༣. ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་གྒ་ཧ་ཎ་ནི་དྡེ་སོ
༣༨. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ དྷུ་ཏ་ངྒ་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ས་མྤཱ་དི་ཏེ་ཧི ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དཱི་ཧི གུ་ཎེ་ཧི པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨི་མ་སྨིཾ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ‘‘སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ན་རོ ས་པ་ཉྙོ, ཙི་ཏྟཾ པ་ཉྙ་ཉྩ བྷཱ་ཝ་ཡ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙི་ཏྟ་སཱི་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛོ ས་མཱ་དྷི བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ. སོ ཙ ཨ་ཏི་ས་ངྑེ་པ་དེ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏུ་མྤི ཏཱ་ཝ ན སུ་ཀ་རོ, པ་གེ་ཝ བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཉྩ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཡ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་དཾ པ་ཉྷཱ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི.
ཀོ ས་མཱ་དྷི? ཀེ་ན་ཊྛེ་ན ས་མཱ་དྷི? ཀཱ་ན་སྶ ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནི? ཀ་ཏི་ཝི་དྷོ ས་མཱ་དྷི? ཀོ ཙ་སྶ སཾ་ཀི་ལེ་སོ? ཀིཾ ཝོ་དཱ་ནཾ? ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ? ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཀོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ་ཏི?
ཏ་ཏྲི་དཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ. ཀོ ས་མཱ་དྷཱིཏི ས་མཱ་དྷི བ་ཧུ་ཝི་དྷོ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀོ. ཏཾ ས་བྦཾ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ་མཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ན སཱ་དྷེ་ཡྻ, ཨུ་ཏྟ་རི ཙ ཝི་ཀྑེ་པཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་དཱ་མ, ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ས་མཱ་དྷི.
ཀེ་ན་ཊྛེ་ན ས་མཱ་དྷཱིཏི ས་མཱ་དྷཱ་ན་ཊྛེ་ན ས་མཱ་དྷི. ཀི་མི་དཾ ས་མཱ་དྷཱ་ནཾ ནཱ་མ? ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ ས་མཾ ས་མྨཱ ཙ ཨཱ་དྷཱ་ནཾ, ཋ་པ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡ་སྶ དྷ་མྨ་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ ས་མཾ ས་མྨཱ ཙ ཨ་ཝི་ཀྑི་པ་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞཱ ཙ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨི་དཾ ས་མཱ་དྷཱ་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཀཱ་ན་སྶ ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་མཱ་དྷི, ཝི་ཀྑེ་པ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ར་སོ, ཨ་ཝི་ཀ་མྤ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ. ‘‘སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན སུ་ཁ་མ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ.
༣༩. ཀ་ཏི་ཝི་དྷོ ས་མཱ་དྷཱིཏི ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷོ. ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཨ་པྤ་ནཱ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷོ, ཏ་ཐཱ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ན ས་པྤཱི་ཏི་ཀ་ནི་པྤཱི་ཏི་ཀ་ཝ་སེ་ན སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན ཙ. ཏི་ཝི་དྷོ ཧཱི་ན་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཎཱི་ཏ་ཝ་སེ་ན, ཏ་ཐཱ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཏྟ་མ་ཧ་གྒ་ཏ་པྤ་མཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ. ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དཱ་ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ་དི་ཝ་སེ་ན, ཏ་ཐཱ པ་རི་ཏྟ་པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ཛྷཱ་ན་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཙ. པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ པ་ཉྩ་ཛྷཱ་ན་ངྒ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི.
ས་མཱ་དྷི་ཨེ་ཀ་ཀ་དུ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠོ་ཡེ་ཝ. དུ་ཝི་དྷ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཚ་ནྣཾ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་ས་མཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་སྶཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ, ཡཱ ཙ ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷཱི་ནཾ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ, ཨ་ཡཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི. ‘‘པ་ཋ་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ པ་ཋ་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན ཡཱ པ་རི་ཀ་མྨཱ་ན་ནྟ་རཱ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ, ཨ་ཡཾ ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷོ.
དུ་ཏི་ཡ་དུ་ཀེ ཏཱི་སུ བྷཱུ་མཱི་སུ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ལོ་ཀི་ཡོ ས་མཱ་དྷི. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷོ.
ཏ་ཏི་ཡ་དུ་ཀེ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡེ དྭཱི་སུ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ ཏཱི་སུ ཛྷཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ས་པྤཱི་ཏི་ཀོ ས་མཱ་དྷི. ཨ་ཝ་སེ་སེ་སུ དྭཱི་སུ ཛྷཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ནི་པྤཱི་ཏི་ཀོ ས་མཱ་དྷི. ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི པ་ན སི་ཡཱ ས་པྤཱི་ཏི་ཀོ, སི་ཡཱ ནི་པྤཱི་ཏི་ཀོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་པྤཱི་ཏི་ཀ་ནི་པྤཱི་ཏི་ཀ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷོ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་དུ་ཀེ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡེ ཏཱི་སུ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ ཙ་ཏཱུ་སུ ཛྷཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏོ ས་མཱ་དྷི. ཨ་ཝ་སེ་ས་སྨིཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏོ ས་མཱ་དྷི. ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི པ་ན སི་ཡཱ སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏོ, སི་ཡཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷོ.
ས་མཱ་དྷི་ཏི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏི་ཀེ་སུ པ་ཋ་མ་ཏྟི་ཀེ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་མ་ཏྟོ ཧཱི་ནོ, ནཱ་ཏི་སུ་བྷཱ་ཝི་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷི་མོ, སུ་བྷཱ་ཝི་ཏོ ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ པ་ཎཱི་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཧཱི་ན་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཎཱི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷོ.
དུ་ཏི་ཡ་ཏྟི་ཀེ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷི ས་དྡྷིཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རོ. པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟོ. ཡོ ཧི ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཝི་ཙཱ་རེ ཨ་དི་སྭཱ ཀེ་ཝ་ལཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་པྤ་ཧཱ་ན་མ་ཏྟཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, སོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡེ པ་ན དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ ཏ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ ཏཱི་སུ ཛྷཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་རོ ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷོ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཏྟི་ཀེ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡེ ཨཱ་དི་ཏོ དྭཱི་སུ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ ཙ ཏཱི་སུ ཛྷཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏོ ས་མཱ་དྷི. ཏེ་སྭེ་ཝ ཏ་ཏི་ཡེ ཙ ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཙ ཛྷཱ་ནེ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏོ ས་མཱ་དྷི. ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏོ. ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི པ་ན པཱི་ཏི་སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏོ ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷོ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཏྟི་ཀེ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ པ་རི་ཏྟོ ས་མཱ་དྷི. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལེ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ མ་ཧ་གྒ་ཏོ ས་མཱ་དྷི. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཏྟ་མ་ཧ་གྒ་ཏ་པྤ་མཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷོ.
ས་མཱ་དྷི་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙ་ཏུ་ཀྐེ་སུ པ་ཋ་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཨ་ཏྠི ས་མཱ་དྷི དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དོ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙོ, ཨ་ཏྠི དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དོ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙོ, ཨ་ཏྠི སུ་ཁཱ་པ་ཊི་པ་དོ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙོ, ཨ་ཏྠི སུ་ཁཱ་པ་ཊི་པ་དོ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟཱ ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ པ་ཊི་པ་དཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཏོ པ་ན པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨ་པྤ་ནཱ, ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སཱ པ་ནེ་སཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ དུ་ཀྑཱ ཧོ་ཏི, ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་དི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ག་ཧ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཀི་ཙྪཱ ཨ་སུ་ཁཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཁཱ. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པི ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ད་ནྡྷཱ ཧོ་ཏི མ་ནྡཱ ཨ་སཱི་གྷ་པྤ་ཝ་ཏྟི. ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཁི་པྤཱ ཨ་མ་ནྡཱ སཱི་གྷ་པྤ་ཝ་ཏྟི.
ཏ་ཏྠ ཡཱ་ནི པ་ར་ཏོ ས་པྤཱ་ཡཱ་ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི ཙ པ་ལི་བོ་དྷུ་པ་ཙྪེ་དཱ་དཱི་ནི པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནི ཙ ཨ་པྤ་ནཱ་ཀོ་ས་ལླཱ་ནི ཙ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ, ཏེ་སུ ཡོ ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ཝཱི ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཧོ་ཏི. ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ཝི་ནོ སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ. ཡོ པ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ སེ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ཝཱི ཧོ་ཏི, པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཝཱ ས་པྤཱ་ཡཾ སེ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ཝཱི, ཏ་སྶ ཝོ་མི་སྶ་ཀ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཐཱ པ་ལི་བོ་དྷུ་པ་ཙྪེ་དཱ་དི་ཀཾ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ བྷཱ་ཝ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཧོ་ཏི. ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སུ་ཁཱ. ཨ་པྤ་ནཱ་ཀོ་ས་ལླཱ་ནི པ་ན ཨ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ ད་ནྡྷཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཧོ་ཏི. ས་མྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཁི་པྤཱ.
ཨ་པི་ཙ ཏ་ཎྷཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝ་སེ་ན ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཙཱ་པི ཨེ་ཏཱ་སཾ པ་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཎྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཧི དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ སུ་ཁཱ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཙ ད་ནྡྷཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཁི་པྤཱ. ཡོ ཙ ས་མ་ཐེ ཨ་ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ, ཏ་སྶ དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ར་སྶ སུ་ཁཱ. ཡོ པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ད་ནྡྷཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཧོ་ཏི, ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ར་སྶ ཁི་པྤཱ. ཀི་ལེ་སི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙཱ་པི ཨེ་ཏཱ་སཾ པ་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏི་བྦ་ཀི་ལེ་ས་སྶ ཧི མུ་དི་ནྡྲི་ཡ་སྶ དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཧོ་ཏི ད་ནྡྷཱ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ, ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་སྶ པ་ན ཁི་པྤཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ. མ་ནྡ་ཀི་ལེ་ས་སྶ ཙ མུ་དི་ནྡྲི་ཡ་སྶ སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཧོ་ཏི ད་ནྡྷཱ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ. ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་སྶ པ་ན ཁི་པྤཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏི.
ཨི་ཏི ཨི་མཱ་སུ པ་ཊི་པ་དཱ་ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སུ ཡོ པུ་གྒ་ལོ དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ད་ནྡྷཱ་ཡ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ས་མཱ་དྷིཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་སྶ སོ ས་མཱ་དྷི དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དོ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་ས་ཏྟ་ཡེ་པཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དཱ་ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ.
དུ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཨ་ཏྠི ས་མཱ་དྷི པ་རི་ཏྟོ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ, ཨ་ཏྠི པ་རི་ཏྟོ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎོ, ཨ་ཏྠི ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ, ཨ་ཏྠི ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡོ ས་མཱ་དྷི ཨ་པྤ་གུ་ཎོ ཨུ་པ་རི་ཛྷཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་རི་ཏྟོ. ཡོ པ་ན ཨ་ཝ་ཌྜྷི་ཏེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟོ, ཨ་ཡཾ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ. ཡོ པ་གུ་ཎོ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏོ, ཨུ་པ་རི་ཛྷཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ. ཡོ ཙ ཝ་ཌྜྷི་ཏེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟོ, ཨ་ཡཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎོ. ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝོ་མི་སྶ་ཏཱ་ཡ པ་ན ཝོ་མི་སྶ་ཀ་ན་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཏྟ་པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་པཱི་ཏི་སུ་ཁ་ས་མཱ་དྷཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ངྒི་ཀཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ, ཏ་ཏོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཾ ཏི་ཝ་ངྒི་ཀཾ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཏོ ཝི་ར་ཏྟ་པཱི་ཏི་ཀཾ དུ་ཝ་ངྒི་ཀཾ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཏོ པ་ཧཱི་ན་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཧི་ཏ་སྶ ས་མཱ་དྷི་ནོ ཝ་སེ་ན དུ་ཝ་ངྒི་ཀཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ངྒ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མཱ་དྷཱི ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཛྷཱ་ན་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཨ་ཏྠི ས་མཱ་དྷི ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡོ, ཨ་ཏྠི ཋི་ཏི་བྷཱ་གི་ཡོ, ཨ་ཏྠི ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡོ, ཨ་ཏྠི ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡོ. ཏ་ཏྠ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡ་ཏཱ, ཏ་ད་ནུ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ས་ཎྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཋི་ཏི་བྷཱ་གི་ཡ་ཏཱ, ཨུ་པ་རི་ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མ་ཝ་སེ་ན ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཏཱ, ནི་བྦི་དཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་ཏཱ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ, ‘‘པ་ཋ་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ལཱ་བྷིཾ ཀཱ་མ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ནཱི པ་ཉྙཱ. ཏ་ད་ནུ་དྷ་མྨ་ཏཱ ས་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཋི་ཏི་བྷཱ་གི་ནཱི པ་ཉྙཱ. ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ནཱི པ་ཉྙཱ. ནི་བྦི་དཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཝི་རཱ་གཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏཱ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ནཱི པ་ཉྙཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༧༩༩). ཏཱ་ཡ པ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ས་མཱ་དྷཱི་པི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ.
པ་ཉྩ་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རོ ས་མཱ་དྷི, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རོ ས་མཱ་དྷི, ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རོ ས་མཱ་དྷི, ཨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མཱ་དྷཱི. ཏ་ཏྠ ས་བྦཱ་པི ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རོ ས་མཱ་དྷི. ཏ་ཐཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཨི་ཏ་རེ ཏ་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ.
ཚ་ཊྛ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ‘‘ཚ་ནྡཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ལ་བྷ་ཏི ས་མཱ་དྷིཾ, ལ་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཀ་གྒ་ཏཾ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི…པེ… ཝཱི་རི་ཡཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ…པེ… ཙི་ཏྟཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ…པེ… ཝཱི་མཾ་སཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ལ་བྷ་ཏི ས་མཱ་དྷིཾ, ལ་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཀ་གྒ་ཏཾ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝཱི་མཾ་སཱ་ས་མཱ་དྷཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༤༣༢; སཾ. ནི. ༣.༨༢༥) ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ.
