༢. དྷུ་ཏ་ངྒ་ནི་དྡེ་སོ
༢༢. ཨི་དཱ་ནི ཡེ་ཧི ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཏཱ་དཱི་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ སཱི་ལ་སྶ ཝོ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏེ གུ་ཎེ ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ཡ་སྨཱ ས་མཱ་དི་ནྣ་སཱི་ལེ་ན ཡོ་གི་ནཱ དྷུ་ཏ་ངྒ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི་སྶ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཏཱ་ས་ལླེ་ཁ་པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་པ་ཙ་ཡ་ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་སུ་བྷ་ར་ཏཱ་དི་གུ་ཎ་ས་ལི་ལ་ཝི་ཀྑཱ་ལི་ཏ་མ་ལཾ སཱི་ལ་ཉྩེ་ཝ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཝ་ཏཱ་ནི ཙ ས་མྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟི. ཨི་ཏི ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་སཱི་ལ་བྦ་ཏ་གུ་ཎ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ས་བྦ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ པོ་རཱ་ཎེ ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་ས་ཏྟ་ཡེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་རཱ་མ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་ས་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ར་ཧོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་སྨཱ དྷུ་ཏ་ངྒ་ཀ་ཐཾ ཨཱ་ར་བྷི་སྶཱ་མ.
བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཧི པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་ལོ་ཀཱ་མི་སཱ་ནཾ ཀཱ་ཡེ ཙ ཛཱི་ཝི་ཏེ ཙ ཨ་ན་པེ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་པ་དཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ནཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཏེ་ར་ས་དྷུ་ཏ་ངྒཱ་ནི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ངྒཾ, ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་ངྒཾ, པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ངྒཾ, ས་པ་དཱ་ན་ཙཱ་རི་ཀ་ངྒཾ, ཨེ་ཀཱ་ས་ནི་ཀ་ངྒཾ, པ་ཏྟ་པི་ཎྜི་ཀ་ངྒཾ, ཁ་ལུ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟི་ཀ་ངྒཾ, ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ངྒཾ, རུ་ཀྑ་མཱུ་ལི་ཀ་ངྒཾ, ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སི་ཀ་ངྒཾ, སོ་སཱ་ནི་ཀ་ངྒཾ, ཡ་ཐཱ་ས་ནྠ་ཏི་ཀ་ངྒཾ, ནེ་ས་ཛྫི་ཀ་ངྒ་ནྟི. ཏ་ཏྠ –
ཨ་ཏྠ་ཏོ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ཧི, ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་དྷཱ་ན་ཏོ;
པ་བྷེ་ད་ཏོ བྷེ་ད་ཏོ ཙ, ཏ་སྶ ཏ་སྶཱ་ནི་སཾ་ས་ཏོ.
ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀ་ཏོ ཙེ་ཝ, དྷུ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ;
ས་མཱ་ས་བྱཱ་ས་ཏོ ཙཱ་པི, ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
༢༣. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཏོཏི ཏཱ་ཝ ར་ཐི་ཀ་སུ་སཱ་ན་ས་ངྐཱ་ར་ཀཱུ་ཊཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི པཾ་སཱུ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏ་ཊྛེ་ན ཏེ་སུ ཏེ་སུ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་མི་ཝཱ་ཏི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ, ཨ་ཐ ཝཱ པཾ་སུ ཝི་ཡ ཀུ་ཙྪི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་ལ་ཏཱི་ཏི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ, ཀུ་ཙྪི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ལ་དྡྷ་ནི་བྦ་ཙ་ན་སྶ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་སྶ དྷཱ་ར་ཎཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ, ཏཾ སཱི་ལ་མ་སྶཱ་ཏི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ. པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་སྶ ཨ་ངྒཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ངྒཾ. ཨ་ངྒ་ནྟི ཀཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡེ་ན ས་མཱ་དཱ་ནེ་ན སོ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒ་ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ སཱི་ལ་མ་སྶཱ་ཏི ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀོ. ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་སྶ ཨ་ངྒཾ ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་ངྒཾ.
བྷི་ཀྑཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ པ་ན ཨཱ་མི་ས་པི་ཎྜཱ་ནཾ པཱ་ཏོ་ཏི པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ, པ་རེ་ཧི དི་ནྣཱ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ནཾ པ་ཏྟེ ནི་པ་ཏ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨུ་ཉྪ་ཏི ཏཾ ཏཾ ཀུ་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ ག་ཝེ་ས་ཏཱི་ཏི པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ. པི་ཎྜཱ་ཡ ཝཱ པ་ཏི་ཏུཾ ཝ་ཏ་མེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱི, པ་ཏི་ཏུ་ནྟི ཙ་རི་ཏུཾ, པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱི ཨེ་ཝ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ. པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་སྶ ཨ་ངྒཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ངྒཾ.
དཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཝ་ཁ་ཎྜ་ནཾ, ཨ་པེ་ཏཾ དཱ་ན་ཏོ་ཏི ཨ་པ་དཱ་ནཾ, ཨ་ན་ཝ་ཁ་ཎྜ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་ཧ ཨ་པ་དཱ་ནེ་ན ས་པ་དཱ་ནཾ, ཨ་ཝ་ཁ་ཎྜ་ན་ར་ཧི་ཏཾ ཨ་ནུ་གྷ་ར་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་པ་དཱ་ནཾ ཙ་རི་ཏུཾ ཨི་ད་མ་སྶ སཱི་ལ་ནྟི ས་པ་དཱ་ན་ཙཱ་རཱི, ས་པ་དཱ་ན་ཙཱ་རཱི ཨེ་ཝ ས་པ་དཱ་ན་ཙཱ་རི་ཀོ. ཏ་སྶ ཨ་ངྒཾ ས་པ་དཱ་ན་ཙཱ་རི་ཀ་ངྒཾ.
ཨེ་ཀཱ་ས་ནེ བྷོ་ཛ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ས་ནཾ, ཏཾ སཱི་ལ་མ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཀཱ་ས་ནི་ཀོ. ཏ་སྶ ཨ་ངྒཾ ཨེ་ཀཱ་ས་ནི་ཀ་ངྒཾ.
དུ་ཏི་ཡ་བྷཱ་ཛ་ན་སྶ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ ཀེ་ཝ་ལཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་ཏྟེ པི་ཎྜོ པ་ཏྟ་པི་ཎྜོ. ཨི་དཱ་ནི པ་ཏྟ་པི་ཎྜ་ག་ཧ་ཎེ པ་ཏྟ་པི་ཎྜ་ས་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་པི་ཎྜོ སཱི་ལ་མ་སྶཱ་ཏི པ་ཏྟ་པི་ཎྜི་ཀོ. ཏ་སྶ ཨ་ངྒཾ པ་ཏྟ་པི་ཎྜི་ཀ་ངྒཾ.
ཁ་ལཱུཏི པ་ཊི་སེ་དྷ་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན ས་ཏཱ པ་ཙྪཱ ལ་དྡྷཾ བྷ་ཏྟཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ, ཏ་སྶ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་སྶ བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཾ, ཏ་སྨིཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནེ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ས་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ སཱི་ལ་མ་སྶཱ་ཏི པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟི་ཀོ. ན པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟི་ཀོ ཁ་ལུ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟི་ཀོ. ས་མཱ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ་ཏི་རི་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ན་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཁ་ལཱུ་ཏི ཨེ་ཀོ ས་ཀུ་ཎོ. སོ མུ་ཁེ་ན ཕ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ པ་ཏི་ཏེ པུ་ན ཨ་ཉྙཾ ན ཁཱ་ད་ཏི. ཏཱ་དི་སོ ཨ་ཡ་ནྟི ཁ་ལུ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟི་ཀོ. ཏ་སྶ ཨ་ངྒཾ ཁ་ལུ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟི་ཀ་ངྒཾ.
