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཝ་ཉྩ ས་མ་ནྟཱ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་སུ་ཀ་དི་སཱ་ཡ སུ་སཱ་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ནཱ་མ མ་གྒེ་ན ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨི་དྷ ནི་སི་ནྣོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ, ཏཱ་ཝ ག་ཏཱ་ག་ཏ་མ་གྒོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦོ. ཏ་སྶེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི, པུ་ར་ཏོ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་རི་མཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝཱི་ཐིཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ག་ཏཱ་ག་ཏ་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ཝཱི་ཐི་ས་མྤ་ཊི་པཱ་ད་ན་ཏྠཱ’’ཏི.
༡༡༦. ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶཱ་ཝཱི ར་ཏ་ན་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ས་མྤི་ཡཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལེ མཱ་ན་སཾ ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟོ ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཨི་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་མྷཱ པ་རི་མུ་ཙྩི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ.
ཡ་ཐཱ པ་ན དུ་གྒ་ཏོ པུ་རི་སོ མ་ཧ་གྒྷཾ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ དུ་ལླ་བྷཾ ཝ་ཏ མེ ལ་དྡྷ་ནྟི ཏ་སྨིཾ ར་ཏ་ན་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ གཱ་ར་ཝཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཝི་པུ་ལེ་ན པེ་མེ་ན ས་མྤི་ཡཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཏཾ ར་ཀྑེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ‘‘དུ་ལླ་བྷཾ མེ ཨི་དཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ལ་དྡྷཾ དུ་གྒ་ཏ་སྶ མ་ཧ་གྒྷ་མ་ཎི་ར་ཏ་ན་ས་དི་སཾ. ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནི་ཀོ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནི་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ནཱ་སི་ཀ་ཝཱ་ཏཾ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཀ་སི་ཎ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནི་ཀོ ཀ་སི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི སུ་ལ་བྷཱ་ནི. ‘ཨི་དཾ པ་ན ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཝཱ དྭེ ཝཱ དི་ཝ་སེ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ནཱི་ལ་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’ཏི ན་ཏྠི ཨི་ཏོ དུ་ལླ་བྷ་ཏ་ར’’ནྟི ཏ་སྨིཾ ར་ཏ་ན་ས་ཉྙི་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ས་མྤི་ཡཱ་ཡ་མཱ་ནེ་ན ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ར་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ ཙ དི་ཝཱ་ཋཱ་ནེ ཙ ‘‘ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ’’ནྟི ཏ་ཏྠ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཀྐཱ་ཧ་ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཧ་ཏཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ.
༡༡༧. ཏ་སྶེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏོ པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཏྲི་དཾ ནི་མི་ཏྟ་དྭ་ཡ་སྶ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ, ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝི་རཱུ་པཾ བཱི་བྷ་ཙྪཾ བྷེ་ར་ཝ་ད་སྶ་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ན ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣོ ཐཱུ་ལ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ. ཏ་སྶ པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ས་མ་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ བ་ཧི་དྡྷཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཨ་ནུ་ན་ཡ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ནེ་ཝ ཙ་སྶ ལོ་ཧི་ཏ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན པུ་བྦོ ཝི་ཡ བྱཱ་པཱ་དོ་པི པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ, ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཀ་ར་ས་ནྟ་དྷ་མྨཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ, ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཝི་སེ་ས་སྶ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་དེ་ས་ཀེ ས་ཏྠ་རི པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ ཙ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ པ་ཧཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. ཏ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ཙ ནི་མི་ཏྟེ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝི་ཏ་ཀྐོ, ནི་མི་ཏྟཱ་ནུ་མ་ཛྫ་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཙཱ་རོ, པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ པཱི་ཏི, པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ པ་སྶ་དྡྷི, ཏ་ནྣི་མི་ཏྟཾ སུ་ཁཾ, སུ་ཁི་ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ སུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཙཱ་ཏི ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མ་སྶ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་པ་ཊི་བི་མྦ་བྷཱུ་ཏཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མྤི ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཨི་ཏོ པ་རཾ ཡཱ་ཝ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ ཨ་པྤ་ནཱ ཙེ་ཝ ཝ་སི་པྤ་ཏྟི ཙ, ཏཱ་ཝ ས་བྦཾ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཝི་ནཱི་ལ་ཀཱ་དི་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི
༡༡༨. ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ པ་ན ཝི་ནཱི་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཡཾ ཏཾ ‘‘ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨེ་ཀོ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ ག་ཙྪ་ཏི ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ག་མ་ནཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ‘‘ཝི་ནཱི་ལ་ཀཾ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ, ཝི་པུ་བྦ་ཀཾ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་པ་ད་མ་ཏྟཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཝི་ནཱི་ལ་ཀེ ‘‘ཝི་ནཱི་ལ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ ཝི་ནཱི་ལ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ’’ནྟི མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ. ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟ་ཉྩེ་ཏྠ ཀ་བ་ར་ཀ་བ་ར་ཝ་ཎྞཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ན ཨུ་སྶ་ད་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི.