པ་ཉྩ་ཀེ ཡཾ ཙ་ཏུ་ཀྐ་བྷེ་དེ ཝུ་ཏྟཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ, ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཏྟཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན དུ་ཏི་ཡཾ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ཏ་ཏི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝཾ དྭི་དྷཱ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏེ་སཾ ཨ་ངྒ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ པ་ཉྩ ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཛྷཱ་ན་ངྒ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༤༠. ཀོ ཙ་སྶ སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཀིཾ ཝོ་དཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཏ་ཏྠ ‘‘སཾ་ཀི་ལེ་ས་ནྟི ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡོ དྷ་མྨོ. ཝོ་དཱ་ན་ནྟི ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡོ དྷ་མྨོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༢༨). ཏ་ཏྠ ‘‘པ་ཋ་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ལཱ་བྷིཾ ཀཱ་མ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ནཱི པ་ཉྙཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༧༩༩) ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡ་དྷ་མྨོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ‘‘ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ནཱི པ་ཉྙཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༧༩༩) ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་དྷ་མྨོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ད་ས་པ་ལི་བོ་དྷ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡. ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡོ ཏཱ་ཝ ཨ་ཡཾ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷོ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ས་མཱ་དྷི ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཡོ པ་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. པ་ཉྙཱ་ཡ ཧི བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ སོ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ་ཏི ན ཀི་ཉྩི ཝི་སུཾ ཝ་དཱ་མ.
ཡོ པ་ནཱ་ཡཾ ལོ་ཀི་ཡོ, སོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན སཱི་ལཱ་ནི ཝི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷེ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཡྭཱ་སྶ ད་ས་སུ པ་ལི་བོ་དྷེ་སུ པ་ལི་བོ་དྷོ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་དཱ་ཡ་ཀཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལཾ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པཾ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ ཝི་ཧཱ་རེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ་ན ཁུ་དྡ་ཀ་པ་ལི་བོ་དྷུ་པ་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་ཧཱ་པེ་ནྟེ་ན བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་ཏྠཱ་རོ, ཡཾ ཏཱ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡྭཱ་སྶ ད་ས་སུ པ་ལི་བོ་དྷེ་སུ པ་ལི་བོ་དྷོ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ’’ཏི, ཨེ་ཏྠ –
ཨཱ་ཝཱ་སོ ཙ ཀུ་ལཾ ལཱ་བྷོ, ག་ཎོ ཀ་མྨ་ཉྩ པ་ཉྩ་མཾ;
ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཉཱ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ, ག་ནྠོ ཨི་དྡྷཱི་ཏི ཏེ ད་སཱ་ཏི. –
ཨི་མེ ད་ས པ་ལི་བོ་དྷཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཝཱ་སོ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཝཱ་ས་པ་ལི་བོ་དྷོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཀུ་ལཱ་དཱི་སུ.
ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཝཱ་སོཏི ཨེ་ཀོ་པི ཨོ་ཝ་ར་ཀོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཀ་མྤི པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་ཀ་ལོ་པི ས་ངྒྷཱ་རཱ་མོ. སྭཱ་ཡཾ ན ས་བྦ་སྶེ་ཝ པ་ལི་བོ་དྷོ ཧོ་ཏི. ཡོ པ་ནེ་ཏྠ ན་ཝ་ཀ་མྨཱ་དཱི་སུ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, བ་ཧུ་བྷ་ཎྜ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་པེ་ཀྑ་ཝཱ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ, ཏ་སྶེ་ཝ པ་ལི་བོ་དྷོ ཧོ་ཏི, ན ཨི་ཏ་ར་སྶ.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུ – དྭེ ཀི་ར ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་རཱ་དྷ་པུ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཐཱུ་པཱ་རཱ་མེ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ དྭེ མཱ་ཏི་ཀཱ པ་གུ་ཎཱ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཝ་སྶི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ པཱ་ཙི་ན་ཁ་ཎྜ་རཱ་ཛིཾ ནཱ་མ ག་ཏོ. ཨེ་ཀོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ས་ཏི. པཱ་ཙི་ན་ཁ་ཎྜ་རཱ་ཛི་ག་ཏོ ཏ་ཏྠ ཙི་རཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ཐེ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སཱ་རུ་པྤ་མི་དཾ ཋཱ་ནཾ, ཧ་ནྡ ནཾ ས་ཧཱ་ཡ་ཀ་སྶཱ་པི ཨཱ་རོ་ཙེ་མཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཐཱུ་པཱ་རཱ་མཾ པཱ་ཝི་སི. པ་ཝི་ས་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཙ ནཾ དི་སྭཱ ས་མཱ་ན་ཝ་སྶི་ཀ་ཏྠེ་རོ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཏྠེ་རོ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨི་དཱ་ནི མེ ས་ཧཱ་ཡོ ས་པྤིཾ ཝཱ ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཝཱ པཱ་ན་ཀཾ ཝཱ པེ་སེ་སྶ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨི་མ་སྨིཾ ན་ག་རེ ཙི་ར་ནི་ཝཱ་སཱི’’ཏི. སོ ར་ཏྟིཾ ཨ་ལ་དྡྷཱ པཱ་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ་ཧི ག་ཧི་ཏཾ ཡཱ་གུ་ཁ་ཛྫ་ཀཾ པེ་སེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་མྤི ཨ་དི་སྭཱ ‘‘པ་ཧི་ཎ་ནྟཱ ན་ཏྠི, པ་ཝི་ཊྛ་སྶ མ་ཉྙེ ད་སྶ་ཏཱི’’ཏི པཱ་ཏོ་ཝ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ གཱ་མཾ པཱ་ཝི་སི. ཏེ དྭེ ཨེ་ཀཾ ཝཱི་ཐིཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ལུ༹་ངྐ་མ་ཏྟཾ ཡཱ་གུཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པི་ཝིཾ་སུ. ཏ་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ནི་བ་དྡྷ་ཡཱ་གུ མ་ཉྙེ ན་ཏྠི, བྷ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཨི་དཱ་ནི མ་ནུ་སྶཱ པ་ཎཱི་ཏཾ བྷ་ཏྟཾ ད་སྶ་ནྟཱི’’ཏི, ཏ་ཏོ བྷ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ་པི པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་མེ་ཝ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ཡཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི? ཨཱ་མཱ་ཝུ་སོ་ཏི. བྷ་ནྟེ, པཱ་ཙི་ན་ཁ་ཎྜ་རཱ་ཛི ཕཱ་སུ་ཀཱ, ཏ་ཏྠ ག་ཙྪཱ་མཱ་ཏི. ཐེ་རོ ན་ག་ར་ཏོ ད་ཀྑི་ཎ་དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་གཱ་མ་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི. ཨི་ཏ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨི་མཾ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཏྠཱ’’ཏི? ན་ནུ ཏྭ་མཱ་ཝུ་སོ, པཱ་ཙི་ན་ཁ་ཎྜ་རཱ་ཛི་ཡཱ ཝ་ཎྞཾ ཨ་བྷཱ་སཱི་ཏི? ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཝ་སི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ན ཀོ་ཙི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི? ཨཱ་མཱ་ཝུ་སོ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ ས་ངྒྷི་ཀཾ, ཏཾ པ་ཊི་སཱ་མི་ཏ་མེ་ཝ, ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ན་ཏྠཱི་ཏི. མ་ཡ྄ཧཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཏྟ་ར་ད་ཎྜོ ཏེ་ལ་ནཱ་ལི༹ ཨུ་པཱ་ཧ་ན་ཏྠ་ཝི་ཀཱ ཙ ཏ་ཏྠེ་ཝཱ་ཏི. ཏ་ཡཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཋ་པི་ཏ་ནྟི? ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ. སོ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་དི་སཱ་ནཾ, བྷ་ནྟེ, ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སོ་ཡེ་ཝ. ཐཱུ་པཱ་རཱ་མོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ དྷཱ་ཏུ་ནི་དྷཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ, ལོ་ཧ་པཱ་སཱ་དེ ས་པྤཱ་ཡཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡ་ད་སྶ་ནཾ ཐེ་ར་ད་སྶ་ན་ཉྩ ལ་བྦྷ་ཏི, བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་དྷེ་ཝ ཏུ་མྷེ ཝ་ས་ཐཱ’’ཏི དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སཱི་ཏི. ཨཱི་དི་ས་སྶ ཨཱ་ཝཱ་སོ ན པ་ལི་བོ་དྷོ ཧོ་ཏི.
ཀུ་ལནྟི ཉཱ་ཏི་ཀུ་ལཾ ཝཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀུ་ལཾ ཝཱ. ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཧི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀུ་ལ་མྤི ‘‘སུ་ཁི་ཏེ་སུ སུ་ཁི་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༨༨༨; སཾ. ནི. ༤.༢༤༡) ན་ཡེ་ན སཾ་ས་ཊྛ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ པ་ལི་བོ་དྷོ ཧོ་ཏི, སོ ཀུ་ལ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ཧི ཝི་ནཱ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ སཱ་མ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་ར་མྤི ན ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ་པི པ་ལི་བོ་དྷཱ ན ཧོ་ནྟི, ཀོ་ར་ཎྜ་ཀ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སི་ཏྠེ་ར་སྶ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻ་ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཡ.
སོ ཀི་ར ཨུ་དྡེ་ས་ཏྠཾ རོ་ཧ་ཎཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཐེ་ར་བྷ་གི་ནཱི་པི ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ས་དཱ ཐེ་རཾ ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟིཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཐེ་རོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ད་ཧ་རཾ ཨཱ་ནེ་སྶཱ་མཱི་ཏི རོ་ཧ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁོ པཱ་ཡཱ་སི. ད་ཧ་རོ་པི ‘‘ཙི་རཾ མེ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྠཾ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ དཱ་ནི པ་སྶི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ཙ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི རོ་ཧ་ཎ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི. ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ག་ངྒཱ་ཏཱི་རེ ས་མཱ་ག་ཙྪིཾ་སུ. སོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཐེ་ར་སྶ ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ཧིཾ ཡཱ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཐེ་རོ སུ་ཊྛུ ཏེ ཀ་ཏཾ, ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་པི ས་དཱ པུ་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཧ་མྤི ཨེ་ཏ་ད་ཏྠ་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏོ, ག་ཙྪ ཏྭཾ, ཨ་ཧཾ པ་ན ཨི་དྷེ་ཝ ཨི་མཾ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཏཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. སོ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ ཏཾ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཏྟོ. སེ་ནཱ་ས་ན་མྤི་སྶ པི་ཏ་རཱ ཀཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ པ་ཏྟཾ.
ཨ་ཐ་སྶ པི་ཏཱ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀ་སྶ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཏྟ’’ནྟི པུ་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་སྶ ད་ཧ་ར་སྶཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཏ་སྶ ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. ཀིཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ཏི? ཏེ་མཱ་སཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ་ཡེ་ཝ གྷ་རེ བྷི་ཀྑཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ནྟི. སོ ཏུ་ཎྷི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ་པི གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཨེ་ཀོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ ཨ་ཡྻོ ཨུ་པ་ག་ཏོ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་སི. ད་ཧ་རོ་པི བྷ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཉཱ་ཏི་གྷ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ན ནཾ ཀོ་ཙི ས་ཉྫཱ་ནི.
སོ ཏེ་མཱ་ས་མྤི ཏ་ཏྠ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠོ ‘‘ཨ་ཧཾ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་པུ་ཙྪི. ཨ་ཐ་སྶ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ‘‘སྭེ, བྷ་ནྟེ, ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ གྷ་རེ་ཡེ་ཝ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏེ་ལ་ནཱ་ལི༹ཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ གུ་ལ༹་པི་ཎྜཾ ན་ཝ་ཧ་ཏྠ་ཉྩ སཱ་ཊ་ཀཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. སོ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ རོ་ཧ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁོ པཱ་ཡཱ་སི.
ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ་པི་སྶ པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཊི་པ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ པུ་བྦེ དི་ཊྛ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཏཾ ཨ་དྡ་ས. སོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཐེ་ར་སྶ ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཐེ་རོ པུ་ཙྪི ‘‘ཀིཾ, བྷ་དྡ་མུ་ཁ, དི་ཊྛཱ ཏེ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ’’ཏི? སོ ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ས་བྦཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཏེ་ལེ་ན ཐེ་ར་སྶ པཱ་དེ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ གུ་ལེ༹་ན པཱ་ན་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་མྤི སཱ་ཊ་ཀཾ ཐེ་ར་སྶེ་ཝ ད་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, རོ་ཧ་ཎཾ་ཡེ་ཝ ས་པྤཱ་ཡ’’ནྟི ཨ་ག་མཱ་སི. ཐེ་རོ་པི ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཀོ་ར་ཎྜ་ཀ་གཱ་མཾ པཱ་ཝི་སི.
ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་པི ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་ཏཱ མ་མ པུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ས་དཱ མ་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི. སཱ ཏཾ ཨེ་ཀ་ཀ་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘མ་ཏོ མེ མ་ཉྙེ པུ་ཏྟོ, ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཐེ་ར་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནཱ རོ་དི. ཐེ་རོ ‘‘ནཱུ་ན ད་ཧ་རོ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ་ཝ ག་ཏོ’’ཏི ཏཾ ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཏྠ་ཝི་ཀ་ཏོ ཏཾ སཱ་ཊ་ཀཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི.
ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ པུ་ཏྟེ་ན ག་ཏ་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁཱ ཨུ་རེ་ན ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ན་མ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟ་ས་དི་སཾ ཝ་ཏ མ་ཉྙེ བྷི་ཀྑུཾ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑིཾ ཀ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏ་པ་ཊི་པ་དཾ (མ. ནི. ༡.༢༥༢ ཨཱ་ད་ཡོ), ནཱ་ལ་ཀ་པ་ཊི་པ་དཾ (སུ. ནི. ༦༨༤ ཨཱ་ད་ཡོ), ཏུ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པ་ཊི་པ་དཾ (སུ. ནི. ༩༢༡ ཨཱ་ད་ཡོ), ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྟོ་ས་བྷཱ་ཝ་ནཱ་རཱ་མ་ཏཱ་དཱི་པ་ཀཾ མ་ཧཱ་ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་ས་པ་ཊི་པ་ད་ཉྩ (ཨ. ནི. ༤.༢༨; དཱི. ནི. ༣.༣༠༩) དེ་སེ་སི. ཝི་ཛཱ་ཏ་མཱ་ཏུ་ཡཱ ནཱ་མ གེ་ཧེ ཏེ་མཱ་སཾ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ་པི ‘ཨ་ཧཾ པུ་ཏྟོ ཏྭཾ མཱ་ཏཱ’ཏི ན ཝ་ཀྑ་ཏི, ཨ་ཧོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་མ་ནུ་སྶོ’’ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ་པི པ་ལི་བོ་དྷཱ ན ཧོ་ནྟི, པ་གེ་ཝ ཨ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀུ་ལ’’ནྟི.
