༨. ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ངྒ་ཀ་ཐཱ
༣༡. ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ངྒ་མྤི ‘‘གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པཱ་མི, ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ངྒཾ ས་མཱ་དི་ཡཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མཱ་དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི.
ཏེ་ན པ་ན ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀེ་ན གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙེ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ས་དྡྷིཾ ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན གཱ་མོ་ཡེ་ཝ གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ.
གཱ་མོ ནཱ་མ ཡོ ཀོ་ཙི ཨེ་ཀ་ཀུ་ཊི་ཀོ ཝཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཀུ་ཊི་ཀོ ཝཱ པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཝཱ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཝཱ ས་མ་ནུ་སྶོ ཝཱ ཨ་མ་ནུ་སྶོ ཝཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་ནི་ཝི་ཊྛོ ཡོ ཀོ་ཙི ས་ཏྠོ་པི.
གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་རོ ནཱ་མ པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ གཱ་མ་སྶ ས་ཙེ ཨ་ནུ་རཱ་དྷ་པུ་ར་སྶེ་ཝ དྭེ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་བྦྷ་ནྟ་རི་མེ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལེ ཋི་ཏ་སྶ ཐཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏོ. ཏ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཡ་ཐཱ ཏ་རུ་ཎ་མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལཾ ད་སྶེ་ནྟཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ལེ་ཌྜུཾ ཁི་པ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཁི་ཏྟ་སྶ ལེ་ཌྜུ་སྶ པ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ན་བྦྷ་ནྟ་ར་ནྟི ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ. སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀཱ པ་ན ཀཱ་ཀ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ནི་ཡ་མེ་ན ཁི་ཏྟ་སྶཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་གཱ་མེ ཡཾ ས་བྦ་པ་ཙྩ་ནྟི་མ་སྶ གྷ་ར་སྶ དྭཱ་རེ ཋི་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ བྷཱ་ཛ་ནེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ཚ་ཌྜེ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནཾ གྷ་རཱུ་པ་ཙཱ་རོ. ཏ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨེ་ཀོ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏོ གཱ་མོ, དུ་ཏི་ཡོ གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་རོ.
ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ན ཝི་ན་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ ཏཱ་ཝ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ གཱ་མ་ཉྩ གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཉྩ ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཨ་ར་ཉྙ’’ནྟི (པཱ་རཱ. ༩༢) ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ ‘‘ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བ་ཧི ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལཱ, ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཨ་ར་ཉྙ’’ནྟི (ཝི་བྷ. ༥༢༩) ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ ‘‘ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀཾ ནཱ་མ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྩ་དྷ་ནུ་ས་ཏི་ཀཾ པ་ཙྪི་མ’’ནྟི ཨི་དཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཏཾ ཨཱ་རོ་པི་ཏེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་དྷ་ནུ་ནཱ པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ གཱ་མ་སྶ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལ་ཏོ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མ་ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཝི་ཧཱ་ར་པ་རི་ཀྑེ་པཱ མི་ནི་ཏྭཱ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙེ པ་ན ཝི་ཧཱ་རོ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཡཾ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཝཱ བྷ་ཏྟ་སཱ་ལཱ ཝཱ དྷུ་ཝ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ བོ་དྷི ཝཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝཱ དཱུ་རེ ཙེ་པི སེ་ནཱ་ས་ན་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏཾ པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ མི་ནི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝི་ན་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཝི་ཧཱ་ར་སྶ་པི གཱ་མ་སྶེ་ཝ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ མི་ནི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ད་མེ་ཏྠ པ་མཱ་ཎཾ.
ས་ཙེ་པི ཨཱ་ས་ནྣེ གཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཝི་ཧཱ་རེ ཋི་ཏེ་ཧི མཱ་ནུ་ས་ཀཱ་ནཾ ས་དྡོ སུ་ཡྻ་ཏི, པ་བྦ་ཏ་ན་དཱི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་ན ཨ་ནྟ་རི་ཏ་ཏྟཱ ན ས་ཀྐཱ ཨུ་ཛུཾ ག་ནྟུཾ. ཡོ ཏ་སྶ པ་ཀ་ཏི་མ་གྒོ ཧོ་ཏི, ས་ཙེ་པི ནཱ་ཝཱ་ཡ ས་ཉྩ་རི་ཏ་བྦོ, ཏེ་ན མ་གྒེ་ན པ་ཉྩ་དྷ་ནུ་ས་ཏི་ཀཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་ན ཨཱ་ས་ནྣ་གཱ་མ་སྶ ཨ་ངྒ་ས་མྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ མ་གྒཾ པི་ད་ཧ་ཏི, ཨ་ཡཾ དྷུ་ཏ་ངྒ་ཙོ་རོ ཧོ་ཏི.
