༡༣. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ནི་དྡེ་སོ
དི་བྦ་སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ
༤༠༠. ཨི་དཱ་ནི དི་བྦ་སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ནི་དྡེ་ས་ཀྐ་མོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏོ པ་རཱ་སུ ཙ ཏཱི་སུ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སུ སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ (དཱི. ནི. ༡.༢༤༠ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་བྦ་ཏྠ པ་ན ཝི་སེ་ས་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ. ཏ་ཏྲ དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ དི་བྦ་ས་དི་ས་ཏྟཱ དི་བྦཱ. དེ་ཝཱ་ནཾ ཧི སུ་ཙ་རི་ཏ་ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟཱ པི་ཏྟ་སེ་མྷ་རུ་ཧི་རཱ་དཱི་ཧི ཨ་པ་ལི་བུ་དྡྷཱ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཝི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ དཱུ་རེ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ས་མ་ཏྠཱ དི་བྦ་པ་སཱ་ད་སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྩཱ་པི ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝཱི་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལ་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཉཱ་ཎ་སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ ཏཱ་དི་སཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི དི་བྦ་ས་དི་ས་ཏྟཱ དི་བྦཱ. ཨ་པི་ཙ དི་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ དི་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ་པི དི་བྦཱ. ས་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ནི་ཛྫཱི་ཝ་ཊྛེ་ན ཙ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ. སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ ཝི་ཡཱ་ཏི་པི སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ. ཏཱ་ཡ དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ.
ཝི་སུ་དྡྷཱ་ཡཱཏི པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཡ ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ་ཡ. ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་སི་ཀཱ་ཡཱཏི མ་ནུ་སྶཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ས་དྡ་ས་ཝ་ནེ་ན མཱ་ནུ་སི་ཀཾ མཾ་ས་སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ཡ. ཨུ་བྷོ ས་དྡེ སུ་ཎཱ་ཏཱིཏི དྭེ ས་དྡེ སུ་ཎཱ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ དྭེ? དི་བྦེ ཙ མཱ་ནུ་སེ ཙ, དེ་ཝཱ་ན་ཉྩ མ་ནུ་སྶཱ་ན་ཉྩ ས་དྡེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ན པ་དེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡེ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཙཱཏི ཡེ ས་དྡཱ དཱུ་རེ པ་ར་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་པི ཡེ ཙ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ནྟ་མ་སོ ས་དེ་ཧ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་པཱ་ཎ་ཀ་ས་དྡཱ་པི, ཏེ སུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ན ནི་པྤ་དེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཡཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦཱ་ཏི? ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ པ་རི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དྷི་ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ པ་ཀ་ཏི་སོ་ཏ་པ་ཐེ དཱུ་རེ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨ་ར་ཉྙེ སཱི་ཧཱ་དཱི་ནཾ ས་དྡོ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦོ. ཝི་ཧཱ་རེ གྷ་ཎྜི་ས་དྡོ, བྷེ་རི་ས་དྡོ, ས་ངྑ་ས་དྡོ, སཱ་མ་ཎེ་ར་ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་བྦ་ཐཱ་མེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ས་དྡོ, པ་ཀ་ཏི་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ ‘‘ཀིཾ བྷ་ནྟེ, ཀི་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ས་དྡོ, ས་ཀུ་ཎ་ས་དྡོ, ཝཱ་ཏ་ས་དྡོ, པ་ད་ས་དྡོ, པ་ཀྐུ་ཐི་ཏ་ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཙི་ཙྩི་ཊཱ་ཡ་ན་ས་དྡོ, ཨཱ་ཏ་པེ སུ་སྶ་མཱ་ན་ཏཱ་ལ་པ་ཎྞ་ས་དྡོ, ཀུ་ནྠ་ཀི་པི་ལླི་ཀཱ་དི་ས་དྡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མེ་ན སུ་ཁུ་མ་ས་དྡཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ན པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ས་དྡཱ་ནཾ ས་དྡ་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ. པ་ཙྪི་མཱ་ཡ, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ, ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ, ཧེ་ཊྛི་མཱ་ཡ, ཨུ་པ་རི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ, པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ ཨ་ནུ་དི་སཱ་ཡ, པ་ཙྪི་མཱ་ཡ, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ, ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ ཨ་ནུ་དི་སཱ་ཡ ས་དྡཱ་ནཾ ས་དྡ་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ན་མྤི སུ་ཁུ་མཱ་ན་མྤི ས་དྡཱ་ནཾ ས་དྡ་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྶ ཏེ ས་དྡཱ པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙི་ཏྟ་སྶཱ་པི པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟི. པ་རི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ན ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པཱ་ཀ་ཊཱ.
ཏ་སྶེ་ཝཾ ས་དྡ་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨི་དཱ་ནི དི་བྦ་སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཏེ་སུ ས་དྡེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ནི་རུ་དྡྷེ ཙ་ཏྟཱ་རི པ་ཉྩ ཝཱ ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ཛ་ཝ་ནྟི, ཡེ་སཾ པུ་རི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཙ་ཏྟཱ་རི ཝཱ པ་རི་ཀ་མྨ་ཨུ་པ་ཙཱ་རཱ་ནུ་ལོ་མ་གོ་ཏྲ་བྷུ་ནཱ་མ་ཀཱ་ནི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནི, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ པ་ཉྩ་མཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ནཱ་ཙི་ཏྟཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཾ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཏེ་ན ཨ་པྤ་ནཱ་ཙི་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ཡཾ དི་བྦ་སོ་ཏ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཏ་སྨིཾ སོ་ཏེ པ་ཏི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཐཱ་མ་ཛཱ་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ‘‘ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཀ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ དྭ་ངྒུ་ལ་ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལ་ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལ་ཝི་ད་ཏྠི་ར་ཏ་ན་ཨ་ནྟོ་ག་བྦྷ་པ་མུ་ཁ་པཱ་སཱ་ད་པ་རི་ཝེ་ཎ་ས་ངྒྷཱ་རཱ་མ་གོ་ཙ་ར་གཱ་མ་ཛ་ན་པ་དཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཡཱ་ཝ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ཏ་ཏོ ཝཱ བྷི་ཡྻོ་པི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷེ་ཏ་བྦཾ.
ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ་བྷི་ཉྙོ ཨེ་ས པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཕུ་ཊྛོ་ཀཱ་ས་བྦྷ་ནྟ་ར་ག་ཏེ་པི ས་དྡེ པུ་ན པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ་པི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཉཱ་ཎེ་ན སུ་ཎཱ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ སུ་ཎ་ནྟོ ཙ ས་ཙེ་པི ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ས་ངྑ་བྷེ་རི་པ་ཎ་ཝཱ་དི་ས་དྡེ་ཧི ཨེ་ཀ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཧོ་ཏི, པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ས་ཏི ཨ་ཡཾ ས་ངྑ་ས་དྡོ ཨ་ཡཾ བྷེ་རི་ས་དྡོ་ཏི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
དི་བྦ་སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ
༤༠༡. ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་རི་ཡཱ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཡཾ, པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཡཾ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡཾ. ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉྩ ཏཾ ཉཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ. ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནནྟི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་ས་ས་ཏྟཱ་ནཾ. པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནནྟི ཨི་ད་མྤི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀ་ཏྠ་མེ་ཝ. ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན པ་ན དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སེ་ན ཙ བྱ་ཉྫ་ན་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཀ་ཏཾ. ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟེ་ན ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ. པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ས་རཱ་གཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཛཱ་ནཱ་ཏི.
ཀ་ཐཾ པ་ནེ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦ་ནྟི? ཨེ་ཏ་ཉྷི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཝ་སེ་ན ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏཾ ཨེ་ཏ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ. ཏ་སྨཱ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་ར་སྶ ཧ་ད་ཡ་རཱུ་པཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ ལོ་ཧི་ཏ་སྶ ཝ་ཎྞཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཾ. ཡ་དཱ ཧི སོ་མ་ན་སྶ་ཙི་ཏྟཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་དཱ ར་ཏྟཾ ནི་གྲོ་དྷ་པ་ཀྐ་ས་དི་སཾ ཧོ་ཏི. ཡ་དཱ དོ་མ་ན་སྶ་ཙི་ཏྟཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་དཱ ཀཱ་ལ༹་ཀཾ ཛ་མྦུ་པ་ཀྐ་ས་དི་སཾ. ཡ་དཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཙི་ཏྟཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་དཱ པ་ས་ནྣ་ཏི་ལ་ཏེ་ལ་ས་དི་སཾ. ཏ་སྨཱ ཏེ་ན ‘‘ཨི་དཾ རཱུ་པཾ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨི་དཾ དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི པ་ར་སྶ ཧ་ད་ཡ་ལོ་ཧི་ཏ་ཝ་ཎྞཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟེ་ན ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཐཱ་མ་ག་ཏཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཐཱ་མ་ག་ཏེ ཧི ཏ་སྨིཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ས་བྦ་མྤི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཙི་ཏྟཱ ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ངྐ་མ་ནྟོ ཝི་ནཱ་པི ཧ་ད་ཡ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ན. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨཱ་རུ་པྤེ པ་ར་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཀ་སྶ ཧ་ད་ཡ་རཱུ་པཾ པ་སྶ་ཏི, ཀ་སྶི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་ཀཱ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏཱི་ཏི? ན ཀ་སྶ་ཙི. ཨི་དྡྷི་མ་ཏོ ཝི་ས་ཡོ ཨེ་ས ཡ་དི་དཾ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ སོ་ལ༹་ས་པྤ་བྷེ་དཾ ཙི་ཏྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཀ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ པ་ན ཝ་སེ་ན ཨ་ཡཾ ཀ་ཐཱ’’ཏི.
ས་རཱ་གཾ ཝཱ ཙི་ཏྟནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ས་རཱ་གཾ ཙི་ཏྟནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀཾ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཾ. དྭེ དོ་མ་ན་སྶ་ཙི་ཏྟཱ་ནི དྭེ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪུ་དྡྷ་ཙྩ་ཙི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨི་མཱ་ནི པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨི་མ་སྨིཾ དུ་ཀེ ས་ངྒ་ཧཾ ན ག་ཙྪ་ནྟི. ཀེ་ཙི པ་ན ཐེ་རཱ ཏཱ་ནི་པི ས་ངྒ་ཎྷ་ནྟི. དུ་ཝི་དྷཾ པ་ན དོ་མ་ན་སྶ་ཙི་ཏྟཾ ས་དོ་སཾ ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མ. ས་བྦ་མྤི ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀཾ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཝཱི་ཏ་དོ་སཾ. སེ་སཱ་ནི ད་སཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨི་མ་སྨིཾ དུ་ཀེ ས་ངྒ་ཧཾ ན ག་ཙྪ་ནྟི. ཀེ་ཙི པ་ན ཐེ་རཱ ཏཱ་ནི་པི ས་ངྒ་ཎྷ་ནྟི.
ས་མོ་ཧཾ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན པཱ་ཊི་པུ་གྒ་ལི་ཀ་ན་ཡེ་ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏ་དྭ་ཡ་མེ་ཝ ས་མོ་ཧཾ, མོ་ཧ་སྶ པ་ན ས་བྦཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷ་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ ས་མོ་ཧཾ ཙི་ཏྟནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧཾ. ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་ནུ་ག་ཏཾ པ་ན སཾ་ཁི་ཏྟཾ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་ནུ་ག་ཏཾ ཝི་ཀྑི་ཏྟཾ. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ མ་ཧ་གྒ་ཏཾ. ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཨ་མ་ཧ་གྒ་ཏཾ. ས་བྦ་མྤི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀཾ ས་ཨུ་ཏྟ་རཾ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ. ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟ་ཉྩ ས་མཱ་ཧི་ཏཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་མ་པྤ་ཏྟཾ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ. ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ས་མུ་ཙྪེ་ད་པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷི་ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་མུ་ཏྟི་པྤ་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ. པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་མྤི ཨེ་ཏཾ ཝི་མུ་ཏྟི་མ་པྤ་ཏྟཾ ཨ་ཝི་མུ་ཏྟནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏི ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ལཱ་བྷཱི བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་ར་མྤི ཨི་དཾ ས་རཱ་གཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ…པེ… ཨ་ཝི་མུ་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཝི་མུ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི.
ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ
༤༠༢. པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎཱ་ཡཱཏི (དཱི. ནི. ༡.༢༤༤) པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་མྷི ཡཾ ཉཱ་ཎཾ, ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ. པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སོཏི པུ་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཛཱ་ཏཱི་སུ ནི་ཝུ་ཏྠ་ཀྑ་ནྡྷཱ. ནི་ཝུ་ཏྠཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཏྠཱ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷཱ. ནི་ཝུ་ཏྠ་དྷ་མྨཱ ཝཱ. ནི་ཝུ་ཏྠཱཏི གོ་ཙ་ར་ནི་ཝཱ་སེ་ན ནི་ཝུ་ཏྠཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ, པ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ་པི ཝཱ ཚི་ནྣ་ཝ་ཊུ་མ་ཀཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ, ཏེ བུ་དྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ལ་བྦྷ་ནྟི. པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏཱིཏི ཡཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, སཱ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི. ཉཱ་ཎནྟི ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཉཱ་ཎཾ. ཨེ་ཝ་མི་མ་སྶ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཨེ་ཏ་སྶ ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ པ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏནྟི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཾ, ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ཝཱ པ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ, སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སནྟི ས་མ་ན་ནྟ་རཱ་ཏཱི་ཏ་བྷ་ཝཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ནི་ཝུ་ཏྠ་ས་ནྟཱ་ནཾ. ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏཱིཏི ཁ་ནྡྷ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཝ་སེ་ན ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ས་ར་ཏི. ཨི་མ་ཉྷི པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཚ ཛ་ནཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི – ཏི་ཏྠི་ཡཱ, པ་ཀ་ཏི་སཱ་ཝ་ཀཱ, མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ, ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ, བུ་དྡྷཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ་ཡེ་ཝ ཀ་པྤེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ. ཀ་སྨཱ, དུ་བྦ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ. ཏེ་ས་ཉྷི ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ དུ་བྦ་ལཱ པ་ཉྙཱ ཧོ་ཏི. པ་ཀ་ཏི་སཱ་ཝ་ཀཱ ཀ་པྤ་ས་ཏ་མྤི ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི་ཡེ་ཝ, བ་ལ་ཝ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ. ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི. དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ དྭེ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ. ཨེ་ཏྟ་ཀོ ཧི ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ. བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ན པ་རི་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཙ ཁ་ནྡྷ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་མེ་ཝ ས་ར་ནྟི, པ་ཊི་པཱ་ཊིཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ས་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཏེ་ས་ཉྷི ཨ་ནྡྷཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨི་ཙྪི་ཏ་པ་དེ་སོ་ཀྐ་མ་ནཾ ན་ཏྠི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨ་ནྡྷཱ ཡ་ཊྛིཾ ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཏེ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པ་ཊི་པཱ་ཊིཾ ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ་ཝ ས་ར་ནྟི. པ་ཀ་ཏི་སཱ་ཝ་ཀཱ ཁ་ནྡྷ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ་པི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན་པི ས་ངྐ་མ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ. དྭི་ནྣཾ པ་ན ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཙུ་ཏིཾ དི་སྭཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ པ་སྶ་ནྟི, པུ་ན ཨ་པ་ར་སྶ ཙུ་ཏིཾ དི་སྭཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་ངྐ་མ་ནྟཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཐཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ.
བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ན ནེ་ཝ ཁ་ནྡྷ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཀི་ཙྩཾ, ན ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ས་ངྐ་མ་ན་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏྠི. ཏེ་ས་ཉྷི ཨ་ནེ་ཀཱ་སུ ཀ་པྤ་ཀོ་ཊཱི་སུ ཧེ་ཊྛཱ ཝཱ ཨུ་པ་རི ཝཱ ཡཾ ཡཾ ཋཱ་ནཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཏཾ ཏཾ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ནེ་ཀཱ་པི ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ཡོ པེ་ཡྻཱ་ལ་པཱ་ལི༹ཾ ཝི་ཡ སཾ་ཁི་པི་ཏྭཱ ཡཾ ཡཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟཱ སཱི་ཧོ་ཀྐ་ནྟ་ཝ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ་ན་ཉྩ ནེ་སཾ ཉཱ་ཎཾ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཀ་ཏ་ཝཱ་ལ་ཝེ་དྷ་པ་རི་ཙ་ཡ་སྶ ས་ར་བྷ་ངྒ་ས་དི་ས་སྶ དྷ་ནུ་གྒ་ཧ་སྶ ཁི་ཏྟོ ས་རོ ཨ་ནྟ་རཱ རུ་ཀྑ་ལ་ཏཱ་དཱི་སུ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནོ ལ་ཀྑེ་ཡེ་ཝ པ་ཏ་ཏི, ན ས་ཛྫ་ཏི, ན ཝི་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ་སུ ཛཱ་ཏཱི་སུ ན ས་ཛྫ་ཏི, ན ཝི་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ར་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཾ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏི.
ཨི་མེ་སུ ཙ པ་ན པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ས་ཏྟེ་སུ ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ད་སྶ་ནཾ ཁ་ཛྫུ་པ་ན་ཀ་པ་བྷཱ་ས་དི་སཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. པ་ཀ་ཏི་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དཱི་པ་པྤ་བྷཱ་ས་དི་སཾ. མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་ཀྐཱ་པ་བྷཱ་ས་དི་སཾ. ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨོ་ས་དྷི་ཏཱ་ར་ཀ་པྤ་བྷཱ་ས་དི་སཾ. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཙ་ནྡ་པྤ་བྷཱ་ས་དི་སཾ. བུ་དྡྷཱ་ནཾ ར་སྨི་ས་ཧ་སྶ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་ས་ར་ད་སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལ་ས་དི་སཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི.
ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ན་ཉྩ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ ཨ་ནྡྷཱ་ནཾ ཡ་ཊྛི་ཀོ་ཊི་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. པ་ཀ་ཏི་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ད་ཎྜ་ཀ་སེ་ཏུ་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ. མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཛ་ངྒྷ་སེ་ཏུ་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ. ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ས་ཀ་ཊ་སེ་ཏུ་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཛ་ངྒྷ་མ་གྒ་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ. བུ་དྡྷཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ས་ཀ་ཊ་མ་གྒ་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ.
ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཨ་དྷི་ཀཱ་རེ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏཱི་ཏི ཁ་ནྡྷ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཝ་སེ་ན ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ས་ར་ཏཱི’’ཏི.
༤༠༣. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་རི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ་ན ར་ཧོ་ག་ཏེ་ན པ་ཊི་ས་ལླི་ནེ་ན པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ད་ཀ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦ་པ་ཙྪི་མཱ ནི་ས་ཛྫཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏོ ཨཱ་ས་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ, སེ་ནཱ་ས་ན་པྤ་ཝེ་ས་ནཾ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་སཱ་མ་ནཾ, བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལོ, གཱ་མ་ཏོ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལོ, གཱ་མེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏ་ཀཱ་ལོ, གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ, ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀཱ་ལོ, ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎ་བོ་དྷི་ཡ་ངྒ་ཎ་ཝ་ནྡ་ན་ཀཱ་ལོ, པ་ཏྟ་དྷོ་ཝ་ན་ཀཱ་ལོ, པ་ཏྟ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལོ, པ་ཏྟ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ ཡཱ་ཝ མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ནཱ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩཾ, པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩཾ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩཾ, པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ལོ་མ་ཀྐ་མེ་ན ས་ཀ་ལཾ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྟ་ཀཾ པ་ན པ་ཀ་ཏི་ཙི་ཏྟ་སྶ་པི པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི. པ་རི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ན ཨ་ཏི་པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.
ས་ཙེ པ་ནེ་ཏྠ ཀི་ཉྩི ན པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི, པུ་ན པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན དཱི་པེ ཛ་ལི་ཏེ ཝི་ཡ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ལོ་མ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ་པི ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མ་དི་ཝ་སེ་པི ད་སཱ་ཧེ་པི ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སེ་པི མཱ་སེ་པི ཡཱ་ཝ སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་པི ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ད་ས་ཝ་སྶཱ་ནི ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཡཱ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ བྷ་ཝེ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི, ཏཱ་ཝ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟེ་ན པུ་རི་མ་བྷ་ཝེ ཙུ་ཏི་ཀྑ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. པ་ཧོ་ཏི ཧི པ་ཎྜི་ཏོ བྷི་ཀྑུ པ་ཋ་མ་ཝཱ་རེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཙུ་ཏི་ཀྑ་ཎེ ནཱ་མ་རཱུ་པ་མཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ.
ཡ་སྨཱ པ་ན པུ་རི་མ་བྷ་ཝེ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཨ་སེ་སཾ ནི་རུ་དྡྷཾ ཨ་ཉྙཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ཧུ་ནྡ་རི་ཀཾ ཨ་ནྡྷ་ཏ་མ་མི་ཝ ཧོ་ཏི དུ་དྡ་སཾ དུ་པྤ་ཉྙེ་ན. ཏེ་ནཱ་པི ‘‘ན ས་ཀྐོ་མ་ཧཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཙུ་ཏི་ཀྑ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་མཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པོ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཏ་དེ་ཝ པ་ན པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ ཙ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ.
ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཧི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ཀ་ཎྞི་ཀ་ཏྠཱ་ཡ མ་ཧཱ་རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡ་ནྟོ སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་ཙྪེ་ད་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཕ་ར་སུ་དྷཱ་རཱ་ཡ ཝི་པ་ནྣཱ་ཡ མ་ཧཱ་རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ་པི དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཝ ཀ་མྨཱ་ར་སཱ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཏི་ཁི་ཎཾ ཕ་ར་སུཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཚི་ནྡེ་ཡྻ, པུ་ན ཝི་པ་ནྣཱ་ཡ ཙ པུ་ན་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཚི་ནྡེ་ཡྻ. སོ ཨེ་ཝཾ ཚི་ནྡ་ནྟོ ཚི་ནྣ་སྶ ཚི་ནྣ་སྶ པུ་ན ཚེ་ཏ་བྦཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཙྪི་ནྣ་སྶ ཙ ཚེ་ད་ན་ཏོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ མ་ཧཱ་རུ་ཀྑཾ པཱ་ཏེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ པུ་བྦེ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏཾ ཨ་ནཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་མེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཙུ་ཏི་ཀྑ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཏི. ཀ་ཊྛ་ཕཱ་ལ་ཀ་ཀེ་སོ་ཧཱ་ར་ཀཱ་དཱི་ཧི་པི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ དཱི་པེ་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠ པ་ཙྪི་མ་ནི་ས་ཛྫ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཡཱ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཏཾ པ་ན པ་རི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དྷི་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཏཱི་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎ་ནྟི་པི ཨེ་ཀེ ཝ་ད་ནྟི. ཏཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཙུ་ཏི་ཀྑ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨི་ཉྩ ནི་རུ་དྡྷེ ཏ་དེ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རི པ་ཉྩ ཝཱ ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ཛ་ཝ་ནྟི. སེ་སཾ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པུ་རི་མཱ་ནི པ་རི་ཀ་མྨཱ་དི་ནཱ་མ་ཀཱ་ནི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནི ཧོ་ནྟི. པ་ཙྪི་མཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཾ ཨ་པྤ་ནཱ་ཙི་ཏྟཾ. ཏ་དཱ་སྶ ཡཾ ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཧ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨི་དཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ. ཏེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ…པེ… ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏཱི་ཏི (དཱི. ནི. ༡.༢༤༤).
༤༠༤. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིནྟི ཨེ་ཀ་མྤི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་མཱུ་ལཾ ཙུ་ཏི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་བྷ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷ་ས་ནྟཱ་ནཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི. ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཀ་པྤོ སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤོ, ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནོ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ སཾ་ཝ་ཊྚེ་ན སཾ་ཝ་ཊྚ་ཊྛཱ་ཡཱི ག་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏཾ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱ. ཝི་ཝ་ཊྚེ་ན ཙ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཊྛཱ་ཡཱི, ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ཏི ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་པྤ་སྶ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? སཾ་ཝ་ཊྚོ, སཾ་ཝ་ཊྚ་ཊྛཱ་ཡཱི, ཝི་ཝ་ཊྚོ, ཝི་ཝ་ཊྚ་ཊྛཱ་ཡཱི་ཏི (ཨ. ནི. ༤.༡༥༦ ཐོ་ཀཾ ཝི་ས་དི་སཾ) ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏཱ་ནི པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཏ་ཡོ སཾ་ཝ་ཊྚཱ – ཨཱ་པོ་སཾ་ཝ་ཊྚོ, ཏེ་ཛོ་སཾ་ཝ་ཊྚོ, ཝཱ་ཡོ་སཾ་ཝ་ཊྚོ་ཏི. ཏི་སྶོ སཾ་ཝ་ཊྚ་སཱི་མཱ – ཨཱ་བྷ་སྶ་རཱ, སུ་བྷ་ཀི་ཎྷཱ, ཝེ་ཧ་པྥ་ལཱ་ཏི.