ལཱ་བྷོཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡཱ. ཏེ ཀ་ཐཾ པ་ལི་བོ་དྷཱ ཧོ་ནྟི? པུ་ཉྙ་ཝ་ནྟ་སྶ ཧི བྷི་ཀྑུ་ནོ ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ མ་ནུ་སྶཱ མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་རེ པ་ཙྩ་ཡེ དེ་ནྟི. སོ ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་མོ་དེ་ནྟོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷ་ཏི. ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ན་ཏོ ཡཱ་ཝ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མོ, ཏཱ་ཝ མ་ནུ་སྶ་སཾ་ས་གྒོ ན ཨུ་པ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི. པུ་ན བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩཱུ་སེ་ཡེ་ཝ བཱ་ཧུ་ལླི་ཀ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་སུ་ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨ་མ་ཙྩོ ཨ་མ་ཙྩ་དྷཱི་ཏཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ད་སྶ་ན་ཀཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, སོ ག་ཎྷཱ་ཝུ་སོ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་ནྟི ག་མ་ན་ས་ཛྫོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ནི་ཙྩ་བྱཱ་ཝ་ཊོ, ཏ་སྶེ་ཝ ཏེ པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ལི་བོ་དྷཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ག་ཎཾ པ་ཧཱ་ཡ ཡ་ཏྠ ནཾ ན ཛཱ་ན་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཀེ་ན ཙ་རི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ སོ པ་ལི་བོ་དྷོ ཨུ་པ་ཙྪི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི.
ག་ཎོཏི སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་ག་ཎོ ཝཱ ཨཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀ་ག་ཎོ ཝཱ, ཡོ ཏ་སྶ ཨུ་དྡེ་སཾ ཝཱ པ་རི་པུ་ཙྪཾ ཝཱ དེ་ནྟོ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ ག་ཎོ པ་ལི་བོ་དྷོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན སོ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ ག་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་པྤཾ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ, ཏཾ ནི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨ་པྤཾ ག་ཧི་ཏཾ, བ་ཧུ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ, ཡོ་ཛ་ན་ཏོ པ་རཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟོ་ཡོ་ཛ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དེ ཨ་ཉྙཾ ག་ཎ་ཝཱ་ཙ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དྡེ་སཱ་དཱི་ཧི ས་ངྒ་ཎྷ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནེ་ན ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཀཾ ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏྠི, ཏུ་མྷེ ཡ་ཐཱ་ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ག་ཎཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ནྟི.
ཀ་མྨནྟི ན་ཝ་ཀ་མྨཾ. ཏཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཨཱ་དཱི་ཧི ལ་དྡྷཱ་ལ་དྡྷཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ, ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏེ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ནྟི ས་བྦ་དཱ པ་ལི་བོ་དྷོ ཧོ་ཏི. སོ་པི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏ་བྦོ, ས་ཙེ ཨ་པྤཾ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི ནི་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ བ་ཧུ, ས་ངྒྷི་ཀ་ཉྩེ ན་ཝ་ཀ་མྨཾ, ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ས་ངྒྷ་བྷཱ་ར་ཧཱ་ར་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝཱ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་ཉྩེ, ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་ར་ཧཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ཏཱ་དི་སེ ཨ་ལ་བྷ་ནྟེ་ན ས་ངྒྷ་སྶ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦ་ནྟི.
ཨ་དྡྷཱ་ནནྟི མ་གྒ་ག་མ་ནཾ. ཡ་སྶ ཧི ཀ་ཏྠ་ཙི པ་བྦ་ཛྫཱ་པེ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི, པ་ཙྩ་ཡ་ཛཱ་ཏཾ ཝཱ ཀི་ཉྩི ལ་དྡྷ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ ཏཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ན ས་ཀྐོ་ཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ, ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ་པི ག་མི་ཀ་ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མ དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཀི་ཙྩཾ ཏཱི་རེ་ཏྭཱ་ཝ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨེ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཉཱ་ཏཱིཏི ཝི་ཧཱ་རེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ས་མཱ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀ་ས་མཱ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ, གྷ་རེ མཱ་ཏཱ པི་ཏཱ བྷཱ་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཱ. ཏེ གི་ལཱ་ནཱ ཨི་མ་སྶ པ་ལི་བོ་དྷཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ སོ པ་ལི་བོ་དྷོ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཏཱ་ཝ གི་ལཱ་ནོ ས་ཙེ ལ་ཧུཾ ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝ་མྤི པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཐཱ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཙ་རི་ཡོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དི་ཏ་པ་བྦཱ་ཛི་ཏ་ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ས་མཱ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཱ ཙ. ནི་སྶ་ཡཱ་ཙ་རི་ཡ་ཨུ་དྡེ་སཱ་ཙ་རི་ཡ་ནི་སྶ་ཡ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ཨུ་དྡེ་ས་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ས་མཱ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ པ་ན ཡཱ་ཝ ནི་སྶ་ཡ་ཨུ་དྡེ་སཱ ཨ་ནུ་པ་ཙྪི་ནྣཱ, ཏཱ་ཝ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏ་བྦཱ. པ་ཧོ་ནྟེ་ན ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་མྤི པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏ་བྦཱ ཨེ་ཝ. མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་སུ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ ཝི་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ་པི ཧི ཏེ ར་ཛྫེ ཋི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, པུ་ཏྟ་ཏོ ཙ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟི, ཀཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. ཨ་ཐ ཏེ་སཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ན་ཏྠི, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ས་ཏི བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ་པི དཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. བྷཱ་ཏུ་བྷ་གི་ནཱི་ནཾ པ་ན ཏེ་སཾ ས་ནྟ་ཀ་མེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ན་ཏྠི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ད་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ལ་བྷ་ནྟེ་ན ག་ཎྷི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ལ་བྷ་ནྟེ་ན ན ཙོ་དེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་སྶ བྷ་གི་ནི་སཱ་མི་ཀ་སྶ བྷེ་ས་ཛྫཾ ནེ་ཝ ཀཱ་ཏུཾ ན དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ སཱ་མི་ཀ་སྶ དེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ན བྷ་གི་ནི་ཡཱ དཱ་ཏ་བྦཾ. བྷཱ་ཏུ་ཛཱ་ཡཱ་ཡ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏེ་སཾ པ་ན པུ་ཏྟཱ ཨི་མ་སྶ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཏེ་སཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི.
ཨཱ་བཱ་དྷོཏི ཡོ་ཀོ་ཙི རོ་གོ. སོ བཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ལི་བོ་དྷོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ བྷེ་ས་ཛྫ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ པ་ན ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ་པི ན ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ནཱ་ཧཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ དཱ་སོ, ན བྷ་ཊ་ཀོ, ཏཾ་ཡེ་ཝ ཧི པོ་སེ་ནྟོ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚེ དུ་ཀྑཾ པ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ག་ར་ཧི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨོ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི.
ག་ནྠོཏི པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཧ་ར་ཎཾ. ཏཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་དཱི་ཧི ནི་ཙྩ་བྱཱ་ཝ་ཊ་སྶ པ་ལི་བོ་དྷོ ཧོ་ཏི, ན ཨི་ཏ་ར་སྶ. ཏ་ཏྲི་མཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི –
མ་ཛ྄ཛྷི་མ་བྷཱ་ཎ་ཀ་དེ་ཝ་ཏྠེ་རོ ཀི་ར མ་ལ་ཡ་ཝཱ་སི་དེ་ཝ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཡཱ་ཙི. ཐེ་རོ ཀཱི་དི་སོ་སི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡ་ནྟི པུ་ཙྪི. མ་ཛ྄ཛྷི་མོ མེ, བྷ་ནྟེ, པ་གུ་ཎོ་ཏི. ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ནཱ་མེ་སོ དུ་པྤ་རི་ཧཱ་རོ, མཱུ་ལ་པ་ཎྞཱ་སཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཨུ་པ་རི་པ་ཎྞཱ་ས་ཀོ. ཀུ་ཏོ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ནྟི? བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པུ་ན ན ཨོ་ལོ་ཀེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱ་ནི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ཏི་མེ ཝ་སྶེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ‘‘ཝཱི་ས་ཏི མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་སྶཱ་ནི པ་རི་ཡ་ཏྟིཾ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ, ཨ་པི་ཙ ཁོ ཀ་ཏ་པ་རི་ཙ་ཡོ ཨ་ཧ་མེ་ཏྠ ཨཱ་ར་བྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ཨེ་ཀ་བྱ་ཉྫ་ནེ་པི་སྶ ཀ་ངྑཱ ནཱ་ཧོ་སི.
ཀ་རུ་ལི༹་ཡ་གི་རི་ཝཱ་སཱི་ནཱ་ག་ཏྠེ་རོ་པི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝ་སྶཱ་ནི པ་རི་ཡ་ཏྟིཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཾ ཨུ་དྡི་སི. ཏེ་སཾ གཱ་མ་ཝཱ་སི་ཀ་ཏྠེ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡེ་ནྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་པ་ཉྷོ་པི ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏོ ནཱ་ཧོ་སི.
མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ་པི ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལཱ༹་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ པ་ཉྩ་ནི་ཀཱ་ཡ་མ་ཎྜ་ལེ ཏཱི་ཎི པི་ཊ་ཀཱ་ནི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་སྶཱ་མཱི་ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་བྷེ་རིཾ པ་ཧ་རཱ་པེ་སི. བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཀ་ཏ་མཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་གྒ་ཧ་ཉྙེ་ཝ ཝ་ད་ཏུ, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཝ་ཏྟུཾ ན དེ་མཱ་ཏི ཨཱ་ཧ. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ་པི ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་མཱ་ག་ཏཾ པུ་ཙྪི ‘‘ཏྭ་མཱ་ཝུ་སོ, བྷེ་རིཾ པ་ཧ་རཱ་པེ་སཱི’’ཏི? ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ཏི? པ་རི་ཡ་ཏྟིཾ, བྷ་ནྟེ, པ་རི་ཝ་ཏྟེ་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་བྷ་ཡ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཨི་དཾ པ་དཾ ཀ་ཐཾ ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཐེ་རོ ཧུ་ནྟི པ་ཊི་བཱ་ཧི. པུ་ན སོ ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་ཉྙེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི བྷ་ནྟེ་ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ས་བྦཾ ཧུ་ནྟི པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་ཡཱ པ་ཋ་མཾ ཀ་ཐི་ཏོ ཨེ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མ་གྒོ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མུ་ཁ་ཏོ པ་ན ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ‘ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཝ་ད་ནྟཱི’ཏི ས་ཎྛཱ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ག་ཙྪ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ སུ་ཎཱ་ཧཱི’’ཏི. ཀུ་ཧིཾ, བྷ་ནྟེ, ག་ཙྪཱ་མཱི་ཏི? ག་ངྒཱ་ཡ པ་ར་ཏོ རོ་ཧ་ཎ་ཛ་ན་པ་དེ ཏུ་ལཱ་དྷཱ་ར་པ་བྦ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རེ ས་བྦ་པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཀོ མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ ཝ་ས་ཏི, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪཱ་ཏི. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ་ཏི ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ཐེ་རོ ཀ་སྨཱ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི་ཏི པུ་ཙྪི. དྷ་མྨཾ སོ་ཏུཾ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་བྷ་ཡ, དཱི་གྷ་མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་སུ མཾ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ པུ་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཝ་སེ་སཾ པ་ན མེ ཏིཾ་ས་མ་ཏྟཱ་ནི ཝ་སྶཱ་ནི ན ཨོ་ལོ་ཀི་ཏ་པུ་བྦཾ. ཨ་པི་ཙ ཏྭཾ ར་ཏྟིཾ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཧི. ཨ་ཧཾ ཏེ དི་ཝཱ ཀ་ཐ་ཡི་སྶཱ་མཱི་ཏི. སོ སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ་ཏི ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. པ་རི་ཝེ་ཎ་དྭཱ་རེ མ་ཧཱ་མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཐེ་རོ ར་ཏྟིཾ པ་རི་ཝ་ཏྟི. ཏཾ དི་ཝཱ ཀ་ཐ་ཡ་ནྟོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་བྷ་ཡ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཏ་ཊྚི་ཀཱ་ཡ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. བྷ་ནྟེ, ཀིཾ བྷ་ཎ་ཐ, ན་ནུ མ་ཡཱ ཏུ་མྷཱ་ཀ་མེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ སུ་ཏཾ? ཀི་མ་ཧཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི་ཏི? ཏ་ཏོ ནཾ ཐེ་རོ ཨ་ཉྙོ ཨེ་ས, ཨཱ་ཝུ་སོ, ག་ཏ་ཀ་སྶ མ་གྒོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་བྷ་ཡ་ཐེ་རོ ཀི་ར ཏ་དཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ སོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ལོ་ཧ་པཱ་སཱ་དེ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ ཐེ་རོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ་ཏི ཨ་སྶོ་སི. སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ་ཝུ་སོ, ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་ཛུ ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཏ་ཊྚི་ཀཱ་ཡ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཧཱི’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཐེ་ར་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ’’ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ ག་ནྠོ པ་ལི་བོ་དྷོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཨི་དྡྷཱིཏི པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀཱ ཨི་དྡྷི. སཱ ཧི ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀ་དཱ་ར་ཀོ ཝི་ཡ ཏ་རུ་ཎ་ས་སྶཾ ཝི་ཡ ཙ དུ་པྤ་རི་ཧཱ་རཱ ཧོ་ཏི. ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ཏི. སཱ པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ལི་བོ་དྷོ ཧོ་ཏི, ན ས་མཱ་དྷི་སྶ, ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་བྦ་ཏོ. ཏ་སྨཱ ཝི་པ་སྶ་ན་ཏྠི་ཀེ་ན ཨི་དྡྷི་པ་ལི་བོ་དྷོ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏ་བྦོ, ཨི་ཏ་རེ་ན ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ པ་ལི་བོ་དྷ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝི་ཏྠཱ་རོ.
ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་དཱ་ཡ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༢. ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་དཱ་ཡ་ཀཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན དུ་ཝི་དྷཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པཱ་རི་ཧཱ་རི་ཡ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཱ་དཱི་སུ མེ་ཏྟཱ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི ཙ. ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་ཏི་པི ཨེ་ཀེ.
ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནི་ཀེ་ན ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ སཱི་མ་ཊྛ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ སུ་ཁི་ཏཱ ཧོ་ནྟུ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཱ་ཏི མེ་ཏྟཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏོ སཱི་མ་ཊྛ་ཀ་དེ་ཝ་ཏཱ་སུ. ཏ་ཏོ གོ་ཙ་ར་གཱ་མ་མྷི ཨི་སྶ་ར་ཛ་ནེ. ཏ་ཏོ ཏ་ཏྠ མ་ནུ་སྶེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ. སོ ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ མེ་ཏྟཱ་ཡ ས་ཧ་ཝཱ་སཱི་ནཾ མུ་དུ་ཙི་ཏྟ་ཏཾ ཛ་ནེ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཏེ སུ་ཁ་སཾ་ཝཱ་སཱ ཧོ་ནྟི. སཱི་མ་ཊྛ་ཀ་དེ་ཝ་ཏཱ་སུ མེ་ཏྟཱ་ཡ མུ་དུ་ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟཱ་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི དྷ་མྨི་ཀཱ་ཡ ར་ཀྑཱ་ཡ སུ་སཾ་ཝི་ཧི་ཏ་ར་ཀྑོ ཧོ་ཏི. གོ་ཙ་ར་གཱ་མ་མྷི ཨི་སྶ་ར་ཛ་ནེ མེ་ཏྟཱ་ཡ མུ་དུ་ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནེ་ཧི ཨི་སྶ་རེ་ཧི དྷ་མྨི་ཀཱ་ཡ ར་ཀྑཱ་ཡ སུ་ར་ཀྑི་ཏ་པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ མ་ནུ་སྶེ་སུ མེ་ཏྟཱ་ཡ པ་སཱ་དི་ཏ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ཏེ་ཧི ཨ་པ་རི་བྷཱུ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ མེ་ཏྟཱ་ཡ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཙཱ་རོ ཧོ་ཏི. མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི་ཡཱ པ་ན ཨ་ཝ་སྶཾ མ་ཡཱ མ་རི་ཏ་བྦ་ནྟི ཙི་ནྟེ་ནྟོ ཨ་ནེ་ས་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་སཾ་ཝེ་གོ ཨ་ནོ་ལཱི་ན་ཝུ་ཏྟི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ན་སྶ དི་བྦཱ་ནི་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ལོ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟི.
ཨེ་ཝཾ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་ར་ཏྟཱ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཡི་ཏ་བྦཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ནྟི ཙ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་སྶ ཡོ་གཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཀ་མྨ་སྶ ཋཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ པ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཡཾ ཡ་སྶ ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལཾ, ཏཾ ཏ་སྶ ནི་ཙྩཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨུ་པ་རི་མ་སྶ ཙ ཨུ་པ་རི་མ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཀ་མྨ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ པཱ་རི་ཧཱ་རི་ཡ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མཾ དུ་ཝི་དྷ་མྤི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཡོ དེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་དཱ་ཡ་ཀོ ནཱ་མ. ཏཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་དཱ་ཡ་ཀཾ.
ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ནྟི –
པི་ཡོ ག་རུ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ, ཝ་ཏྟཱ ཙ ཝ་ཙ་ན་ཀྑ་མོ;
ག་མྦྷཱི་ར་ཉྩ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྟཱ, ནོ ཙ་ཊྛཱ་ནེ ནི་ཡོ་ཛ་ཀོ་ཏི. (ཨ. ནི. ༧.༣༧);
ཨེ་ཝ་མཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཧི་ཏེ་སིཾ ཝུ་དྡྷི་པ་ཀྑེ ཋི་ཏཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཾ.
‘‘མ་མཾ ཧི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཾ ཨཱ་ག་མྨ ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཱ ས་ཏྟཱ ཛཱ་ཏི་ཡཱ པ་རི་མུ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༡.༡༢༩; ༥.༢) ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཡེ་ཝ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ. ཏ་སྨཱ ཏ་སྨིཾ ས་ཏི ཏ་སྶེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ག་ཧི་ཏ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ སུ་ག་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ཡོ དྷ་ར་ཏི, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཡཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་པྤ་ཏྟ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཀིཾ པ་ན ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཨ་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏཱི་ཏི? ཀིཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཀཱ་ར་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཧི ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཀཱ་སེ་ཏི. ན་ནུ ཨ་སྶ་གུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ‘‘ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ར་ཀོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སི་ནྣོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སཱི་ཏི.
ཏ་སྨཱ ས་ཙེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ ལ་བྷ་ཏི, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ, ནོ ཙེ ལ་བྷ་ཏི, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི་པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཏི་པི་ཊ་ཀ་དྷ་ར་དྭི་པི་ཊ་ཀ་དྷ་ར་ཨེ་ཀ་པི་ཊ་ཀ་དྷ་རེ་སུ པུ་རི་མ་སྶ པུ་རི་མ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ. ཨེ་ཀ་པི་ཊ་ཀ་དྷ་རེ་པི ཨ་ས་ཏི ཡ་སྶ ཨེ་ཀ་ས་ངྒཱི་ཏི་པི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ པ་གུ་ཎཱ, ཨ་ཡ་ཉྩ ལ་ཛྫཱི ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཧི ཏ་ནྟི་དྷ་རོ ཝཾ་སཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཀོ པ་ཝེ་ཎཱི་པཱ་ལ་ཀོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མ་ཏི་ཀོ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ཏྠེ་རཱ ‘‘ལ་ཛྫཱི ར་ཀྑི་སྶ་ཏི ལ་ཛྫཱི ར་ཀྑི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨཱ་ཧཾ་སུ.
པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ད་ཡོ ཙེ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་མ་གྒ་མེ་ཝ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི. བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ པ་ན ཏཾ ཏཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཧ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ནཾ ཝི་སོ་དྷི་ཏ་ཏྟཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ སུ་ཏྟ་ཉྩ ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཡཱ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ག་ཧ་ན་ཊྛཱ་ནེ ག་ཙྪ་ནྟོ མ་ཧཱ་ཧ་ཏྠཱི ཝི་ཡ མ་ཧཱ་མ་གྒཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་དཱ་ཡ་ཀཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙེ པ་ནེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ ལ་བྷ་ཏི, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ, ནོ ཙེ ལ་བྷ་ཏི, ཡ་ཏྠ སོ ཝ་ས་ཏི, ཏ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ. ག་ཙྪ་ནྟེ་ན ཙ ན དྷོ་ཏ་མ་ཀྑི་ཏེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨཱ་རཱུ་ཧི་ཏྭཱ ཚ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་ལ་ནཱ་ལི༹་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ནི གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་པ་རི་ཝུ་ཏེ་ན ག་ནྟ་བྦཾ. ག་མི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ པ་ན པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ཡ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཡཾ ཡཾ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ས་ཏི ས་བྦ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནེ་ན ས་ལླ་ཧུ་ཀ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ན པ་ར་མ་ས་ལླེ་ཁ་ཝུ་ཏྟི་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ.
ཏཾ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་ན ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ་ཡེ་ཝ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ, ན ཙ ‘‘མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཝི་སྶ་མེ་ཏྭཱ པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་མ་ཀྑ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཉྙཾ པ་རི་ཝེ་ཎཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ. ཀ་སྨཱ? ས་ཙེ ཧི་སྶ ཏ་ཏྲ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ས་བྷཱ་གཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏེ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ‘‘ན་ཊྛོ་སི, ས་ཙེ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཡྻུཾ, ཡེ་ན ཏ་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ག་ནྟ་བྦཾ.
ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ད་ཧ་ར་ཏ་རོ ཧོ་ཏི, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ་དཱི་ནི ན སཱ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ས་ཙེ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རོ ཧོ་ཏི, ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ནི་ཀྑི་པཱ་ཝུ་སོ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ་ན ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ‘‘པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་ན ས་ཙེ ཨི་ཙྪ་ཏི པཱ་ཏ་བྦཾ. ‘‘པཱ་དེ དྷོ་ཝཱ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་ན ན ཏཱ་ཝ པཱ་དཱ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཧི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨཱ་བྷ་ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ན སཱ་རུ་པྤཾ སི་ཡཱ. ‘‘དྷོ་ཝཱ་ཧཱ་ཝུ་སོ, ན མ་ཡཱ ཨཱ་བྷ་ཏཾ, ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨཱ་བྷ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ་ན པ་ན ཡ་ཏྠ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ན པ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཝཱ ཨོ་ཀཱ་སེ, ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཝི་ཧཱ་ར་སྶཱ་པི ཝཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པཱ་དཱ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཱ.
ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཏེ་ལ་ནཱ་ལི༹ཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི ས་ཀྐ་ཙྩཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཧི ན ག་ཎྷེ་ཡྻ, ‘‘ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཨི་ཏོ ཨེ་ཝ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་མྦྷོ་གཾ ཀོ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ན ན ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ པཱ་དཱ མ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཧི ཏཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ག་ཏྟ་བྦྷ་ཉྫ་ན་ཏེ་ལཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ན སཱ་རུ་པྤཾ སི་ཡཱ. ཏ་སྨཱ སཱི་སཾ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ནི མ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ‘‘ས་བྦ་པཱ་རི་ཧཱ་རི་ཡ་ཏེ་ལ་མི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པཱ་དེ་པི མ་ཀྑེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་ན པ་ན ཐོ་ཀཾ སཱི་སེ ཀ་ཏྭཱ པཱ་དེ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ ཏེ་ལ་ནཱ་ལི༹ཾ ཋ་པེ་མི, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ ག་ཎྷ་ནྟེ དཱ་ཏ་བྦཱ.
ཨཱ་ག་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མེ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཐེ་ཐ ཨི་ཙྩེ་ཝཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ན པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པ་ཀ་ཏི་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཡཱ་ཙི་ཏོ་པི ན དེ་ཏི, ཨོ་ཀཱ་སེ ལ་དྡྷེ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་མ་ཧ་ནྟཱ་ནི ཏཱི་ཎི ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཱ་ནི ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏ་བྦཱ་ནི. སཱི་ཏཾ ཨུ་ཎྷ་ནྟི དུ་ཝི་དྷཾ མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ན་ཨུ་ད་ཀ་ཉྩ ནྷཱ་ནོ་ད་ཀ་ཉྩ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ ཡཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཏཱི་ཎི དི་ཝ་སཱ་ནི པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ ནི་ཙྩཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏ་བྦཾ. ནི་ཡ་མཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏ་བྦཾ. ཀིཾ བ་ཧུ་ནཱ ཝུ་ཏྟེ་ན? ཡཾ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མྷི ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ནཱ, ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, མུ་ཁོ་ད་ཀཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཡཱ་གུ ཧོ་ཏི, བྷཱ་ཛ་ནཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཡཱ་གུ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༧༨) ཨཱ་དི་ཀཾ ཁ་ནྡྷ་ཀེ ས་མྨཱ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཏཾ ས་བྦ་མྤི ཀཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ག་རུཾ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནེ་ན སཱ་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཡཱ་ཧཱི་ཏི ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏེ་ན ག་ནྟ་བྦཾ, ཡ་དཱ སོ ཀི་སྶཱ་ག་ཏོ་སཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི, ཏ་དཱ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སོ ནེ་ཝ པུ་ཙྪ་ཏི, ཝ་ཏྟཾ པ་ན སཱ་དི་ཡ་ཏི, ད་སཱ་ཧེ ཝཱ པ་ཀྑེ ཝཱ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏེ་ནཱ་པི ཨ་ག་ནྟྭཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཀཱ་ལེ ཝཱ ག་ནྟྭཱ ཀི་མ་ཏྠ་མཱ་ག་ཏོ་སཱི་ཏི པུ་ཊྛེ་ན ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སོ པཱ་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི, པཱ་ཏོ་ཝ ག་ནྟ་བྦཾ.
ས་ཙེ པ་ན་སྶ ཏཱ་ཡ ཝེ་ལཱ་ཡ པི་ཏྟཱ་བཱ་དྷེ་ན ཝཱ ཀུ་ཙྪི པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་ཏི, ཨ་གྒི་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཝཱ བྷ་ཏྟཾ ན ཛཱི་ར་ཏི, ཨ་ཉྙོ ཝཱ ཀོ་ཙི རོ་གོ བཱ་དྷ་ཏི, ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་པྤཱ་ཡ་ཝེ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ཝེ་ལཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་ཝེ་ལཱ་ཡ ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་མྤི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི མ་ན་སི་ཀཱ་ཏུ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་དཱ་ཡ་ཀཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་ཏྠཱ་རོ.
ཙ་རི་ཡཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༣. ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལ་ནྟི ཨེ་ཏྠ ཙ་རི་ཡཱཏི ཚ ཙ་རི་ཡཱ རཱ་ག་ཙ་རི་ཡཱ, དོ་ས་ཙ་རི་ཡཱ, མོ་ཧ་ཙ་རི་ཡཱ, ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཡཱ, བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཡཱ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཡཱ་ཏི. ཀེ་ཙི པ་ན རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ སཾ་ས་གྒ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨ་པ་རཱ་པི ཙ་ཏ་སྶོ, ཏ་ཐཱ ས་དྡྷཱ་དཱི་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཙུ་དྡ་ས ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ན བྷེ་དེ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ས་དྡྷཱ་དཱི་ཧི་པི སཾ་ས་གྒཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀཱ ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ས་ངྑེ་པེ་ན ཚ་ལེ༹་ཝ ཙ་རི་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཙ་རི་ཡཱ, པ་ཀ་ཏི, ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཾ. ཏཱ་སཾ ཝ་སེ་ན ཚ་ལེ༹་ཝ པུ་གྒ་ལཱ ཧོ་ནྟི རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ, དོ་ས་ཙ་རི་ཏོ, མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏོ, ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏོ, བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏོ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཀུ་ས་ལ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ས་མ་ཡེ ས་དྡྷཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཧོ་ཏི, རཱ་ག་སྶ ཨཱ་ས་ནྣ་གུ་ཎ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ རཱ་གོ སི་ནི་དྡྷོ ནཱ་ཏི་ལཱུ་ཁོ, ཨེ་ཝཾ ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ ས་དྡྷཱ. ཡ་ཐཱ རཱ་གོ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷཱ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎེ. ཡ་ཐཱ རཱ་གོ ཨ་ཧི་ཏཾ ན པ་རི་ཙྩ་ཛ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷཱ ཧི་ཏཾ ན པ་རི་ཙྩ་ཛ་ཏི, ཏ་སྨཱ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏ་སྶ ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏོ ས་བྷཱ་གོ.
