ཝི་པ་སྶ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཀ་ཐཱ
༧༣༢. ཨ་ཐ་སྶ ཨི་མཱ་ཡ ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ ད་ས ཝི་པ་སྶ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཝི་པ་སྶ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ ཧི པ་ཊི་ཝེ་དྷ་པྤ་ཏྟ་སྶ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཙེ་ཝ ཝི་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་ཀ་སྶ ཙ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཀུ་སཱི་ཏ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀ་སྶ པ་ན ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི་ཡེ་ཝ.
ཀ་ཏ་མེ པ་ན ཏེ ད་ས ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ་ཏི? ཨོ་བྷཱ་སོ, ཉཱ་ཎཾ, པཱི་ཏི, པ་སྶ་དྡྷི, སུ་ཁཾ, ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ, པ་གྒ་ཧོ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ནི་ཀ་ནྟཱི་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཀ་ཐཾ དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཝི་གྒ་ཧི་ཏ་མཱ་ན་སཾ ཧོ་ཏི? ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ‘ཨོ་བྷཱ་སོ དྷ་མྨོ’ཏི ཨོ་བྷཱ་སཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏོ ཝི་ཀྑེ་པོ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ. ཏེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ་ན ཝི་གྒ་ཧི་ཏ་མཱ་ན་སོ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. དུ་ཀྑ་ཏོ… ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི’’.
ཏ་ཐཱ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི…པེ… པཱི་ཏི… པ་སྶ་དྡྷི… སུ་ཁཾ… ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ… པ་གྒ་ཧོ… ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ… ནི་ཀ་ནྟི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ‘ནི་ཀ་ནྟི དྷ་མྨོ’ཏི ནི་ཀ་ནྟིཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏོ ཝི་ཀྑེ་པོ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ. ཏེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ་ན ཝི་གྒ་ཧི་ཏ་མཱ་ན་སོ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. དུ་ཀྑ་ཏོ… ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༢.༦).
༧༣༣. ཏ་ཏྠ ཨོ་བྷཱ་སོཏི ཝི་པ་སྶ་ནོ་བྷཱ་སོ. ཏ་སྨིཾ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ‘‘ན ཝ་ཏ མེ ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦོ, ཨ་དྡྷཱ མ་གྒ་པྤ་ཏྟོ་སྨི ཕ་ལ་པ་ཏྟོ་སྨཱི’’ཏི ཨ་མ་གྒ་མེ་ཝ ‘‘མ་གྒོ’’ཏི, ཨ་ཕ་ལ་མེ་ཝ ཙ ‘‘ཕ་ལ’’ནྟི ག་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་མ་གྒཾ ‘‘མ་གྒོ’’ཏི ཨ་ཕ་ལཾ ‘‘ཕ་ལ’’ནྟི ག་ཎྷ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝཱི་ཐི ཨུ་ཀྐ་ནྟཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨོ་བྷཱ་ས་མེ་ཝ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟོ ནི་སཱི་ད་ཏི.
སོ ཁོ པ་ནཱ་ཡཾ ཨོ་བྷཱ་སོ ཀ་སྶ་ཙི བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ལླ་ངྐ་ཊྛཱ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨོ་བྷཱ་སེ་ནྟོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ནྟོ་ག་བྦྷཾ. ཀ་སྶ་ཙི བ་ཧི་ག་བྦྷ་མྤི. ཀ་སྶ་ཙི ས་ཀ་ལ་ཝི་ཧཱ་རཾ, གཱ་ཝུ་ཏཾ, ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཡོ་ཛ་ནཾ, དྭི་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཏི་ཡོ་ཛ་ནཾ…པེ… ཀ་སྶ་ཙི པ་ཐ་ཝཱི་ཏ་ལ་ཏོ ཡཱ་ཝ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ཨེ་ཀཱ་ལོ་ཀཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ན ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ནྟོ ཨུ་ད་པཱ་དི.
