༡༤. ཁ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སོ
པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ
༤༢༡. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏཱ་ནི་སཾ་སཱ་ཡ ཐི་ར་ཏ་རཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ན་རོ ས་པ་ཉྙོ, ཙི་ཏྟཾ པ་ཉྙ་ཉྩ བྷཱ་ཝ་ཡནྟི ཨེ་ཏྠ ཙི་ཏྟ་སཱི་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛོ ས་མཱ་དྷི ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན བྷཱ་ཝི་ཏོ ཧོ་ཏི.
ཏ་ད་ན་ནྟ་རཱ པ་ན པ་ཉྙཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ. སཱ ཙ ཨ་ཏི་ས་ངྑེ་པ་དེ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏུ་མྤི ཏཱ་ཝ ན སུ་ཀ་རཱ, པ་གེ་ཝ བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ. ཏ་སྨཱ ཏ་སྶཱ ཝི་ཏྠཱ་རཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཡ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་དཾ པ་ཉྷཱ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི.
ཀཱ པ་ཉྙཱ, ཀེ་ན་ཊྛེ་ན པ་ཉྙཱ, ཀཱ་ན་སྶཱ ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནི, ཀ་ཏི་ཝི་དྷཱ པ་ཉྙཱ, ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ, པ་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཀོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ་ཏི?
༤༢༢. ཏ་ཏྲི་དཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ, ཀཱ པ་ཉྙཱཏི པ་ཉྙཱ བ་ཧུ་ཝི་དྷཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ. ཏཾ ས་བྦཾ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ་མཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ན སཱ་དྷེ་ཡྻ, ཨུ་ཏྟ་རི ཙ ཝི་ཀྑེ་པཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་དཱ་མ. ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཉྙཱ.
༤༢༣. ཀེ་ན་ཊྛེ་ན པ་ཉྙཱཏི པ་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན པ་ཉྙཱ. ཀི་མི་དཾ པ་ཛཱ་ན་ནཾ ནཱ་མ? ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཝི་ཛཱ་ན་ནཱ་ཀཱ་ར་ཝི་སི་ཊྛཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཛཱ་ན་ནཾ. ས་ཉྙཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཉྙཱ་ནཾ ཧི ས་མཱ་ནེ་པི ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝེ, ས་ཉྙཱ ‘‘ནཱི་ལཾ པཱི་ཏ་ཀ’’ནྟི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ཉྫཱ་ན་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑ་མ་ན་ཏྟཱ’’ཏི ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ པཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ‘‘ནཱི་ལཾ པཱི་ཏ་ཀ’’ནྟི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉྩ པཱ་པེ་ཏི. ཨུ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱ པ་ན མ་གྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. པ་ཉྙཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉྩ པཱ་པེ་ཏི, ཨུ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱ མ་གྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ པཱ་པེ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཧི ཧེ་ར་ཉྙི་ཀ་ཕ་ལ་ཀེ ཋ་པི་ཏཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་རཱ་སིཾ ཨེ་ཀོ ཨ་ཛཱ་ཏ་བུ་དྡྷི་དཱ་ར་ཀོ, ཨེ་ཀོ གཱ་མི་ཀ་པུ་རི་སོ, ཨེ་ཀོ ཧེ་ར་ཉྙི་ཀོ་ཏི ཏཱི་སུ ཛ་ནེ་སུ པ་སྶ་མཱ་ནེ་སུ ཨ་ཛཱ་ཏ་བུ་དྡྷི་དཱ་ར་ཀོ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཙི་ཏྟ་དཱི་གྷ་ཙ་ཏུ་ར་སྶ་པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘‘ཨི་དཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་གཾ ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏ’’ནྟི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. གཱ་མི་ཀ་པུ་རི་སོ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཙི་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘‘ཨི་དཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་གཾ ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏ’’ནྟི ཙ. ‘‘ཨ་ཡཾ ཚེ་ཀོ, ཨ་ཡཾ ཀཱུ་ཊོ, ཨ་ཡཾ ཨ་དྡྷ་སཱ་རོ’’ཏི ཨི་མཾ པ་ན ཝི་བྷཱ་གཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཧེ་ར་ཉྙི་ཀོ ས་བྦེ་པི ཏེ པ་ཀཱ་རེ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཛཱ་ན་ནྟོ ཙ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་པི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨཱ་ཀོ་ཊི་ཏ་སྶ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ་པི, ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ་པི, ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ་པི, ཧ་ཏྠེ་ན དྷཱ་ར་ཡི་ཏྭཱ་པི, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ གཱ་མེ ཝཱ ནི་ག་མེ ཝཱ ན་ག་རེ ཝཱ པ་བྦ་ཏེ ཝཱ ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཝཱ ཀ་ཏོ་ཏི་པི, ཨ་སུ་ཀཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཀ་ཏོ་ཏི་པི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ས་ཉྙཱ ཧི ཨ་ཛཱ་ཏ་བུ་དྡྷི་ནོ དཱ་ར་ཀ་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཀཱ་ར་མ་ཏྟ་ག་ཧ་ཎ་ཏོ. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ གཱ་མི་ཀ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ད་སྶ་ན་མི་ཝ ཧོ་ཏི, ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཀཱ་ར་ག་ཧ་ཎ་ཏོ, ཨུ་དྡྷཾ་པི ཙ ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ས་མྤཱ་པ་ན་ཏོ. པ་ཉྙཱ ཧེ་ར་ཉྙི་ཀ་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ད་སྶ་ན་མི་ཝ ཧོ་ཏི, ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཀཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉྩ པཱ་པེ་ཏྭཱ, ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་མྤི མ་གྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་པཱ་པ་ན་ཏོ. ཏ་སྨཱ ཡ་དེ་ཏཾ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཝི་ཛཱ་ན་ནཱ་ཀཱ་ར་ཝི་སི་ཊྛཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཛཱ་ན་ནཾ. ཨི་དཾ པ་ཛཱ་ན་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཧི ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན པ་ཉྙཱ’’ཏི.