ཡ་སྨཱ པ་ན དོ་ས་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཀུ་ས་ལ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ས་མ་ཡེ པ་ཉྙཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཧོ་ཏི, དོ་ས་སྶ ཨཱ་ས་ནྣ་གུ་ཎ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ དོ་སོ ནི་སྶི་ནེ་ཧོ ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ལླཱི་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ པ་ཉྙཱ. ཡ་ཐཱ ཙ དོ་སོ ཨ་བྷཱུ་ཏ་མྤི དོ་ས་མེ་ཝ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ བྷཱུ་ཏཾ དོ་ས་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ དོ་སོ ས་ཏྟ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན, ཏ་སྨཱ དོ་ས་ཙ་རི་ཏ་སྶ བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏོ ས་བྷཱ་གོ.
ཡ་སྨཱ པ་ན མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མ་མཱ་ན་སྶ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རཱ ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, མོ་ཧ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཧི མོ་ཧོ པ་རི་བྱཱ་ཀུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་ན་ཝ་ཊྛི་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏ་ཀྐོ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཝི་ཏ་ཀྐ་ན་ཏཱ་ཡ. ཡ་ཐཱ ཙ མོ་ཧོ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཙ་ཉྩ་ལོ. ཏ་ཐཱ ཝི་ཏ་ཀྐོ ལ་ཧུ་པ་རི་ཀ་པྤ་ན་ཏཱ་ཡ, ཏ་སྨཱ མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏོ ས་བྷཱ་གོ་ཏི.
ཨ་པ་རེ ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཨ་པ་རཱ་པི ཏི་སྶོ ཙ་རི་ཡཱ ཝ་ད་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ རཱ་གོ་ཡེ་ཝ, མཱ་ནོ ཙ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ རཱ་ག་ཙ་རི་ཡཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི. མོ་ཧ་ནི་དཱ་ན་ཏྟཱ ཙ དི་ཊྛི་ཡཱ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཡཱ མོ་ཧ་ཙ་རི་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་ཏ་ཏི.
༤༤. ཏཱ པ་ནེ་ཏཱ ཙ་རི་ཡཱ ཀི་ནྣི་དཱ་ནཱ? ཀ་ཐ་ཉྩ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ, ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ དོ་སཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཙ་རི་ཏོ’’ཏི? ཀིཾ ཙ་རི་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཀིཾ ས་པྤཱ་ཡ་ནྟི?
ཏ་ཏྲ པུ་རི་མཱ ཏཱ་ཝ ཏི་སྶོ ཙ་རི་ཡཱ པུ་བྦཱ་ཙི་ཎྞ་ནི་དཱ་ནཱ, དྷཱ་ཏུ་དོ་ས་ནི་དཱ་ནཱ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཝ་ད་ནྟི. པུ་བྦེ ཀི་ར ཨི་ཊྛ་པྤ་ཡོ་ག་སུ་བྷ་ཀ་མྨ་བ་ཧུ་ལོ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི, ས་གྒཱ ཝཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ. པུ་བྦེ ཚེ་ད་ན་ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་ན་ཝེ་ར་ཀ་མྨ་བ་ཧུ་ལོ དོ་ས་ཙ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི, ནི་ར་ཡ་ནཱ་ག་ཡོ་ནཱི་ཧི ཝཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ. པུ་བྦེ མ་ཛྫ་པཱ་ན་བ་ཧུ་ལོ སུ་ཏ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཝི་ཧཱི་ནོ ཙ མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་བྦཱ་ཙི་ཎྞ་ནི་དཱ་ནཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. དྭི་ནྣཾ པ་ན དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ པུ་གྒ་ལོ མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ. ཨི་ཏ་རཱ་སཾ དྭི་ནྣཾ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ དོ་ས་ཙ་རི་ཏོ. ས་བྦཱ་སཾ ས་མ་ཏྟཱ པ་ན རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ་ཏི. དོ་སེ་སུ ཙ སེ་མྷཱ་དྷི་ཀོ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཝཱ་ཏཱ་དྷི་ཀོ མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏོ. སེ་མྷཱ་དྷི་ཀོ ཝཱ མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏོ. ཝཱ་ཏཱ་དྷི་ཀོ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ དྷཱ་ཏུ་དོ་ས་ནི་དཱ་ནཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ པུ་བྦེ ཨི་ཊྛ་པྤ་ཡོ་ག་སུ་བྷ་ཀ་མྨ་བ་ཧུ་ལཱ་པི ས་གྒཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣཱ་པི ཙ ན ས་བྦེ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ན ཨི་ཏ་རེ ཝཱ དོ་ས་མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ དྷཱ་ཏཱུ་ན་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨུ་སྶ་ད་ནི་ཡ་མོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. དོ་ས་ནི་ཡ་མེ ཙ རཱ་ག་མོ་ཧ་དྭ་ཡ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་མྤི ཙ པུ་བྦཱ་པ་ར་ཝི་རུ་དྡྷ་མེ་ཝ. ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཡཱ་དཱི་སུ ཙ ཨེ་ཀི་སྶཱ་པི ནི་དཱ་ནཾ ན ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ མ་ཏཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ, ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ཨུ་སྶ་ད་ཀི་ཏྟ་ནེ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༤༩༨) ‘‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ནི་ཡཱ་མེ་ན ལོ་བྷུ་སྶ་དཱ དོ་སུ་སྶ་དཱ མོ་ཧུ་སྶ་དཱ ཨ་ལོ་བྷུ་སྶ་དཱ ཨ་དོ་སུ་སྶ་དཱ ཨ་མོ་ཧུ་སྶ་དཱ ཙ ཧོ་ནྟི.
ཡ་སྶ ཧི ཀ་མྨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀྑ་ཎེ ལོ་བྷོ བ་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི ཨ་ལོ་བྷོ མ་ནྡོ, ཨ་དོ་སཱ་མོ་ཧཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ དོ་ས་མོ་ཧཱ མ་ནྡཱ, ཏ་སྶ མ་ནྡོ ཨ་ལོ་བྷོ ལོ་བྷཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་དོ་སཱ་མོ་ཧཱ པ་ན བ་ལ་ཝ་ནྟོ དོ་ས་མོ་ཧེ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཏ་སྨཱ སོ ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན དི་ནྣ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ནི་བྦ་ཏྟོ ལུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི སུ་ཁ་སཱི་ལོ ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ པ་ཉྙ་ཝཱ ཝ་ཛི་རཱུ་པ་མ་ཉཱ་ཎོ.
ཡ་སྶ པ་ན ཀ་མྨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀྑ་ཎེ ལོ་བྷ་དོ་སཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི ཨ་ལོ་བྷཱ་དོ་སཱ མ་ནྡཱ, ཨ་མོ་ཧོ བ་ལ་ཝཱ མོ་ཧོ མ་ནྡོ, སོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ལུ་དྡྷོ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི དུ་ཊྛོ ཙ. པ་ཉྙ་ཝཱ པ་ན ཧོ་ཏི ཝ་ཛི་རཱུ་པ་མ་ཉཱ་ཎོ ད་ཏྟཱ་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ.
ཡ་སྶ ཀ་མྨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀྑ་ཎེ ལོ་བྷཱ་དོ་ས་མོ་ཧཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི ཨི་ཏ་རེ མ་ནྡཱ, སོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ལུ་དྡྷོ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི ད་ནྡྷོ ཙ, སཱི་ལ་ཀོ པ་ན ཧོ་ཏི ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ (བཱ་ཀུ་ལ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ).
ཏ་ཐཱ ཡ་སྶ ཀ་མྨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀྑ་ཎེ ཏ་ཡོ་པི ལོ་བྷ་དོ་ས་མོ་ཧཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི ཨ་ལོ་བྷཱ་ད་ཡོ མ་ནྡཱ, སོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ལུ་དྡྷོ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི དུ་ཊྛོ ཙ མཱུ་ལ༹ྷོ ཙ.
ཡ་སྶ པ་ན ཀ་མྨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀྑ་ཎེ ཨ་ལོ་བྷ་དོ་ས་མོ་ཧཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི ཨི་ཏ་རེ མ་ནྡཱ, སོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ལུ་དྡྷོ ཨ་པྤ་ཀི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི དི་བྦཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི དི་སྭཱ ནི་ཙྩ་ལོ, དུ་ཊྛོ པ་ན ཧོ་ཏི ད་ནྡྷ་པ་ཉྙོ ཙ.
ཡ་སྶ པ་ན ཀ་མྨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀྑ་ཎེ ཨ་ལོ་བྷཱ་དོ་ས་མོ་ཧཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི ཨི་ཏ་རེ མ་ནྡཱ, སོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ལུ་དྡྷོ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི ཨ་དུ་ཊྛོ སཱི་ལ་ཀོ ཙ, ད་ནྡྷོ པ་ན ཧོ་ཏི.
ཏ་ཐཱ ཡ་སྶ ཀ་མྨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀྑ་ཎེ ཨ་ལོ་བྷ་དོ་སཱ་མོ་ཧཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི ཨི་ཏ་རེ མ་ནྡཱ, སོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ལུ་དྡྷོ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི པ་ཉྙ་ཝཱ ཙ, དུ་ཊྛོ ཙ པ་ན ཧོ་ཏི ཀོ་དྷ་ནོ.
ཡ་སྶ པ་ན ཀ་མྨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀྑ་ཎེ ཏ་ཡོ་པི ཨ་ལོ་བྷཱ་དོ་སཱ་མོ་ཧཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི ལོ་བྷཱ་ད་ཡོ མ་ནྡཱ, སོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ མ་ཧཱ་ས་ངྒྷ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཨ་ལུ་དྡྷོ ཨ་དུ་ཊྛོ པ་ཉྙ་ཝཱ ཙ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཡོ ལུ་དྡྷོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཨ་ཡཾ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ. དུ་ཊྛ་ད་ནྡྷཱ དོ་ས་མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏཱ. པ་ཉྙ་ཝཱ བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏོ. ཨ་ལུ་དྡྷ་ཨ་དུ་ཊྛཱ པ་ས་ནྣ་པ་ཀ་ཏི་ཏཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ཝཱ ཨ་མོ་ཧ་པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ནི་བྦ་ཏྟོ བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏོ, ཨེ་ཝཾ བ་ལ་ཝ་ས་དྡྷཱ་པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ནི་བྦ་ཏྟོ ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏོ. ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དི་པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ནི་བྦ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏོ. ལོ་བྷཱ་དི་ནཱ ཝོ་མི་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ནི་བྦ་ཏྟོ ཝོ་མི་སྶ་ཙ་རི་ཏོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ལོ་བྷཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་ར་པ་རི་ཝཱ་རཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ ཀ་མྨཾ ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ནི་དཱ་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༤༥. ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཀ་ཐ་ཉྩ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ་ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ.
ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཏོ ཀི་ཙྩཱ, བྷོ་ཛ་ནཱ ད་སྶ་ནཱ་དི་ཏོ;
དྷ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཙེ་ཝ, ཙ་རི་ཡཱ་ཡོ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡེ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཏོཏི རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ ཧི པ་ཀ་ཏི་ག་མ་ནེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ ཙཱ་ཏུ་རི་ཡེ་ན ག་ཙྪ་ཏི, ས་ཎི་ཀཾ པཱ་དཾ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ས་མཾ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ས་མཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི, ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་ཉྩ་སྶ པ་དཾ ཧོ་ཏི. དོ་ས་ཙ་རི་ཏོ པཱ་ད་གྒེ་ཧི ཁ་ཎ་ནྟོ ཝི་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ས་ཧ་སཱ པཱ་དཾ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ས་ཧ་སཱ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི, ཨ་ནུ་ཀ་ཌྜྷི་ཏ་ཉྩ་སྶ པ་དཾ ཧོ་ཏི. མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏོ པ་རི་བྱཱ་ཀུ་ལཱ་ཡ ག་ཏི་ཡཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཚ་མྦྷི་ཏོ ཝི་ཡ པ་དཾ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ཚ་མྦྷི་ཏོ ཝི་ཡ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི, ས་ཧ་སཱ་ནུ་པཱི་ལི༹་ཏ་ཉྩ་སྶ པ་དཾ ཧོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ མཱ་ག་ཎྜི་ཡ་སུ་ཏྟུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ –
‘‘ར་ཏྟ་སྶ ཧི ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ པ་དཾ བྷ་ཝེ,
དུ་ཊྛ་སྶ ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་ཀ་ཌྜྷི་ཏཾ པ་དཾ;
མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཧོ་ཏི ས་ཧ་སཱ་ནུ་པཱི་ལི༹་ཏཾ,
ཝི་ཝ་ཊྚ་ཙྪ་ད་སྶ ཨི་ད་མཱི་དི་སཾ པ་ད’’ནྟི.
ཋཱ་ན་མྤི རཱ་ག་ཙ་རི་ཏ་སྶ པཱ་སཱ་དི་ཀཾ ཧོ་ཏི མ་དྷུ་རཱ་ཀཱ་རཾ, དོ་ས་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཐ་དྡྷཱ་ཀཱ་རཾ, མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཨཱ་ཀུ་ལཱ་ཀཱ་རཾ. ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ ཙ ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནོ ས་མཾ སེ་ཡྻཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ས་ཎི་ཀཾ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནི ས་མོ་དྷཱ་ཡ པཱ་སཱ་དི་ཀེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་ཡ་ཏི, ཝུ་ཊྛཱ་པི་ཡ་མཱ་ནོ ཙ སཱི་གྷཾ ཨ་ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ས་ངྐི་ཏོ ཝི་ཡ ས་ཎི་ཀཾ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ དེ་ཏི. དོ་ས་ཙ་རི་ཏོ ཏ་ར་མཱ་ནོ ཡ་ཐཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ སེ་ཡྻཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ པ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ཡོ བྷཱ་ཀུ་ཊིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཡ་ཏི, ཝུ་ཊྛཱ་པི་ཡ་མཱ་ནོ ཙ སཱི་གྷཾ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཀུ་པི་ཏོ ཝི་ཡ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ དེ་ཏི. མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏོ དུ་སྶ་ཎྛཱ་ནཾ སེ་ཡྻཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ཡོ བ་ཧུ་ལཾ ཨ་དྷོ་མུ་ཁོ ས་ཡ་ཏི, ཝུ་ཊྛཱ་པི་ཡ་མཱ་ནོ ཙ ཧུ་ངྐཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ ད་ནྡྷཾ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ་ད་ཡོ པ་ན ཡ་སྨཱ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ས་བྷཱ་གཱ, ཏ་སྨཱ ཏེ་ས་མྤི ཏཱ་དི་སོ་ཝ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཏོ ཙ་རི་ཡཱ་ཡོ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡེ.