ཨེ་ཝཾ ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙ་སྶ ཨི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཙི་ཏྟ་ལ་པ་བྦ་ཏེ ཀི་ར དྭི་ཀུ་ཊྚ་གེ་ཧ་སྶ ཨ་ནྟོ དྭེ ཐེ་རཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཏཾ་དི་ཝ་ས་ཉྩ ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑུ་པོ་ས་ཐོ ཧོ་ཏི, མེ་གྷ་པ་ཊ་ལ་ཙྪ་ནྣཱ དི་སཱ, ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཏ་མཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀོ ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨི་དཱ་ནི ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎ་མྷི སཱི་ཧཱ་ས་ནེ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཀུ་སུ་མཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི. ཏཾ ཨི་ཏ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀ་ཐེ་སི, མ་ཡ྄ཧཾ པ་ནེ་ཏ་ར་ཧི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་མྷི ཡོ་ཛ་ན་ཊྛཱ་ནེ མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ལཱ་བྷི་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ཏོ ‘‘ཨ་ར་ཧཱ ཨ་ཧ’’ནྟི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི ཨུ་ཙྩ་ཝཱ་ལི་ཀ་ཝཱ་སཱི མ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཧཾ་ཀ་ན་ཀ་ཝཱ་སཱི མ་ཧཱ་ད་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟ་ལ་པ་བྦ་ཏེ ནི་ངྐ་པེ་ཎྞ་ཀ་པ་དྷཱ་ན་གྷ་ར་ཝཱ་སཱི ཙཱུ་ལ༹་སུ་མ་ན་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཙ.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ – ཏ་ལ་ངྒ་ར་ཝཱ་སཱི དྷ་མྨ་དི་ནྣ་ཏྠེ་རོ ཀི་ར ནཱ་མ ཨེ་ཀོ པ་བྷི་ནྣ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དོ མ་ཧཱ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ མ་ཧ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨོ་ཝཱ་ད་དཱ་ཡ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཀི་ནྣུ ཁོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨུ་ཙྩ་ཝཱ་ལི་ཀ་ཝཱ་སཱི་མ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏྠེ་ར་སྶ ས་མ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཀི་ཙྩཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟཾ, ནོ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ་སྶ དི་སྭཱ ‘‘མ་ཡི ཨ་ག་ཙྪ་ནྟེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡ་མེ་ཝ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙ ཉ་ཏྭཱ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ས་མཱི་པེ ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ‘‘ཀིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ དྷ་མྨ་དི་ནྣ, ཨ་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ‘‘པ་ཉྷཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་ཙྪི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ་མྷཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ ‘‘པུ་ཙྪཱ་ཝུ་སོ, ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ ཀ་ཐ་ཡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ཉྷ་ས་ཧ་སྶཾ པུ་ཙྪི.
ཐེ་རོ པུ་ཙྪི་ཏ་པུ་ཙྪི་ཏཾ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཝ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་ཏོ ‘‘ཨ་ཏི་ཏི་ཀྑཾ ཝོ, བྷ་ནྟེ, ཉཱ་ཎཾ, ཀ་དཱ ཏུ་མྷེ་ཧི ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨི་ཏོ ས་ཊྛི་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་མཱ་དྷི་མྤི, བྷ་ནྟེ, ཝ་ལ༹་ཉྫེ་ཐཱ་ཏི, ན ཡི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷཱ་རི་ཡ་ནྟི. ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀཾ ཧ་ཏྠིཾ མཱ་པེ་ཐཱ་ཏི. ཐེ་རོ ས་བྦ་སེ་ཏཾ ཧ་ཏྠིཾ མཱ་པེ་སི. ཨི་དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཐཱ ཨ་ཡཾ ཧ་ཏྠཱི ཨ་ཉྩི་ཏ་ཀ་ཎྞོ པ་སཱ་རི་ཏ་ན་ངྒུ་ཊྛོ སོ་ཎྜཾ མུ་ཁེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ བྷེ་ར་ཝཾ ཀོ་ཉྩ་ནཱ་དཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་བྷི་མུ་ཁོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཐཱ ནཾ ཀ་རོ་ཐཱ་ཏི. ཐེ་རོ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ཝེ་གེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏོ ཧ་ཏྠི་སྶ བྷེ་ར་ཝཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ དི་སྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ལཱ་ཡི་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཏ་མེ་ནཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཏྠེ་རོ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་ཎྞེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ སཱ་ར་ཛྫཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
སོ ཏ་མྷི ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨ་དི་ནྣ ཧོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི་ཙྩེ་ཝཱ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཏོ, མཱ ཙི་ནྟ་ཡི་ཏྠཱ’’ཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སི. ཐེ་རོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙ་ངྐ་མཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཏ་ཏི་ཡེ པ་ད་ཝཱ་རེ ཨ་གྒ་ཕ་ལཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཐེ་རོ ཀི་ར དོ་ས་ཙ་རི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨོ་བྷཱ་སེ ཀ་མྤ་ནྟི.