ཡ་དཱ ཀ་པྤོ ཏེ་ཛེ་ན སཾ་ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨཱ་བྷ་སྶ་ར་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་གྒི་ནཱ ཌ་ཡ྄ཧ་ཏི. ཡ་དཱ ཨཱ་པེ་ན སཾ་ཝ་ཊྚ་ཏི, སུ་བྷ་ཀི་ཎྷ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝི་ལཱི་ཡ་ཏི. ཡ་དཱ ཝཱ་ཡུ་ནཱ སཾ་ཝ་ཊྚ་ཏི, ཝེ་ཧ་པྥ་ལ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ཝཱ་ཏེ་ན ཝི་དྡྷཾ་ས་ཏི. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན ས་དཱ་པི ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཁེ་ཏྟཾ ཝི་ན་སྶ་ཏི.
བུ་དྡྷ་ཁེ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཏི་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི – ཛཱ་ཏི་ཁེ་ཏྟཾ, ཨཱ་ཎཱ་ཁེ་ཏྟཾ, ཝི་ས་ཡ་ཁེ་ཏྟ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་ཁེ་ཏྟཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ག་ཧ་ཎཱ་དཱི་སུ ཀ་མྤ་ཏི. ཨཱ་ཎཱ་ཁེ་ཏྟཾ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་རི་ཡ་ནྟཾ, ཡ་ཏྠ ར་ཏ་ན་སུ་ཏྟཾ (ཁུ. པཱ. ༦.༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཁ་ནྡྷ་པ་རི་ཏྟཾ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༥༡; ཨ. ནི. ༤.༦༧) དྷ་ཛ་གྒ་པ་རི་ཏྟཾ (སཾ. ནི. ༡.༢༤༩) ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊི་ཡ་པ་རི་ཏྟཾ (དཱི. ནི. ༣.༢༧༥ ཨཱ་ད་ཡོ) མོ་ར་པ་རི་ཏྟ་ནྟི (ཛཱ. ༡.༢.༡༧-༡༨) ཨི་མེ་སཾ པ་རི་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཝི་ས་ཡ་ཁེ་ཏྟཾ ཨ་ན་ནྟ་མ་པ་རི་མཱ་ཎཾ. ཡཾ ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཝཱ པ་ན ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༨༡) ཝུ་ཏྟཾ, ཡ་ཏྠ ཡཾ ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སུ ཏཱི་སུ བུ་དྡྷ་ཁེ་ཏྟེ་སུ ཨེ་ཀཾ ཨཱ་ཎཱ་ཁེ་ཏྟཾ ཝི་ན་སྶ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ན ཝི་ན་སྶ་ནྟེ ཛཱ་ཏི་ཁེ་ཏྟ་མྤི ཝི་ན་ཊྛ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཝི་ན་སྶ་ནྟ་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ ཝི་ན་སྶ་ཏི, ས་ཎྛ་ཧ་ནྟ་མྤི ཨེ་ཀ་ཏོ ས་ཎྛ་ཧ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝཾ ཝི་ནཱ་སོ ཙ ས་ཎྛ་ཧ་ན་ཉྩ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༤༠༥. ཡ་སྨིཾ ཧི ས་མ་ཡེ ཀ་པྤོ ཨ་གྒི་ནཱ ན་སྶ་ཏི, ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་ས་ཀ་མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ཨེ་ཀཾ མ་ཧཱ་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶ་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ཏུ་ཊྛ་ཧ་ཊྛཱ ས་བྦ་བཱི་ཛཱ་ནི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝ་པ་ནྟི. ས་སྶེ་སུ པ་ན གོ་ཁཱ་ཡི་ཏ་ཀ་མ་ཏྟེ་སུ ཛཱ་ཏེ་སུ ག་དྲ་བྷ་ར་ཝཾ ར་ཝ་ནྟོ ཨེ་ཀ་བི་ནྡུ་མྤི ན ཝ་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ པ་ཙྪི་ནྣཾ པ་ཙྪི་ནྣ་མེ་ཝ ཝ་སྶཾ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཧོ་ཏི ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡོ ཡཾ བ་ཧཱུ་ནི ཝ་སྶཱ་ནི བ་ཧཱུ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི བ་ཧཱུ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི བ་ཧཱུ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི དེ་ཝོ ན ཝ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༧.༦༦) ཝུ་ཏྟཾ. ཝ་སྶཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, པུ་པྥ་ཕ་ལཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནི་ཡོ ཙ དེ་ཝ་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ དཱི་གྷེ ཨ་དྡྷཱ་ནེ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཐཱ་ནུ་པུ་བྦེ་ན མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པཱ་པི ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ནེ་ར་ཡི་ཀ་ས་ཏྟཱ་པི. ཏ་ཏྠ ནེ་ར་ཡི་ཀཱ ས་ཏྟ་མ་སཱུ་རི་ཡ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ ཝི་ན་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཀེ.
ཛྷཱ་ནཾ ཝི་ནཱ ན་ཏྠི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི, ཨེ་ཏེ་ས་ཉྩ ཀེ་ཙི དུ་བྦྷི་ཀྑ་པཱི་ལི༹་ཏཱ ཀེ་ཙི ཨ་བྷ་བྦཱ ཛྷཱ་ནཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ, ཏེ ཀ་ཐཾ ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི. དེ་ཝ་ལོ་ཀེ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན. ཏ་དཱ ཧི ‘‘ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་སྶ་ཙྩ་ཡེ་ན ཀ་པྤུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ལོ་ཀ་བྱཱུ་ཧཱ ནཱ་མ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝཱ མུ་ཏྟ་སི་རཱ ཝི་ཀི་ཎྞ་ཀེ་སཱ རུ་ད་མུ་ཁཱ ཨ་སྶཱུ་ནི ཧ་ཏྠེ་ཧི པུ་ཉྪ་མཱ་ནཱ ར་ཏྟ་ཝ་ཏྠ་ནི་ཝ་ཏྠཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝི་རཱུ་པ་ཝེ་ས་དྷཱ་རི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་པ་ཐེ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟི ‘‘མཱ་རི་སཱ ཨི་ཏོ ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་སྶ་ཙྩ་ཡེ་ན ཀ་པྤ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ ཝི་ན་སྶི་སྶ་ཏི, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ་པི ཨུ་སྶུ་སྶི་སྶ་ཏི, ཨ་ཡ་ཉྩ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི སི་ནེ་རུ ཙ པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཱ ཨུ་དྡ་ཡ྄ཧི་སྶ་ནྟི ཝི་ན་སྶི་སྶ་ནྟི. ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ལོ་ཀ་ཝི་ནཱ་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. མེ་ཏྟཾ མཱ་རི་སཱ བྷཱ་ཝེ་ཐ, ཀ་རུ་ཎཾ, མུ་དི་ཏཾ, ཨུ་པེ་ཀྑཾ མཱ་རི་སཱ བྷཱ་ཝེ་ཐ, མཱ་ཏ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ཐ, པི་ཏ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ཐ, ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙཱ་ཡི་ནོ ཧོ་ཐཱ’’ཏི.
ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན མ་ནུ་སྶཱ ཙ བྷུ་མྨ་དེ་ཝ་ཏཱ ཙ སཾ་ཝེ་ག་ཛཱ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་དུ་ཙི་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ མེ་ཏྟཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཏ་ཏྠ དི་བྦ་སུ་དྷཱ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎེ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟི. ཏ་ད་ཉྙེ པ་ན ཨ་པ་རཱ་པ་རི་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡེ་ན ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཨ་པ་རཱ་པ་རི་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨ་ར་ཧི་ཏོ ཧི སཾ་སཱ་རེ སཾ་ས་ར་མཱ་ནོ ས་ཏྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏེ་པི ཏ་ཏྠ ཏ་ཐེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་བྦེ་པི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི.
ཝ་སྶཱུ་པ་ཙྪེ་ད་ཏོ པ་ན ཨུ་དྡྷཾ དཱི་གྷ་སྶ ཨ་དྡྷུ་ནོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན དུ་ཏི་ཡོ སཱུ་རི་ཡོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཧོ་ཏི ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡོ’’ཏི ས་ཏྟ་སཱུ་རི་ཡཾ (ཨ. ནི. ༧.༦༦) ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ ཙ པ་ན ཏ་སྨིཾ ནེ་ཝ ར་ཏྟི་པ་རི་ཙྪེ་དོ, ན དི་ཝཱ་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཀོ སཱུ་རི་ཡོ ཨུ་ཊྛེ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཝི་ཙྪི་ནྣ་སཱུ་རི་ཡ་ས་ནྟཱ་པོ་ཝ ལོ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ པ་ཀ་ཏི་སཱུ་རི་ཡེ སཱུ་རི་ཡ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་ས་ཀ་སཱུ་རི་ཡེ ན་ཏྠི. ཏ་ཏྠ པ་ཀ་ཏི་སཱུ་རི་ཡེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ་པི དྷཱུ་མ་སི་ཁཱ་པི ཙ་ར་ནྟི. ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་ས་ཀ་སཱུ་རི་ཡེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཝི་ག་ཏ་དྷཱུ་མ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ས་མ་ཎྜ་ལཾ ཝི་ཡ ནི་མྨ་ལཾ ན་བྷཾ ཧོ་ཏི. ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ སེ་ས་ཀུ་ནྣ་དཱི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་ད་ཀཾ སུ་སྶ་ཏི.
ཏ་ཏོ་པི དཱི་གྷ་སྶ ཨ་དྡྷུ་ནོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཏ་ཏི་ཡོ སཱུ་རི་ཡོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི. ཡ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ་པི སུ་སྶ་ནྟི.
ཏ་ཏོ་པི དཱི་གྷ་སྶ ཨ་དྡྷུ་ནོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠོ སཱུ་རི་ཡོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི. ཡ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ ཧི་མ་ཝ་ཏི མ་ཧཱ་ན་དཱི་ནཾ པ་བྷ་ཝཱ ‘‘སཱི་ཧ་པ་པཱ་ཏོ ཧཾ་ས་པཱ་ཏ་ནོ ཀ་ཎྞ་མུ་ཎྜ་ཀོ ར་ཐ་ཀཱ་ར་ད་ཧོ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧོ ཚ་དྡ་ནྟ་ད་ཧོ ཀུ་ཎཱ་ལ་ད་ཧོ’’ཏི ཨི་མེ ས་ཏྟ མ་ཧཱ་ས་རཱ སུ་སྶ་ནྟི.
ཏ་ཏོ་པི དཱི་གྷ་སྶ ཨ་དྡྷུ་ནོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཉྩ་མོ སཱུ་རི་ཡོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི. ཡ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་ངྒུ་ལི་པ་བྦ་ཏེ་མ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ཨུ་ད་ཀཾ ན ས་ཎྛཱ་ཏི.
ཏ་ཏོ་པི དཱི་གྷ་སྶ ཨ་དྡྷུ་ནོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཚ་ཊྛོ སཱུ་རི་ཡོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི. ཡ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ཨེ་ཀ་དྷཱུ་མཾ ཧོ་ཏི. པ་རི་ཡཱ་དི་ཎྞ་སི་ནེ་ཧཾ དྷཱུ་མེ་ན. ཡ་ཐཱ ཙི་དཾ, ཨེ་ཝཾ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ནི་པི.
ཏ་ཏོ་པི དཱི་གྷ་སྶ ཨ་དྡྷུ་ནོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ཏྟ་མོ སཱུ་རི་ཡོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི. ཡ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ཨེ་ཀ་ཛཱ་ལཾ ཧོ་ཏི ས་དྡྷིཾ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་ཧི. ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་དི་བྷེ་དཱ་ནི སི་ནེ་རུ་ཀཱུ་ཊཱ་ནི་པི པ་ལུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ནྟི. སཱ ཨ་གྒི་ཛཱ་ལཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀེ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀ་ན་ཀ་ཝི་མཱ་ན་ར་ཏ་ན་ཝི་མཱ་ན་མ་ཎི་ཝི་མཱ་ནཱ་ནི ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཡཱ་ཝ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མིཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཡོ་པི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་བྷ་སྶ་རེ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི. སཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟ་མྤི ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཨ་ཏྠི, ཏཱ་ཝ ན ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ཀྑ་ཡཱ པ་ན ས་པྤི་ཏེ་ལ་ཛྷཱ་པ་ན་གྒི་སི་ཁཱ ཝི་ཡ ཚཱ་རི་ཀ་མྤི ཨ་ན་ཝ་སེ་སེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ཧེ་ཊྛཱ་ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ས་ཧ ཨུ་པ་རི་ཨཱ་ཀཱ་སོ ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏི མ་ཧ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ.