ཨ་ར་ཉྙེ ནི་ཝཱ་སོ སཱི་ལ་མ་སྶཱ་ཏི ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ. ཏ་སྶ ཨ་ངྒཾ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ངྒཾ.
རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་ཝཱ་སོ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ, ཏཾ སཱི་ལ་མ་སྶཱ་ཏི རུ་ཀྑ་མཱུ་ལི་ཀོ. རུ་ཀྑ་མཱུ་ལི་ཀ་སྶ ཨ་ངྒཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལི་ཀ་ངྒཾ. ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སི་ཀ་སོ་སཱ་ནི་ཀ་ངྒེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཡ་དེ་ཝ ས་ནྠ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་ས་ནྠ་ཏཾ, ཨི་དཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མཾ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སེ་ནཱ་ས་ན་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་སྨིཾ ཡ་ཐཱ་ས་ནྠ་ཏེ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ སཱི་ལ་མ་སྶཱ་ཏི ཡ་ཐཱ་ས་ནྠ་ཏི་ཀོ. ཏ་སྶ ཨ་ངྒཾ ཡ་ཐཱ་ས་ནྠ་ཏི་ཀ་ངྒཾ.
ས་ཡ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ སཱི་ལ་མ་སྶཱ་ཏི ནེ་ས་ཛྫི་ཀོ. ཏ་སྶ ཨ་ངྒཾ ནེ་ས་ཛྫི་ཀ་ངྒཾ.
ས་བྦཱ་ནེ་ཝ པ་ནེ་ཏཱ་ནི ཏེ་ན ཏེ་ན ས་མཱ་དཱ་ནེ་ན དྷུ་ཏ་ཀི་ལེ་ས་ཏྟཱ དྷུ་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ངྒཱ་ནི, ཀི་ལེ་ས་དྷུ་ན་ན་ཏོ ཝཱ དྷུ་ཏ་ནྟི ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ངྒཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི དྷུ་ཏ་ངྒཱ་ནི. ཨ་ཐ ཝཱ དྷུ་ཏཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི པ་ཊི་པ་ཀྑ་ནི་དྡྷུ་ན་ན་ཏོ ཨ་ངྒཱ་ནི ཙ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི་པི དྷུ་ཏ་ངྒཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ས་བྦཱ་ནེ་ཝ པ་ནེ་ཏཱ་ནི ས་མཱ་དཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ ‘‘ཡོ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ པུ་གྒ་ལོ. ཡེ་ན ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ ཨེ་ཏེ དྷ་མྨཱ. ཡཱ ས་མཱ་དཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ, ཏཾ དྷུ་ཏ་ངྒཾ. ཡཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ཏཾ ཝ་ཏྠཱུ’’ཏི. ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཙ ལོ་ལུ་པྤ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ར་སཱ་ནི, ནི་ལློ་ལུ་པྤ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དི་ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ཧི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་དྷཱ་ན་ཏོ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན པ་ཉྩ་སུ ས་བྦཱ་ནེ་ཝ དྷུ་ཏ་ངྒཱ་ནི དྷ་ར་མཱ་ནེ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ས་མཱ་དཱ་ཏ་བྦཱ་ནི. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ. ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ, ཏི་པི་ཊ་ཀ་སྶ, དྭི་པི་ཊ་ཀ་སྶ, ཨེ་ཀ་པི་ཊ་ཀ་སྶ, ཨེ་ཀ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀ་སྶ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ. ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི དྷུ་ཏ་ངྒ་དྷ་ར་སྶ, ཏ་སྨི་མྤི ཨ་ས་ཏི ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་ད་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ས་མཱ་དཱ་ཏ་བྦཱ་ནི, ཨ་པི་ཙ ས་ཡ་མྤི ས་མཱ་དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཨེ་ཝ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཙེ་ཏི་ཡ་པ་བྦ་ཏེ དྭེ བྷཱ་ཏི་ཀ་ཏྠེ་རཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛ་ཀ་བྷཱ་ཏུ དྷུ་ཏ་ངྒ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཏྠུ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཀ་ཐཱ.
༡. པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ངྒ་ཀ་ཐཱ
༢༤. ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་དྷཱ་ན་པྤ་བྷེ་ད་བྷེ་དཱ་ནི་སཾ་སེ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ. པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ངྒཾ ཏཱ་ཝ ‘‘ག་ཧ་པ་ཏི་དཱ་ན་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་ཀྑི་པཱ་མི, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ངྒཾ ས་མཱ་དི་ཡཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ ཝ་ཙ་ནེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ས་མཱ་དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ས་མཱ་དཱ་ནཾ.
ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་དི་ནྣ་དྷུ་ཏ་ངྒེ་ན པ་ན ཏེ་ན སོ་སཱ་ནི་ཀཾ, པཱ་པ་ཎི་ཀཾ, ར་ཐི་ཡ་ཙོ་ལ༹ཾ, ས་ངྐཱ་ར་ཙོ་ལ༹ཾ, སོ་ཏྠི་ཡཾ, ནྷཱ་ན་ཙོ་ལ༹ཾ, ཏི་ཏྠ་ཙོ་ལ༹ཾ, ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏཾ, ཨ་གྒི་ཌ་ཌྜྷཾ, གོ་ཁཱ་ཡི་ཏཾ, ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་ཁཱ་ཡི་ཏཾ, ཨུ་ནྡཱུ་ར་ཁཱ་ཡི་ཏཾ, ཨ་ནྟ་ཙྪི་ནྣཾ, ད་སཱ་ཙྪི་ནྣཾ, དྷ་ཛཱ་ཧ་ཊཾ, ཐཱུ་པ་ཙཱི་ཝ་རཾ, ས་མ་ཎ་ཙཱི་ཝ་རཾ, ཨཱ་བྷི་སེ་ཀི་ཀཾ, ཨི་དྡྷི་མ་ཡཾ, པ་ནྠི་ཀཾ, ཝཱ་ཏཱ་ཧ་ཊཾ, དེ་ཝ་ད་ཏྟི་ཡཾ, སཱ་མུ་དྡི་ཡ་ནྟི་ཨེ་ཏེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ དུ་བྦ་ལ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཐི་ར་ཊྛཱ་ནཱ་ནི དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པོ་རཱ་ཎཾ ག་ཧ་པ་ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྠ སོ་སཱ་ནི་ཀནྟི སུ་སཱ་ནེ པ་ཏི་ཏ་ཀཾ. པཱ་པ་ཎི་ཀནྟི ཨཱ་པ་ཎ་དྭཱ་རེ པ་ཏི་ཏ་ཀཾ. ར་ཐི་ཡ་ཙོ་ལ༹ནྟི པུ་ཉྙ་ཏྠི་ཀེ་ཧི ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ནྟ་རེ་ན ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏ་ཙོ་ལ༹་ཀཾ. ས་ངྐཱ་ར་ཙོ་ལ༹ནྟི ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཚ་ཌྜི་ཏ་ཙོ་ལ༹་ཀཾ. སོ་ཏྠི་ཡནྟི ག་བྦྷ་མ་ལཾ པུ་ཉྪི་ཏྭཱ ཚ་ཌྜི་ཏ་ཝ་ཏྠཾ. ཏི་སྶཱ་མ་ཙྩ་མཱ་ཏཱ ཀི་ར ས་ཏ་གྒྷ་ན་ཀེ་ན ཝ་ཏྠེ་ན ག་བྦྷ་མ་ལཾ པུ་ཉྪཱ་པེ་ཏྭཱ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཱ ག་ཎྷི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཏཱ་ལ་ཝེ་ལི༹་མ་གྒེ ཚ་ཌྜཱ་པེ་སི. བྷི་ཀྑཱུ ཛི་ཎྞ་ཀ་ཊྛཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ག་ཎྷ་ནྟི. ནྷཱ་ན་ཙོ་ལ༹ནྟི ཡཾ བྷཱུ་ཏ་ཝེ་ཛྫེ་ཧི ས་སཱི་སཾ ནྷཱ་པི་ཏཱ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞི་ཙོ་ལ༹་ནྟི ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི.