ས་ཙེ པ་ན ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཝཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཝཱ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཨ་ར་ཉྙེ ས་པྤཱ་ཡཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟེ་ན གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ནེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ. ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ པ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ངྒ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨ་རུ་ཎུ་ཊྛཱ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཏེ་སཾ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ན དྷུ་ཏ་ངྒ་སུ་དྡྷི་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨི་ད་མ་སྶ ཝི་དྷཱ་ནཾ.
པ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཨ་ཡ་མྤི ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཀྐ་ཊྛེ་ན ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཨ་ར་ཉྙེ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝ་སྶི་ཀེ མཱ་སེ གཱ་མ་ནྟེ ཝ་སི་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི. མུ་དུ་ཀོ ཧེ་མ་ནྟི་ཀེ་པི.
ཨི་མེ་སཾ པ་ན ཏི་ཎྞ་མྤི ཡ་ཐཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣེ ཀཱ་ལེ ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནེ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ སུ་ཎ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་རུ་ཎེ ཨུ་ཊྛི་ཏེ་པི དྷུ་ཏ་ངྒཾ ན བྷི་ཛྫ་ཏི. སུ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨུ་ཊྛི་ཏེ་པི ན བྷི་ཛྫ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨུ་ཊྛི་ཏེ་པི དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀེ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱ་ཏི ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ རུ་ཙི་ཡཱ གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛ་པེ་ནྟི, དྷུ་ཏ་ངྒཾ བྷི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ བྷེ་དོ.
ཨ་ཡཾ པ་ནཱ་ནི་སཾ་སོ, ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ས་ཉྙཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ བྷ་བྦོ ཨ་ལ་དྡྷཾ ཝཱ ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཊི་ལ་དྡྷུཾ ལ་དྡྷཾ ཝཱ ར་ཀྑི་ཏུཾ, ས་ཏྠཱ་པི་སྶ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཏེ་ནཱ་ཧཾ, ནཱ་གི་ཏ, ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་མི ཨ་ར་ཉྙ་ཝི་ཧཱ་རེ་ནཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༦.༤༢; ༨.༨༦). པ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ན་ཝཱ་སི་ནོ ཙ་སྶ ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཙི་ཏྟཾ ན ཝི་ཀྑི་པ་ནྟི, ཝི་ག་ཏ་ས་ནྟཱ་སོ ཧོ་ཏི, ཛཱི་ཝི་ཏ་ནི་ཀ་ནྟིཾ ཛ་ཧ་ཏི, པ་ཝི་ཝེ་ཀ་སུ་ཁ་ར་སཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏི, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝོ་པི ཙ་སྶ པ་ཏི་རཱུ་པོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ, པ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ར་ཏོ;
ཨཱ་རཱ་དྷ་ཡ་ནྟོ ནཱ་ཐ་སྶ, ཝ་ན་ཝཱ་སེ་ན མཱ་ན་སཾ.
ཨེ་ཀོ ཨ་ར་ཉྙེ ནི་ཝ་སཾ, ཡཾ སུ་ཁཾ ལ་བྷ་ཏེ ཡ་ཏི;
ར་སཾ ཏ་སྶ ན ཝི་ནྡ་ནྟི, ཨ་པི དེ་ཝཱ ས་ཨི་ནྡ་ཀཱ.
པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཉྩ ཨེ་སོ་ཝ, ཀ་ཝ་ཙཾ ཝི་ཡ དྷཱ་ར་ཡཾ;
ཨ་ར་ཉྙ་ས་ངྒཱ་མ་ག་ཏོ, ཨ་ཝ་སེ་ས་དྷུ་ཏཱ་ཡུ་དྷོ.
ས་མ་ཏྠོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ, ཛེ་ཏུཾ མཱ་རཾ ས་ཝཱ་ཧི་ནིཾ;
ཏ་སྨཱ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་ས་མྷི, ར་ཏིཾ ཀ་ཡི་རཱ་ཐ པ་ཎྜི་ཏོ་ཏི.
ཨ་ཡཾ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ངྒེ ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་དྷཱ་ན་པྤ་བྷེ་ད་བྷེ་དཱ་ནི་སཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.