ཝི་པུ་བྦ་ཀེ ‘‘ཝི་པུ་བྦ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ ཝི་པུ་བྦ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ’’ནྟི མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ. ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ནེ་ཏྠ པ་གྒྷ་ར་ནྟ་མི་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ ནི་ཙྩ་ལཾ ས་ནྣི་སི་ནྣཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི.
ཝི་ཙྪི་དྡ་ཀཾ ཡུ་དྡྷ་མ་ཎྜ་ལེ ཝཱ ཙོ་རཱ་ཊ་ཝི་ཡཾ ཝཱ སུ་སཱ་ནེ ཝཱ ཡ་ཏྠ རཱ་ཛཱ་ནོ ཙོ་རེ ཚི་ནྡཱ་པེ་ནྟི. ཨ་ར་ཉྙེ ཝཱ པ་ན སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷེ་ཧི ཚི་ནྣ་པུ་རི་ས་ཊྛཱ་ནེ ལ་བྦྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཋཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཙེ ནཱ་ནཱ་དི་སཱ་ཡཾ པ་ཏི་ཏ་མྤི ཨེ་ཀཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ས་ཡཾ ཧ་ཏྠེ་ན ན པ་རཱ་མ་སི་ཏ་བྦཾ. པ་རཱ་མ་ས་ནྟོ ཧི ཝི་སྶཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀེ་ན ཝཱ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ལ་བྷ་ནྟེ་ན ཀ་ཏྟ་ར་ཡ་ཊྛི་ཡཱ ཝཱ ད་ཎྜ་ཀེ་ན ཝཱ ཨེ་ཀ་ངྒུ་ལ་ནྟ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ‘‘ཝི་ཙྪི་དྡ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ ཝི་ཙྪི་དྡ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ’’ནྟི མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཚི་དྡཾ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ན པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི.
ཝི་ཀྑཱ་ཡི་ཏ་ཀེ ཝི་ཀྑཱ་ཡི་ཏ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ ཝི་ཀྑཱ་ཡི་ཏ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ནྟི མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ. ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ནེ་ཏྠ ཏ་ཧིཾ ཏ་ཧིཾ ཁཱ་ཡི་ཏ་ས་དི་ས་མེ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི.
ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀམྤི ཝི་ཙྪི་དྡ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ངྒུ་ལ་ངྒུ་ལ་ནྟ་རཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ ‘‘ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ’’ནྟི མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྠ ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ པཱ་ཀ་ཊ་ནྟ་རཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ན པ་རི་པུ་ཎྞཾ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི.
ཧ་ཏ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀམྤི ཝི་ཙྪི་དྡ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་སུ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ནེ་སུ ལ་བྦྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ངྒུ་ལ་ངྒུ་ལ་ནྟ་རཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ ‘‘ཧ་ཏ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ ཧ་ཏ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ’’ནྟི མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ. ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ནེ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ར་མུ་ཁཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི.
ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཡུ་དྡྷ་མ་ཎྜ་ལཱ་དཱི་སུ ལ་དྡྷ་པྤ་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཚི་ནྣེ་སུ བྷི་ནྣ་ག་ཎྜ་པཱི་ལ༹་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ མུ་ཁ་ཏོ པ་གྒྷ་ར་མཱ་ན་ཀཱ་ལེ ལ་བྦྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ’’ནྟི མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྠ ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝཱ་ཏ་པྤ་ཧ་ཏཱ ཝི་ཡ ར་ཏྟ་པ་ཊཱ་ཀཱ ཙ་ལ་མཱ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ན ས་ནྣི་སི་ནྣཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི.
པུ་ལ༹་ཝ་ཀཾ དྭཱི་ཧ་ཏཱི་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན ཀུ་ཎ་པ་སྶ ན་ཝ་ཧི ཝ་ཎ་མུ་ཁེ་ཧི ཀི་མི་རཱ་སི་པ་གྒྷ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཧོ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ཏཾ སོ་ཎ་སི་ངྒཱ་ལ་མ་ནུ་སྶ་གོ་མ་ཧིཾ་ས་ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ཨ་ཛ་ག་རཱ་དཱི་ནཾ ས་རཱི་ར་པྤ་མཱ་ཎ་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ སཱ་ལི་བྷ་ཏྟ་རཱ་སི ཝི་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏེ་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ‘‘པུ་ལ༹་ཝ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ པུ་ལ༹་ཝ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ’’ནྟི མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ. ཙཱུ་ལ༹་པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་སྶ ཧི ཀཱ་ལ༹་དཱི་གྷ་ཝཱ་པི་ཡཱ ཨ་ནྟོ ཧ་ཏྠི་ཀུ་ཎ་པེ ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ནེ་ཏྠ ཙ་ལ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ སཱ་ལི་བྷ་ཏྟ་པི་ཎྜོ ཝི་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི.
ཨ་ཊྛི་ཀཾ ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་སྶེ་ཡྻ ས་རཱི་རཾ སི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏཾ ཨ་ཊྛི་ས་ངྑ་ལི་ཀཾ ས་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཾ ན་ཧཱ་རུ་ས་མྦ་ནྡྷ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༣.༡༥༤) ན་ཡེ་ན ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ས་མ་ནྟཱ པཱ་སཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་ནི་མི་ཏྟཾ སཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་དཾ ཨ་ཊྛི་ཀ་ནྟི ས་བྷཱ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ལ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
༡༡༩. ཏཾ པ་ན ཝ་ཎྞ་ཏོ སེ་ཏ་ནྟི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་སི་ཎ་ས་མྦྷེ་དོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཊྛི་ཀ་ནྟི པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཾ. ལི་ངྒནྟི ཨི་དྷ ཧ་ཏྠཱ་དཱི་ནཾ ནཱ་མཾ. ཏ་སྨཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་སཱི་ས་ཨུ་ར་བཱ་ཧུ་ཀ་ཊི་ཨཱུ་རུ་ཛ་ངྒྷཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ལི་ངྒ་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. དཱི་གྷ་ར་སྶ་ཝ་ཊྚ་ཙ་ཏུ་ར་སྶ་ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཧ་ནྟ་ཝ་སེ་ན པ་ན ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. དི་སོ་ཀཱ་སཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ ཨེ་ཝ. ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ཊྛི་ནོ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཡ་དེ་ཝེ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ནཱ པཱ་པུ་ཎི་ཏ་བྦཱ. ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ཊྛི་ནོ ནི་ནྣ་ཊྛཱ་ན་ཐ་ལ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ན ནི་ནྣ་ཏོ ཙ ཐ་ལ་ཏོ ཙ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. པ་དེ་ས་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཨ་ཧཾ ནི་ནྣེ ཋི་ཏོ, ཨ་ཊྛི ཐ་ལེ, ཨ་ཧཾ ཐ་ལེ, ཨ་ཊྛི ནི་ནྣེ་ཏི་པི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. དྭི་ནྣཾ པ་ན ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནཾ གྷ་ཊི་ཏ་གྷ་ཊི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ནྡྷི་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་ཝ་སེ་ན ཝི་ཝ་ར་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་བྦ་ཏྠེ་ཝ པ་ན ཉཱ་ཎཾ ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨི་ད་མ་ཊྛཱི་ཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་མྤི ནི་མི་ཏྟེ ཨ་ནུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟེ ན་ལཱ་ཊ་ཊྛི་མྷི ཙི་ཏྟཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏ་བྦཾ.