ཏི་ཏྠ་ཙོ་ལ༹ནྟི ནྷཱ་ན་ཏི་ཏྠེ ཚ་ཌྜི་ཏ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ. ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏནྟི ཡཾ མ་ནུ་སྶཱ སུ་སཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཙྩཱ་ག་ཏཱ ནྷ་ཏྭཱ ཚ་ཌྜེ་ནྟི. ཨ་གྒི་ཌ་ཌྜྷནྟི ཨ་གྒི་ནཱ ཌ་ཌྜྷ་པྤ་དེ་སཾ. ཏ་ཉྷི མ་ནུ་སྶཱ ཚ་ཌྜེ་ནྟི. གོ་ཁཱ་ཡི་ཏཱ་དཱིནི པཱ་ཀ་ཊཱ་ནེ་ཝ. ཏཱ་དི་སཱ་ནི་པི ཧི མ་ནུ་སྶཱ ཚ་ཌྜེ་ནྟི. དྷ་ཛཱ་ཧ་ཊནྟི ནཱ་ཝཾ ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟཱ དྷ་ཛཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨཱ་རཱུ་ཧ་ནྟི. ཏཾ ཏེ་སཾ ད་སྶ་ནཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་མྤི ཡུ་དྡྷ་བྷཱུ་མི་ཡཾ དྷ་ཛཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ, ཏཾ དྭི་ནྣ་མྤི སེ་ནཱ་ནཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཐཱུ་པ་ཙཱི་ཝ་རནྟི ཝ་མྨི་ཀཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ. ས་མ་ཎ་ཙཱི་ཝ་རནྟི བྷི་ཀྑུ་ས་ནྟ་ཀཾ. ཨཱ་བྷི་སེ་ཀི་ཀནྟི ར་ཉྙོ ཨ་བྷི་སེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཚ་ཌྜི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རཾ. ཨི་དྡྷི་མ་ཡནྟི ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་ཙཱི་ཝ་རཾ. པ་ནྠི་ཀནྟི ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ པ་ཏི་ཏ་ཀཾ. ཡཾ པ་ན སཱ་མི་ཀཱ་ནཾ ས་ཏི་ས་མྨོ་སེ་ན པ་ཏི་ཏཾ, ཏཾ ཐོ་ཀཾ ར་ཀྑི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཝཱ་ཏཱ་ཧ་ཊནྟི ཝཱ་ཏེ་ན པ་ཧ་རི་ཏྭཱ དཱུ་རེ པཱ་ཏི་ཏཾ, ཏཾ པ་ན སཱ་མི་ཀེ ཨ་པ་སྶ་ནྟེ་ན ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. དེ་ཝ་ད་ཏྟི་ཡནྟི ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝི་ཡ དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི དི་ནྣ་ཀཾ. སཱ་མུ་དྡི་ཡནྟི ས་མུ་དྡ་ཝཱི་ཙཱི་ཧི ཐ་ལེ ཨུ་སྶཱ་རི་ཏཾ.
ཡཾ པ་ན ས་ངྒྷ་སྶ དེ་མཱ་ཏི དི་ནྣཾ, ཙོ་ལ༹་ཀ་བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ ཙ་ར་མཱ་ནེ་ཧི ལ་དྡྷཾ, ན ཏཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ. བྷི་ཀྑུ་ད་ཏྟི་ཡེ་པི ཡཾ ཝ་སྶ་གྒེ་ན གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ དཱི་ཡ་ཏི, སེ་ནཱ་ས་ན་ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ཧོ་ཏི, ན ཏཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ. ནོ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ དི་ནྣ་མེ་ཝ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ. ཏ་ཏྲ་པི ཡཾ དཱ་ཡ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཏེ་ན པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་ཏྭཱ དི་ནྣཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏོ་སུ་དྡྷི་ཀཾ ནཱ་མ. ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་ཏྭཱ དི་ནྣཾ, ཏེ་ན པ་ན པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པི་ཏཾ, ཏ་མྤི ཨེ་ཀ་ཏོ་སུ་དྡྷི་ཀཾ. ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ་པི པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པི་ཏཾ, ཏེ་ནཱ་པི ཏ་ཐེ་ཝ དི་ནྣཾ, ཏཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་སུ་དྡྷི་ཀཾ. ཡཾ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ལ་དྡྷཾ, ཧ་ཏྠེ་ཡེ་ཝ ཋ་པི་ཏཾ, ཏཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་ཊྛ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱ་མ. ཨི་ཏི ཨི་མཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་བྷེ་དཾ ཉ་ཏྭཱ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨི་ད་མེ་ཏྠ ཝི་དྷཱ་ནཾ.
ཨ་ཡཾ པ་ན པ་བྷེ་དོ, ཏ་ཡོ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཱ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ མ་ཛ྄ཛྷི་མོ མུ་དཱུ་ཏི. ཏ་ཏྠ སོ་སཱ་ནི་ཀཾ་ཡེ་ཝ ག་ཎྷ་ནྟོ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ ཧོ་ཏི. པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ག་ཎྷི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཋ་པི་ཏ་ཀཾ ག་ཎྷ་ནྟོ མ་ཛ྄ཛྷི་མོ. པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ དི་ནྣ་ཀཾ ག་ཎྷ་ནྟོ མུ་དཱུཏི.
ཏེ་སུ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ཏྟ་ནོ རུ་ཙི་ཡཱ གི་ཧི་དི་ནྣ་ཀཾ སཱ་དི་ཏ་ཀྑ་ཎེ དྷུ་ཏ་ངྒཾ བྷི་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ བྷེ་དོ.
ཨ་ཡཾ པ་ནཱ་ནི་སཾ་སོ, ‘‘པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༢༨) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ནི་སྶ་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་བྦྷཱ་ཝོ, པ་ཋ་མེ ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་སེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ, ཨཱ་ར་ཀྑ་དུ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་པ་རཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ, ཙོ་ར་བྷ་ཡེ་ན ཨ་བྷ་ཡ་ཏཱ, པ་རི་བྷོ་ག་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝོ, ས་མ་ཎ་སཱ་རུ་པྤ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཏཱ, ‘‘ཨ་པྤཱ་ནི ཙེ་ཝ སུ་ལ་བྷཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི ཙ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ་ནཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༧; ཨི་ཏི་ཝུ. ༡༠༡) བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ, པཱ་སཱ་དི་ཀ་ཏཱ, ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཕ་ལ་ནི་པྥ་ཏྟི, ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ནཾ, པ་ཙྪི་མཱ་ཡ ཛ་ན་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏི་ཨཱ་པཱ་ད་ན་ནྟི.
མཱ་ར་སེ་ན་ཝི་གྷཱ་ཏཱ་ཡ, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་དྷ་རོ ཡ་ཏི;
ས་ནྣ་དྡྷ་ཀ་ཝ་ཙོ ཡུ་དྡྷེ, ཁ་ཏྟི་ཡོ ཝི་ཡ སོ་བྷ་ཏི.
པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་སི་ཀཱ་དཱི་ནི, ཝ་ར་ཝ་ཏྠཱ་ནི དྷཱ་རི་ཏཾ;
ཡཾ ལོ་ཀ་ག་རུ་ནཱ ཀོ ཏཾ, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ ན དྷཱ་ར་ཡེ.
ཏ་སྨཱ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ བྷི་ཀྑུ, པ་ཊི་ཉྙཾ ས་མ་ནུ་སྶ་རཾ;
ཡོ་གཱ་ཙཱ་རཱ་ནུ་ཀཱུ་ལ་མྷི, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལེ ར་ཏོ སི་ཡཱ་ཏི.
ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ངྒེ ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་དྷཱ་ན་པྤ་བྷེ་ད་བྷེ་དཱ་ནི་སཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢. ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་ངྒ་ཀ་ཐཱ
༢༥. ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ པ་ན ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་ངྒཾ ‘‘ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་ཀྑི་པཱ་མི, ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་ངྒཾ ས་མཱ་དི་ཡཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མཱ་དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི.
ཏེ་ན པ་ན ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་དུ་སྶཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀཱ་ཏུཾ ཝཱ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཝི་ཙཱ་ར་ཀཾ ཝཱ ན ལ་བྷ་ཏི, སཱུ་ཙི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝཱ་སྶ ཀི་ཉྩི ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་ཝ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ནི་ཀྑི་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ དོ་སོ ན་ཏྠི. ར་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ན པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, དྷུ་ཏ་ངྒ་ཙོ་རོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཝི་དྷཱ་ནཾ.
པ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཨ་ཡ་མྤི ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཀྐ་ཊྛེ་ན ར་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ཋ་མཾ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀཾ ཝཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཝཱ ར་ཛི་ཏྭཱ ཏཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རཾ ར་ཛི་ཏ་བྦཾ. ཏཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི ར་ཛི་ཏ་བྦཱ. ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པ་ན ནི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝ་ཏྟཾ. ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀེ པ་ན དྭེ ཨེ་ཀ་ཏོ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ར་ཛི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཀ་ཉྩི དི་སྭཱ ས་ཀྐོ་ཏི ཀཱ་སཱ་ཝཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་ཀཱ་ཏུཾ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ས་ནྣེ ཋཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ ར་ཛ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ར་ཛ་ན་ཀཱ་སཱ་ཝཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཝཱ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཝཱ ར་ཛ་ན་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མུ་དུ་ཀ་སྶ ས་བྷཱ་ག་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཝཱ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཝཱ ར་ཛ་ན་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏྲ་ཊྛ་ཀ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎ་མྤི ཏ་སྶ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ པ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་བྷཱ་ག་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙཱི་ཝ་ར་མྤི ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. དྷུ་ཏ་ངྒ་ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་སྶ པ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཨཾ་ས་ཀཱ་སཱ་ཝ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཉྩ ཁོ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་ད་ཏྠི, དཱི་གྷ་ཏོ ཏི་ཧ་ཏྠ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨི་མེ་སཾ པ་ན ཏི་ཎྞ་མྤི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ སཱ་དི་ཏ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ དྷུ་ཏ་ངྒཾ བྷི་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ བྷེ་དོ.
ཨ་ཡཾ པ་ནཱ་ནི་སཾ་སོ, ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ན. ཏེ་ན་སྶ པ་ཀྑི་ནོ ཝི་ཡ ས་མཱ་དཱ་ཡེ་ཝ ག་མ་ནཾ, ཨ་པྤ་ས་མཱ་ར་མྦྷ་ཏཱ, ཝ་ཏྠ་ས་ནྣི་དྷི་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནཾ, ས་ལླ་ཧུ་ཀ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་ལོ་ལུ་པྤ་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ཀ་པྤི་ཡེ མ་ཏྟ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ ས་ལླེ་ཁ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ, ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཕ་ལ་ནི་པྥ་ཏྟཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ གུ་ཎཱ ས་མྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི.
ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཝ་ཏྠ་ཏ་ཎྷཾ, པ་ཧཱ་ཡ ས་ནྣི་དྷི་ཝི་ཝ་ཛྫི་ཏོ དྷཱི་རོ;
ས་ནྟོ་ས་སུ་ཁ་ར་ས་ཉྙཱུ, ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རོ བྷ་ཝ་ཏི ཡོ་གཱི.
ཏ་སྨཱ ས་པ་ཏྟ་ཙ་ར་ཎོ, པ་ཀྑཱི་ཝ ས་ཙཱི་ཝ་རོ་ཝ ཡོ་གི་ཝ་རོ;
སུ་ཁ་མ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཙཱི་ཝ་ར་ནི་ཡ་མེ ར་ཏིཾ ཀ་ཡི་རཱ་ཏི.
ཨ་ཡཾ ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་ངྒེ ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་དྷཱ་ན་པྤ་བྷེ་ད་བྷེ་དཱ་ནི་སཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༣. པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ངྒ་ཀ་ཐཱ
༢༦. པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ངྒ་མྤི ‘‘ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ལཱ་བྷཾ པ་ཊི་ཀྑི་པཱ་མི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ངྒཾ ས་མཱ་དི་ཡཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མཱ་དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི.
ཏེ་ན པ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀེ་ན ‘‘ས་ངྒྷ་བྷ་ཏྟཾ, ཨུ་དྡེ་ས་བྷ་ཏྟཾ, ནི་མ་ནྟ་ན་བྷ་ཏྟཾ, ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ, པ་ཀྑི་ཀཾ, ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀཾ, པཱ་ཊི་པ་དི་ཀཾ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ, ག་མི་ཀ་བྷ་ཏྟཾ, གི་ལཱ་ན་བྷ་ཏྟཾ, གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ, ཝི་ཧཱ་ར་བྷ་ཏྟཾ, དྷུ་ར་བྷ་ཏྟཾ, ཝཱ་ར་ཀ་བྷ་ཏྟ’’ནྟི ཨེ་ཏཱ་ནི ཙུ་དྡ་ས བྷ་ཏྟཱ་ནི ན སཱ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ས་ཙེ པ་ན ‘‘ས་ངྒྷ་བྷ་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ གེ་ཧེ ས་ངྒྷོ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷཱ་ཏུ, ཏུ་མྷེ་པི བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དི་ནྣཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏཱ་ནི སཱ་དི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ནྟི. ས་ངྒྷ་ཏོ ནི་རཱ་མི་ས་ས་ལཱ་ཀཱ་པི ཝི་ཧཱ་རེ པ་ཀྐ་བྷ་ཏྟ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨི་ད་མ་སྶ ཝི་དྷཱ་ནཾ.
པ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཨ་ཡ་མྤི ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ པུ་ར་ཏོ་པི པ་ཙྪ་ཏོ་པི ཨཱ་ཧ་ཊ་བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ཏི, པ་ཏྟ་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ནྟཱ་ན་མྤི དེ་ཏི, པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དི་ནྣ་བྷི་ཀྑ་མྤི ག་ཎྷ་ཏི, ཏཾ དི་ཝ་སཾ པ་ན ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཾ ན ག་ཎྷ་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ཏཾ དི་ཝ་སཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ་པི ག་ཎྷ་ཏི, སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ པ་ན ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི. མུ་དུ་ཀོསྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ་པི པུ་ན་དི་ཝ་སཱ་ཡ་པི བྷི་ཀྑཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི. ཏེ ཨུ་བྷོ་པི སེ་རི་ཝི་ཧཱ་ར་སུ་ཁཾ ན ལ་བྷ་ནྟི, ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ་ཝ ལ་བྷ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀི་ར གཱ་མེ ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་སོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ ཨི་ཏ་རེ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨ་ས་ཝ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀེ་ན་མྷི, བྷ་ནྟེ, མ་ནུ་སྶེ་ན ནི་སཱི་དཱ་པི་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་པ་རོ མ་ཡཱ, བྷ་ནྟེ, སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑཱ ཨ་དྷི་ཝཱ་སི་ཏཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏེ ཨུ་བྷོ པ་རི་ཧཱི་ནཱ. ཨི་ཏ་རོ པཱ་ཏོ་ཝ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨ་ར་སཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་སི.
ཨི་མེ་སཾ པ་ན ཏི་ཎྞ་མྤི ས་ངྒྷ་བྷ་ཏྟཱ་དི་ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ལཱ་བྷཾ སཱ་དི་ཏ་ཀྑ་ཎེ་ཝ དྷུ་ཏ་ངྒཾ བྷི་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ བྷེ་དོ.