༤༠༦. ཨ་ཐ དཱི་གྷ་སྶ ཨ་དྡྷུ་ནོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ སུ་ཁུ་མཾ སུ་ཁུ་མཾ ཝ་སྶ་ཏི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཀུ་མུ་ད་ནཱ་ལ༹་ཡ་ཊྛི་མུ་ས་ལ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་པྤ་མཱ་ཎཱ་ཧི དྷཱ་རཱ་ཧི ཝ་སྶ་ནྟོ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ ས་བྦཾ ད་ཌྜྷ་ཊྛཱ་ནཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི. ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཧེ་ཊྛཱ ཙ ཏི་རི་ཡ་ཉྩ ཝཱ་ཏོ ས་མུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ གྷ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི པ་རི་ཝ་ཊུ་མཾ པ་དུ་མི་ནི་པ་ཏྟེ ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུ་ས་དི་སཾ. ཀ་ཐཾ ཏཱ་ཝ མ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་ད་ཀ་རཱ་སིཾ གྷ་ནཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ཝི་ཝ་ར་ས་མྤ་དཱ་ན་ཏོ. ཏ་ཉྷི་སྶ ཏ་མྷི ཏ་མྷི ཝི་ཝ་རཾ དེ་ཏི. ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཏེ་ན ས་མྤི་ཎྜི་ཡ་མཱ་ནཾ གྷ་ནཾ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡ་མཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཨོ་ཏི་ཎྞེ ཨོ་ཏི་ཎྞེ ཨུ་ད་ཀེ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ, ཨུ་པ་རི ཙ་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཙ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི.
པུ་རི་མ་པ་ཐ་ཝི་ཊྛཱ་ནཾ ཨོ་ཏི་ཎྞེ པ་ན བ་ལ་ཝ་ཝཱ་ཏཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏེ ཏཾ པི་ཧི་ཏ་དྭཱ་རེ དྷ་མ་ཀ་ར་ཎེ ཋི་ཏ་ཨུ་ད་ཀ་མི་ཝ ནི་ར་སྶཱ་སཾ ཀ་ཏྭཱ རུ་ནྡྷ་ནྟི. མ་དྷུ་རོ་ད་ཀཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཙྪ་མཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ར་ས་པ་ཐ་ཝིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. སཱ ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣཱ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི ག་ནྡྷ་ར་ས་ས་མྤ་ནྣཱ ཙ ནི་རུ་ད་ཀ་པཱ་ཡཱ་ས་སྶ ཨུ་པ་རི པ་ཊ་ལཾ ཝི་ཡ.
ཏ་དཱ ཙ ཨཱ་བྷ་སྶ་ར་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ པ་ཋ་མ་ཏ་རཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ ས་ཏྟཱ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡཱ ཝཱ པུ་ཉྙ་ཀྑ་ཡཱ ཝཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཏེ ཧོ་ནྟི ས་ཡཾ་པ་བྷཱ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑ་ཙ་རཱ. ཏེ ཨ་གྒ་ཉྙ་སུ་ཏྟེ (དཱི. ནི. ༣.༡༡༩) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཏཾ ར་ས་པ་ཐ་ཝིཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ ཨཱ་ལུ་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ས་ཡཾ་པ་བྷཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏི. ཏེ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ དི་སྭཱ བྷཱ་ཡ་ནྟི.
ཏ་ཏོ ནེ་སཾ བྷ་ཡཾ ནཱ་སེ་ཏྭཱ སཱུ་ར་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ན་ཡ་ནྟཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཾ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི, ཏེ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨཱ་ལོ་ཀཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་མྷཱ’’ཏི ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛཱ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷཱི་ཏཱ་ནཾ བྷ་ཡཾ ནཱ་སེ་ཏྭཱ སཱུ་ར་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ན་ཡ་ནྟོ ཨུ་ཊྛི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ‘‘སཱུ་རི་ཡོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི སཱུ་རི་ཡོ་ཏྭེ་ཝ་སྶ ནཱ་མཾ ཀ་རོ་ནྟི.
ཨ་ཐ སཱུ་རི་ཡེ དི་ཝ་སཾ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ ཡ་མྤི ཨཱ་ལོ་ཀཾ ལ་བྷི་མྷཱ, སོ་པི ནོ ན་ཊྛོ་ཏི པུ་ན བྷཱི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘‘སཱ་དྷུ ཝ་ཏ་སྶ ས་ཙེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི. ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ ཉ་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི. ཏེ ཏཾ དི་སྭཱ བྷི་ཡྻོ་སོ མ་ཏྟཱ་ཡ ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛཱ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཚ་ནྡཾ ཉ་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཨུ་ཊྛི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཙ་ནྡོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཙ་ནྡོ་ཏྭེ་ཝ་སྶ ནཱ་མཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ་སུ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ནི ཏཱ་ར་ཀ་རཱུ་པཱ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི.
ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཙ མཱ་ས་དྡྷ་མཱ་ས་ཨུ་ཏུ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ. ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ པ་ན པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ སི་ནེ་རུ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་བྦ་ཏཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཏེ ཙ ཁོ ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཕ་གྒུ་ཎ་པུ་ཎྞ་མ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཀ་ཐཾ? ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཀ་ངྒུ་བྷ་ཏྟེ པ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ པུ་པྥུ་ལ༹་ཀཱ་ནི ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཨེ་ཀེ པ་དེ་སཱ ཐཱུ་པ་ཐཱུ་པཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀེ ནི་ནྣ་ནི་ནྣཱ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ས་མཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཐཱུ་པ་ཐཱུ་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་བྦ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ནི་ནྣ་ནི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ས་མུ་དྡཱ, ས་མ་ས་མ་ཊྛཱ་ནེ དཱི་པཱ་ཏི.
ཨ་ཐ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ར་ས་པ་ཐ་ཝིཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་ནཾ ཀ་མེ་ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ དུ་བྦ་ཎྞཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ དུ་བྦ་ཎྞེ ཨ་ཏི་མ་ཉྙ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཨ་ཏི་མཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ སཱ་པི ར་ས་པ་ཐ་ཝཱི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི. བྷཱུ་མི་པ་པྤ་ཊ་ཀོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན སོ་པི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི. པ་དཱ་ལ་ཏཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན སཱ་པི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཀ་ཊྛ་པཱ་ཀོ སཱ་ལི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི ཨ་ཀ་ཎོ ཨ་ཐུ་སོ སུ་དྡྷོ སུ་ག་ནྡྷོ ཏ་ཎྜུ་ལ་པྥ་ལོ.
ཏ་ཏོ ནེ་སཾ བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏེ སཱ་ལིཾ བྷཱ་ཛ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ཎ་པི་ཊྛི་ཡཱ ཋ་པེ་ནྟི, ས་ཡ་མེ་ཝ ཛཱ་ལ་སི་ཁཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཙ་ཏི. སོ ཧོ་ཏི ཨོ་ད་ནོ སུ་མ་ན་ཛཱ་ཏི་པུ་པྥ་ས་དི་སོ, ན ཏ་སྶ སཱུ་པེ་ན ཝཱ བྱ་ཉྫ་ནེ་ན ཝཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨ་ཏྠི. ཡཾ ཡཾ ར་སཾ བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟི, ཏཾ ཏཾ ར་སོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏེ་སཾ ཏཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཡ་ཏཾ ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་སཾ ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ཏ་སྶ ནི་ཀྑ་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝ་ཎ་མུ་ཁཱ་ནི པ་བྷི་ཛྫ་ནྟི, པུ་རི་ས་སྶ པུ་རི་ས་བྷཱ་ཝོ, ཨི་ཏྠི་ཡཱ་པི ཨི་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི.
ཏ་ཏྲ སུ་དཾ ཨི་ཏྠཱི པུ་རི་སཾ, པུ་རི་སོ ཙ ཨི་ཏྠིཾ ཨ་ཏི་ཝེ་ལཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི. ཏེ་སཾ ཨ་ཏི་ཝེ་ལཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཏོ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟི. ཏེ ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱུ་ཧི ག་ར་ཧི་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཧེ་ཋི་ཡ་མཱ་ནཱ ཏ་སྶ ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཧེ་ཏུ ཨ་གཱ་རཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི. ཏེ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་མཱ་ནཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཨ་ལ་ས་ཛཱ་ཏི་ཀ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱ ས་ནྣི་དྷིཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཀ་ཎོ་པི ཐུ་སོ་པི ཏ་ཎྜུ་ལཾ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷ་ཏི, ལཱ་ཡི་ཏ་ཊྛཱ་ན་མྤི ན པ་ཊི་ཝི་རཱུ་ཧ་ཏི.
ཏེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྠུ་ན་ནྟི ‘‘པཱ་པ་ཀཱ ཝ་ཏ བྷོ དྷ་མྨཱ ས་ཏྟེ་སུ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ, མ་ཡཾ ཧི པུ་བྦེ མ་ནོ་མ་ཡཱ ཨ་ཧུ་མྷཱ’’ཏི ཨ་གྒ་ཉྙ་སུ་ཏྟེ (དཱི. ནི. ༣.༡༢༨) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ མ་རི་ཡཱ་དཾ ཋ་པེ་ནྟི. ཨ་ཐ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ས་ཏྟོ ཨ་ཉྙ་སྶ བྷཱ་གཾ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི. ཏཾ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་རི་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ པཱ་ཎི་ལེ་ཊྚུ་ད་ཎྜེ་ཧི པ་ཧ་ར་ནྟི. ཏེ ཨེ་ཝཾ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ག་ར་ཧ་མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ད་ཎྜཱ་དཱ་ནེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཙི་ནྟ་ཡ་ནྟི ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཨེ་ཀཾ ས་ཏྟཾ ས་མྨ་ནྣེ་ཡྻཱ་མ, ཡོ ནོ ས་མྨཱ ཁཱི་ཡི་ཏ་བྦཾ ཁཱི་ཡེ་ཡྻ, ག་ར་ཧི་ཏ་བྦཾ ག་ར་ཧེ་ཡྻ, པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཡྻ, མ་ཡཾ པ་ན་སྶ སཱ་ལཱི་ནཾ བྷཱ་གཾ ཨ་ནུ་པྤ་ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ་ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནེ་སུ པ་ན ས་ཏྟེ་སུ ཨི་མ་སྨིཾ ཏཱ་ཝ ཀ་པྤེ ཨ་ཡ་མེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་བྷཱུ་ཏོ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏེ་སུ ས་ཏྟེ་སུ ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ཏ་རོ ཙ ད་སྶ་ནཱི་ཡ་ཏ་རོ ཙ མ་ཧེ་ས་ཀྑ་ཏ་རོ ཙ བུ་དྡྷི་ས་མྤ་ནྣོ པ་ཊི་བ་ལོ ནི་གྒ་ཧ་པ་གྒ་ཧཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཏེ ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ས་མྨ་ནྣིཾ་སུ. སོ ཏེ་ན མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན ས་མྨ་ཏོ་ཏི མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏོ, ཁེ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏཱི་ཏི ཁ་ཏྟི་ཡོ, དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན པ་རེ ར་ཉྫེ་ཏཱི་ཏི རཱ་ཛཱཏི ཏཱི་ཧི ནཱ་མེ་ཧི པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. ཡ་ཉྷི ལོ་ཀེ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨཱ་དི་པུ་རི་སོ་ཏི ཨེ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཎྜ་ལེ ས་ཎྛི་ཏེ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ད་ཡོ་པི ཝ་ཎྞཱ ས་ཎྛ་ཧིཾ་སུ.