སཱ པ་ནེ་སཱ ཡ་ཏྠ ས་ཉྙཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི, ན ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཧོ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ཨ་ཝི་ནི་བྦྷུ་ཏྟཱ ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ‘‘ཨ་ཡཾ ས་ཉྙཱ, ཨི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨ་ཡཾ པ་ཉྙཱ’’ཏི ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻ་ནཱ་ན་ཏྟཱ སུ་ཁུ་མཱ དུ་དྡ་སཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ‘‘དུ་ཀྐ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཏ’’ནྟི. ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ག་སེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དུ་ཀྐ་རཾ ཀ་ཏ་ནྟི? ‘དུ་ཀྐ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཏཾ ཡཾ ཨ་རཱུ་པཱི་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ ཨ་ཡཾ ཕ་སྶོ, ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་ཡཾ ས་ཉྙཱ, ཨ་ཡཾ ཙེ་ཏ་ནཱ, ཨི་དཾ ཙི་ཏྟ’’’ནྟི (མི. པ. ༢.༧.༡༦).
༤༢༤. ཀཱ་ན་སྶཱ ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཉྙཱ, དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་མོ་ཧ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ར་སཱ, ཨ་ས་མྨོ་ཧ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ. ‘‘ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༡༠.༢) ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན ས་མཱ་དྷི ཏ་སྶཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ.
པ་ཉྙཱ་པ་བྷེ་ད་ཀ་ཐཱ
༤༢༥. ཀ་ཏི་ཝི་དྷཱ པ་ཉྙཱཏི དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཱ. ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ. ཏ་ཐཱ སཱ་ས་ཝཱ་ནཱ་ས་ཝཱ་དི་ཝ་སེ་ན, ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན, སོ་མ་ན་སྶུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན, ད་སྶ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷཱུ་མི་ཝ་སེ་ན ཙ. ཏི་ཝི་དྷཱ ཙི་ནྟཱ་སུ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཐཱ པ་རི་ཏྟ་མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན, ཨཱ་ཡཱ་པཱ་ཡ་ཨུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་ཝ་སེ་ན, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ. ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཉཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཝ་སེ་ན ཙཱ་ཏི.
༤༢༦. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠོ་ཡེ་ཝ. དུ་ཝི་དྷ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ལོ་ཀི་ཡ་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ལོ་ཀི་ཡཱ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱཏི ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ.
དུ་ཏི་ཡ་དུ་ཀེ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ སཱ་ས་ཝཱ. ཏེ་སཾ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ནེ་སཱ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ས་ཝ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ སཱ་ས་ཝཱ. ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝཾ སཱ་ས་ཝཱ་ནཱ་ས་ཝཱ་དི་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ.
ཏ་ཏི་ཡ་དུ་ཀེ ཡཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ནེ པ་ཉྙཱ, ཨ་ཡཾ ནཱ་མ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་པ་ཉྙཱ. ཡཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ནེ པ་ཉྙཱ, ཨ་ཡཾ རཱུ་པ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་པ་ཉྙཱཏི ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་དུ་ཀེ དྭཱི་སུ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་སུ སོ་ལ༹་ས་སུ ཙ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ་ན ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀེ་སུ མ་གྒ་ཙི་ཏྟེ་སུ པ་ཉྙཱ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ. དྭཱི་སུ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཙ པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀེ་སུ མ་གྒ་ཙི་ཏྟེ་སུ པ་ཉྙཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱཏི ཨེ་ཝཾ སོ་མ་ན་སྶུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ.
པ་ཉྩ་མ་དུ་ཀེ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་པ་ཉྙཱ ད་སྶ་ན་བྷཱུ་མི. ཨ་ཝ་སེ་ས་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་པ་ཉྙཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷཱུ་མཱིཏི ཨེ་ཝཾ ད་སྶ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷཱུ་མི་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ.
༤༢༧. ཏི་ཀེ་སུ པ་ཋ་མ་ཏྟི་ཀེ པ་ར་ཏོ ཨ་སྶུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ནྟཱ་ཝ་སེ་ན ནི་པྥ་ནྣ་ཏྟཱ ཙི་ནྟཱ་མ་ཡཱ. པ་ར་ཏོ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་པ་ཉྙཱ སུ་ཏ་ཝ་སེ་ན ནི་པྥ་ནྣ་ཏྟཱ སུ་ཏ་མ་ཡཱ. ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ནི་པྥ་ནྣཱ ཨ་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཙི་ནྟཱ་མ་ཡཱ པ་ཉྙཱ? ཡོ་ག་ཝི་ཧི་ཏེ་སུ ཝཱ ཀ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཡོ་ག་ཝི་ཧི་ཏེ་སུ ཝཱ སི་པྤཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཡོ་ག་ཝི་ཧི་ཏེ་སུ ཝཱ ཝི་ཛྫཱ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཾ ཝཱ ས་ཙྩཱ་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ ཝཱ རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི ཝཱ ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི ཝཱ, ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ ཁ་ནྟིཾ དི་ཊྛིཾ རུ་ཙིཾ མུ་ཏིཾ པེ་ཀྑཾ དྷ་མྨ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཁ་ནྟིཾ པ་ར་ཏོ ཨ་སྶུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཙི་ནྟཱ་མ་ཡཱ པ་ཉྙཱ…པེ… སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི སུ་ཏ་མ་ཡཱ པ་ཉྙཱ. ས་བྦཱ་པི ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ པ་ཉྙཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཱ པ་ཉྙཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༧༦༨).
ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟཱ་སུ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཱ.