ཨ་ཡཾ པ་ནཱ་ནི་སཾ་སོ, ‘‘པི་ཎྜི་ཡཱ་ལོ་པ་བྷོ་ཛ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༧; ཨི་ཏི་ཝུ. ༡༠༡) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ནི་སྶ་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་བྦྷཱ་ཝོ, དུ་ཏི་ཡེ ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་སེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་པ་རཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ, ‘‘ཨ་པྤཱ་ནི ཙེ་ཝ སུ་ལ་བྷཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི ཙ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ་ནཱི’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ, ཀོ་ས་ཛྫ་ནི་མྨ་དྡ་ན་ཏཱ, པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝ་ཏཱ, སེ་ཁི་ཡ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་པཱུ་ར་ཎཾ, ཨ་པ་ར་པོ་སི་ཏཱ, པ་རཱ་ནུ་གྒ་ཧ་ཀི་རི་ཡཱ, མཱ་ན་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ, ག་ཎ་བྷོ་ཛ་ན་པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ན་ཙཱ་རི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ཧི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཏཱ, ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ, ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་བྲཱུ་ཧ་ནཾ, པ་ཙྪི་མ་ཛ་ན་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤ་ན་ནྟི.
པི་ཎྜི་ཡཱ་ལོ་པ་ས་ནྟུ་ཊྛོ, ཨ་པ་རཱ་ཡ་ཏྟ་ཛཱི་ཝི་ཀོ;
པ་ཧཱི་ནཱ་ཧཱ་ར་ལོ་ལུ་པྤོ, ཧོ་ཏི ཙཱ་ཏུ་དྡི་སོ ཡ་ཏི.
ཝི་ནོ་ད་ཡ་ཏི ཀོ་ས་ཛྫཾ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་སྶ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི;
ཏ་སྨཱ ཧི ནཱ་ཏི་མ་ཉྙེ་ཡྻ, བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ སུ་མེ་དྷ་སོ.
ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཧི –
‘‘པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ,
ཨ་ཏྟ་བྷ་ར་སྶ ཨ་ན་ཉྙ་པོ་སི་ནོ;
དེ་ཝཱ་པི པི་ཧ་ཡ་ནྟི ཏཱ་དི་ནོ,
ནོ ཙེ ལཱ་བྷ་སི་ལོ་ཀ་ནི་སྶི་ཏོ’’ཏི.
ཨ་ཡཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ངྒེ ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་དྷཱ་ན་པྤ་བྷེ་ད་བྷེ་དཱ་ནི་སཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༤. ས་པ་དཱ་ན་ཙཱ་རི་ཀ་ངྒ་ཀ་ཐཱ
༢༧. ས་པ་དཱ་ན་ཙཱ་རི་ཀ་ངྒ་མྤི ‘‘ལོ་ལུ་པྤ་ཙཱ་རཾ པ་ཊི་ཀྑི་པཱ་མི, ས་པ་དཱ་ན་ཙཱ་རི་ཀ་ངྒཾ ས་མཱ་དི་ཡཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མཱ་དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི.
ཏེ་ན པ་ན ས་པ་དཱ་ན་ཙཱ་རི་ཀེ་ན གཱ་མ་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ པ་རི་སྶ་ཡཱ་བྷཱ་ཝོ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦོ. ཡ་སྶཱ ར་ཙྪཱ་ཡ ཝཱ གཱ་མེ ཝཱ པ་རི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཙ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་སྨིཾ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ཝཱ ར་ཙྪཱ་ཡ ཝཱ གཱ་མེ ཝཱ ཀི་ཉྩི ན ལ་བྷ་ཏི, ཨ་གཱ་མ་ས་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ. ཡ་ཏྠ ཀི་ཉྩི ལ་བྷ་ཏི, ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ག་ནྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀཱ་ལ་ཏ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝ་ཉྷི ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ནྟུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན་སྶ ཝི་ཧཱ་རེ དཱ་ནཾ དེ་ནྟཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ མ་ནུ་སྶཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ དེ་ནྟི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཙ མ་གྒཾ ག་ཙྪ་ནྟེ་ནཱ་པི བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ས་མྤ་ཏྟ་གཱ་མཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཙ་རི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝཱ ཐོ་ཀཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝཱ གཱ་མ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཙ་རི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨི་ད་མ་སྶ ཝི་དྷཱ་ནཾ.
པ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཨ་ཡ་མྤི ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ པུ་ར་ཏོ ཨཱ་ཧ་ཊ་བྷི་ཀྑ་མྤི པ་ཙྪ་ཏོ ཨཱ་ཧ་ཊ་བྷི་ཀྑ་མྤི པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དི་ཡྻ་མཱ་ན་མྤི ན ག་ཎྷ་ཏི, པ་ཏྟ་དྭཱ་རེ པ་ན པ་ཏྟཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. ཨི་མ་སྨི་ཉྷི དྷུ་ཏ་ངྒེ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རེ་ན ས་དི་སོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་སྶ་པི པ་ཏྟ་ཝི་སྶ་ཊྛ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷི་མོ པུ་ར་ཏོ ཝཱ པ་ཙྪ་ཏོ ཝཱ ཨཱ་ཧ་ཊ་མྤི པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནཾ ཨཱ་ཧ་ཊ་མྤི ག་ཎྷ་ཏི, པ་ཏྟ་དྭཱ་རེ་པི པ་ཏྟཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ན པ་ན བྷི་ཀྑཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ ནི་སཱི་ད་ཏི. ཨེ་ཝཾ སོ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏི. མུ་དུ་ཀོ ཏཾ དི་ཝ་སཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མེ་ཏི.
ཨི་མེ་སཾ པ་ན ཏི་ཎྞ་མྤི ལོ་ལུ་པྤ་ཙཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་ཏྟེ དྷུ་ཏ་ངྒཾ བྷི་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ བྷེ་དོ.
ཨ་ཡཾ པ་ནཱ་ནི་སཾ་སོ, ཀུ་ལེ་སུ ནི་ཙྩ་ན་ཝ་ཀ་ཏཱ, ཙ་ནྡཱུ་པ་མ་ཏཱ, ཀུ་ལ་མ་ཙྪེ་ར་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ས་མཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏཱ, ཀུ་ལཱུ་པ་ཀཱ་དཱི་ན་ཝཱ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཝ྄ཧཱ་ནཱ་ན་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ, ཨ་བྷི་ཧཱ་རེ་ན ཨ་ན་ཏྠི་ཀ་ཏཱ, ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཏི.
ཙ་ནྡཱུ་པ་མོ ནི་ཙྩ་ན་ཝོ ཀུ་ལེ་སུ,
ཨ་མ་ཙྪ་རཱི ས་བྦ་ས་མཱ་ནུ་ཀ་མྤོ;
ཀུ་ལཱུ་པ་ཀཱ་དཱི་ན་ཝ་ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ,
ཧོ་ཏཱི་དྷ བྷི་ཀྑུ ས་པ་དཱ་ན་ཙཱ་རཱི.
ལོ་ལུ་པྤ་ཙཱ་ར་ཉྩ པ་ཧཱ་ཡ ཏ་སྨཱ,
ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ ཡུ་ག་མ་ཏྟ་ད་སྶཱི;
ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ བྷུ་ཝི སེ་རི་ཙཱ་རཾ,
ཙ་རེ་ཡྻ དྷཱི་རོ ས་པ་དཱ་ན་ཙཱ་ར་ནྟི.
ཨ་ཡཾ ས་པ་དཱ་ན་ཙཱ་རི་ཀ་ངྒེ ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་དྷཱ་ན་པྤ་བྷེ་ད་བྷེ་དཱ་ནི་སཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༥. ཨེ་ཀཱ་ས་ནི་ཀ་ངྒ་ཀ་ཐཱ
༢༨. ཨེ་ཀཱ་ས་ནི་ཀ་ངྒ་མྤི ‘‘ནཱ་ནཱ་ས་ན་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པཱ་མི, ཨེ་ཀཱ་ས་ནི་ཀ་ངྒཾ ས་མཱ་དི་ཡཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མཱ་དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི.
ཏེ་ན པ་ན ཨེ་ཀཱ་ས་ནི་ཀེ་ན ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ནི་སཱི་ད་ནྟེ་ན ཐེ་རཱ་ས་ནེ ཨ་ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ མ་ཡ྄ཧཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཨཱ་ས་ནཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙ་སྶ ཝི་པྤ་ཀ་ཏེ བྷོ་ཛ་ནེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཝཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལཱ༹་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ས་ནཾ ཝཱ ར་ཀྑེ་ཡྻ བྷོ་ཛ་ནཾ ཝཱ, ཨ་ཡ་ཉྩ ཝི་པྤ་ཀ་ཏ་བྷོ་ཛ་ནོ, ཏ་སྨཱ ཝ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏུ, བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ན མཱ བྷུ་ཉྫ་ཏཱུ’’ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཝི་དྷཱ་ནཾ.
པ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཨ་ཡ་མྤི ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ ཨ་པྤཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ བ་ཧུ ཝཱ, ཡ་མྷི བྷོ་ཛ་ནེ ཧ་ཏྠཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ག་ཎྷི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ས་ཙེ་པི མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཐེ་རེ་ན ན ཀི་ཉྩི བྷུ་ཏྟ’’ནྟི ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, བྷེ་ས་ཛྫ་ཏྠ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ནྟི, ན ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཾ. མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ཡཱ་ཝ པ་ཏྟེ བྷ་ཏྟཾ ན ཁཱི་ཡ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨ་ཉྙཾ ག་ཎྷི་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི བྷོ་ཛ་ན་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. མུ་དུ་ཀོ ཡཱ་ཝ ཨཱ་ས་ནཱ ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ཏཱ་ཝ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི. སོ ཧི ཨུ་ད་ཀ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཡཱ་ཝ པ་ཏྟ་དྷོ་ཝ་ནཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི ཏཱ་ཝ བྷུ་ཉྫ་ན་ཏོ, ཨཱ་ས་ན་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀོ ཝཱ ཡཱ་ཝ ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ཏཱ་ཝ བྷུ་ཉྫ་ན་ཏོ.
ཨི་མེ་སཾ པ་ན ཏི་ཎྞ་མྤི ནཱ་ནཱ་ས་ན་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ དྷུ་ཏ་ངྒཾ བྷི་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ བྷེ་དོ.
ཨ་ཡཾ པ་ནཱ་ནི་སཾ་སོ, ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷ་ཏཱ, ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐ་ཏཱ, ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ, བ་ལཾ, ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ, ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ནོ་ད་ནཾ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཏི.
ཨེ་ཀཱ་ས་ན་བྷོ་ཛ་ནེ ར་ཏཾ,
ན ཡ་ཏིཾ བྷོ་ཛ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ རུ་ཛཱ;
ཝི་ས་ཧ་ནྟི ར་སེ ཨ་ལོ་ལུ་པོ,
པ་རི་ཧཱ་པེ་ཏི ན ཀ་མྨ་མ་ཏྟ་ནོ.
ཨི་ཏི ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་ཀཱ་ར་ཎེ,
སུ་ཙི་ས་ལླེ་ཁ་ར་ཏཱུ་པ་སེ་ཝི་ཏེ;
ཛ་ན་ཡེ་ཐ ཝི་སུ་དྡྷ་མཱ་ན་སོ,
ར་ཏི་མེ་ཀཱ་ས་ན་བྷོ་ཛ་ནེ ཡ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀཱ་ས་ནི་ཀ་ངྒེ ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་དྷཱ་ན་པྤ་བྷེ་ད་བྷེ་དཱ་ནི་སཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༦. པ་ཏྟ་པི་ཎྜི་ཀ་ངྒ་ཀ་ཐཱ
༢༩. པ་ཏྟ་པི་ཎྜི་ཀ་ངྒ་མྤི ‘‘དུ་ཏི་ཡ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པཱ་མི, པ་ཏྟ་པི་ཎྜི་ཀ་ངྒཾ ས་མཱ་དི་ཡཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མཱ་དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི.
ཏེ་ན པ་ན པ་ཏྟ་པི་ཎྜི་ཀེ་ན ཡཱ་གུ་པཱ་ན་ཀཱ་ལེ བྷཱ་ཛ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྱ་ཉྫ་ནེ ལ་དྡྷེ བྱ་ཉྫ་ནཾ ཝཱ པ་ཋ་མཾ ཁཱ་དི་ཏ་བྦཾ, ཡཱ་གུ ཝཱ པཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ པ་ན ཡཱ་གུ་ཡཾ པ་ཀྑི་པ་ཏི, པཱུ་ཏི་མ་ཙྪ་ཀཱ་དི་མྷི བྱ་ཉྫ་ནེ པ་ཀྑི་ཏྟེ ཡཱ་གུ པ་ཊི་ཀཱུ་ལཱ ཧོ་ཏི, ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་མེ་ཝ ཙ ཀ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ བྱ་ཉྫ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན མ་དྷུ་ས་ཀྐ་རཱ་དི་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ག་ཎྷ་ནྟེ་ན ཙ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ག་ཎྷི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་མ་ཀ་སཱ་ཀཾ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁཱ་དི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཐཱ པ་ན ཨ་ཀ་ཏྭཱ པ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. དུ་ཏི་ཡ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ན་སྶ པ་ན པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཉྙཾ རུ་ཀྑ་པ་ཎྞ་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨི་ད་མ་སྶ ཝི་དྷཱ་ནཾ.
པ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཨ་ཡ་མྤི ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨུ་ཙྪུ་ཁཱ་ད་ན་ཀཱ་ལཱ ཀ་ཙ་ཝ་ར་མྤི ཚ་ཌྜེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨོ་ད་ན་པི་ཎྜ་མ་ཙྪ་མཾ་ས་པཱུ་ཝེ་པི བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཁཱ་དི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཁཱ་དི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཧ་ཏྠ་ཡོ་གཱི ནཱ་མེ་ས. མུ་དུ་ཀོ པ་ན པ་ཏྟ་ཡོ་གཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཡཾ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏུཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ཧ་ཏྠེ་ན ཝཱ ད་ནྟེ་ཧི ཝཱ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཁཱ་དི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨི་མེ་སཾ པ་ན ཏི་ཎྞ་མྤི དུ་ཏི་ཡ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནཾ སཱ་དི་ཏ་ཀྑ་ཎེ དྷུ་ཏ་ངྒཾ བྷི་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ བྷེ་དོ.
ཨ་ཡཾ པ་ནཱ་ནི་སཾ་སོ, ནཱ་ནཱ་ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ནོ་ད་ནཾ. ཨ་ཏྲི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ པ་ཧཱ་ནཾ, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟ་ད་སྶི་ཏཱ, ཐཱ་ལ་ཀཱ་དི་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཁེ་དཱ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་བྷོ་ཛི་ཏཱ, ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཏི.
ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཛ་ན་ཝི་ཀྑེ་པཾ, ཧི་ཏྭཱ ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ལོ་ཙ་ནོ;
ཁ་ཎ་ནྟོ ཝི་ཡ མཱུ་ལཱ་ནི, ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་ཡ སུ་བྦ་ཏོ.
ས་རཱུ་པཾ ཝི་ཡ ས་ནྟུ་ཊྛིཾ, དྷཱ་ར་ཡ་ནྟོ སུ་མཱ་ན་སོ;
པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ ཨཱ་ཧཱ་རཾ, ཀོ ཨ་ཉྙོ པ་ཏྟ་པི་ཎྜི་ཀོ་ཏི.