ཏ་ཏྠ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་ས་ཀ་མ་ཧཱ་མེ་གྷ་ཏོ ཡཱ་ཝ ཛཱ་ལུ་པ་ཙྪེ་དོ, ཨི་ད་མེ་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ སཾ་ཝ་ཊྚོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་ས་ཀ་ཛཱ་ལུ་པ་ཙྪེ་ད་ཏོ ཡཱ་ཝ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་རི་པཱུ་ར་ཀོ ས་མྤ་ཏྟི་མ་ཧཱ་མེ་གྷོ, ཨི་དཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ སཾ་ཝ་ཊྚ་ཊྛཱ་ཡཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ས་མྤ་ཏྟི་མ་ཧཱ་མེ་གྷ་ཏོ ཡཱ་ཝ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ, ཨི་དཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ ཝི་ཝ་ཊྚོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཡཱ་ཝ པུ་ན ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་ས་ཀ་མ་ཧཱ་མེ་གྷོ, ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཊྛཱ་ཡཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ཨེ་ཀོ མ་ཧཱ་ཀ་པྤོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨ་གྒི་ནཱ ཝི་ནཱ་སོ ཙ ས་ཎྛ་ཧ་ན་ཉྩ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༤༠༧. ཡ་སྨིཾ པ་ན ས་མ་ཡེ ཀ་པྤོ ཨུ་ད་ཀེ་ན ན་སྶ་ཏི, ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་ས་ཀ་མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ་ཏི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ, ཡ་ཐཱ ཏ་ཏྠ དུ་ཏི་ཡ་སཱུ་རི་ཡོ, ཨེ་ཝ་མི་དྷ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་ས་ཀོ ཁཱ་རུ་ད་ཀ་མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. སོ ཨཱ་དི་ཏོ སུ་ཁུ་མཾ སུ་ཁུ་མཾ ཝ་སྶ་ནྟོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན མ་ཧཱ་དྷཱ་རཱ་ཧི ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ནཾ པཱུ་རེ་ནྟོ ཝ་སྶ་ཏི. ཁཱ་རུ་ད་ཀེ་ན ཕུ་ཊྛ་ཕུ་ཊྛཱ པ་ཐ་ཝཱི་པ་བྦ་ཏཱ་ད་ཡོ ཝི་ལཱི་ཡ་ནྟི, ཨུ་ད་ཀཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝཱ་ཏེ་ཧི དྷཱ་རི་ཡ་ཏི. པ་ཐ་ཝི་ཏོ ཡཱ་ཝ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མིཾ ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཡོ་པི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཝི་ལཱི་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་བྷ་ཀི་ཎྷེ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏཾ ཡཱ་ཝ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟ་མྤི ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཨ་ཏྠི, ཏཱ་ཝ ན ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི. ཨུ་ད་ཀཱ་ནུ་ག་ཏཾ པ་ན ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ས་ཧ་སཱ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཧེ་ཊྛཱ་ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ས་ཧ ཨུ་པ་རི་ཨཱ་ཀཱ་སོ ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏི མ་ཧ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ་ཏི ས་བྦཾ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཾ. ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ནི་དྷ ཨཱ་བྷ་སྶ་ར་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ལོ་ཀོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི. སུ་བྷ་ཀི་ཎྷ་ཏོ ཙ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཨཱ་བྷ་སྶ་ར་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ས་ཏྟཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་ས་ཀ་མ་ཧཱ་མེ་གྷ་ཏོ ཡཱ་ཝ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་ས་ཀུ་ད་ཀཱུ་པ་ཙྪེ་དོ, ཨི་ད་མེ་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ. ཨུ་ད་ཀཱུ་པ་ཙྪེ་ད་ཏོ ཡཱ་ཝ ས་མྤ་ཏྟི་མ་ཧཱ་མེ་གྷོ, ཨི་དཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ. ས་མྤ་ཏྟི་མ་ཧཱ་མེ་གྷ་ཏོ…པེ… ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ཨེ་ཀོ མ་ཧཱ་ཀ་པྤོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝི་ནཱ་སོ ཙ ས་ཎྛ་ཧ་ན་ཉྩ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༤༠༨. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཀ་པྤོ ཝཱ་ཏེ་ན ཝི་ན་སྶ་ཏི, ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་ས་ཀ་མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ་ཏི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ, ཡ་ཐཱ ཏ་ཏྠ དུ་ཏི་ཡ་སཱུ་རི་ཡོ, ཨེ་ཝ་མི་དྷ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་ས་ན་ཏྠཾ ཝཱ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. སོ པ་ཋ་མཾ ཐཱུ་ལ་ར་ཛཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཏ་ཏོ ས་ཎྷ་ར་ཛཾ སུ་ཁུ་མ་ཝཱ་ལི་ཀཾ ཐཱུ་ལ་ཝཱ་ལི་ཀཾ ས་ཀྑ་ར་པཱ་སཱ་ཎཱ་ད་ཡོ་ཏི ཡཱ་ཝ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་མ་ཏྟེ པཱ་སཱ་ཎེ ཝི་ས་མ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏ་མ་ཧཱ་རུ་ཀྑེ ཙ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཏེ པ་ཐ་ཝི་ཏོ ན་བྷ་མུ་གྒ་ཏཱ ན ཙ པུ་ན པ་ཏ་ནྟི. ཏ་ཏྠེ་ཝ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟི.
ཨ་ཐཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཧེ་ཊྛཱ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཝཱ་ཏོ ས་མུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝིཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷཾ་མཱུ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཁི་པ་ཏི. ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་པྤ་མཱ་ཎཱ་པི པ་ཐ་ཝི་པྤ་དེ་སཱ དྭི་ཡོ་ཛ་ན་ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ཙ་ཏུ་ཡོ་ཛ་ན་པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་པྤ་མཱ་ཎཱ་པི བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཝཱ་ཏ་ཝེ་གེ་ན ཁི་ཏྟཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ཡེ་ཝ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏ་མྤི སི་ནེ་རུ་པ་བྦ་ཏ་མྤི ཝཱ་ཏོ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཁི་པ་ཏི. ཏེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་བྷི་ཧ་ནྟྭཱ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ན་སྶ་ནྟི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན བྷུ་མྨ་ཊྛ་ཀ་ཝི་མཱ་ནཱ་ནི ཙ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛ་ཀ་ཝི་མཱ་ནཱ་ནི ཙ ཝི་ནཱ་སེ་ནྟོ ཚ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ནི ཝི་ནཱ་སེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་ཧི ཧི་མ་ཝ་ནྟཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ་ཧི སི་ནེ་རཱུ སི་ནེ་རཱུ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ན་སྶ་ནྟི. པ་ཐ་ཝི་ཏོ ཡཱ་ཝ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མིཾ ཝཱ་ཏོ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཡོ་པི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཝེ་ཧ་པྥ་ལཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མྤི ཝི་ན་སྶ་ཏི. ཧེ་ཊྛཱ་ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ས་ཧ ཨུ་པ་རི་ཨཱ་ཀཱ་སོ ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏི མ་ཧ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ་ཏི ས་བྦཾ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཾ. ཨི་དྷ པ་ན སུ་བྷ་ཀི་ཎྷ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ལོ་ཀོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི. ཝེ་ཧ་པྥ་ལ་ཏོ ཙ ཙ་ཝི་ཏྭཱ སུ་བྷ་ཀི་ཎྷ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ས་ཏྟཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་ས་ཀ་མ་ཧཱ་མེ་གྷ་ཏོ ཡཱ་ཝ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་ས་ཀ་ཝཱ་ཏཱུ་པ་ཙྪེ་དོ, ཨི་ད་མེ་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ. ཝཱ་ཏཱུ་པ་ཙྪེ་ད་ཏོ ཡཱ་ཝ ས་མྤ་ཏྟི་མ་ཧཱ་མེ་གྷོ, ཨི་དཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ…པེ… ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ཨེ་ཀོ མ་ཧཱ་ཀ་པྤོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཏེ་ན ཝི་ནཱ་སོ ཙ ས་ཎྛ་ཧ་ན་ཉྩ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༤༠༩. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀོ ཝི་ན་སྶ་ཏི? ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎཱ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལེ་སུ ཧི ཨུ་སྶ་ནྣེ་སུ ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀོ ཝི་ན་སྶ་ཏི. སོ ཙ ཁོ རཱ་གེ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏ་རེ ཨ་གྒི་ནཱ ཝི་ན་སྶ་ཏི. དོ་སེ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏ་རེ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝི་ན་སྶ་ཏི. ཀེ་ཙི པ་ན དོ་སེ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏ་རེ ཨ་གྒི་ནཱ. རཱ་གེ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏ་རེ ཨུ་ད་ཀེ་ནཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. མོ་ཧེ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏ་རེ ཝཱ་ཏེ་ན ཝི་ན་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝི་ན་སྶ་ནྟོ་པི ཙ ནི་ར་ནྟ་ར་མེ་ཝ ས་ཏྟ་ཝཱ་རེ ཨ་གྒི་ནཱ ཝི་ན་སྶ་ཏི. ཨ་ཊྛ་མེ ཝཱ་རེ ཨུ་ད་ཀེ་ན. པུ་ན ས་ཏྟ་ཝཱ་རེ ཨ་གྒི་ནཱ. ཨ་ཊྛ་མེ ཝཱ་རེ ཨུ་ད་ཀེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ཊྛ་མེ ཝཱ་རེ ཝི་ན་སྶ་ནྟོ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝི་ན་སྶི་ཏྭཱ པུ་ན ས་ཏྟ་ཝཱ་རེ ཨ་གྒི་ནཱ ན་སྶ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཏེ་ས་ཊྛི ཀ་པྤཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ ཨུ་ད་ཀེ་ན ན་སྶ་ན་ཝཱ་རཾ ས་མྤ་ཏྟ་མྤི པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ལ་དྡྷོ་ཀཱ་སོ ཝཱ་ཏོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི་ཀ་པྤཱ་ཡུ་ཀེ སུ་བྷ་ཀི་ཎྷེ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ནྟོ ལོ་ཀཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏི.
༤༡༠. པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ་པི ཙ ཀ་པྤཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཏེ་སུ ཀ་པྤེ་སུ ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཀ་ཐཾ? ‘‘ཨ་མུ་ཏྲཱ་སི’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ༡.༢༤༤) ན་ཡེ་ན.
ཏ་ཏྠ ཨ་མུ་ཏྲཱ་སིནྟི ཨ་མུ་མྷི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ཧཾ ཨ་མུ་མྷི བྷ་ཝེ ཝཱ ཡོ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ཏི་ཡཱ ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡཱ ཝཱ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སེ ཝཱ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཝཱ ཨཱ་སིཾ. ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོཏི ཏི་སྶོ ཝཱ ཕུ་སྶོ ཝཱ. ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོཏི ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཝཱ ཀ་སྶ་པོ ཝཱ. ཨི་ད་མ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏ་བྷ་ཝེ ཨ་ཏྟ་ནོ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཙེ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝཱ ལཱུ་ཁ་པ་ཎཱི་ཏ་ཛཱི་ཝི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་བ་ཧུ་ལ་ཏཾ ཝཱ ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་མྤི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ…པེ… ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོཏི ཨོ་དཱ་ཏོ ཝཱ སཱ་མོ ཝཱ. ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོཏི སཱ་ལི་མཾ་སོ་ད་ནཱ་ཧཱ་རོ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཕ་ལ་བྷོ་ཛ་ནོ ཝཱ. ཨེ་ཝཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱིཏི ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ སཱ་མི་ས་ནི་རཱ་མི་སཱ་དི་པྤ་བྷེ་དཱ་ནཾ ཝཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ནཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི. ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་སྶ་ས་ཏ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ ཝཱ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ ཝཱ. སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་ད་པཱ་དིནྟི སོ་ཧཾ ཏ་ཏོ བྷ་ཝ་ཏོ ཡོ་ནི་ཏོ ག་ཏི་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཏོ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་ས་ཏོ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཝཱ ཙུ་ཏོ པུ་ན ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ བྷ་ཝེ ཡོ་ནི་ཡཱ ག་ཏི་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡཱ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སེ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཝཱ ཨུ་ད་པཱ་དིཾ. ཏ་ཏྲཱ་པཱ་སིནྟི ཨ་ཐ ཏ་ཏྲཱ་པི བྷ་ཝེ ཡོ་ནི་ཡཱ ག་ཏི་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡཱ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སེ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཝཱ པུ་ན ཨ་ཧོ་སིཾ. ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཨ་པི་ཙ ཡ་སྨཱ ཨ་མུ་ཏྲཱ་སིནྟི ཨི་དཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟ་སྶ ཡཱ་ཝ་དི་ཙྪ་ཀཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ. སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོཏི པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟ་སྶ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ’’ཏི ཨི་མི་སྶཱ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ་སྶ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་ད་པཱ་དི’’ནྟི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྲཱ་པཱ་སིནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི པ་ན་སྶ ཏ་ཏྲ ཨི་མི་སྶཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རེ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོཏི སྭཱ་ཧཾ ཏ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དྷ ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལེ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟོ་ཏི. ཨི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ. སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སནྟི ནཱ་མ་གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ས་ཨུ་དྡེ་སཾ, ཝ་ཎྞཱ་དི་ཝ་སེ་ན སཱ་ཀཱ་རཾ. ནཱ་མ་གོ་ཏྟེ་ན ཧི ས་ཏྟོ ཏི་སྶོ ཀ་སྶ་པོ་ཏི ཨུ་དྡི་སཱི་ཡ་ཏི. ཝ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི སཱ་མོ ཨོ་དཱ་ཏོ་ཏི ནཱ་ན་ཏྟ་ཏོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏ་སྨཱ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ ཨུ་དྡེ་སོ, ཨི་ཏ་རེ ཨཱ་ཀཱ་རཱ. ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་མ་ནུ་སྶ་ར་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ
༤༡༡. ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎཱ་ཡཱཏི (དཱི. ནི. ༡.༢༤༧) ཙུ་ཏི་ཡཱ ཙ ཨུ་པ་པཱ་ཏེ ཙ ཉཱ་ཎཱ་ཡ. ཡེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙུ་ཏི ཙ ཨུ་པ་པཱ་ཏོ ཙ ཉཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ད་ཏྠཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎ་ཏྠ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ཏི ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏཱིཏི པ་རི་ཀ་མྨ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ཏི ཙེ་ཝ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི ཙ. སོཏི སོ ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ བྷི་ཀྑུ. དི་བྦེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན དི་བྦ་ས་དི་ས་ཏྟཱ དི་བྦཾ. དེ་ཝ་ཏཱ་ན་ཉྷི སུ་ཙ་རི་ཏ་ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟཾ པི་ཏྟ་སེ་མྷ་རུ་ཧི་རཱ་དཱི་ཧི ཨ་པ་ལི་བུ་དྡྷཾ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཝི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ དཱུ་རེ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ས་མ་ཏྠཾ དི་བྦཾ པ་སཱ་ད་ཙ་ཀྑུ ཧོ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩཱ་པི ཝཱི་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལ་ནི་བྦ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི དི་བྦ་ས་དི་ས་ཏྟཱ དི་བྦཾ. དི་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ དི་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ་པི དི་བྦཾ. ཨཱ་ལོ་ཀ་པ་རི་གྒ་ཧེ་ན མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀ་ཏྟཱ་པི དི་བྦཾ. ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཱ་དི་ག་ཏ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ན མ་ཧཱ་ག་ཏི་ཀ་ཏྟཱ་པི དི་བྦཾ. ཏཾ ས་བྦཾ ས་དྡ་ས་ཏྠཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན ཙ་ཀྑུ. ཙ་ཀྑུ་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ་ཀྑུ་མི་ཝཱ་ཏི་པི ཙ་ཀྑུ. ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ད་སྶ་ནེ་ན དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ ཝི་སུ་དྡྷཾ. ཡོ ཧི ཙུ་ཏི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་སྶ་ཏི, ན ཨུ་པ་པཱ་ཏཾ. སོ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛིཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཡོ ཨུ་པ་པཱ་ཏ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་སྶ་ཏི, ན ཙུ་ཏིཾ, སོ ན་ཝ་ས་ཏྟ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་དི་ཊྛིཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཡོ པ་ན ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་སྶ་ཏི, སོ ཡ་སྨཱ དུ་ཝི་དྷ་མྤི ཏཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་སྨཱ་སྶ ཏཾ་ད་སྶ་ནཾ དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཧེ་ཏུ ཧོ་ཏི. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཙེ་ཏཾ བུ་དྡྷ་པུ་ཏྟཱ པ་སྶ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ད་སྶ་ནེ་ན དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ ཝི་སུ་དྡྷ’’ནྟི.