དུ་ཏི་ཡ་ཏྟི་ཀེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟཱ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ. སཱ ལོ་ཀི་ཡ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ. ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ. སཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཏྟ་མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཱ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཏྟི་ཀེ ཨཱ་ཡོ ནཱ་མ ཝུ་དྡྷི, སཱ དུ་ཝི་དྷཱ ཨ་ན་ཏྠ་ཧཱ་ནི་ཏོ ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཙ. ཏ་ཏྠ ཀོ་ས་ལླཾ ཨཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཨཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླཾ? ཨི་མེ མེ དྷ་མྨེ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཨི་མེ ཝཱ པ་ནི་མེ དྷ་མྨེ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཙེ་ཝ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི, ཡཱ ཏ་ཏྠ པ་ཉྙཱ པ་ཛཱ་ན་ནཱ…པེ… ཨ་མོ་ཧོ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ’’ནྟི (ཝི་བྷ. ༧༧༡).
ཨ་པཱ་ཡོཏི པ་ན ཨ་ཝུ་དྡྷི, སཱ་པི དུ་ཝི་དྷཱ ཨ་ཏྠ་ཧཱ་ནི་ཏོ ཙ ཨ་ན་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཙ. ཏ་ཏྠ ཀོ་ས་ལླཾ ཨ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཨ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླཾ? ཨི་མེ དྷ་མྨེ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཙེ་ཝ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (ཝི་བྷ. ༧༧༡).
ས་བྦ་ཏྠ པ་ན ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་ཡེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎེ་སུ ཏཾ་ཁ་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཋཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཀཾ ཀོ་ས་ལླཾ ཨུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླཾ ནཱ་མ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ས་བྦཱ་པི ཏ་ཏྲུ་པཱ་ཡཱ པ་ཉྙཱ ཨུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ’’ནྟི (ཝི་བྷ. ༧༧༡). ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཡཱ་པཱ་ཡ་ཨུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཱ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཏྟི་ཀེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཁ་ནྡྷེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་ཉྙཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ. པ་ར་སྶ ཁ་ནྡྷེ བཱ་ཧི་རཾ ཝཱ ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷ་རཱུ་པཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ བ་ཧི་དྡྷཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ. ཨུ་བྷ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཱ.
༤༢༨. ཙ་ཏུ་ཀྐེ་སུ པ་ཋ་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ དུ་ཀྑེ ཉཱ་ཎཾ. དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡེ ཉཱ་ཎཾ. དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷེ ཉཱ་ཎཾ. དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཉཱ་ཎནྟི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཉཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ.
དུ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱ་དཱི་སུ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཉཱ་ཎཱ་ནི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘ཨ་ཏྠེ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. དྷ་མྨེ ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཏ་ཏྲ་དྷ་མྨ་ནི་རུ་ཏྟཱ་བྷི་ལཱ་པེ ཉཱ་ཎཾ ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཉཱ་ཎེ་སུ ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༧༡༨).
ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠོཏི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཧེ་ཏུ་ཕ་ལཾ ཧི ཡ་སྨཱ ཧེ་ཏུ་ཨ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨ་རི་ཡ་ཏི ཨ་དྷི་ག་མི་ཡ་ཏི ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་ཙྩ་ཡ་ས་མྦྷཱུ་ཏཾ, ནི་བྦཱ་ནཾ, བྷཱ་སི་ཏ་ཏྠོ, ཝི་པཱ་ཀོ, ཀི་རི་ཡཱ་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏཾ ཨ་ཏྠཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. དྷ་མྨོཏི་པི ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ཙྩ་ཡོ ཧི ཡ་སྨཱ ཏཾ ཏཾ ད་ཧ་ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ཝཱ ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ཝཱ དེ་ཏི, ཏ་སྨཱ དྷ་མྨོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཡོ ཀོ་ཙི ཕ་ལ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ ཧེ་ཏུ, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ, བྷཱ་སི་ཏཾ, ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནྟི ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ དྷ་མྨོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ.
ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཧི ཨ་ཏྠོ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ –
‘‘དུ་ཀྑེ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡེ ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཧེ་ཏུ་མྷི ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཧེ་ཏུ་ཕ་ལེ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཡེ དྷ་མྨཱ ཛཱ་ཏཱ བྷཱུ་ཏཱ ས་ཉྫཱ་ཏཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ. ཨི་མེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཡ་མྷཱ དྷ་མྨཱ ཏེ དྷ་མྨཱ ཛཱ་ཏཱ བྷཱུ་ཏཱ ས་ཉྫཱ་ཏཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ, ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཛ་རཱ་མ་ར་ཎེ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ས་མུ་ད་ཡེ ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ…པེ… ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷེ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི སུ་ཏྟཾ གེ་ཡྻཾ…པེ… ཝེ་ད་ལླཾ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. སོ ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ’ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ? ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཀུ་ས་ལཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི…པེ… ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ. ཨི་མེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཏེ་སཾ ཝི་པཱ་ཀེ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༧༡༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ན་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏོ.
ཏ་ཏྲ་དྷ་མྨ་ནི་རུ་ཏྟཱ་བྷི་ལཱ་པེ ཉཱ་ཎནྟི ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཙ དྷ་མྨེ ཙ ཡཱ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟི ཨ་བྱ་བྷི་ཙཱ་རཱི ཝོ་ཧཱ་རོ. ཏ་ད་བྷི་ལཱ་པེ ཏ་སྶ བྷཱ་ས་ནེ ཨུ་དཱི་ར་ཎེ ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏཾ ཨུ་དཱི་རི་ཏཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཡཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟི, ཨ་ཡཾ ན ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶཱ དྷ་མྨ་ནི་རུ་ཏྟི་ས་ཉྙི་ཏཱ་ཡ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟི་ཡཱ མཱ་ག་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ མཱུ་ལ་བྷཱ་སཱ་ཡ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟོ ཧི ཕ་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཡཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟཱི་ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཕ་སྶཱ ཝེ་ད་ནོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཾ པ་ན ཨ་ཡཾ ན ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟཱི་ཏི.
ཉཱ་ཎེ་སུ ཉཱ་ཎནྟི ས་བྦ་ཏྠ ཉཱ་ཎ་མཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཉཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཉཱ་ཎཾ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་སུ ཝཱ ཏེ་སུ ཉཱ་ཎེ་སུ ས་གོ་ཙ་ར་ཀི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱཏི ཨ་ཏྠོ.