ཨ་ཡཾ པ་ཏྟ་པི་ཎྜི་ཀ་ངྒེ ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་དྷཱ་ན་པྤ་བྷེ་ད་བྷེ་དཱ་ནི་སཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༧. ཁ་ལུ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟི་ཀ་ངྒ་ཀ་ཐཱ
༣༠. ཁ་ལུ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟི་ཀ་ངྒ་མྤི ‘‘ཨ་ཏི་རི་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པཱ་མི, ཁ་ལུ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟི་ཀ་ངྒཾ ས་མཱ་དི་ཡཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མཱ་དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི.
ཏེ་ན པ་ན ཁ་ལུ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟི་ཀེ་ན པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ པུ་ན བྷོ་ཛ་ནཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ན བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཨི་ད་མ་སྶ ཝི་དྷཱ་ནཾ.
པ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཨ་ཡ་མྤི ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ ཡ་སྨཱ པ་ཋ་མ་པི་ཎྜེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཝཱ་རི་ཏོ པ་ཋ་མ་པི་ཎྜཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་པི་ཎྜཾ ན བྷུ་ཉྫ་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ཡ་སྨིཾ བྷོ་ཛ་ནེ པ་ཝཱ་རི་ཏོ, ཏ་དེ་ཝ བྷུ་ཉྫ་ཏི. མུ་དུ་ཀོ པ་ན ཡཱ་ཝ ཨཱ་ས་ནཱ ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ཏཱ་ཝ བྷུ་ཉྫ་ཏི.
ཨི་མེ་སཾ པ་ན ཏི་ཎྞ་མྤི པ་ཝཱ་རི་ཏཱ་ནཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ དྷུ་ཏ་ངྒཾ བྷི་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ བྷེ་དོ.
ཨ་ཡཾ པ་ནཱ་ནི་སཾ་སོ, ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ དཱུ་ར་བྷཱ་ཝོ, ཨོ་ད་རི་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝོ, ནི་རཱ་མི་ས་ས་ནྣི་དྷི་ཏཱ, པུ་ན པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཏི.
པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་ཡ ཁེ་དཾ, ན ཡཱ་ཏི ན ཀ་རོ་ཏི ས་ནྣི་དྷིཾ དྷཱི་རོ;
ཨོ་ད་རི་ཀ་ཏྟཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཁ་ལུ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟི་ཀོ ཡོ་གཱི.
ཏ་སྨཱ སུ་ག་ཏ་པ་ས་ཏྠཾ, ས་ནྟོ་ས་གུ་ཎཱ་དི་ཝུ་ཌྜྷི་ས་ཉྫ་ན་ནཾ;
དོ་སེ ཝི་དྷུ་ནི་ཏུ་ཀཱ་མོ, བྷ་ཛེ་ཡྻ ཡོ་གཱི དྷུ་ཏ་ངྒ་མི་ད་ནྟི.
ཨ་ཡཾ ཁ་ལུ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟི་ཀ་ངྒེ ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་དྷཱ་ན་པྤ་བྷེ་ད་བྷེ་དཱ་ནི་སཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༨. ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ངྒ་ཀ་ཐཱ
༣༡. ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ངྒ་མྤི ‘‘གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པཱ་མི, ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ངྒཾ ས་མཱ་དི་ཡཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མཱ་དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི.
ཏེ་ན པ་ན ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀེ་ན གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙེ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ས་དྡྷིཾ ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན གཱ་མོ་ཡེ་ཝ གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ.
གཱ་མོ ནཱ་མ ཡོ ཀོ་ཙི ཨེ་ཀ་ཀུ་ཊི་ཀོ ཝཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཀུ་ཊི་ཀོ ཝཱ པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཝཱ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཝཱ ས་མ་ནུ་སྶོ ཝཱ ཨ་མ་ནུ་སྶོ ཝཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་ནི་ཝི་ཊྛོ ཡོ ཀོ་ཙི ས་ཏྠོ་པི.
གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་རོ ནཱ་མ པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ གཱ་མ་སྶ ས་ཙེ ཨ་ནུ་རཱ་དྷ་པུ་ར་སྶེ་ཝ དྭེ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་བྦྷ་ནྟ་རི་མེ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལེ ཋི་ཏ་སྶ ཐཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏོ. ཏ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཡ་ཐཱ ཏ་རུ་ཎ་མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལཾ ད་སྶེ་ནྟཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ལེ་ཌྜུཾ ཁི་པ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཁི་ཏྟ་སྶ ལེ་ཌྜུ་སྶ པ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ན་བྦྷ་ནྟ་ར་ནྟི ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ. སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀཱ པ་ན ཀཱ་ཀ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ནི་ཡ་མེ་ན ཁི་ཏྟ་སྶཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་གཱ་མེ ཡཾ ས་བྦ་པ་ཙྩ་ནྟི་མ་སྶ གྷ་ར་སྶ དྭཱ་རེ ཋི་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ བྷཱ་ཛ་ནེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ཚ་ཌྜེ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནཾ གྷ་རཱུ་པ་ཙཱ་རོ. ཏ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨེ་ཀོ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏོ གཱ་མོ, དུ་ཏི་ཡོ གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་རོ.
ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ན ཝི་ན་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ ཏཱ་ཝ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ གཱ་མ་ཉྩ གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཉྩ ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཨ་ར་ཉྙ’’ནྟི (པཱ་རཱ. ༩༢) ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ ‘‘ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བ་ཧི ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལཱ, ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཨ་ར་ཉྙ’’ནྟི (ཝི་བྷ. ༥༢༩) ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ ‘‘ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀཾ ནཱ་མ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྩ་དྷ་ནུ་ས་ཏི་ཀཾ པ་ཙྪི་མ’’ནྟི ཨི་དཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཏཾ ཨཱ་རོ་པི་ཏེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་དྷ་ནུ་ནཱ པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ གཱ་མ་སྶ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལ་ཏོ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མ་ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཝི་ཧཱ་ར་པ་རི་ཀྑེ་པཱ མི་ནི་ཏྭཱ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙེ པ་ན ཝི་ཧཱ་རོ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཡཾ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཝཱ བྷ་ཏྟ་སཱ་ལཱ ཝཱ དྷུ་ཝ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ བོ་དྷི ཝཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝཱ དཱུ་རེ ཙེ་པི སེ་ནཱ་ས་ན་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏཾ པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ མི་ནི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝི་ན་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཝི་ཧཱ་ར་སྶ་པི གཱ་མ་སྶེ་ཝ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ མི་ནི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ད་མེ་ཏྠ པ་མཱ་ཎཾ.
ས་ཙེ་པི ཨཱ་ས་ནྣེ གཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཝི་ཧཱ་རེ ཋི་ཏེ་ཧི མཱ་ནུ་ས་ཀཱ་ནཾ ས་དྡོ སུ་ཡྻ་ཏི, པ་བྦ་ཏ་ན་དཱི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་ན ཨ་ནྟ་རི་ཏ་ཏྟཱ ན ས་ཀྐཱ ཨུ་ཛུཾ ག་ནྟུཾ. ཡོ ཏ་སྶ པ་ཀ་ཏི་མ་གྒོ ཧོ་ཏི, ས་ཙེ་པི ནཱ་ཝཱ་ཡ ས་ཉྩ་རི་ཏ་བྦོ, ཏེ་ན མ་གྒེ་ན པ་ཉྩ་དྷ་ནུ་ས་ཏི་ཀཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་ན ཨཱ་ས་ནྣ་གཱ་མ་སྶ ཨ་ངྒ་ས་མྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ མ་གྒཾ པི་ད་ཧ་ཏི, ཨ་ཡཾ དྷུ་ཏ་ངྒ་ཙོ་རོ ཧོ་ཏི.
ས་ཙེ པ་ན ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཝཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཝཱ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཨ་ར་ཉྙེ ས་པྤཱ་ཡཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟེ་ན གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ནེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ. ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ པ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ངྒ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨ་རུ་ཎུ་ཊྛཱ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཏེ་སཾ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ན དྷུ་ཏ་ངྒ་སུ་དྡྷི་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨི་ད་མ་སྶ ཝི་དྷཱ་ནཾ.