ཀི་ཙྩཱཏི ས་མྨ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་སུ ཙ ཀི་ཙྩེ་སུ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་མྨ་ཛྫ་ནིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནོ ཝཱ་ལི་ཀཾ ཨ་ཝི་པྤ་ཀི་ར་ནྟོ སི་ནྡུ་ཝཱ་ར་ཀུ་སུ་མ་ས་ནྠ་ར་མི་ཝ ས་ནྠ་ར་ནྟོ སུ་དྡྷཾ ས་མཾ ས་མྨ་ཛྫ་ཏི. དོ་ས་ཙ་རི་ཏོ གཱ་ལ༹ྷཾ ས་མྨ་ཛྫ་ནིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ར་མཱ་ན་རཱུ་པོ ཨུ་བྷ་ཏོ ཝཱ་ལི་ཀཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ནྟོ ཁ་རེ་ན ས་དྡེ་ན ཨ་སུ་དྡྷཾ ཝི་ས་མཾ ས་མྨ་ཛྫ་ཏི. མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏོ སི་ཐི་ལཾ ས་མྨ་ཛྫ་ནིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ཨཱ་ལོ༹་ལ་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་སུ་དྡྷཾ ཝི་ས་མཾ ས་མྨ་ཛྫ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ས་མྨ་ཛྫ་ནེ, ཨེ་ཝཾ ཙཱི་ཝ་ར་དྷོ་ཝ་ན་ར་ཛ་ནཱ་དཱི་སུ་པི ས་བྦ་ཀི་ཙྩེ་སུ ནི་པུ་ཎ་མ་དྷུ་ར་ས་མ་ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀཱ་རཱི རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ. གཱ་ལ༹ྷ་ཐ་དྡྷ་ཝི་ས་མ་ཀཱ་རཱི དོ་ས་ཙ་རི་ཏོ. ཨ་ནི་པུ་ཎ་བྱཱ་ཀུ་ལ་ཝི་ས་མཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་རཱི མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏོ. ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎ་མྤི ཙ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏ་སྶ ནཱ་ཏི་གཱ་ལ༹ྷཾ ནཱ་ཏི་སི་ཐི་ལཾ ཧོ་ཏི པཱ་སཱ་དི་ཀཾ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ. དོ་ས་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཨ་ཏི་གཱ་ལ༹ྷཾ ཨ་པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ. མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་སྶ སི་ཐི་ལཾ པ་རི་བྱཱ་ཀུ་ལཾ. ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ་ད་ཡོ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཏཾ ས་བྷཱ་ག་ཏྟཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀི་ཙྩ་ཏོ ཙ་རི་ཡཱ་ཡོ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡེ.
བྷོ་ཛ་ནཱཏི རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ སི་ནི་དྡྷ་མ་དྷུ་ར་བྷོ་ཛ་ན་པྤི་ཡོ ཧོ་ཏི, བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ ཙ ནཱ་ཏི་མ་ཧ་ནྟཾ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ཨཱ་ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ར་ས་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནོ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཙ སཱ་དུཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. དོ་ས་ཙ་རི་ཏོ ལཱུ་ཁ་ཨ་མྦི་ལ་བྷོ་ཛ་ན་པྤི་ཡོ ཧོ་ཏི, བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ ཙ མུ་ཁ་པཱུ་ར་ཀཾ ཨཱ་ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ར་ས་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཏ་ར་མཱ་ནོ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཙ ཨ་སཱ་དུཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ དོ་མ་ན་སྶཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏོ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་རུ་ཙི་ཀོ ཧོ་ཏི, བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ ཙ ཨ་པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ བྷཱ་ཛ་ནེ ཚ་ཌྜེ་ནྟོ མུ་ཁཾ མ་ཀྑེ་ནྟོ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཏཾ ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ནྟོ བྷུ་ཉྫ་ཏི. ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ་ད་ཡོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཏཾ་ས་བྷཱ་ག་ཏྟཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷོ་ཛ་ན་ཏོ ཙ་རི་ཡཱ་ཡོ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡེ.
ད་སྶ་ནཱ་དི་ཏོཏི རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ ཨཱི་ས་ཀ་མྤི མ་ནོ་ར་མཾ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ཝི་མྷ་ཡ་ཛཱ་ཏོ ཝི་ཡ ཙི་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི, པ་རི་ཏྟེ་པི གུ་ཎེ ས་ཛྫ་ཏི, བྷཱུ་ཏ་མྤི དོ་སཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི, པ་ཀྐ་མ་ནྟོ་པི ཨ་མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀཱ་མོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ སཱ་པེ་ཀྑོ པ་ཀྐ་མ་ཏི. དོ་ས་ཙ་རི་ཏོ ཨཱི་ས་ཀ་མྤི ཨ་མ་ནོ་ར་མཾ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ཀི་ལ་ནྟ་རཱུ་པོ ཝི་ཡ ན ཙི་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི, པ་རི་ཏྟེ་པི དོ་སེ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏི, བྷཱུ་ཏ་མྤི གུ་ཎཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི, པ་ཀྐ་མ་ནྟོ་པི མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀཱ་མོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ པ་ཀྐ་མ་ཏི. མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏོ ཡཾ་ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ དི་སྭཱ པ་ར་པ་ཙྩ་ཡི་ཀོ ཧོ་ཏི, པ་རཾ ནི་ནྡ་ནྟཾ སུ་ཏྭཱ ནི་ནྡ་ཏི, པ་སཾ་ས་ནྟཾ སུ་ཏྭཱ པ་སཾ་ས་ཏི, ས་ཡཾ པ་ན ཨ་ཉྙཱ་ཎུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་དྡ་ས་ཝ་ནཱ་དཱི་སུ་པི. ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ་ད་ཡོ པ་ན ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཏཾ་ས་བྷཱ་ག་ཏྟཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ད་སྶ་ནཱ་དི་ཏོ ཙ་རི་ཡཱ་ཡོ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡེ.
དྷ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཙེ་ཝཱཏི རཱ་ག་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཙ མཱ་ཡཱ, སཱ་ཋེ་ཡྻཾ, མཱ་ནོ, པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ, མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ, ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཏཱ, སི་ངྒཾ, ཙཱ་པ་ལྱ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་ལཾ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. དོ་ས་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཀོ་དྷོ, ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ, མ་ཀྑོ, པ་ལཱ༹་སོ, ཨི་སྶཱ, མ་ཙྪ་རི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཐི་ནཾ, མི་དྡྷཾ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ, ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ, ཨཱ་དྷཱ་ན་གྒཱ་ཧི་ཏཱ, དུ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒི་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ མུ་ཏྟ་ཙཱ་ག་ཏཱ, ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཀཱ་མ་ཏཱ, ས་དྡྷ་མྨཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ, པཱ་མོ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ, ཨ་ས་ཋ་ཏཱ, ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝི་ཏཱ, པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་སཱ་དོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏ་སྶ སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཏཱ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཏཱ, བྷོ་ཛ་ནེ་མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ, ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ, ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གོ, སཾ་ཝེ་ཛ་ནཱི་ཡེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ སཾ་ཝེ་གོ, སཾ་ཝི་གྒ་སྶ ཙ ཡོ་ནི་སོ པ་དྷཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏ་སྶ བྷ་སྶ་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ, ག་ཎཱ་རཱ་མ་ཏཱ, ཀུ་ས་ལཱ་ནུ་ཡོ་གེ ཨ་ར་ཏི, ཨ་ན་ཝ་ཊྛི་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཏཱ, ར་ཏྟིཾ དྷཱུ་མཱ་ཡ་ནཱ, དི་ཝཱ པ་ཛྫ་ལ་ནཱ, ཧུ་རཱ་ཧུ་རཾ དྷཱ་ཝ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་ལཾ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཙ་རི་ཡཱ་ཡོ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡེ.
ཡ་སྨཱ པ་ན ཨི་དཾ ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཝི་དྷཱ་ནཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ནེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཾ, ཀེ་ཝ་ལཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མ་ཏཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ན སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩེ་ཏ་བྦཾ. རཱ་ག་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཧི ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཱ་དཱི་ནི དོ་ས་ཙ་རི་ཏཱ་ད་ཡོ་པི ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི. སཾ་ས་ཊྛ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཙ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ བྷི་ནྣ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཱ་ད་ཡོ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་དེ་ཝ སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩེ་ཏ་བྦཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་སྶ ལཱ་བྷཱི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙ་རི་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏི, ཨི་ཏ་རེ་ན ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎེ་ན ཝཱ ཏཾ ཝཱ པུ་གྒ་ལཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ, ཨ་ཡཾ དོ་སཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཙ་རི་ཏོ་ཏི.
༤༦. ཀིཾ ཙ་རི་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཀིཾ ས་པྤཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཏཱ་ཝ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཨ་དྷོ་ཏ་ཝེ་དི་ཀཾ བྷཱུ་མ་ཊྛ་ཀཾ ཨ་ཀ་ཏ་པ་བྦྷཱ་ར་ཀཾ ཏི་ཎ་ཀུ་ཊི་ཀཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ར་ཛོ་ཀི་ཎྞཾ ཛ་ཏུ་ཀཱ་བྷ་རི་ཏཾ ཨོ་ལུ་གྒ་ཝི་ལུ་གྒཾ ཨ་ཏི་ཨུ་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ཏི་ནཱི་ཙཾ ཝཱ ཨུ་ཛྫ་ངྒ་ལཾ སཱ་ས་ངྐཾ ཨ་སུ་ཙི་ཝི་ས་མ་མ་གྒཾ, ཡ་ཏྠ མ་ཉྩ་པཱི་ཋ་མྤི མ་ངྐུ་ཎ་བྷ་རི་ཏཾ དུ་རཱུ་པཾ དུ་བྦ་ཎྞཾ, ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཛི་གུ་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་དི་སཾ ས་པྤཱ་ཡཾ. ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ནཾ ཨ་ནྟ་ཙྪི་ནྣཾ ཨོ་ལ་མྦ་ཝི་ལ་མྦ་སུ་ཏྟ་ཀཱ་ཀི་ཎྞཾ ཛཱ་ལ་པཱུ་ཝ་ས་དི་སཾ སཱ་ཎི ཝི་ཡ ཁ་ར་ས་མྥ་སྶཾ ཀི་ལི་ཊྛཾ བྷཱ་རི་ཀཾ ཀི་ཙྪ་པ་རི་ཧ་ར་ཎཾ ས་པྤཱ་ཡཾ. པ་ཏྟོ་པི དུ་བྦ་ཎྞོ མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟོ ཝཱ ཨཱ་ཎི་ག་ཎྛི་ཀཱ་ཧ་ཏོ ཨ་ཡོ་པ་ཏྟོ ཝཱ ག་རུ་ཀོ དུ་སྶ་ཎྛཱ་ནོ སཱི་ས་ཀ་པཱ་ལ་མི་ཝ ཛེ་གུ་ཙྪོ ཝ་ཊྚ་ཏི. བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་མ་གྒོ་པི ཨ་མ་ནཱ་པོ ཨ་ནཱ་ས་ནྣ་གཱ་མོ ཝི་ས་མོ ཝ་ཊྚ་ཏི. བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་གཱ་མོ་པི ཡ་ཏྠ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཡ ཙ་ར་ནྟི, ཡ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཀུ་ལེ་པི བྷི་ཀྑཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཾ ‘‘ཨེ་ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཾ ད་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ གཱ་ཝཱི ཝི་ཡ ཝ་ཛེ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ན་པ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏཱ་དི་སོ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་རི་ཝི་ས་ཀ་མ་ནུ་སྶཱ་པི དཱ་སཱ ཝཱ ཀ་མྨ་ཀ་རཱ ཝཱ དུ་བྦ་ཎྞཱ དུ་དྡ་སི་ཀཱ ཀི་ལི་ཊྛ་ཝ་ས་ནཱ དུ་གྒ་ནྡྷཱ ཛེ་གུ་ཙྪཱ, ཡེ ཨ་ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རེ་ན ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཾ ཚ་ཌྜེ་ནྟཱ ཝི་ཡ པ་རི་ཝི་ས་ནྟི, ཏཱ་དི་སཱ ས་པྤཱ་ཡཱ. ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟ་ཁ་ཛྫ་ཀ་མྤི ལཱུ་ཁཾ དུ་བྦ་ཎྞཾ སཱ་མཱ་ཀ་ཀུ་དྲཱུ་ས་ཀ་ཀ་ཎཱ་ཛ་ཀཱ་དི་མ་ཡཾ པཱུ་ཏི་ཏ་ཀྐཾ བི་ལ་ངྒཾ ཛི་ཎྞ་སཱ་ཀ་སཱུ་པེ་ཡྻཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཀེ་ཝ་ལཾ ཨུ་ད་ར་པཱུ་ར་མ་ཏྟཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ་པི་སྶ ཋཱ་ནཾ ཝཱ ཙ་ངྐ་མོ ཝཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནཱི་ལཱ་དཱི་སུ ཝ་ཎྞ་ཀ་སི་ཎེ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞ་ནྟི ཨི་དཾ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏ་སྶ ས་པྤཱ་ཡཾ.