༤༢༩. ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཙེ་ཏཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ དྭཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་བྷེ་དཾ ག་ཙྪ་ནྟི སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མི་ཡ་ཉྩ ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མི་ཡ་ཉྩ.
ཏ་ཏྠ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་ཉྩ ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཱ. ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་ཙི་ཏྟ་ག་ཧ་པ་ཏི་དྷ་མྨི་ཀ་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཨུ་པཱ་ལི་ག་ཧ་པ་ཏི་ཁུ་ཛྫུ་ཏྟ་རཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་དཱི་ནཾ སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མི་ཡཾ. ཨེ་ཝཾ དྭཱི་སུ བྷཱུ་མཱི་སུ པ་བྷེ་དཾ ག་ཙྪ་ནྟི་ཡོ་པི ཙེ་ཏཱ ཨ་དྷི་ག་མེ་ན པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཝ་ནེ་ན པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཡ པུ་བྦ་ཡོ་གེ་ན ཙཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་ས་དཱ ཧོ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་ག་མོ ནཱ་མ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི. པ་རི་ཡ་ཏྟི ནཱ་མ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་སྶ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནཾ. ས་ཝ་ནཾ ནཱ་མ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨ་ཏྠིཾ ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ. པ་རི་པུ་ཙྪཱ ནཱ་མ པཱ་ལི༹་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་དཱི་སུ ག་ཎྛི་པ་ད་ཨ་ཏྠ་པ་ད་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ, པུ་བྦ་ཡོ་གོ ནཱ་མ པུ་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་ས་ནེ ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡཱ་ཝ ཨ་ནུ་ལོ་མཾ གོ་ཏྲ་བྷུ་ས་མཱི་པཾ, ཏཱ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གོ.
ཨ་པ་རེ ཨཱ་ཧུ –
‘‘པུ་བྦ་ཡོ་གོ བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཾ, དེ་ས་བྷཱ་སཱ ཙ ཨཱ་ག་མོ;
པ་རི་པུ་ཙྪཱ ཨ་དྷི་ག་མོ, ག་རུ་ས་ནྣི་སྶ་ཡོ ཏ་ཐཱ;
མི་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི ཙེ་ཝཱ་ཏི, པ་ཊི་ས་མྦྷི་ད་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པུ་བྦ་ཡོ་གོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡོ་ཝ. བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཾ ནཱ་མ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ས་ཏྠེ་སུ ཙ སི་པྤཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཙ ཀུ་ས་ལ་ཏཱ. དེ་ས་བྷཱ་སཱ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་ས་ཏ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ. ཝི་སེ་སེ་ན པ་ན མཱ་ག་དྷི་ཀེ ཀོ་ས་ལླཾ. ཨཱ་ག་མོ ནཱ་མ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨོ་པ་མྨ་ཝ་གྒ་མ་ཏྟ་སྶ་པི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་སྶ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནཾ. པ་རི་པུ་ཙྪཱ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་གཱ་ཐཱ་ཡ་པི ཨ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་པུ་ཙྪ་ནཾ. ཨ་དྷི་ག་མོ ནཱ་མ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ཏཱ ཝཱ…པེ… ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཝཱ. ག་རུ་ས་ནྣི་སྶ་ཡོ ནཱ་མ སུ་ཏ་པ་ཊི་བྷཱ་ན་བ་ཧུ་ལཱ་ནཾ ག་རཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ་སོ. མི་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི ནཱ་མ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ མི་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ བུ་དྡྷཱ ཙ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཙ པུ་བྦ་ཡོ་ག་ཉྩེ་ཝ ཨ་དྷི་ག་མ་ཉྩ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. སཱ་ཝ་ཀཱ ས་བྦཱ་ནི་པི ཨེ་ཏཱ་ནི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. སེ་ཀྑཱ་ནཾ པ་ན སེ་ཀྑ་ཕ་ལ་ཝི་མོ་ཀྑ་ནྟི་ཀཱ. ཨ་སེ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་སེ་ཀྑ་ཕ་ལ་ཝི་མོ་ཀྑ་ནྟི་ཀཱ་ཝ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཧི ད་ས་བ་ལཱ་ནི ཝི་ཡ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི ཨི་མཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ཙ་ཏུ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ་ཏི.
པ་ཉྙཱ་བྷཱུ་མི-མཱུ་ལ-ས་རཱི་ར་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ
༤༣༠. ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡ་སྨཱ ཨི་མཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཱ་དི་བྷེ་དཱ དྷ་མྨཱ བྷཱུ་མི. སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི ཙེ་ཝ ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི ཙཱ་ཏི ཨི་མཱ དྭེ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ མཱུ་ལཾ. དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི, ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷི, མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི, པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི, ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷཱི་ཏི ཨི་མཱ པ་ཉྩ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ ས་རཱི་རཾ. ཏ་སྨཱ ཏེ་སུ བྷཱུ་མི་བྷཱུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨུ་གྒ་ཧ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཉཱ་ཎ་པ་རི་ཙ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ དྭེ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ས་རཱི་ར་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཉྩ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ ས་མྤཱ་དེ་ནྟེ་ན བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ.
༤༣༡. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་ཏྠཱ་རོ, ཡཾ ཏཱ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཱ་དི་བྷེ་དཱ དྷ་མྨཱ བྷཱུ་མཱི’’ཏི, ཨེ་ཏྠ ཁ་ནྡྷཱཏི པ་ཉྩ ཁ་ནྡྷཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི.
རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཐཱ
༤༣༢. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཀི་ཉྩི སཱི་ཏཱ་དཱི་ཧི རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་དེ་ཏཾ རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་མྤི བྷཱུ་ཏོ་པཱ་དཱ་ཡ་བྷེ་ད་ཏོ དུ་ཝི་དྷཾ.
ཏ་ཏྠ བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི. ཏཱ་སཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ན ཏཱ ས་བྦཱ་པི ཨ་ཝ་སེ་ས་དྷཱ་ཏུ་ཏྟ་ཡ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ.
ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ – ཙ་ཀྑུ, སོ་ཏཾ, གྷཱ་ནཾ, ཛི་ཝ྄ཧཱ, ཀཱ་ཡོ, རཱུ་པཾ, ས་དྡོ, ག་ནྡྷོ, ར་སོ, ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ, པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཾ, ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི, ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི, ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ, རཱུ་པ་སྶ ལ་ཧུ་ཏཱ, རཱུ་པ་སྶ མུ་དུ་ཏཱ, རཱུ་པ་སྶ ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ, རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ, རཱུ་པ་སྶ ས་ནྟ་ཏི, རཱུ་པ་སྶ ཛ་ར་ཏཱ, རཱུ་པ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ, ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ་ཏི.
༤༣༣. ཏ་ཏྠ རཱུ་པཱ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་ར་ཧ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱ ཙ་ཀྑུ, རཱུ་པེ་སུ ཨཱ་ཝི་ཉྪ་ན་ར་སཾ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ད་ཊྛུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ཛ་བྷཱུ་ཏ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ.
ས་དྡཱ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་ར་ཧ་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ, སོ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱ སོ་ཏཾ, ས་དྡེ་སུ ཨཱ་ཝི་ཉྪ་ན་ར་སཾ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, སོ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ཛ་བྷཱུ་ཏ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ.
ག་ནྡྷཱ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་ར་ཧ་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ, གྷཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱ གྷཱ་ནཾ, ག་ནྡྷེ་སུ ཨཱ་ཝི་ཉྪ་ན་ར་སཾ, གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, གྷཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ཛ་བྷཱུ་ཏ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ.
ར་སཱ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་ར་ཧ་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཱ, སཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ, ར་སེ་སུ ཨཱ་ཝི་ཉྪ་ན་ར་སཱ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, སཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ཛ་བྷཱུ་ཏ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ.
ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་ར་ཧ་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཕུ་སི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝཱ ཀཱ་ཡོ, ཕོ་ཊྛ་བྦེ་སུ ཨཱ་ཝི་ཉྪ་ན་ར་སོ, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ, ཕུ་སི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ཛ་བྷཱུ་ཏ་པ་ད་ཊྛཱ་ནོ.
༤༣༤. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཏེ་ཛཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་སཱ་དོ ཙ་ཀྑུ, ཝཱ་ཡུ་པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་པཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་སཱ་དཱ སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ, ཀཱ་ཡོ ས་བྦེ་ས་མྤཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་པ་རེ ‘‘ཏེ་ཛཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ པ་སཱ་དོ ཙ་ཀྑུ, ཝི་ཝ་ར་ཝཱ་ཡུ་ཨཱ་པ་པ་ཐ་ཝཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏེ ཝ་ཏྟ་བྦཱ ‘‘སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི. ཨ་དྡྷཱ སུ་ཏྟ་མེ་ཝ ན ད་ཀྑི་སྶ་ནྟི. ཀེ་ཙི པ་ནེ་ཏྠ ‘‘ཏེ་ཛཱ་དཱི་ནཾ གུ་ཎེ་ཧི རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནུ་ག་ཡ྄ཧ་བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟི. ཏེ ཝ་ཏྟ་བྦཱ ‘‘ཀོ པ་ནེ་ཝ་མཱ་ཧ་རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཏེ་ཛཱ་དཱི་ནཾ གུ་ཎཱ’ཏི. ཨ་ཝི་ནི་བྦྷོ་ག་ཝུ་ཏྟཱི་སུ ཧི བྷཱུ་ཏེ་སུ ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ གུ་ཎོ ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ གུ་ཎོ་ཏི ན ལ་བྦྷཱ ཝ་ཏྟུ’’ནྟི. ཨ་ཐཱ་པི ཝ་དེ་ཡྻུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ས་མྦྷཱ་རེ་སུ ཏ་སྶ ཏ་སྶ བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཨི་ཙྪ་ཐ, ཨེ་ཝཾ ཏེ་ཛཱ་དི་ཨ་དྷི་ཀེ་སུ ས་མྦྷཱ་རེ་སུ རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏོ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཏེ་སཾ གུ་ཎཱ’’ཏི. ཏེ ཝ་ཏྟ་བྦཱ ‘‘ཨི་ཙྪེ་ཡྻཱ་མ, ཡ་དི ཨཱ་པཱ་དྷི་ཀ་སྶ ཨཱ་ས་ཝ་སྶ ག་ནྡྷ་ཏོ པ་ཐ་ཝཱི་ཨ་དྷི་ཀེ ཀ་པྤཱ་སེ ག་ནྡྷོ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རོ སི་ཡཱ, ཏེ་ཛཱ་དྷི་ཀ་སྶ ཙ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཏོ སཱི་ཏུ་ད་ཀ་སྶ ཝ་ཎྞོ པ་རི་ཧཱ་ཡེ་ཐ’’. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ པ་ཧཱ་ཡེ་ཏཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཝི་སེ་ས་ཀ་པྤ་ནཾ, ‘‘ཡ་ཐཱ ཨ་ཝི་སེ་སེ་པི ཨེ་ཀ་ཀ་ལཱ་པེ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ རཱུ་པ་ར་སཱ་ད་ཡོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ས་དི་སཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དཱ་ད་ཡོ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཝི་སེ་ས་ཀཱ་ར་ཎེ’’ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ.
ཀིཾ པ་ན ཏཾ ཡཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ? ཀ་མྨ་མེ་ཝ ནེ་སཾ ཝི་སེ་ས་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏ་སྨཱ ཀ་མྨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ, ན བྷཱུ་ཏ་ཝི་སེ་ས་ཏོ. བྷཱུ་ཏ་ཝི་སེ་སེ ཧི ས་ཏི པ་སཱ་དོ་ཝ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ས་མཱ་ནཱ་ན་ཉྷི པ་སཱ་དོ, ན ཝི་ས་མཱ་ནཱ་ན་ནྟི པོ་རཱ་ཎཱ.