༡༢༠. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ, ཨེ་ཝཾ ཨི་དཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷེ་ན ནི་མི་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨི་ཏོ པུ་རི་མེ་སུ པུ་ལ༹་ཝ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཡུ་ཛྫ་མཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ད་ཉྩ པ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཀ་ལཱ་ཡ་པི ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ངྑ་ལི་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཀ་སྨི་མྤི ཨ་ཊྛི་ཀེ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏེ་སུ ཡ་ཏྠ་ཀ་ཏྠ་ཙི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷེ་ན ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཊྛི་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ ཨ་ཊྛི་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ’’ནྟི མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ. ཨི་དྷ ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟ་མྤི པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟ་མྤི ཨེ་ཀ་ས་དི་ས་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཊྛི་ཀེ ཡུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ངྑ་ལི་ཀཱ་ཡ པ་ན ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟེ པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནེ ཝི་ཝ་ར་ཏཱ. པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟེ པ་རི་པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝོ ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཊྛི་ཀེ་པི ཙ ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟེ་ན བཱི་བྷ་ཙྪེ་ན བྷ་ཡཱ་ན་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟེ་ན པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཛ་ན་ཀེ་ན, ཨུ་པ་ཙཱ་རཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ.
ཨི་མ་སྨིཾ ཧི ཨོ་ཀཱ་སེ ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ དྭཱ་རཾ ད་ཏྭཱ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏ་ཏྠ ‘‘ཙ་ཏཱུ་སུ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ་སུ ད་ས་སུ ཙ ཨ་སུ་བྷེ་སུ པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ ན་ཏྠི. བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ་སུ ཧི སཱི་མ་ས་མྦྷེ་དོ་ཡེ་ཝ ནི་མི་ཏྟཾ. ད་ས་སུ ཙ ཨ་སུ་བྷེ་སུ ནི་བྦི་ཀ་པྤཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ཡེ་ཝ དི་ཊྛེ ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ་པི པུ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ‘‘དུ་ཝི་དྷཾ ཨི་དྷ ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ. ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝི་རཱུ་པཾ བཱི་བྷ་ཙྪཾ བྷ་ཡཱ་ན་ཀཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཡཾ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷ, ཨི་ད་མེ་ཝེ་ཏྠ ཡུ་ཏྟཾ.
ཨ་པི་ཙ མ་ཧཱ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་སྶ ད་ནྟ་ཊྛི་ཀ་མ་ཏྟཱ་ཝ་ལོ་ཀ་ནེ་ན ས་ཀ་ལི་ཏྠི་ས་རཱི་ར་སྶ ཨ་ཊྛི་ས་ངྒྷཱ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཙེ་ཏྠ ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནཱི་ཏི.
ཨི་ཏི ཨ་སུ་བྷཱ་ནི སུ་བྷ་གུ་ཎོ, ད་ས་ས་ཏ་ལོ་ཙ་ནེ་ན ཐུ་ཏ་ཀི་ཏྟི;
ཡཱ་ནི ཨ་ཝོ་ཙ ད་ས་བ་ལོ, ཨེ་ཀེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཧེ་ཏུ་ནཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ནི ཙ ཏེ་ས་ཉྩ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཡ་མི་མཾ ཝི་དི་ཏྭཱ་ན;
ཏེ་སྭེ་ཝ ཨ་ཡཾ བྷི་ཡྻོ, པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ་པི ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ.
པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ
༡༢༡. ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ སུ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་རཱ་ག་ཏྟཱ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཝི་ཡ ནི་ལློ་ལུ་པྤ་ཙཱ་རོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཡྭཱ་ཡཾ ཨ་སུ་བྷ་པྤ་བྷེ་དོ ཝུ་ཏྟོ, སོ ས་རཱི་ར་ས་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཙ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ཙཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཚ་ཝ་ས་རཱི་རཾ ཧི པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་ས་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཾ ཝཱ སི་ཡཱ, ཝི་ནཱི་ལ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ས་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཾ. ཨི་ཏི ཡཱ་དི་སཾ ཡཱ་དི་སཾ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ལ་དྡྷུཾ, ཏཱ་དི་སེ ཏཱ་དི་སེ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ ཝི་ནཱི་ལ་ཀ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷི་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ས་རཱི་ར་ས་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ད་ས་དྷཱ ཨ་སུ་བྷ་པྤ་བྷེ་དོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཝི་སེ་ས་ཏོ ཙེ་ཏྠ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ ས་རཱི་ར་ས་ཎྛཱ་ན་ཝི་པ་ཏྟི་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏོ ས་ཎྛཱ་ན་རཱ་གི་ནོ ས་པྤཱ་ཡཾ. ཝི་ནཱི་ལ་ཀཾ ཚ་ཝི་རཱ་ག་ཝི་པ་ཏྟི་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏོ ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞ་རཱ་གི་ནོ ས་པྤཱ་ཡཾ. ཝི་པུ་བྦ་ཀཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཎ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་སྶ དུ་གྒ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་སྶ པ་ཀཱ་ས་ན་ཏོ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཏ་ས་རཱི་ར་ག་ནྡྷ་རཱ་གི་ནོ ས་པྤཱ་ཡཾ. ཝི་ཙྪི་དྡ་ཀཾ ཨ་ནྟོ་སུ་སི་ར་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏོ ས་རཱི་རེ གྷ་ན་བྷཱ་ཝ་རཱ་གི་ནོ ས་པྤཱ་ཡཾ. ཝི་ཀྑཱ་ཡི་ཏ་ཀཾ མཾ་སུ་པ་ཙ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཝི་ནཱ་ས་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏོ ཐ་ནཱ་དཱི་སུ ས་རཱི་ར་པྤ་དེ་སེ་སུ མཾ་སུ་པ་ཙ་ཡ་རཱ་གི་ནོ ས་པྤཱ་ཡཾ. ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཾ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནཾ ཝི་ཀྑེ་པ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏོ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་ལཱི་ལཱ་རཱ་གི་ནོ ས་པྤཱ་ཡཾ. ཧ་ཏ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཾ ས་རཱི་ར་ས་ངྒྷཱ་ཏ་བྷེ་ད་ཝི་ཀཱ་ར་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏོ ས་རཱི་ར་ས་ངྒྷཱ་ཏ་ས་མྤ་ཏྟི་རཱ་གི་ནོ ས་པྤཱ་ཡཾ. ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ ལོ་ཧི་ཏ་མ་ཀྑི་ཏ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏོ ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་ཛ་ནི་ཏ་སོ་བྷ་རཱ་གི་ནོ ས་པྤཱ་ཡཾ. པུ་ལ༹་ཝ་ཀཾ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨ་ནེ་ཀ་ཀི་མི་ཀུ་ལ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏོ ཀཱ་ཡེ མ་མ་ཏྟ་རཱ་གི་ནོ ས་པྤཱ་ཡཾ. ཨ་ཊྛི་ཀཾ ས་རཱི་ར་ཊྛཱི་ནཾ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏོ ད་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི་རཱ་གི་ནོ ས་པྤཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝཾ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ནཱ་པི ད་ས་དྷཱ ཨ་སུ་བྷ་པྤ་བྷེ་དོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཡ་སྨཱ པ་ན ད་ས་ཝི་དྷེ་པི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་སུ་བྷེ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨ་པ་རི་ས་ཎྛི་ཏ་ཛ་ལཱ་ཡ སཱི་གྷ་སོ་ཏཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཨ་རི་ཏྟ་བ་ལེ་ནེ་ཝ ནཱ་ཝཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཝི་ནཱ ཨ་རི་ཏྟེ་ན ན ས་ཀྐཱ ཋ་པེ་ཏུཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ དུ་བྦ་ལ་ཏྟཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་བ་ལེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཝི་ནཱ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ན ས་ཀྐཱ ཋ་པེ་ཏུཾ, ཏ་སྨཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མེ་ཝེ་ཏྠ ཧོ་ཏི, ན དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་ནི.
པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལེ་པི ཙ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཨི་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་མྷཱ པ་རི་མུ་ཙྩི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཝ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་ནྟཱ་པ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཙ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ‘‘བ་ཧུཾ དཱ་ནི ཝེ་ཏ་ནཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ པུ་པྥ་ཚ་ཌྜ་ཀ་སྶ གཱུ་ཐ་རཱ་སི་མྷི ཝི་ཡ, ཨུ་སྶ་ནྣ་བྱཱ་དྷི་དུ་ཀྑ་སྶ རོ་གི་ནོ ཝ་མ་ན་ཝི་རེ་ཙ་ན་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཝི་ཡ ཙ.
༡༢༢. ད་ས་ཝི་དྷ་མྤི ཙེ་ཏཾ ཨ་སུ་བྷཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ད་ས་ཝི་དྷ་སྶཱ་པི ཧེ་ཏ་སྶ ཨ་སུ་ཙི་དུ་གྒ་ནྡྷ་ཛེ་གུ་ཙྪ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཏ་དེ་ཏཾ ཨི་མི་ནཱ ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ན ཀེ་ཝ་ལཾ མ་ཏ་ས་རཱི་རེ, ད་ནྟ་ཊྛི་ཀ་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ པ་ན ཙེ་ཏི་ཡ་པ་བྦ་ཏ་ཝཱ་སི་ནོ མ་ཧཱ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝི་ཡ, ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷ་ག་ཏཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ ས་ངྒྷ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་རཱུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཝི་ཡ ཙ ཛཱི་ཝ་མཱ་ན་ཀ་ས་རཱི་རེ་པི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི མ་ཏ་ས་རཱི་རཾ, ཨེ་ཝཾ ཛཱི་ཝ་མཱ་ན་ཀ་མྤི ཨ་སུ་བྷ་མེ་ཝ. ཨ་སུ་བྷ་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན ཨ་ལ་ངྐཱ་རེ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཏྟཱ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ པ་ན ཨི་དཾ ས་རཱི་རཾ ནཱ་མ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏི་ས་ཏ་ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་མུ་སྶ་ཡཾ ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཏ་ས་ནྡྷི་ས་ངྒྷ་ཊི་ཏཾ ན་ཝ་ནྷཱ་རུ་ས་ཏ་ནི་བ་ནྡྷ་ནཾ ན་ཝ་མཾ་ས་པེ་སི་ས་ཏཱ་ནུ་ལི་ཏྟཾ ཨ་ལླ་ཙ་མྨ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷཾ ཚ་ཝི་ཡཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡཾ མེ་ད་ཀ་ཐཱ་ལི་ཀཱ ཝི་ཡ ནི་ཙྩུ་གྒྷ་རི་ཏ་པ་གྒྷ་རི་ཏཾ ཀི་མི་ས་ངྒྷ་ནི་སེ་ཝི་ཏཾ རོ་གཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ དུ་ཀྑ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ པ་རི་བྷི་ནྣ་པུ་རཱ་ཎ་ག་ཎྜོ ཝི་ཡ ན་ཝ་ཧི ཝ་ཎ་མུ་ཁེ་ཧི ས་ཏ་ཏ་ཝི་སྶ་ནྡ་ནཾ. ཡ་སྶ ཨུ་བྷོ་ཧི ཨ་ཀྑཱི་ཧི ཨ་ཀྑི་གཱུ་ཐ་ཀོ པ་གྒྷ་ར་ཏི, ཀ་ཎྞ་བི་ལེ་ཧི ཀ་ཎྞ་གཱུ་ཐ་ཀོ, ནཱ་སཱ་པུ་ཊེ་ཧི སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀཱ, མུ་ཁ་ཏོ ཨཱ་ཧཱ་ར་པི་ཏྟ་སེ་མྷ་རུ་དྷི་རཱ་ནི, ཨ་དྷོ་དྭཱ་རེ་ཧི ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝཱ, ན་ཝ་ན་ཝུ་ཏི་ཡཱ ལོ་མ་ཀཱུ་པ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ཨ་སུ་ཙི་སེ་ད་ཡཱུ་སོ པ་གྒྷ་ར་ཏི. ནཱི་ལ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ད་ཡོ ས་མྤ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི. ཡཾ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ན་སཱི་ས་མ་ཀྑ་ན་ན་ཧཱ་ན་ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ནཱ་དཱི་ཧི ཨ་པྤ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཛཱ་ཏོ་ཝ ཕ་རུ་ས་ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་ཀེ་སོ ཧུ་ཏྭཱ གཱ་མེ་ན གཱ་མཾ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ རཱ་ཛཱ་པི པུ་པྥ་ཚ་ཌྜ་ཀ་ཙ་ཎྜཱ་ལཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ་པི ས་མ་ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཏཱ་ཡ ནི་བྦི་སེ་སོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་སུ་ཙི་དུ་གྒ་ནྡྷ་ཛེ་གུ་ཙྪ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཏཱ་ཡ ར་ཉྙོ ཝཱ ཙ་ཎྜཱ་ལ་སྶ ཝཱ ས་རཱི་རེ ཝེ་མ་ཏྟཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ནཱ་དཱི་ཧི པ་ནེ་ཏྠ ད་ནྟ་མ་ལཱ་དཱི་ནི པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཝ་ཏྠེ་ཧི ཧི་རི་ཀོ་པཱི་ནཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞེ་ན སུ་ར་བྷི་ཝི་ལེ་པ་ནེ་ན ཝི་ལི་མྤི་ཏྭཱ པུ་པྥཱ་བྷ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ མ་མ’’ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་ཏོ ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན ཨ་ལ་ངྐཱ་རེ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཏྟཱ ཏ་ད་སྶ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་སཾ ཨ་སུ་བྷ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་ས་ཉྫཱ་ན་ནྟཱ པུ་རི་སཱ ཨི་ཏྠཱི་སུ, ཨི་ཏྠི་ཡོ ཙ པུ་རི་སེ་སུ ར་ཏིཾ ཀ་རོ་ནྟི. པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ར་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཀ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟ་མྤི ན་ཏྠི. ཏ་ཐཱ ཧི ཀེ་ས་ལོ་མ་ན་ཁ་ད་ནྟ་ཁེ་ལ༹་སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀ་ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་མྤི ས་རཱི་ར་ཏོ བ་ཧི པ་ཏི་ཏཾ ས་ཏྟཱ ཧ་ཏྠེ་ན ཚུ་པི་ཏུ་མྤི ན ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཊྚཱི་ཡ་ནྟི ཧ་རཱ་ཡ་ནྟི ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟི. ཡཾ ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་མྤི ས་མཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷཱ ཨ་ཏྟ་སི་ནེ་ཧ་རཱ་ག་ར་ཏྟཱ ‘‘ཨི་ཊྛཾ ཀ་ནྟཾ ནི་ཙྩཾ སུ་ཁཾ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ག་ཎྷ་ནྟི. ཏེ ཨེ་ཝཾ ག་ཎྷ་ནྟཱ ཨ་ཊ་ཝི་ཡཾ ཀིཾ་སུ་ཀ་རུ་ཀྑཾ དི་སྭཱ རུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་པ་ཏི་ཏ་པུ་པྥཾ ‘‘ཨ་ཡཾ མཾ་ས་པེ་སཱི’’ཏི ཝི་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ་ན ཛ་ར་སི་ངྒཱ་ལེ་ན ས་མཱ་ན་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་སྨཱ –
ཡ་ཐཱ་པི པུ་པྥི་ཏཾ དི་སྭཱ, སི་ངྒཱ་ལོ ཀིཾ་སུ་ཀཾ ཝ་ནེ;
མཾ་ས་རུ་ཀྑོ མ་ཡཱ ལ་དྡྷོ, ཨི་ཏི ག་ནྟྭཱ་ན ཝེ་ག་སཱ.