དོ་ས་ཙ་རི་ཏ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ནཱ་ཏི་ཨུ་ཙྩཾ ནཱ་ཏི་ནཱི་ཙཾ ཚཱ་ཡཱུ་ད་ཀ་ས་མྤ་ནྣཾ སུ་ཝི་བྷ་ཏྟ་བྷི་ཏྟི་ཐ་མྦྷ་སོ་པཱ་ནཾ སུ་པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏ་མཱ་ལཱ་ཀ་མྨ་ལ་ཏཱ་ཀ་མྨ་ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ས་མུ་ཛྫ་ལ་ས་མ་སི་ནི་དྡྷ་མུ་དུ་བྷཱུ་མི་ཏ་ལཾ བྲ་ཧྨ་ཝི་མཱ་ན་མི་ཝ ཀུ་སུ་མ་དཱ་མ་ཝི་ཙི་ཏྲ་ཝ་ཎྞ་ཙེ་ལ་ཝི་ཏཱ་ན་ས་མ་ལ་ངྐ་ཏཾ སུ་པ་ཉྙ་ཏྟ་སུ་ཙི་མ་ནོ་ར་མ་ཏྠ་ར་ཎ་མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཀུ་སུ་མ་ཝཱ་ས་ག་ནྡྷ་སུ་ག་ནྡྷཾ ཡཾ ད་སྶ་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ ཛ་ན་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་པྤཱ་ཡཾ. ཏ་སྶ པ་ན སེ་ནཱ་ས་ན་སྶ མ་གྒོ་པི ས་བྦ་པ་རི་སྶ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ སུ་ཙི་ས་མ་ཏ་ལོ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟོ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. སེ་ནཱ་ས་ན་པ་རི་ཀྑཱ་རོ་པེ་ཏྠ ཀཱི་ཊ་མ་ངྐུ་ཎ་དཱི་གྷ་ཛཱ་ཏི་མཱུ་སི་ཀཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཡ་པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ན་ཏྠཾ ནཱ་ཏི་བ་ཧུ་ཀོ, ཨེ་ཀ་མ་ཉྩ་པཱི་ཋ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ན་མྤི་སྶ ཙཱི་ན་པ་ཊྚ་སོ་མཱ་ར་པ་ཊྚ་ཀོ་སེ་ཡྻ་ཀ་པྤཱ་སི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་ཁོ་མཱ་དཱི་ནཾ ཡཾ ཡཾ པ་ཎཱི་ཏཾ, ཏེ་ན ཏེ་ན ཨེ་ཀ་པ་ཊྚཾ ཝཱ དུ་པ་ཊྚཾ ཝཱ ས་ལླ་ཧུ་ཀཾ ས་མ་ཎ་སཱ་རུ་པྤེ་ན སུ་ར་ཏྟཾ སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཏྟོ ཨུ་ད་ཀ་པུ་པྥུ་ལ༹་མི་ཝ སུ་ས་ཎྛཱ་ནོ མ་ཎི ཝི་ཡ སུ་མ་ཊྛོ ནི་མྨ་ལོ ས་མ་ཎ་སཱ་རུ་པྤེ་ན སུ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞོ ཨ་ཡོ་མ་ཡོ ཝ་ཊྚ་ཏི. བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་མ་གྒོ པ་རི་སྶ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ ས་མོ མ་ནཱ་པོ ནཱ་ཏི་དཱུ་ར་ནཱ་ཙྩཱ་ས་ནྣ་གཱ་མོ ཝ་ཊྚ་ཏི. བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་གཱ་མོ་པི ཡ་ཏྠ མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཡྻོ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི སི་ཏྟ་ས་མྨ་ཊྛེ པ་དེ་སེ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ གྷ་རཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ས་ཧ་ཏྠཱ པ་རི་ཝི་ས་ནྟི, ཏཱ་དི་སོ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་རི་ཝེ་ས་ཀཱ པ་ན་སྶ ཡེ ཧོ་ནྟི ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ པཱ་སཱ་དི་ཀཱ སུ་ནྷཱ་ཏཱ སུ་ཝི་ལི་ཏྟཱ དྷཱུ་པ་ཝཱ་ས་ཀུ་སུ་མ་ག་ནྡྷ་སུ་ར་བྷི་ནོ ནཱ་ནཱ་ཝི་རཱ་ག་སུ་ཙི་མ་ནུ་ཉྙ་ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཱ ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀཱ་རི་ནོ, ཏཱ་དི་སཱ ས་པྤཱ་ཡཱ. ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟ་ཁ་ཛྫ་ཀ་མྤི ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ར་ས་ས་མྤ་ནྣཾ ཨོ་ཛ་ཝ་ནྟཾ མ་ནོ་ར་མཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་ཎཱི་ཏཾ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ་པི་སྶ སེ་ཡྻཱ ཝཱ ནི་ས་ཛྫཱ ཝཱ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནཱི་ལཱ་དཱི་སུ ཝ་ཎྞ་ཀ་སི་ཎེ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི སུ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞ་ནྟི ཨི་དཾ དོ་ས་ཙ་རི་ཏ་སྶ ས་པྤཱ་ཡཾ.
མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནཾ དི་སཱ་མུ་ཁཾ ཨ་ས་མྦཱ་དྷཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཡ་ཏྠ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཝི་ཝ་ཊཱ དི་སཱ ཁཱ་ཡ་ནྟི, ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཙ་ངྐ་མོ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ན་སྶ པ་རི་ཏྟཾ སུ་པྤ་མ་ཏྟཾ ས་རཱ་ཝ་མ་ཏྟཾ ཝཱ (ཁུ་དྡ་ཀཾ) ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་མྦཱ་དྷ་སྨི་ཉྷི ཨོ་ཀཱ་སེ ཙི་ཏྟཾ བྷི་ཡྻོ ས་མྨོ་ཧ་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝི་པུ་ལཾ མ་ཧཱ་ཀ་སི་ཎཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. སེ་སཾ དོ་ས་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི ཨི་དཾ མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ས་པྤཱ་ཡཾ.
ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ས་བྦ་མྤི དོ་ས་ཙ་རི་ཏ་མྷི ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ས་པྤཱ་ཡཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཙ་སྶ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ན་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི.
བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནཱ་དཱི་སུ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་ནྟི ན་ཏྠི.
ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཝི་ཝ་ཊཾ དི་སཱ་མུ་ཁཾ ཡ་ཏྠ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཨཱ་རཱ་མ་ཝ་ན་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀཱ་ནི གཱ་མ་ནི་ག་མ་ཛ་ན་པ་ད་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡོ ནཱི་ལོ་བྷཱ་སཱ ཙ པ་བྦ་ཏཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཏཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་ཉྷི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་དྷཱ་ཝ་ན་སྶེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ག་མྦྷཱི་རེ ད་རཱི་མུ་ཁེ ཝ་ན་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཧ་ཏྠི་ཀུ་ཙྪི་པ་བྦྷཱ་ར་མ་ཧི་ནྡ་གུ་ཧཱ་ས་དི་སེ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི་སྶ ཝི་པུ་ལཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏཱ་དི་ས་ཉྷི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝ་སེ་ན ས་ནྡྷཱ་ཝ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. པ་རི་ཏྟཾ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
སེ་སཾ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི ཨི་དཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ས་པྤཱ་ཡཾ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལ་ནྟི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ག་ཏ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ པ་བྷེ་ད་ནི་དཱ་ན་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ས་པྤཱ་ཡ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཝི་ཏྠཱ་རོ. ན ཙ ཏཱ་ཝ ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏཾ. ཏ་ཉྷི ཨ་ན་ནྟ་ར་སྶ མཱ་ཏི་ཀཱ་པ་ད་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧. ཏ་སྨཱ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ས་ངྑཱ་ཏ་ནི་དྡེ་ས་ཏོ, ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་ཝ་ཧ་ཏོ, ཛྷཱ་ན་པྤ་བྷེ་ད་ཏོ, ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏོ, ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཏོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ, བྷཱུ་མི་ཏོ, ག་ཧ་ཎ་ཏོ, པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ, ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཏོ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཏཱ་ཝ ད་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠ ས་ངྑཱ་ཏ་ནི་དྡེ་ས་ཏོཏི ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སཱུ་ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྲི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ད་ས ཀ་སི་ཎཱ, ད་ས ཨ་སུ་བྷཱ, ད་ས ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡོ, ཙ་ཏྟཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་རུ་པྤཱ, ཨེ་ཀཱ ས་ཉྙཱ, ཨེ་ཀཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ནྟི.
ཏ་ཏྠ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཾ, ཨཱ་པོ་ཀ་སི་ཎཾ, ཏེ་ཛོ་ཀ་སི་ཎཾ, ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎཾ, ནཱི་ལ་ཀ་སི་ཎཾ, པཱི་ཏ་ཀ་སི་ཎཾ, ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་སི་ཎཾ, ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་སི་ཎཾ, ཨཱ་ལོ་ཀ་ཀ་སི་ཎཾ, པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎ་ནྟི ཨི་མེ ད་ས ཀ་སི་ཎཱ.
ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ, ཝི་ནཱི་ལ་ཀཾ, ཝི་པུ་བྦ་ཀཾ, ཝི་ཙྪི་དྡ་ཀཾ, ཝི་ཀྑཱ་ཡི་ཏ་ཀཾ, ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཾ, ཧ་ཏ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ, པུ་ལུ༹་ཝ་ཀཾ, ཨ་ཊྛི་ཀ་ནྟི ཨི་མེ ད་ས ཨ་སུ་བྷཱ.
བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི, དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི, སཱི་ལཱ་ནུ་སྶ་ཏི, ཙཱ་གཱ་ནུ་སྶ་ཏི, དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་སྶ་ཏི, མ་ར་ཎཱ་ནུ་སྶ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི, ཨུ་པ་ས་མཱ་ནུ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨི་མཱ ད་ས ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡོ.
མེ་ཏྟཱ, ཀ་རུ་ཎཱ, མུ་དི་ཏཱ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ.
ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་རུ་པྤཱ. ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ ཨེ་ཀཱ ས་ཉྙཱ. ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཨེ་ཀཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནནྟི ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་ཏ་ནི་དྡེ་ས་ཏོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་ཝ་ཧ་ཏོཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཉྩ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ཉྩ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་ཊྛ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡོ, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ, ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཝ ཧེ་ཏྠ ད་ས་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཝ་ཧཱ་ནི. སེ་སཱ་ནི ཨ་པྤ་ནཱ་ཝ་ཧཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་ཝ་ཧ་ཏོ.
ཛྷཱ་ན་པྤ་བྷེ་ད་ཏོཏི ཨ་པྤ་ནཱ་ཝ་ཧེ་སུ ཙེ་ཏྠ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ད་ས ཀ་སི་ཎཱ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ ཧོ་ནྟི. ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ད་ས ཨ་སུ་བྷཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ. པུ་རི་མཱ ཏ་ཡོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ ཏི་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ ཨཱ་རུ་པྤཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཛྷཱ་ན་པྤ་བྷེ་ད་ཏོ.
ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏོཏི དྭེ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ ཨ་ངྒ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ ཙ. ཏ་ཏྠ ས་བྦེ་སུ་པི ཏི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀེ་སུ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨ་ངྒ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་དཱི་ནི ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ་སྭེ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་ཏྟ་བྦ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ. སོ་པི ཧི མེ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ སོ་མ་ན་སྶཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་བྦོ་ཏི. ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ན ཨཱ་རུ་པྤེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི. པུ་རི་མེ་སུ ཧི ན་ཝ་སུ ཀ་སི་ཎེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ཏྟ་བྦཾ. ཨཱ་ཀཱ་སཱ་དཱི་ནི ཙ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི. སེ་སེ་སུ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏོ.
ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཏོཏི ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ད་ས ཀ་སི་ཎཱ་ནེ་ཝ ཝ་ཌྜྷེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཡ་ཏྟ་ཀ་ཉྷི ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་སི་ཎེ་ན ཕ་ར་ཏི, ཏ་ད་བྦྷ་ནྟ་རེ དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་དྡཾ སོ་ཏུཾ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶི་ཏུཾ པ་ར་ས་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟ་མ་ཉྙཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི པ་ན ཨ་སུ་བྷཱ་ནི ཙ ན ཝ་ཌྜྷེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཀ་སྨཱ? ཨོ་ཀཱ་སེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ་བྷཱ་ཝཱ ཙ. སཱ ཙ ནེ་སཾ ཨོ་ཀཱ་སེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཏཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཡེ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏེ་སུ པ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏེ་སུ ཀུ་ཎ་པ་རཱ་སི་ཡེ་ཝ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ན ཀོ་ཙི ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ཨ་ཏྠི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ སོ་པཱ་ཀ་པ་ཉྷཱ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎེ, ‘‘ཝི་བྷཱུ་ཏཱ བྷ་ག་ཝཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ཉྙཱ’’ཏི. ཏ་ཏྲ ཧི ནི་མི་ཏྟ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཝ་སེ་ན རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ཉྙཱ ཨ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ.
ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ ‘‘ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཊྛི་ས་ཉྙཱ་ཡ, ཨ་ཕ་རཱི པ་ཐ་ཝིཾ ཨི་མ’’ནྟི (ཐེ་ར་གཱ. ༡༨) ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ལཱ་བྷི་སྶ ས་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི དྷ་མྨཱ་སོ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཀ་ར་ཝཱི་ཀ་ས་ཀུ་ཎོ ས་མ་ནྟཱ ཨཱ་དཱ་ས་བྷི་ཏྟཱི་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཚཱ་ཡཾ དི་སྭཱ ས་བྦ་དི་སཱ་སུ ཀ་ར་ཝཱི་ཀ་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ མ་དྷུ་རཾ གི་རཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སི, ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ་པི ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡ ལཱ་བྷི་ཏྟཱ ས་བྦ་དི་སཱ་སུ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ པ་སྶ་ནྟོ ཀེ་ཝ་ལཱ་པི པ་ཐ་ཝཱི ཨ་ཊྛི་ཀ་བྷ་རི་ཏཱ་ཏི ཙི་ནྟེ་སཱི་ཏི.
ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཡཱ ཨ་སུ་བྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, སཱ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི. སཱ ཙ ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀེ ཝཱ ཨ་ཊྛི་ཀེ ཝཱ མ་ཧ་ནྟེ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་པྤ་ཀེ. ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཛྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི. ཡོ ཝཱ ཨེ་ཏཾ ཝ་ཌྜྷ་ནེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ཝ་ཌྜྷེ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ་བྷཱ་ཝཱ པ་ན ན ཝ་ཌྜྷེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཙ ཨེ་ཏཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ སེ་སཱ་ནི་པི ན ཝ་ཌྜྷེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཀ་སྨཱ? ཏེ་སུ ཧི ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ནི་མི་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ ཝ་ཌྜྷ་ཡ་ཏོ ཝཱ་ཏ་རཱ་སི་ཡེ་ཝ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཨོ་ཀཱ་སེ་ན ཙ པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཨི་ཏི སཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏྟཱ ཨོ་ཀཱ་སེ་ན ཙ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ན ཝ་ཌྜྷེ་ཏ་བྦཾ. བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ, ཏེ་སཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཝ་ཌྜྷ་ཡ་ཏོ ས་ཏྟ་རཱ་སི་ཡེ་ཝ ཝ་ཌྜྷེ་ཡྻ, ན ཙ ཏེ་ན ཨ་ཏྠོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཏ་མྤི ན ཝ་ཌྜྷེ་ཏ་བྦཾ. ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༥༥༦) ཨཱ་དི, ཏཾ པ་རི་གྒ་ཧ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀཱ་ཝཱ་ས་དྭི་ཨཱ་ཝཱ་སཱ་དི་ནཱ ཧི ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨེ་ཀི་སྶཱ དི་སཱ་ཡ ས་ཏྟེ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ན ནི་མི་ཏྟཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟོ. པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ན་ཏྠི. ཡ་ད་ཡཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཡྻ, པ་རི་ཏྟ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་པེ་ཏྠ པ་རི་གྒ་ཧ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨཱ་རུ་པྤཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ་པི ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མ་ཏྟཱ. ཏ་ཉྷི ཀ་སི་ཎཱ་པ་ག་མ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝ་ཌྜྷ་ཡ་ཏོ་པི ན ཀི་ཉྩི ཧོ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨ་ཏྟཱ. ན ཧི ས་ཀྐཱ ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏུཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་པ་ག་མོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟ་ཏྟཱ. ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ན ཝ་ཌྜྷེ་ཏ་བྦཾ. སེ་སཱ་ནི ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཏྟཱ. པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟ་ཉྷི ཝ་ཌྜྷེ་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻ. བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ན་ཉྩ ནེ་ཝ པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཝ་ཌྜྷེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཏོ.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོཏི ཨི་མེ་སུ ཙ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ད་ས་ཀ་སི་ཎཱ, ད་ས་ཨ་སུ་བྷཱ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨི་མཱ་ནི དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི་པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི. སེ་སཱ་ནི ན པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི. ཏ་ཐཱ ད་ས་སུ ཨ་ནུ་སྶ་ཏཱི་སུ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ཉྩ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཉྩ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་ཊྛ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡོ, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ, ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནི དྭཱ་ད་ས ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི. ད་ས ཀ་སི་ཎཱ, ད་ས ཨ་སུ་བྷཱ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨི་མཱ་ནི དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི ནི་མི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི. སེ་སཱ་ནི ཚ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི. ཏ་ཐཱ ཝི་པུ་བྦ་ཀཾ, ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ, པུ་ལུ༹་ཝ་ཀཾ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི, ཨཱ་པོ་ཀ་སི་ཎཾ, ཏེ་ཛོ་ཀ་སི་ཎཾ, ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎཾ, ཡ་ཉྩ ཨཱ་ལོ་ཀ་ཀ་སི་ཎེ སཱུ་རི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨོ་བྷཱ་ས་མ་ཎྜ་ལཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཙ་ལི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཙ ཁོ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ, པ་ཊི་བྷཱ་གཾ པ་ན ས་ནྣི་སི་ནྣ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. སེ་སཱ་ནི ན ཙ་ལི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ.
བྷཱུ་མི་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཙ ད་ས ཨ་སུ་བྷཱ, ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི དྭཱ་ད་ས དེ་ཝེ་སུ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏཱ་ནི དྭཱ་ད་ས, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི ཙཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཏེ་ར་ས བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ པ་ན ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་རུ་པྤེ ཨ་ཉྙཾ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི. མ་ནུ་སྶེ་སུ ས་བྦཱ་ནི་པི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ བྷཱུ་མི་ཏོ.
ག་ཧ་ཎ་ཏོཏི དི་ཊྛ་ཕུ་ཊྛ་སུ་ཏ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ་པེ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྲ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎཾ སེ་སཱ ན་ཝ ཀ་སི་ཎཱ, ད་ས ཨ་སུ་བྷཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི དི་ཊྛེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི. པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ནི་མི་ཏྟཾ ནེ་སཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཡཾ ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀཾ དི་ཊྛེ་ན, སེ་སཾ སུ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ དི་ཊྛ་སུ་ཏེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི ཕུ་ཊྛེ་ན, ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎཾ དི་ཊྛ་ཕུ་ཊྛེ་ན, སེ་སཱ་ནི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས སུ་ཏེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རོ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་རུ་པྤཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཙེ་ཏྠ ན ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི. སེ་སཱ་ནི པ་ཉྩ་ཏིཾ་ས ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ག་ཧ་ཎ་ཏོ.
པ་ཙྩ་ཡ་ཏོཏི ཨི་མེ་སུ པ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎཾ སེ་སཱ ན་ཝ ཀ་སི་ཎཱ ཨཱ་རུ་པྤཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ད་ས ཀ་སི་ཎཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ, ཏ་ཡོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ, ཧེ་ཊྛི་མཾ ཧེ་ཊྛི་མཾ ཨཱ་རུ་པྤཾ ཨུ་པ་རི་མ་སྶ ཨུ་པ་རི་མ་སྶ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ, ས་བྦཱ་ནི་པི སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ.
ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཏོཏི ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཏོ་པེ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ག་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཏྠ ད་ས ཨ་སུ་བྷཱ, ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལཱ་ནི. དོ་ས་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་ཎྞ་ཀ་སི་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཊྛ. མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་སྶ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཙ ཨེ་ཀཾ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ. ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ པུ་རི་མཱ ཚ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡོ. བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏ་སྶ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི, ཨུ་པ་ས་མཱ་ནུ་སྶ་ཏི, ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི. སེ་ས་ཀ་སི་ཎཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ ཨཱ་རུ་པྤཱ ས་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལཱ་ནི. ཀ་སི་ཎེ་སུ ཙ ཡཾ་ཀི་ཉྩི པ་རི་ཏྟཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏ་སྶ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་སྶཱ་ཏི.
ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཏོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ས་བྦ་ཉྩེ་ཏཾ ཨུ་ཛུ་ཝི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་ཏི་ས་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ ཝུ་ཏྟཾ. རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཀཱ ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་རཱ ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ མེ་གྷི་ཡ་སུ་ཏྟེ –
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ཨུ་ཏྟ་རི བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་སུ་བྷཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ རཱ་ག་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ. མེ་ཏྟཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ. ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ ཝི་ཏ་ཀྐུ་པ་ཙྪེ་དཱ་ཡ. ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ ཨ་སྨི་མཱ་ན་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི.
རཱ་ཧུ་ལ་སུ་ཏྟེ་པི ‘‘མེ་ཏྟཾ, རཱ་ཧུ་ལ, བྷཱ་ཝ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༢.༡༢༠) ན་ཡེ་ན ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ས་ཏྟ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་སྨཱ ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟེ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཡཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
༤༨. ག་ཧེ་ཏྭཱཏི ཨི་མ་སྶ པ་ན པ་ད་སྶ ཨ་ཡ་མ་ཏྠ་དཱི་པ་ནཱ. ‘‘ཏེ་ན ཡོ་གི་ནཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་དཱ་ཡ་ཀཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་སྶ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ནྣ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ས་མྤ་ནྣཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ནཱ ཙ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྲ ‘‘ཨི་མཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་རི་ཙྩ་ཛཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཨ་ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ པ་ནྟེ་སུ སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ བྷེ་ར་ཝཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཏེ ས་ནྠ་མྦྷི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ གཱ་མ་ནྟཾ ཨོ་ས་རི་ཏྭཱ གི་ཧཱི་ཧི སཾ་ས་ཊྛོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ. ནི་ཡྻཱ་ཏི་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ པ་ན་སྶ བྷེ་ར་ཝཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཏེ་པི བྷ་ཡཾ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ‘‘ན་ནུ ཏ་ཡཱ, པ་ཎྜི་ཏ, པུ་རི་མ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ནི་ཡྻཱ་ཏི་ཏོ’’ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ པ་ན་སྶ སོ་མ་ན་སྶ་མེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི པུ་རི་ས་སྶ ཨུ་ཏྟ་མཾ ཀཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྠཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ཏ་སྨིཾ མཱུ་སི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཀཱི་ཊེ་ཧི ཝཱ ཁཱ་དི་ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ དོ་མ་ན་སྶཾ. ས་ཙེ པ་ན ཏཾ ཨ་ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་དེ་ཡྻ, ཨ་ཐ་སྶ ཏཾ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜཾ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ་པི སོ་མ་ན་སྶ་མེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ནྟེ་ནཱ་པི ‘‘ཨི་མཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་རི་ཙྩ་ཛཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ཏི་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཧི ཨ་ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡོ ཝཱ ཧོ་ཏི, དུ་བྦ་ཙོ ཝཱ ཨ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀ་རོ, ཡེ་ན་ཀཱ་མཾ་ག་མོ ཝཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ་ཝ ཡ་ཏྠི་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏྠ ག་ནྟཱ, ཏ་མེ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨཱ་མི་སེ་ན ཝཱ དྷ་མྨེ་ན ཝཱ ན ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི, གཱུ་ལ༹ྷཾ ག་ནྠཾ ན སི་ཀྑཱ་པེ་ཏི. སོ ཨི་མཾ དུ་ཝི་དྷཾ ས་ངྒ་ཧཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ སཱ་ས་ནེ པ་ཏི་ཊྛཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ དུ་སྶཱི་ལྱཾ ཝཱ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ནི་ཡྻཱ་ཏི་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ པ་ན ནེ་ཝ ཨ་ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡོ ཧོ་ཏི, ན ཡེ་ན་ཀཱ་མཾ་ག་མོ, སུ་ཝ་ཙོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. སོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཏོ དུ་ཝི་དྷཾ ས་ངྒ་ཧཾ ལ་བྷ་ནྟོ སཱ་ས་ནེ ཝུ་ཌྜྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཙཱུ་ལ༹་པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཝི་ཡ.
ཐེ་ར་སྶ ཀི་ར ས་ནྟི་ཀཾ ཏ་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ག་མཾ་སུ. ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀ་མ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་ཏ་པོ་རི་སེ པ་པཱ་ཏེ པ་ཏི་ཏུཾ ཨུ་སྶ་ཧེ་ཡྻ་ནྟི ཨཱ་ཧ. དུ་ཏི་ཡོ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀ་མ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨི་མཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཎྷི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་སཱ་ཎ་པི་ཊྛེ གྷཾ་སེ་ནྟོ ནི་ར་ཝ་སེ་སཾ ཁེ་པེ་ཏུཾ ཨུ་སྶ་ཧེ་ཡྻ་ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏི་ཡོ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀ་མ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ ཨུ་པ་རུ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨུ་སྶ་ཧེ་ཡྻ་ནྟི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ བྷ་བྦཱ་ཝ་ཏི་མེ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ ཏ་སྶ ཨོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཡོ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཡ་མཱ་ནི་སཾ་སོ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡྻཱ་ཏ་ནེ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བུ་དྡྷ་སྶ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ’’ཏི.
༤༩. ས་མྤ་ནྣ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ས་མྤ་ནྣཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ནཱ ཙ ཧུ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཏེ་ན ཡོ་གི་ནཱ ཨ་ལོ་བྷཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཚ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་མྤ་ནྣ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ནྣ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཧི ཏི་སྶ་ནྣཾ བོ་དྷཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ, ‘‘ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ བོ་དྷི་པ་རི་པཱ་ཀཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཨ་ལོ་བྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཙ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ ལོ་བྷེ དོ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ, ཨ་དོ་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཙ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ དོ་སེ དོ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ, ཨ་མོ་ཧ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཙ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ མོ་ཧེ དོ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ, ནེ་ཀྑ་མྨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཙ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ དོ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ, པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཙ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་ཡ དོ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ, ནི་སྶ་ར་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཙ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ ས་བྦ་བྷ་ཝ་ག་ཏཱི་སུ དོ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ’’ཏི. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ས་བྦེ ཏེ ཨི་མེ་ཧེ་ཝ ཚ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཏྟ་བྦཾ ཝི་སེ་སཾ པ་ཏྟཱ. ཏ་སྨཱ ཨི་མེ་ཧི ཚ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་མྤ་ནྣ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ པ་ན ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་ནྣེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ས་མཱ་དྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟེ་ན ས་མཱ་དྷི་ག་རུ་ཀེ་ན ས་མཱ་དྷི་པ་བྦྷཱ་རེ་ན, ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟེ་ན ནི་བྦཱ་ན་ག་རུ་ཀེ་ན ནི་བྦཱ་ན་པ་བྦྷཱ་རེ་ན ཙ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༥༠. ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ནྣ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ནོ པ་ན་སྶ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཡཱ་ཙ་ཏོ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ལཱ་བྷི་ནཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཙི་ཏྟཱ་ཙཱ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཙ་རི་ཡཱ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ. ཨི་ཏ་རེ་ན ཀིཾ ཙ་རི་ཏོ་སི? ཀེ ཝཱ ཏེ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་ལཾ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི? ཀིཾ ཝཱ ཏེ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི? ཀ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝཱ ཏེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི ན་ཡེ་ཧི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ.
ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ཙ ཏི་ཝི་དྷེ་ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨེ་ཀཾ དྭེ ནི་ས་ཛྫཱ་ནི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ནྟི་ཀེ ཝ་ས་ནྟ་སྶ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏ་ཀྑ་ཎེ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་སྶ ནཱ་ཏི་སཾ་ཁི་ཏྟཾ ནཱ་ཏི་ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྠ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཾ ཏཱ་ཝ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀ་སི་ཎ་དོ་སཱ, ཀ་སི་ཎ་ཀ་ར་ཎཾ, ཀ་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཡོ, དུ་ཝི་དྷཾ ནི་མི་ཏྟཾ, དུ་ཝི་དྷོ ས་མཱ་དྷི, ས་ཏྟ་ཝི་དྷཾ ས་པྤཱ་ཡཱ་ས་པྤཱ་ཡཾ, ད་ས་ཝི་དྷཾ ཨ་པྤ་ནཱ་ཀོ་ས་ལླཾ, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མ་ཏཱ, ཨ་པྤ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ན་ནྟི ཨི་མེ ན་ཝ ཨཱ་ཀཱ་རཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ. སེ་ས་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ་པི ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཏཾ ས་བྦཾ ཏེ་སཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནེ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.