མ་ནུ་སྶཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀཾ, མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ཝཱ མཾ་ས་ཙ་ཀྑུཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཏྟཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ན དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན. ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏཱིཏི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་ཡ ས་ཏྟེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི.
ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེཏི ཨེ་ཏྠ ཙུ་ཏི་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ ཝཱ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ད་ཊྛུཾ ན ས་ཀྐཱ. ཡེ པ་ན ཨཱ་ས་ནྣ་ཙུ་ཏི་ཀཱ ཨི་དཱ་ནི ཙ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏེ ཙ་ཝ་མཱ་ནཱ. ཡེ ཙ ག་ཧི་ཏ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ ས་མྤ་ཏི་ནི་བྦ་ཏྟཱ་ཝ, ཏེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཙ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཙ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཧཱི་ནེཏི མོ་ཧ་ནི་སྶ་ནྡ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཧཱི་ནཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཀུ་ལ་བྷོ་གཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཧཱི་ལི༹་ཏེ ཨོ་ཧཱི་ལི༹་ཏེ ཨོ་ཉྙཱ་ཏེ ཨ་ཝ་ཉྙཱ་ཏེ. པ་ཎཱི་ཏེཏི ཨ་མོ་ཧ་ནི་སྶ་ནྡ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་བྦི་པ་རཱི་ཏེ. སུ་ཝ་ཎྞེཏི ཨ་དོ་ས་ནི་སྶ་ནྡ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨི་ཊྛ་ཀ་ནྟ་མ་ནཱ་པ་ཝ་ཎྞ་ཡུ་ཏྟེ. དུ་བྦ་ཎྞེཏི དོ་ས་ནི་སྶ་ནྡ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ནི་ཊྛཱ་ཀ་ནྟ་ཨ་མ་ནཱ་པ་ཝ་ཎྞ་ཡུ་ཏྟེ. ཨ་ན་བྷི་རཱུ་པེ ཝི་རཱུ་པེ་ཏི་པི ཨ་ཏྠོ. སུ་ག་ཏེཏི སུ་ག་ཏི་ག་ཏེ. ཨ་ལོ་བྷ་ནི་སྶ་ནྡ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝཱ ཨ་ཌྜྷེ མ་ཧ་དྡྷ་ནེ. དུ་གྒ་ཏེཏི དུ་གྒ་ཏི་ག་ཏེ. ལོ་བྷ་ནི་སྶ་ནྡ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝཱ ད་ལི་དྡེ ཨ་པྤ་ནྣ་པཱ་ནེ.
ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨུ་པ་གེཏི ཡཾ ཡཾ ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་ཙི་ཏཾ, ཏེ་ན ཏེ་ན ཨུ་པ་ག་ཏེ. ཏ་ཏྠ པུ་རི་མེ་ཧི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀི་ཙྩཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མི་ནཱ པ་ན པ་དེ་ན ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨུ་པ་ག་ཉཱ་ཎ་ཀི་ཙྩཾ. ཏ་སྶ ཙ ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཡ་མུ་པྤ་ཏྟི་ཀྐ་མོ, ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཧེ་ཊྛཱ ནི་ར་ཡཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ནེ་ར་ཡི་ཀེ ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི མ་ཧཱ་དུ་ཀྑ་མ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ནེ. ཏཾ ད་སྶ་ནཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀི་ཙྩ་མེ་ཝ. སོ ཨེ་ཝཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏི ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཨེ་ཏཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཏཾ་ཀ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་རི་དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ན་ནྡ་ན་ཝ་ན་མི་སྶ་ཀ་ཝ་ན་ཕཱ་རུ་ས་ཀ་ཝ་ནཱ་དཱི་སུ ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ནེ. ཏ་མྤི ད་སྶ་ནཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀི་ཙྩ་མེ་ཝ. སོ ཨེ་ཝཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏི ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཨེ་ཏཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཏཾ་ཀ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་དཾ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨུ་པ་ག་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ. ཨི་མ་སྶ ཝི་སུཾ པ་རི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཡ་ཐཱ ཙི་མ་སྶ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎ་སྶཱ་པི. དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་པཱ་ད་ཀཱ་ནེ་ཝ ཧི ཨི་མཱ་ནི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ས་ཧེ་ཝ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི.
ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ དུ་ཊྛུ ཙ་རི་ཏཾ, དུ་ཊྛཾ ཝཱ ཙ་རི་ཏཾ ཀི་ལེ་ས་པཱུ་ཏི་ཀ་ཏྟཱ་ཏི དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ. ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ, ཀཱ་ཡ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ནྟི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ, ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱཏི ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏཱ. ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱཏི བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ གི་ཧི་སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ན་མྤི ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་མཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཝཱ གུ་ཎ་པ་རི་དྷཾ་ས་ནེ་ན ཝཱ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ཀཱ ག་ར་ཧ་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ན་ཏྠི ཨི་མེ་སཾ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨོ, ཨ་སྶ་མ་ཎཱ ཨེ་ཏེ་ཏི ཝ་ད་ནྟོ ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏི. ན་ཏྠི ཨི་མེ་སཾ ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ ཝི་མོ་ཀྑོ ཝཱ མ་གྒོ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟོ གུ་ཎ་པ་རི་དྷཾ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སོ ཙ ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨུ་པ་ཝ་དེ་ཡྻ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ, ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི ཨ་རི་ཡཱུ་པ་ཝཱ་དོ་ཝ ཧོ་ཏི. བྷཱ་རི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ས་དི་སཾ ས་གྒཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉྩ མ་གྒཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉྩ, ས་ཏེ་ཀི་ཙྪཾ པ་ན ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ ཨི་དཾ ཝ་ཏྠུ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཀི་ར གཱ་མེ ཨེ་ཀོ ཐེ་རོ ཙ ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ ཙ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟི. ཏེ པ་ཋ་མ་གྷ་རེ་ཡེ་ཝ ཨུ་ལུ༹་ངྐ་མ་ཏྟཾ ཨུ་ཎྷ་ཡཱ་གུཾ ལ་བྷིཾ་སུ. ཐེ་ར་སྶ ཙ ཀུ་ཙྪི་ཝཱ་ཏོ རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. སོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཡཾ ཡཱ་གུ མ་ཡ྄ཧཾ ས་པྤཱ་ཡཱ, ཡཱ་ཝ ན སཱི་ཏ་ལཱ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ ནཾ པི་ཝཱ་མཱི’’ཏི. སོ མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨུ་མྨཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཧ་ཊེ དཱ་རུ་ཁ་ཎྜེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པི་ཝི. ཨི་ཏ་རོ ཏཾ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཏི་ཁུ་དྡཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ལ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཀཾ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ གཱ་མེ ཙ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྠི ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ པ་ཏི་ཊྛཱ’’ཏི? ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཧ་ནྟི. ཏེ་ན ཧཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ་ཡཱ་མཾ མཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཏ་ཡཱ ཨུ་པ་ཝ་དི་ཏོ་ཏི. སོ ཏཾ ཁ་མཱ་པེ་སི. ཏེ་ན་སྶ ཏཾ ཀ་མྨཾ པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཨ་ཧོ་སི.
ཏ་སྨཱ ཡོ ཨ་ཉྙོ་པི ཨ་རི་ཡཾ ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏི, ཏེ་ན ག་ནྟྭཱ ས་ཙེ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཨ་ཝ་ཙཾ, ཏཾ མེ ཁ་མཱ་ཧཱི’’ཏི ཁ་མཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ན་ཝ་ཀ་ཏ་རོ ཧོ་ཏི, ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཨ་ཝ་ཙཾ, ཏཾ མེ ཁ་མ་ཐཱ’’ཏི ཁ་མཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ དི་སཱ་པ་ཀྐ་ནྟོ ཧོ་ཏི, ས་ཡཾ ཝཱ ག་ནྟྭཱ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་དི་ཀེ ཝཱ པེ་སེ་ཏྭཱ ཁ་མཱ་པེ་ཏ་བྦོ.
ས་ཙེ ཙ ནཱ་པི ག་ནྟུཾ, ན པེ་སེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི, ཡེ ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ས་ནྟི, ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཙེ ན་ཝ་ཀ་ཏ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ, ས་ཙེ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རཱ, ཝུ་ཌྜྷེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཨ་ཝ་ཙཾ, ཁ་མ་ཏུ མེ སོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཁ་མཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་མྨུ་ཁཱ ཨ་ཁ་མ་ནྟེ་པི ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཀ་ཏྟ་བྦཾ.
ས་ཙེ ཨེ་ཀ་ཙཱ་རི་ཀ་བྷི་ཀྑུ ཧོ་ཏི, ནེ་ཝ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ, ན ག་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྶ པ་ཎྜི་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཨ་ཝ་ཙཾ, ཏཾ མེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཀིཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. སོ ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ཏུ་མྷེ མཱ ཙི་ནྟ་ཡི་ཏྠ, ཐེ་རོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཁ་མ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ་ནཱ་པི ཨ་རི་ཡ་སྶ ག་ཏ་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁེ་ན ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཁ་མ་ཏཱུ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ས་ཙེ སོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ ཧོ་ཏི, པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་མ་ཉྩ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཡཱ་ཝ་སི་ཝ་ཐི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ་པི ཁ་མཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏེ ནེ་ཝ ས་གྒཱ་ཝ་ར་ཎཾ, ན མ་གྒཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱཏི ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནཱ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་དི་ནྣ་ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་ཀ་མྨཱ, ཡེ ཙ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙེ་པི ས་མཱ་ད་པེ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ཨ་རི་ཡཱུ་པ་ཝཱ་དེ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཡ་པི ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣཾ པུ་ན ཝ་ཙ་ནཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ ཧི ཨ་རི་ཡཱུ་པ་ཝཱ་དོ, ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ས་དི་ས་ཏྟཱ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝ་དཱ་མི ཏཾ ཝཱ་ཙཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ དི་ཊྛིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ, ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༡༤༩). མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཏོ ཙ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏ་རཾ ནཱ་མ ཨ་ཉྙཾ ན་ཏྠི. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙཾ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་མྤི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི, ཡཾ ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ, ཡ་ཐ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་པ་ར་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཛྫཱ་ནཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༣༡༠).
ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱཏི ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀྑ་ནྡྷ་པ་རི་ཙྩཱ་གཱ. པ་ར་མྨ་ར་ཎཱཏི ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷ་གྒ་ཧ་ཎེ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ་ཏི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪེ་དཱ. པ་ར་མྨ་ར་ཎཱ་ཏི ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ. ཨ་པཱ་ཡནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ས་བྦཾ ནི་ར་ཡ་ཝེ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ.
ནི་ར་ཡོ ཧི ས་གྒ་མོ་ཀྑ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ པུ་ཉྙ་ས་མྨ་ཏཱ ཨ་ཡཱ ཨ་པེ་ཏ་ཏྟཱ, སུ་ཁཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་པཱ་ཡོ. དུ་ཀྑ་སྶ ག་ཏི པ་ཊི་ས་ར་ཎ་ནྟི དུ་གྒ་ཏི, དོ་ས་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཝཱ དུ་ཊྛེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ ག་ཏཱི་ཏི དུ་གྒ་ཏི. ཝི་ཝ་སཱ ནི་པ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཏྠ དུ་ཀྐ་ཊ་ཀཱ་རི་ནོ་ཏི ཝི་ནི་པཱ་ཏོ. ཝི་ན་སྶ་ནྟཱ ཝཱ ཨེ་ཏྠ པ་ཏ་ནྟི སཾ་བྷི་ཛྫ་མཱ་ན་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ཏི་པི ཝི་ནི་པཱ་ཏོ. ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠ ཨ་སྶཱ་ད་ས་ཉྙི་ཏོ ཨ་ཡོ་ཏི ནི་ར་ཡོ.
ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་པཱ་ཡགྒ་ཧ་ཎེ་ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ དཱི་པེ་ཏི. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི ཧི ཨ་པཱ་ཡོ སུ་ག་ཏི་ཏོ ཨ་པེ་ཏ་ཏྟཱ, ན དུ་གྒ་ཏི མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ་ནཾ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་དཱི་ནཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. དུ་གྒ་ཏིགྒ་ཧ་ཎེ་ན པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཾ. སོ ཧི ཨ་པཱ་ཡོ ཙེ་ཝ དུ་གྒ་ཏི ཙ, སུ་ག་ཏི་ཏོ ཨ་པེ་ཏ་ཏྟཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ ག་ཏི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ. ན ཏུ ཝི་ནི་པཱ་ཏོ ཨ་སུ་ར་ས་དི་སཾ ཨ་ཝི་ནི་པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ. ཝི་ནི་པཱ་ཏགྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡཾ. སོ ཧི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན ཨ་པཱ་ཡོ ཙེ་ཝ དུ་གྒ་ཏི ཙ ས་བྦ་ས་མུ་སྶ་ཡེ་ཧི ཙ ཝི་ནི་པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ནི་པཱ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ནི་ར་ཡགྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་ཝཱི་ཙི་ཨཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ ནི་ར་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི. ཨུ་པ་པ་ནྣཱཏི ཨུ་པ་ག་ཏཱ, ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སུ་ཀྐ་པ་ཀྑོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ, ཏ་ཏྠ སུ་ག་ཏི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན མ་ནུ་སྶ་ག་ཏི་པི ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ཏི. ས་གྒ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན དེ་ཝ་ག་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏྠ སུ་ནྡ་རཱ ག་ཏཱི་ཏི སུ་ག་ཏི. རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི ཝི་ས་ཡེ་ཧི སུ་ཊྛུ ཨ་གྒོ་ཏི ས་གྒོ. སོ ས་བྦོ་པི ལུ་ཛྫ་ན་པ་ལུ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན ལོ་ཀོཏི ཨ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ.
‘‘ཨི་ཏི དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ ནི་ག་མ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ…པེ… པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ.
༤༡༢. ཨེ་ཝཾ པ་སྶི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན པ་ན ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀེ་ན ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ་ན ཀ་སི་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཀྑ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་ཛོ་ཀ་སི་ཎཾ, ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་སི་ཎཾ, ཨཱ་ལོ་ཀ་ཀ་སི་ཎ’’ནྟི ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ ཀ་སི་ཎེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨཱ་ས་ནྣཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་གོ་ཙ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ. ན ཏ་ཏྠ ཨ་པྤ་ནཱ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ས་ཙེ ཧི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནི་སྶ་ཡཾ ཧོ་ཏི, ན པ་རི་ཀ་མྨ་ནི་སྶ་ཡཾ. ཨི་མེ་སུ ཙ པ་ན ཏཱི་སུ ཨཱ་ལོ་ཀ་ཀ་སི་ཎཾ་ཡེ་ཝ སེ་ཊྛ་ཏ་རཾ. ཏ་སྨཱ ཏཾ ཝཱ ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཀ་སི་ཎ་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་བྷཱུ་མི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཋ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷེ་ཏ་བྦཾ. ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་ན་ཡོ་པི ཙ་སྶ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་ནྟོ་ཡེ་ཝ རཱུ་པ་ག་ཏཾ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ. རཱུ་པ་ག་ཏཾ པ་སྶ་ཏོ པ་ན་སྶ པ་རི་ཀ་མྨ་སྶ ཝཱ་རོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེ རཱུ་པ་ག་ཏ་མྤི ན དི་སྶ་ཏི. ཨ་ཐཱ་ནེ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཕ་རི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨཱ་ལོ་ཀོ ཐཱ་མ་ག་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཏི་ཊྛ་ཏི་ཡེ་ཝ. དི་ཝ་ས་མྤི ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་སྶ་ཏོ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ཧོ་ཏི. ར་ཏྟིཾ ཏི་ཎུ་ཀྐཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙེ་ཏྠ པུ་རི་སོ ཨོ་པ་མྨཾ.
ཨེ་ཀོ ཀི་ར ར་ཏྟིཾ ཏི་ཎུ་ཀྐཱ་ཡ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི. ཏ་སྶ སཱ ཏི་ཎུ་ཀྐཱ ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི. ཨ་ཐ་སྶ ས་མ་ཝི་ས་མཱ་ནི ན པ་ཉྙཱ་ཡིཾ་སུ. སོ ཏཾ ཏི་ཎུ་ཀྐཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ གྷཾ་སི་ཏྭཱ ཏི་ཎུ་ཀྐཱ པུ་ན ཨུ་ཛྫཱ་ལེ་སི. སཱ པ་ཛྫ་ལི་ཏྭཱ པུ་རི་མཱ་ལོ་ཀ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རཾ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨེ་ཝཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏཾ ཨུ་ཛྫཱ་ལ་ཡ་ཏོ ཀ་མེ་ན སཱུ་རི་ཡོ ཨུ་ཊྛཱ་སི. སཱུ་རི་ཡེ ཨུ་ཊྛི་ཏེ ཨུ་ཀྐཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཏཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ དི་ཝ་ས་མྤི ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཀྐཱ་ལོ་ཀོ ཝི་ཡ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀཱ་ལེ ཀ་སི་ཎཱ་ལོ་ཀོ. ཨུ་ཀྐཱ་ཡ ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ཝི་ས་མཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ རཱུ་པ་ག་ཏཾ པ་སྶ་ཏོ པ་རི་ཀ་མྨ་སྶ ཝཱ་རཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ཨཱ་ལོ་ཀེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེ རཱུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶ་ནཾ. ཨུ་ཀྐཱ་ཡ གྷཾ་ས་ནཾ ཝི་ཡ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་ཝེ་ས་ནཾ. ཨུ་ཀྐཱ་ཡ པུ་རི་མཱ་ལོ་ཀ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རཱ་ལོ་ཀ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ པུ་ན པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཱ་ལོ་ཀ་ཕ་ར་ཎཾ. སཱུ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཐཱ་མ་ག་ཏཱ་ལོ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཋཱ་ནཾ. ཏི་ཎུ་ཀྐཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ དི་ཝ་ས་མྤི ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ པ་རི་ཏྟཱ་ལོ་ཀཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཐཱ་མ་ག་ཏེ་ནཱ་ལོ་ཀེ་ན དི་ཝ་ས་མྤི རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ.
ཏ་ཏྠ ཡ་དཱ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨ་ནཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏཾ ཨ་ནྟོ་ཀུ་ཙྪི་ག་ཏཾ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ནི་སྶི་ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ་པ་ཐ་ཝཱི་ཏ་ལ་ནི་སྶི་ཏཾ ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚ་པ་བྦ་ཏ་པཱ་ཀཱ་ར་ག་ཏཾ པ་ར་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ག་ཏ་ནྟི ཨི་དཾ རཱུ་པཾ ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ་ནཱ དི་སྶ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་དེ་ཝ ཙེ་ཏྠ རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ས་མ་ཏྠཾ, ན པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཙི་ཏྟཱ་ནི.
ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ པ་རི་བ་ནྡྷོ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? སོ ཧི ཡ་སྨཱ ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི, ཏཾ ཏཾ པ་ཐ་ཝཱི་ས་མུ་དྡ་པ་བྦ་ཏེ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ་པི ཨེ་ཀཱ་ལོ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶ ཏ་ཏྠ བྷ་ཡཱ་ན་ཀཱ་ནི ཡ་ཀྑ་ར་ཀྑ་སཱ་དི་རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏོ བྷ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་ཀྑེ་པཾ པ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་ཝི་བྦྷ་ནྟ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀྐ་མོ. ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་མེ་ཏཾ རཱུ་པ་མཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷེ ཏ་དེ་ཝ རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རི པ་ཉྩ ཝཱ ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ས་བྦཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དྷཱ་པི པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཙི་ཏྟཱ་ནི ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནི. པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨ་ཏྠ་སཱ་དྷ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ. ཏེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏེ ཉཱ་ཎ་ནྟི་པི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎ་ནྟི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.
ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ
༤༡༣. ཨི་ཏི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝི་དཱུ, པ་ཉྩ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཨ་ཝོ་ཙ ཡཱ ནཱ་ཐོ;
ཏཱ ཉ་ཏྭཱ ཏཱ་སུ ཨ་ཡཾ, པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ་པི ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ.
ཨེ་ཏཱ་སུ ཧི ཡ་དེ་ཏཾ ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ, ཏ་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨུ་པ་ག་ཉཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི དྭེ་པི པ་རི་བྷ་ཎྜ་ཉཱ་ཎཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཙ དྭེ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཱ་དཱི་ནི ཙ པ་ཉྩཱ་ཏི ས་ཏྟ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཉཱ་ཎཱ་ནི ཨི་དྷཱ་ག་ཏཱ་ནི. ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝི་བྷཱ་གེ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏྠཾ –
ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟི་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཡེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧེ་སི་ནཱ;
ས་ཏྟ་ནྣ་མ་པི ཉཱ་ཎཱ་ནཾ, པ་ཝ་ཏྟིཾ ཏེ་སུ དཱི་པ་ཡེ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ དཱི་པ་ནཱ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟི་ཀཱ མ་ཧེ་སི་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟི་ཀོ, མ་གྒཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟི་ཀོ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟི་ཀོ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟི་ཀོ་ཏི (དྷ. ས. ཏི་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ༡༣, ༡༦, ༡༩, ༢༡).
༤༡༤. ཏ་ཏྠ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎཾ པ་རི་ཏྟ་མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཏ་ཉྷི ཡ་དཱ ཀཱ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི, མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཙི་ཏྟེ ས་མོ་ད་ཧ་ཏི ས་མཱ་རོ་པེ་ཏི, ཏ་དཱ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ལ་དྡྷཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཡ་དཱ ཙི་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཀཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི, པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟཾ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡེ ས་མོ་ད་ཧ་ཏི ས་མཱ་རོ་པེ་ཏི, ཏ་དཱ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ལ་དྡྷཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཙི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི.
ཡ་སྨཱ པ་ན ཏ་དེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནི་རུ་དྡྷཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. མ་ཧཱ་དྷཱ་ཏུ་ནི་དྷཱ་ནེ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ ཀི་ར མ་ཧཱ་དྷཱ་ཏུ་ནི་དྷཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནི དྭེ་ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི ཨི་མེ ག་ནྡྷཱ མཱ སུ་སྶིཾ་སུ, པུ་པྥཱ་ནི མཱ མི་ལཱ་ཡིཾ་སུ, དཱི་པཱ མཱ ནི་བྦཱ་ཡིཾ་སཱུ’’ཏི (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡༤༣༤) ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི. ས་བྦཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་སྶ་གུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཝ་ཏྟ་ནི་ཡ་སེ་ནཱ་ས་ནེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ སུ་ཀྑ་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ཨུ་ད་ཀ་སོ་ཎྜིཾ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ པུ་རེ་བྷ་ཏྟེ ད་དྷི་ར་སཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. པུ་རེ་བྷ་ཏྟེ ག་ཧི་ཏཾ ད་དྷི་ར་སཾ ཧོ་ཏི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟེ པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་ཨུ་ད་ཀ་མེ་ཝ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡༤༣༤). ཀཱ་ཡཾ པ་ན ཙི་ཏྟ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི.
ཀཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟཾ, ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཎཱ་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་ཝ་ཎྞཱ་དི་ནི་མྨཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཙ ས་ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. བ་ཧི་དྡྷཱ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ན བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎ་སྶ ས་ཏྟ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༤༡༥. དི་བྦ་སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཉཱ་ཎཾ པ་རི་ཏྟ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཏ་ཉྷི ཡ་སྨཱ ས་དྡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི, ས་དྡོ ཙ པ་རི་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་ན ས་དྡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ཙྪི་ས་དྡ་ས་ཝ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ. པ་རེ་སཾ ས་དྡ་ས་ཝ་ན་ཀཱ་ལེ བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ཨེ་ཝཾ དི་བྦ་སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༤༡༦. ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ པ་རི་ཏྟ་མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་མ་གྒ་ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཏ་ཉྷི པ་རེ་སཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟ་ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ལེ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟ་ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ལེ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. མ་གྒ་ཕ་ལ་ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཝཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ནེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ར་ཧཱ པ་ན ས་བྦེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཉྙོ་པི ཙ ཨུ་པ་རི་མོ ཧེ་ཊྛི་མ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. མ་གྒ་ཙི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀཱ་ལེ མ་གྒཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན ཨ་ཏཱི་ཏེ ས་ཏྟ་དི་ཝ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ ཙ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ས་ཏྟ་དི་ཝ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ ཙ པ་རེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་དཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ཧོ་ཏི.
ཀ་ཐཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ ཏི་ཝི་དྷཾ – ཁ་ཎ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ, ས་ནྟ་ཏི་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ, ཨ་དྡྷཱ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤཱ་ད་ཊྛི་ཏི་བྷ་ངྒ་པྤ་ཏྟཾ ཁ་ཎ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ཨེ་ཀ་དྭེ་ས་ནྟ་ཏི་ཝཱ་ར་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ ས་ནྟ་ཏི་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨཱ་ལོ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཏ་སྶ ན ཏཱ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ པ་ན ཏཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀ་དྭེ་ས་ནྟ་ཏི་ཝཱ་རཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨཱ་ལོ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ཝ་ར་ཀཾ པ་ཝི་ཊྛ་སྶཱ་པི ན ཏཱ་ཝ ས་ཧ་སཱ རཱུ་པཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ པ་ན ཏཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀ་དྭེ་ས་ནྟ་ཏི་ཝཱ་རཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. དཱུ་རེ ཋ་ཏྭཱ པ་ན ར་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་རཾ, གྷ་ཎྜི་བྷེ་རཱི་ཨཱ་ཀོ་ཊ་ན་ཝི་ཀཱ་ར་ཉྩ དི་སྭཱ་པི ན ཏཱ་ཝ ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ཡཱ་ཝ པ་ན ཏཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ཨེ་ཏ་སྨི་མྤི ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀ་དྭེ་ས་ནྟ་ཏི་ཝཱ་རཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་བྷཱ་ཎ་ཀཱ.
སཾ་ཡུ་ཏྟ་བྷཱ་ཎ་ཀཱ པ་ན རཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏི ཨ་རཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏཱི་ཏི དྭེ ས་ནྟ་ཏི་ཡོ ཝ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ག་ཏ་སྶ ཡཱ་ཝ ཏཱི་རེ ཨ་ཀྐ་ནྟ་ཨུ་ད་ཀ་ལེ་ཁཱ ན ཝི་པྤ་སཱི་ད་ཏི, ཨ་དྡྷཱ་ན་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ ཡཱ་ཝ ཀཱ་ཡེ ཨུ་སུ་མ་བྷཱ་ཝོ ན ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ཨཱ་ཏ་པཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ག་བྦྷཾ པ་ཝི་ཊྛ་སྶ ཡཱ་ཝ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝོ ན ཝི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ནྟོ་ག་བྦྷེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱ དི་ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ ཡཱ་ཝ ཨ་ཀྑཱི་ནཾ ཕ་ནྡ་ན་བྷཱ་ཝོ ན ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ཨ་ཡཾ རཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏི ནཱ་མ. དྭེ ཏ་ཡོ ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རཱ ཨ་རཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ས་ནྟ་ཏི་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ཨེ་ཀ་བྷ་ཝ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ པ་ན ཨ་དྡྷཱ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སུ་ཏྟེ ‘‘ཡོ ཙཱ་ཝུ་སོ, མ་ནོ ཡེ ཙ དྷ་མྨཱ ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་སྨིཾ ཙེ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ནྟོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ སཾ་ཧཱི་ར་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༣.༢༨༤) ཝུ་ཏྟཾ. ས་ནྟ་ཏི་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཉྩེ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཨཱ་ག་ཏཾ. ཨ་དྡྷཱ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ སུ་ཏྟེ.
ཏ་ཏྠ ཀེ་ཙི ཁ་ཎ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཙི་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཡ་སྨཱ ཨི་དྡྷི་མ་ཏོ ཙ པ་ར་སྶ ཙ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ ནེ་སཾ ཨོ་པ་མྨཾ, ཡ་ཐཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཁི་ཏྟེ པུ་པྥ་མུ་ཊྛི་མྷི ཨ་ཝ་སྶཾ ཨེ་ཀཾ པུ་པྥཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཝ་ཎྚེ་ན ཝ་ཎྚཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ར་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི་ཏི རཱ་སི་ཝ་སེ་ན མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཙི་ཏྟེ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏེ ཨ་ཝ་སྶཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ ཝཱ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི. ཏཾ པ་ན ཝ་སྶ་ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ ཡེ་ན ཙ ཙི་ཏྟེ་ན ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏི, ཡེ་ན ཙ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏེ་སཾ དྭི་ནྣཾ ས་ཧ་ཋཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཛ་ཝ་ནཱ་ན་ཉྩ ཨ་ནི་ཊྛ་ཊྛཱ་ནེ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་དོ་ས་ཏོ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ.
ས་ནྟ་ཏི་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ པ་ན ཨ་དྡྷཱ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན དྭི་ཏྟི་ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་པ་རི་མཱ་ཎེ ཀཱ་ལེ པ་ར་སྶ ཙི་ཏྟཾ, ཏཾ ས་བྦ་མྤི ས་ནྟ་ཏི་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ‘‘ཨ་དྡྷཱ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ པ་ན ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦ’’ནྟི སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ སུ་ཊྛུ ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ དཱི་པ་ནཱ, ཨི་དྡྷི་མཱ པ་ར་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཁ་ཎ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ས་ཧ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རི པ་ཉྩ ཝཱ ཛ་ཝ་ནཱ་ནི. ཡེ་སཾ པ་ཙྪི་མཾ ཨི་དྡྷི་ཙི་ཏྟཾ, སེ་སཱ་ནི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནི, ཏེ་སཾ ས་བྦེ་ས་མྤི ཏ་དེ་ཝ ནི་རུ་དྡྷཾ ཙི་ཏྟ་མཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ན ཙ ཏཱ་ནི ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨ་དྡྷཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ. ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟེ་པི ཙ ཨི་དྡྷི་ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ར་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ཨི་ཏ་རཱ་ནི. ཡ་ཐཱ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ རཱུ་པཾ པ་སྶ་ཏི, ན ཨི་ཏ་རཱ་ནཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་དཾ ས་ནྟ་ཏི་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙེ་ཝ ཨ་དྡྷཱ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ ཝ་སེ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཝཱ ས་ནྟ་ཏི་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ཡེ་ཝ པ་ཏ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་དྡྷཱ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཝ་སེ་ནེ་ཝེ་ཏཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པ་ར་སྶ ཙི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ པ་ན བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཊྛ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༤༡༧. པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎཾ པ་རི་ཏྟ་མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་མ་གྒ་ཨ་ཏཱི་ཏ་ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ན་ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཏ་ཉྷི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རེ་ཧི ཝཱ བྷཱ་ཝི་ཏ་མ་གྒཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་ཕ་ལ་ཉྩ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ. བྷཱ་ཝི་ཏ་མ་གྒ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ མ་གྒཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ནི་ཡ་མ་ཏོ པ་ནེ་ཏཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ.
ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨུ་པ་ག་ཉཱ་ཎཱ་ནི་པི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་སྶ ས་ཏྟ་དི་ཝ་ས་བྦྷ་ནྟ་རཱ་ཏཱི་ཏཾ ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཏ་ཉྷི ཨ་ཉྙཾ ཁ་ནྡྷཾ ཝཱ ཁ་ནྡྷ་པ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཝཱ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ པ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ མ་གྒཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨུ་པ་ག་ཉཱ་ཎ་སྶ ཙ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ. པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ ཁ་ནྡྷཱ ཁ་ནྡྷ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཉྩ ཀི་ཉྩི ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་ཉྷི ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀྑ་ནྡྷ་ཁ་ནྡྷ་པ་ཊི་བ་དྡྷེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡོ. ཡ་སྨཱ པ་ན ‘‘ཀུ་ས་ལཱ ཁ་ནྡྷཱ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་སྶ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨུ་པ་ག་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༤༠༤) པ་ཊྛཱ་ནེ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཁ་ནྡྷཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨུ་པ་ག་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨུ་པ་ག་ཉཱ་ཎ་སྶ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་ཏྟ་ནོ ཁ་ནྡྷཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ པ་ནེ་ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ. པ་ར་སྶ ཁ་ནྡྷཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏེ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶ མཱ་ཏཱ བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི, པི་ཏཱ བ་ནྡྷུ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ༢.༡༢) ན་ཡེ་ན ནཱ་མ་གོ་ཏྟ་པ་ཐ་ཝཱི་ནི་མི་ཏྟཱ་དི་ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ན་ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ནཱ་མ་གོ་ཏྟནྟི ཙེ་ཏྠ ཁ་ནྡྷཱུ་པ་ནི་བ་ནྡྷོ ས་མྨུ་ཏི་སི་དྡྷོ བྱ་ཉྫ་ན་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ, ན བྱ་ཉྫ་ནཾ. བྱ་ཉྫ་ན་ཉྷི ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ པ་རི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༧༤༩). ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཁ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཊྛ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༤༡༨. དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎཾ པ་རི་ཏྟ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཏ་ཉྷི ཡ་སྨཱ རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི, རཱུ་པ་ཉྩ པ་རི་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཙ རཱུ་པེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ཙྪི་ག་ཏཱ་དི་རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ. པ་ར་སྶ རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ཀཱ་ལེ བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ཨེ་ཝཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༤༡༩. ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎཾ པ་རི་ཏྟ་མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་མ་གྒ་ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ན་ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཏ་ཉྷི ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ལེ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘‘རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ལེ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ‘‘མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་སྶ་ཏི, ཕ་ལཾ ས་ཙྪི་ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ‘‘མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་སྶ་ཏི’’ཙྩེ་ཝ ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ལེ མ་གྒཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ནི་ཡ་མ་ཏོ པ་ན ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ.
ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་མྤི ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶ ས་ཏྟ་དི་ཝ་ས་བྦྷ་ནྟ་རཱ་ནཱ་ག་ཏཾ ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཏ་ཉྷི ཨ་ཉྙཾ ཁ་ནྡྷཾ ཝཱ ཁ་ནྡྷ་པ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཝཱ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎ་སྶ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཨ་མུ་ཏྲ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ‘‘ཨ་སུ་ཀོ ཨ་མུ་ཏྲ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ལེ བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ མེ་ཏྟེ་ཡྻོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི (དཱི. ནི. ༣.༡༠༧). སུ་བྲ་ཧྨཱ ནཱ་མ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. བྲ་ཧྨ་ཝ་ཏཱི ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི མཱ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ན ན་ཡེ་ན ནཱ་མ་གོ་ཏྟ་ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ལེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཊྛ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༤༢༠. ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨུ་པ་ག་ཉཱ་ཎཾ པ་རི་ཏྟ་མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཨ་ཏཱི་ཏ་ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཏ་ཉྷི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀ་མྨ་ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ལེ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀ་མྨ་ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ལེ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཨ་ཏཱི་ཏ་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཾ ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ. པ་ར་སྶ ཀ་མྨཾ ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ལེ བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨུ་པ་ག་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་ཉྩ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཉྩེ་ཏྠ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩེ་ཝ བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀཱ་ལེ་ན བ་ཧི་དྡྷཱ ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
ཨི་ཏི སཱ་དྷུ་ཛ་ན་པཱ་མོ་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏེ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ
ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ནི་དྡེ་སོ ནཱ་མ
ཏེ་ར་ས་མོ པ་རི་ཙྪེ་དོ.