པ་ཏི་ཏཾ པ་ཏི་ཏཾ པུ་པྥཾ, ཌཾ་སི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ལོ་ལུ་པོ;
ན་ཡི་དཾ མཾ་སཾ ཨ་དུཾ མཾ་སཾ, ཡཾ རུ་ཀྑ་སྨི་ནྟི ག་ཎྷ་ཏི.
ཀོ་ཊྛཱ་སཾ པ་ཏི་ཏཾ་ཡེ་ཝ, ཨ་སུ་བྷ་ནྟི ཏ་ཐཱ བུ་དྷོ;
ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ན ག་ཎྷེ་ཡྻ, ས་རཱི་ར་ཊྛ་མྤི ནཾ ཏ་ཐཱ.
ཨི་མ་ཉྷི སུ་བྷ་ཏོ ཀཱ་ཡཾ, ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ མུ་ཙྪི་ཏཱ;
བཱ་ལཱ ཀ་རོ་ནྟཱ པཱ་པཱ་ནི, དུ་ཀྑཱ ན པ་རི་མུ་ཙྩ་རེ.
ཏ་སྨཱ པ་སྶེ་ཡྻ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ཛཱི་ཝ་ཏོ ཝཱ མ་ཏ་སྶ ཝཱ;
ས་བྷཱ་ཝཾ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡ་སྶ, སུ་བྷ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཛྫི་ཏཾ.
ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
དུ་གྒ་ནྡྷོ ཨ་སུ་ཙི ཀཱ་ཡོ, ཀུ་ཎ་པོ ཨུ་ཀྐ་རཱུ་པ་མོ;
ནི་ནྡི་ཏོ ཙ་ཀྑུ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི, ཀཱ་ཡོ བཱ་ལཱ་བྷི་ན་ནྡི་ཏོ.
ཨ་ལླ་ཙ་མྨ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ, ན་ཝ་དྭཱ་རོ མ་ཧཱ་ཝ་ཎོ;
ས་མ་ནྟ་ཏོ པ་གྒྷ་ར་ཏི, ཨ་སུ་ཙི པཱུ་ཏི་ག་ནྡྷི་ཡོ.
ས་ཙེ ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ, ཨ་ནྟོ བཱ་ཧི་ར་ཀོ སི་ཡཱ;
ད་ཎྜཾ ནཱུ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ཀཱ་ཀེ སོ་ཎེ ནི་ཝཱ་ར་ཡེ་ཏི.
ཏ་སྨཱ ད་བྦ་ཛཱ་ཏི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཛཱི་ཝ་མཱ་ན་ས་རཱི་རཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ
མ་ཏ་ས་རཱི་རཾ ཝཱ ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཨ་སུ་བྷཱ་ཀཱ་རོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པེ་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཨི་ཏི སཱ་དྷུ་ཛ་ན་པཱ་མོ་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏེ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ
ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་དྷི་ཀཱ་རེ
ཨ་སུ་བྷ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ནི་དྡེ་སོ ནཱ་མ
ཚ་ཊྛོ པ་རི་ཙྪེ་དོ.