༤༣༥. ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ ཝི་སེ་ས་ཝ་ནྟེ་སུ ཙ ཨེ་ཏེ་སུ ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏཱ་ནི ཨ་ས་མྤ་ཏྟ་ཝི་ས་ཡ་གཱ་ཧ་ཀཱ་ནི, ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་སྶ་ཡཾ ཨ་ན་ལླཱི་ན་ནི་སྶ་ཡེ ཨེ་ཝ ཝི་ས་ཡེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ. གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡཱ ས་མྤ་ཏྟ་ཝི་ས་ཡ་གཱ་ཧ་ཀཱ, ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ, ས་ཡ་ཉྩ, ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་སྶ་ཡཾ ཨ་ལླཱི་ནེ་ཡེ་ཝ ཝི་ས་ཡེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ.
༤༣༦. ཙ་ཀྑུ ཙེ་ཏྠ ཡ་དེ་ཏཾ ལོ་ཀེ ནཱི་ལ་པ་ཁུ་མ་ས་མཱ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐ་མ་ཎྜ་ལ་ཝི་ཙི་ཏྟཾ ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་ད་ལ་ས་ནྣི་བྷཾ ཙ་ཀྑཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྶ ས་ས་མྦྷཱ་ར་ཙ་ཀྑུ་ནོ སེ་ཏ་མ་ཎྜ་ལ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཀ་ཎྷ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་བྷི་མུ་ཁེ ཋི་ཏཱ་ནཾ ས་རཱི་ར་ས་ཎྛཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་པ་དེ་སེ ས་ཏྟ་སུ པི་ཙུ་པ་ཊ་ལེ་སུ ཨཱ་སི་ཏྟ་ཏེ་ལཾ པི་ཙུ་པ་ཊ་ལཱ་ནི ཝི་ཡ ས་ཏྟ ཨ་ཀྑི་པ་ཊ་ལཱ་ནི་བྱཱ་པེ་ཏྭཱ དྷཱ་ར་ཎ་ནྷཱ་པ་ན་མ་ཎྜ་ན་བཱི་ཛ་ན་ཀི་ཙྩཱ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷཱ་ཏཱི་ཧི ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་མཱ་རོ ཝི་ཡ ས་ནྡྷཱ་ར་ཎ་བ་ནྡྷ་ན་པ་རི་པཱ་ཙ་ན་ས་མུ་དཱི་ར་ཎ་ཀི་ཙྩཱ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཀ་ཏཱུ་པ་ཀཱ་རཾ ཨུ་ཏུ་ཙི་ཏྟཱ་ཧཱ་རེ་ཧི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་ནཱ ཨ་ནུ་པཱ་ལི་ཡ་མཱ་ནཾ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ར་སཱ་དཱི་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏཾ པ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨཱུ་ཀཱ་སི་ར་མ་ཏྟཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ –
‘‘ཡེ་ན ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དེ་ན, རཱུ་པཱ་ནི མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི;
པ་རི་ཏྟཾ སུ་ཁུ་མཾ ཨེ་ཏཾ, ཨཱུ་ཀཱ་སི་ར་ས་མཱུ་པ་མ’’ནྟི.
ས་ས་མྦྷཱ་ར་སོ་ཏ་བི་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ ཏ་ནུ་ཏ་མྦ་ལོ་མཱ་ཙི་ཏེ ཨ་ངྒུ་ལི་ཝེ་དྷ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནེ པ་དེ་སེ སོ་ཏཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཀ་ཏཱུ་པ་ཀཱ་རཾ ཨུ་ཏུ་ཙི་ཏྟཱ་ཧཱ་རེ་ཧི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་ནཱ ཨ་ནུ་པཱ་ལི་ཡ་མཱ་ནཾ ཝ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏཾ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏི.
ས་ས་མྦྷཱ་ར་གྷཱ་ན་བི་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ ཨ་ཛ་པ་ད་ས་ཎྛཱ་ནེ པ་དེ་སེ གྷཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རུ་པ་ཀཱ་རུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ནཱ་ནུ་པཱ་ལ་ན་པ་རི་ཝཱ་རཾ གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏི.
ས་ས་མྦྷཱ་ར་ཛི་ཝ྄ཧཱ་མ་ཛ྄ཛྷ་སྶ ཨུ་པ་རི ཨུ་པྤ་ལ་ད་ལ་གྒ་ས་ཎྛཱ་ནེ པ་དེ་སེ ཛི་ཝ྄ཧཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རུ་པ་ཀཱ་རུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ནཱ་ནུ་པཱ་ལ་ན་པ་རི་ཝཱ་རཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ ཏི་ཊྛ་ཏི.
ཡཱ་ཝ་ཏཱ པ་ན ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ས་བྦ་ཏྠ ཀཱ་ཡོ ཀ་པྤཱ་ས་པ་ཊ་ལེ སྣེ་ཧོ ཝི་ཡ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རུ་པ་ཀཱ་རུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ནཱ་ནུ་པཱ་ལ་ན་པ་རི་ཝཱ་རོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནོ ཏི་ཊྛ་ཏི.
ཝ་མྨི་ཀ་ཨུ་ད་ཀཱ་ཀཱ་ས་གཱ་མ་སི་ཝ་ཐི་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏ་ས་གོ་ཙ་ར་ནི་ནྣཱ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཧི་སུ་སུ་མཱ་ར་པ་ཀྑཱི་ཀུ་ཀྐུ་ར་སི་ངྒཱ་ལཱ་རཱུ་པཱ་དི་ས་གོ་ཙ་ར་ནི་ནྣཱ་ཝ ཨེ་ཏེ ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
༤༣༧. ཏ་ཏོ པ་རེ་སུ པ་ན རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཙ་ཀྑུ་པ་ཊི་ཧ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ རཱུ་པཾ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝ་ར་སཾ, ཏ་སྶེ་ཝ གོ་ཙ་ར་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་བྦཱ་ནི་པི ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ་ནི. ཡ་ཏྠ པ་ན ཝི་སེ་སོ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ཝ་ཀྑཱ་མ. ཏ་ཡི་དཾ ནཱི་ལཾ པཱི་ཏ་ཀ་ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཾ.