༧༣༤. ཉཱ་ཎནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ. ཏ་སྶ ཀི་ར རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ ཏུ་ལ་ཡ་ནྟ་སྶ ཏཱི་རེ་ནྟ་སྶ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཨི་ནྡ་ཝ་ཛི་ར་མི་ཝ ཨ་ཝི་ཧ་ཏ་ཝེ་གཾ ཏི་ཁི་ཎཾ སཱུ་རཾ ཨ་ཏི་ཝི་ས་དཾ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
པཱི་ཏཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱི་ཏི. ཏ་སྶ ཀི་ར ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཁུ་དྡ་ཀཱ་པཱི་ཏི, ཁ་ཎི་ཀཱ་པཱི་ཏི, ཨོ་ཀྐ་ནྟི་ཀཱ་པཱི་ཏི, ཨུ་བྦེ་གཱ་པཱི་ཏི, ཕ་ར་ཎཱ་པཱི་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ པཱི་ཏི ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
པ་སྶ་དྡྷཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་སྶ་དྡྷི. ཏ་སྶ ཀི་ར ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ནེ་ཝ ད་ར་ཐོ, ན གཱ་ར་ཝཾ, ན ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏཱ, ན ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ, ན གེ་ལ་ཉྙཾ, ན ཝ་ངྐ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ པ་ན་སྶ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་སྶ་དྡྷཱ་ནི ལ་ཧཱུ་ནི མུ་དཱུ་ནི ཀ་མྨ་ཉྙཱ་ནི སུ་ཝི་ས་དཱ་ནི ཨུ་ཛུ་ཀཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི. སོ ཨི་མེ་ཧི པ་སྶ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་མཱ་ནུ་སིཾ ནཱ་མ ར་ཏིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛ་སྶ, ས་ནྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ;
ཨ་མཱ་ནུ་སཱི ར་ཏི ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ དྷ་མྨཾ ཝི་པ་སྶ་ཏོ.
‘‘ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ས་མྨ་ས་ཏི, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ;
ལ་བྷ་ཏཱི པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ, ཨ་མ་ཏཾ ཏཾ ཝི་ཛཱ་ན་ཏ’’ནྟི. (དྷ. པ. ༣༧༣-༣༧༤);
ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཨི་མཾ ཨ་མཱ་ནུ་སིཾ ར་ཏིཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ ལ་ཧུ་ཏཱ་དི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་སྶ་དྡྷི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
སུ་ཁནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ་ཁཾ. ཏ་སྶ ཀི་ར ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཨ་བྷི་ས་ནྡ་ཡ་མཱ་ནཾ ཨ་ཏི་པ་ཎཱི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོཏི ས་དྡྷཱ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཧི་སྶ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ས་ཡ་པ་སཱ་ད་བྷཱུ་ཏཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ས་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
པ་གྒ་ཧོཏི ཝཱི་རི་ཡཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧི་སྶ ཨ་སི་ཐི་ལཾ ཨ་ན་ཙྩཱ་ར་དྡྷཾ སུ་པ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནནྟི ས་ཏི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཧི་སྶ སུ་པ་ཊྛི་ཏཱ སུ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ ནི་ཁཱ་ཏཱ ཨ་ཙ་ལཱ པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛ་ས་དི་སཱ ས་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སོ ཡཾ ཡཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏི ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ཏི མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཋཱ་ན་མ་སྶ ཨོ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནོ པ་ར་ལོ་ཀོ ཝི་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི.