པ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཨ་ཡ་མྤི ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཀྐ་ཊྛེ་ན ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཨ་ར་ཉྙེ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝ་སྶི་ཀེ མཱ་སེ གཱ་མ་ནྟེ ཝ་སི་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི. མུ་དུ་ཀོ ཧེ་མ་ནྟི་ཀེ་པི.
ཨི་མེ་སཾ པ་ན ཏི་ཎྞ་མྤི ཡ་ཐཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣེ ཀཱ་ལེ ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནེ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ སུ་ཎ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་རུ་ཎེ ཨུ་ཊྛི་ཏེ་པི དྷུ་ཏ་ངྒཾ ན བྷི་ཛྫ་ཏི. སུ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨུ་ཊྛི་ཏེ་པི ན བྷི་ཛྫ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨུ་ཊྛི་ཏེ་པི དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀེ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱ་ཏི ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ རུ་ཙི་ཡཱ གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛ་པེ་ནྟི, དྷུ་ཏ་ངྒཾ བྷི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ བྷེ་དོ.
ཨ་ཡཾ པ་ནཱ་ནི་སཾ་སོ, ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ས་ཉྙཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ བྷ་བྦོ ཨ་ལ་དྡྷཾ ཝཱ ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཊི་ལ་དྡྷུཾ ལ་དྡྷཾ ཝཱ ར་ཀྑི་ཏུཾ, ས་ཏྠཱ་པི་སྶ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཏེ་ནཱ་ཧཾ, ནཱ་གི་ཏ, ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་མི ཨ་ར་ཉྙ་ཝི་ཧཱ་རེ་ནཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༦.༤༢; ༨.༨༦). པ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ན་ཝཱ་སི་ནོ ཙ་སྶ ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཙི་ཏྟཾ ན ཝི་ཀྑི་པ་ནྟི, ཝི་ག་ཏ་ས་ནྟཱ་སོ ཧོ་ཏི, ཛཱི་ཝི་ཏ་ནི་ཀ་ནྟིཾ ཛ་ཧ་ཏི, པ་ཝི་ཝེ་ཀ་སུ་ཁ་ར་སཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏི, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝོ་པི ཙ་སྶ པ་ཏི་རཱུ་པོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ, པ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ར་ཏོ;
ཨཱ་རཱ་དྷ་ཡ་ནྟོ ནཱ་ཐ་སྶ, ཝ་ན་ཝཱ་སེ་ན མཱ་ན་སཾ.
ཨེ་ཀོ ཨ་ར་ཉྙེ ནི་ཝ་སཾ, ཡཾ སུ་ཁཾ ལ་བྷ་ཏེ ཡ་ཏི;
ར་སཾ ཏ་སྶ ན ཝི་ནྡ་ནྟི, ཨ་པི དེ་ཝཱ ས་ཨི་ནྡ་ཀཱ.
པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཉྩ ཨེ་སོ་ཝ, ཀ་ཝ་ཙཾ ཝི་ཡ དྷཱ་ར་ཡཾ;
ཨ་ར་ཉྙ་ས་ངྒཱ་མ་ག་ཏོ, ཨ་ཝ་སེ་ས་དྷུ་ཏཱ་ཡུ་དྷོ.
ས་མ་ཏྠོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ, ཛེ་ཏུཾ མཱ་རཾ ས་ཝཱ་ཧི་ནིཾ;
ཏ་སྨཱ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་ས་མྷི, ར་ཏིཾ ཀ་ཡི་རཱ་ཐ པ་ཎྜི་ཏོ་ཏི.
ཨ་ཡཾ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ངྒེ ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་དྷཱ་ན་པྤ་བྷེ་ད་བྷེ་དཱ་ནི་སཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༩. རུ་ཀྑ་མཱུ་ལི་ཀ་ངྒ་ཀ་ཐཱ
༣༢. རུ་ཀྑ་མཱུ་ལི་ཀ་ངྒ་མྤི ‘‘ཚ་ནྣཾ པ་ཊི་ཀྑི་པཱ་མི, རུ་ཀྑ་མཱུ་ལི་ཀ་ངྒཾ ས་མཱ་དི་ཡཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མཱ་དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི.
ཏེ་ན པ་ན རུ་ཀྑ་མཱུ་ལི་ཀེ་ན སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀ་རུ་ཀྑཾ, ཙེ་ཏི་ཡ་རུ་ཀྑཾ, ནི་ཡྻཱ་ས་རུ་ཀྑཾ, ཕ་ལ་རུ་ཀྑཾ, ཝ་གྒུ་ལི་རུ་ཀྑཾ, སུ་སི་ར་རུ་ཀྑཾ, ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏ་རུ་ཀྑ་ནྟི ཨི་མེ རུ་ཀྑེ ཝི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ནྟེ ཋི་ཏ་རུ་ཀྑོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨི་ད་མ་སྶ ཝི་དྷཱ་ནཾ.
པ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཨ་ཡ་མྤི ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཏཾ རུ་ཀྑཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཛ་གྒཱ་པེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. པཱ་དེ་ན པ་ཎྞ་ས་ཊཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ. མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟེ་ཧི་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ཛ་གྒཱ་པེ་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི. མུ་དུ་ཀེ་ན ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་ས་མ་ཎུ་དྡེ་སེ པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ སོ་དྷཱ་པེ་ཏྭཱ ས་མཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ་ལུ་ཀཾ ཨོ་ཀི་རཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཀྑེ་པཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ ཡོ་ཛཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ. མ་ཧ་དི་ཝ་སེ པ་ན རུ་ཀྑ་མཱུ་ལི་ཀེ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཋཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་མེ་སཾ པ་ན ཏི་ཎྞ་མྤི ཚ་ནྣེ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤི་ཏ་ཀྑ་ཎེ དྷུ་ཏ་ངྒཾ བྷི་ཛྫ་ཏི. ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཚ་ནྣེ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛཱ་པི་ཏ་མ་ཏྟེ་ཏི ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་བྷཱ་ཎ་ཀཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ བྷེ་དོ.
ཨ་ཡཾ པ་ནཱ་ནི་སཾ་སོ, རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༢༨) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ནི་སྶ་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་བྦྷཱ་ཝོ, ཨ་པྤཱ་ནི ཙེ་ཝ སུ་ལ་བྷཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི ཙ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ་ནཱི་ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༧; ཨི་ཏི་ཝུ. ༡༠༡) བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ, ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཏ་རུ་པ་ཎྞ་ཝི་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཏཱ, སེ་ནཱ་ས་ན་མ་ཙྪེ་ར་ཀ་མྨཱ་རཱ་མ་ཏཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ, དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ས་ཧ་ཝཱ་སི་ཏཱ, ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཏི.
ཝ་ཎྞི་ཏོ བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛེ་ན, ནི་སྶ་ཡོ་ཏི ཙ བྷཱ་སི་ཏོ;
ནི་ཝཱ་སོ པ་ཝི་ཝི་ཏྟ་སྶ, རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ས་མོ ཀུ་ཏོ.
ཨཱ་ཝཱ་ས་མ་ཙྪེ་ར་ཧ་རེ, དེ་ཝ་ཏཱ པ་རི་པཱ་ལི་ཏེ;
པ་ཝི་ཝི་ཏྟེ ཝ་ས་ནྟོ ཧི, རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་མྷི སུ་བྦ་ཏོ.
ཨ་བྷི་ར་ཏྟཱ་ནི ནཱི་ལཱ་ནི, པ་ཎྜཱུ་ནི པ་ཏི་ཏཱ་ནི ཙ;
པ་སྶ་ནྟོ ཏ་རུ་པ་ཎྞཱ་ནི, ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཾ པ་ནཱུ་ད་ཏི.