སོ་ཏ་པ་ཊི་ཧ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་དྡོ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝ་ར་སོ, ཏ་སྶེ་ཝ གོ་ཙ་ར་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ. བྷེ་རི་ས་དྡོ མུ་དི་ངྒ་ས་དྡོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷོ.
གྷཱ་ན་པ་ཊི་ཧ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ག་ནྡྷོ, གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝ་ར་སོ, ཏ་སྶེ་ཝ གོ་ཙ་ར་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ. མཱུ་ལ་ག་ནྡྷོ སཱ་ར་ག་ནྡྷོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷོ.
ཛི་ཝ྄ཧཱ་པ་ཊི་ཧ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ར་སོ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝ་ར་སོ, ཏ་སྶེ་ཝ གོ་ཙ་ར་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ. མཱུ་ལ་ར་སོ ཁ་ནྡྷ་ར་སོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷོ.
༤༣༨. ཨི་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨི་ཏྠཱི་ཏི པ་ཀཱ་ས་ན་ར་སཾ, ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ནི་མི་ཏྟ་ཀུ་ཏྟཱ་ཀ་པྤཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. པུ་རི་ས་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཾ པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཾ, པུ་རི་སོ་ཏི པ་ཀཱ་ས་ན་ར་སཾ, པུ་རི་ས་ལི་ངྒ་ནི་མི་ཏྟ་ཀུ་ཏྟཱ་ཀ་པྤཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཀཱ་ཡ་པྤ་སཱ་དོ ཝི་ཡ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ བྱཱ་པ་ཀ་མེ་ཝ, ན ཙ ཀཱ་ཡ་པ་སཱ་དེ་ན ཋི་ཏོ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏ་ནྟི ཝཱ ཨ་ཊྛི་ཏོ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏ་ནྟི ཝཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, རཱུ་པ་ར་སཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ངྐ་རོ ན་ཏྠི.
༤༣༩. ས་ཧ་ཛ་རཱུ་པཱ་ནུ་པཱ་ལ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ཏེ་སཾ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ར་སཾ, ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ ཋ་པ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཡཱ་པ་ཡི་ཏ་བྦ་བྷཱུ་ཏ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ས་ནྟེ་པི ཙ ཨ་ནུ་པཱ་ལ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་མྷི ཝི་དྷཱ་ནེ ཨ་ཏྠི་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཏཾ ས་ཧ་ཛ་རཱུ་པཱ་ནི ཨ་ནུ་པཱ་ལེ་ཏི ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ལཱ་དཱི་ནི. ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣེ་པི ཙ དྷ་མྨེ པཱ་ལེ་ཏི དྷཱ་ཏི ཝི་ཡ ཀུ་མཱ་རཾ. ས་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་དྷ་མྨ་ས་མྦ་ནྡྷེ་ནེ་ཝ ཙ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ནི་ཡཱ་མ་ཀོ ཝི་ཡ. ན བྷ་ངྒ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་ཝ་ཏྟ་ཡི་ཏ་བྦཱ་ན་ཉྩ ཨ་བྷཱ་ཝཱ. ན བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ཋ་པེ་ཏི, ས་ཡཾ བྷི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ. ཁཱི་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཝ་ཊྚི་སྣེ་ཧོ དཱི་པ་སི་ཁཾ. ན ཙ ཨ་ནུ་པཱ་ལ་ན་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛ་པ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཏ་སྶ ཏ་སྶ སཱ་དྷ་ན་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
༤༤༠. མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ནི་སྶ་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ, ཏཱ་ས་ཉྙེ་ཝ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཨཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ར་སཾ, ཨུ་བྦ་ཧ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཧ་ད་ཡ་སྶ ཨ་ནྟོ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ ལོ་ཧི་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་ནྡྷཱ་ར་ཎཱ་དི་ཀི་ཙྩེ་ཧི བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཀ་ཏཱུ་པ་ཀཱ་རཾ ཨུ་ཏུ་ཙི་ཏྟཱ་ཧཱ་རེ་ཧི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་ནཱ ཨ་ནུ་པཱ་ལི་ཡ་མཱ་ནཾ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ན་ཉྩེ་ཝ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྩ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏི.
༤༤༡. ཨ་བྷི་ཀྐ་མཱ་དི་པ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་ཧ་ཛ་རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཐ་མྦྷ་ན་ས་ནྡྷཱ་ར་ཎ་ཙ་ལ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝི་ཀཱ་རོ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་པ་ཀཱ་ས་ན་ར་སཱ, ཀཱ་ཡ་ཝི་པྥ་ནྡ་ན་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. སཱ པ་ནེ་སཱ ཀཱ་ཡ་ཝི་པྥ་ནྡ་ནེ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ, ས་ཡ་ཉྩ ཏེ་ན ཀཱ་ཡ་ཝི་པྥ་ནྡ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ‘‘ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཱ་ཡ ཙ པ་ན ཙ་ལི་ཏེ་ཧི ཙི་ཏྟ་ཛ་རཱུ་པེ་ཧི ཨ་བྷི་ས་མྦ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ཏུ་ཛཱ་དཱི་ན་མྤི ཙ་ལ་ན་ཏོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མཱ་ད་ཡོ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཝ་ཙཱི་བྷེ་ད་པ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་གྷ་ཊྚ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝི་ཀཱ་རོ ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ར་སཱ, ཝ་ཙཱི་གྷོ་ས་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. སཱ པ་ནེ་སཱ ཝ་ཙཱི་གྷོ་སེ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ, ས་ཡ་ཉྩ ཏཱ་ཡ ཝ་ཙཱི་གྷོ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ‘‘ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ར་ཉྙེ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ བ་ནྡྷ་གོ་སཱི་སཱ་དི་ཨུ་ད་ཀ་ནི་མི་ཏྟཾ དི་སྭཱ ཨུ་ད་ཀ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཡ་ཝི་པྥ་ནྡ་ན་ཉྩེ་ཝ ཝ་ཙཱི་གྷོ་ས་ཉྩ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི.