ཨུ་པེ་ཀྑཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནུ་པེ་ཀྑཱ ཙེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནུ་པེ་ཀྑཱ ཙ. ཏ་སྨིཾ ཧི་སྶ ས་མ་ཡེ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཱ ཝི་པ་སྶ་ནུ་པེ་ཀྑཱ་པི བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནུ་པེ་ཀྑཱ་པི. སཱ ཧི་སྶ ཏཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཨི་ནྡ་ཝ་ཛི་ར་མི་ཝ པ་ཏྟ་པུ་ཊེ པ་ཀྑི་ཏྟ ཏ་ཏྟ་ནཱ་རཱ་ཙོ ཝི་ཡ ཙ སཱུ་རཱ ཏི་ཁི་ཎཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཧ་ཏི.
ནི་ཀ་ནྟཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་ཀ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨོ་བྷཱ་སཱ་དི་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཱ་ཡ ཧི་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ལ་ཡཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ ས་ནྟཱ་ཀཱ་རཱ ནི་ཀ་ནྟི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡཱ ནི་ཀ་ནྟི ཀི་ལེ་སོ་ཏི པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏུ་མྤི ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཙ ཨོ་བྷཱ་སེ, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏེ་སུ་པི ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ‘‘ན ཝ་ཏ མེ ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ པཱི་ཏི, པ་སྶ་དྡྷི, སུ་ཁཾ, ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ, པ་གྒ་ཧོ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ནི་ཀ་ནྟི ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཱ, ཨ་དྡྷཱ མ་གྒ་པྤ་ཏྟོ་སྨི ཕ་ལ་པྤ་ཏྟོ་སྨཱི’’ཏི ཨ་མ་གྒ་མེ་ཝ ‘‘མ་གྒོ’’ཏི ཨ་ཕ་ལ་མེ་ཝ ཙ ‘‘ཕ་ལ’’ནྟི ག་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་མ་གྒཾ ‘‘མ་གྒོ’’ཏི ཨ་ཕ་ལཾ ‘‘ཕ་ལ’’ནྟི ག་ཎྷ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝཱི་ཐི ཨུ་ཀྐ་ནྟཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ནི་ཀ་ནྟི་མེ་ཝ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟོ ནི་སཱི་ད་ཏཱི་ཏི.
༧༣༥. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨོ་བྷཱ་སཱ་ད་ཡོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠུ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཏྟཱ. ནི་ཀ་ནྟི པ་ན ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཙེ་ཝ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠུ ཙ. ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏེ ད་ས. གཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན པ་ན ས་མ་ཏིཾ་ས ཧོ་ནྟི. ཀ་ཐཾ? ‘‘མ་མ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི ག་ཎྷ་ཏོ ཧི དི་ཊྛི་གཱ་ཧོ ཧོ་ཏི, ‘‘མ་ནཱ་པོ ཝ་ཏ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི ག་ཎྷ་ཏོ མཱ་ན་གཱ་ཧོ, ཨོ་བྷཱ་སཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཡ་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་གཱ་ཧོ, ཨི་ཏི ཨོ་བྷཱ་སེ དི་ཊྛི་མཱ་ན་ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཡོ གཱ་ཧཱ. ཏ་ཐཱ སེ་སེ་སུ་པཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ གཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན ས་མ་ཏིཾ་ས ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལོ ཨ་བྱ་ཏྟོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ཨོ་བྷཱ་སཱ་དཱི་སུ ཀ་མྤ་ཏི ཝི་ཀྑི་པ་ཏི. ཨོ་བྷཱ་སཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ‘‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༤༡) ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –
‘‘ཨོ་བྷཱ་སེ ཙེ་ཝ ཉཱ་ཎེ ཙ, པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་ཀ་མྤ་ཏི;
པ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ སུ་ཁེ ཙེ་ཝ, ཡེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་ཝེ་དྷ་ཏི.
‘‘ཨ་དྷི་མོ་ཀྑེ ཙ པ་གྒཱ་ཧེ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནེ ཙ ཀ་མྤ་ཏི;
ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ་ཉྩ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ’’ཏི. (པ་ཊི. མ. ༢.༧);