༤༤༢. རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ, རཱུ་པ་པ་རི་ཡ་ནྟ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ར་སཱ, རཱུ་པ་མ་རི་ཡཱ་དཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཨ་ས་མྥུ་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ཙྪི་དྡ་ཝི་ཝ་ར་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ, པ་རི་ཙྪི་ནྣ་རཱུ་པ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཡཱ་ཡ པ་རི་ཙྪི་ནྣེ་སུ རཱུ་པེ་སུ ཨི་ད་མི་ཏོ ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡ་ནྟི ཙ ཧོ་ཏི.
༤༤༣. ཨ་ད་ནྡྷ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎཱ རཱུ་པ་སྶ ལ་ཧུ་ཏཱ, རཱུ་པཱ་ནཾ ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ནོ་ད་ན་ར་སཱ, ལ་ཧུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ལ་ཧུ་རཱུ་པ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཨ་ཐ་དྡྷ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎཱ རཱུ་པ་སྶ མུ་དུ་ཏཱ, རཱུ་པཱ་ནཾ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ནོ་ད་ན་ར་སཱ, ས་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ་སུ ཨ་ཝི་རོ་དྷི་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, མུ་དུ་རཱུ་པ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ས་རཱི་ར་ཀི་རི་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཉྙ་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཱ རཱུ་པ་སྶ ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ, ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ་ཝི་ནོ་ད་ན་ར་སཱ, ཨ་དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཀ་མྨ་ཉྙ་རཱུ་པ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ.
ཨེ་ཏཱ པ་ན ཏི་སྶོ ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ཛ་ཧ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཡོ ཨ་རོ་གི་ནོ ཝི་ཡ རཱུ་པཱ་ནཾ ལ་ཧུ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ད་ནྡྷ་ཏཱ ལ་ཧུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་པྤ་ཀཱ་རོ རཱུ་པ་ད་ནྡྷ་ཏྟ་ཀ་ར་དྷཱ་ཏུ་ཀྑོ་བྷ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ, སོ རཱུ་པ་ཝི་ཀཱ་རོ རཱུ་པ་སྶ ལ་ཧུ་ཏཱ. ཡོ པ་ན སུ་པ་རི་མ་དྡི་ཏ་ཙ་མྨ་སྶེ་ཝ རཱུ་པཱ་ནཾ མུ་དུ་བྷཱ་ཝོ ས་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་སེ་སུ ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ན་བྷཱ་ཝ་མ་དྡ་ཝ་པྤ་ཀཱ་རོ རཱུ་པ་ཏྠ་དྡྷ་ཏྟ་ཀ་ར་དྷཱ་ཏུ་ཀྑོ་བྷ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ, སོ རཱུ་པ་ཝི་ཀཱ་རོ རཱུ་པ་སྶ མུ་དུ་ཏཱ. ཡོ པ་ན སུ་ད་ནྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་སྶེ་ཝ རཱུ་པཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཉྙ་བྷཱ་ཝོ ས་རཱི་ར་ཀི་རི་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་རོ ས་རཱི་ར་ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ན་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཀ་ར་དྷཱ་ཏུ་ཀྑོ་བྷ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ, སོ རཱུ་པ་ཝི་ཀཱ་རོ རཱུ་པ་སྶ ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་སཾ ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༤༤༤. ཨཱ་ཙ་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎོ རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ, པུ་བྦ་ནྟ་ཏོ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨུ་མྨུ་ཛྫཱ་པ་ན་ར་སོ, ནི་ཡྻཱ་ཏ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ, པ་རི་པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ ཝཱ, ཨུ་པ་ཙི་ཏ་རཱུ་པ་པ་ད་ཊྛཱ་ནོ. པ་ཝ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཱ རཱུ་པ་སྶ ས་ནྟ་ཏི, ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷ་ན་ར་སཱ, ཨ་ནུ་པ་ཙྪེ་ད་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷ་ཀ་རཱུ་པ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ཛཱ་ཏི་རཱུ་པ་སྶེ་ཝཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨཱ་ཀཱ་ར་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏོ པ་ན ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན ཙ ‘‘ཨུ་པ་ཙ་ཡོ ས་ནྟ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་དྡེ་ས་དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཏོ ནཱ་ན་ཏྟཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨི་མེ་སཾ པ་དཱ་ནཾ ནི་དྡེ་སེ ‘‘ཡོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་ཡོ, སོ རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ. ཡོ རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ, སཱ རཱུ་པ་སྶ ས་ནྟ་ཏཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༦༤༡-༦༤༢) ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་མྤི ‘‘ཨཱ་ཙ་ཡོ ནཱ་མ ནི་བྦ་ཏྟི, ཨུ་པ་ཙ་ཡོ ནཱ་མ ཝ་ཌྜྷི, ས་ནྟ་ཏི ནཱ་མ པ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༦༤༡) ཝ་ཏྭཱ ‘‘ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཁ་ཏ་ཀཱུ་པ་ཀ་མྷི ཨུ་ད་ཀུ་གྒ་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཙ་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟི, པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ ཝ་ཌྜྷི, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ས་ནྟ་ཏི པ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༦༤༡) ཨུ་པ་མཱ ཀ་ཏཱ.
ཨུ་པ་མཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཙ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏི? ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨཱ་ཙ་ཡོ ཀ་ཐི་ཏོ, ཨཱ་ཙ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཡཱ རཱུ་པཱ་ནཾ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི, སཱ ཨཱ་ཙ་ཡོ. ཡཱ ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟི, སཱ ཝ་ཌྜྷི་ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ. ཡཱ ཏེ་ས་མྤི ཨུ་པ་རི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨ་ཉྙེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟི, སཱ ཨ་ནུ་པ་བ་ནྡྷཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ས་ནྟ་ཏཱི་ཏི ཙ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
རཱུ་པ་པ་རི་པཱ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཛ་ར་ཏཱ, ཨུ་པ་ན་ཡ་ན་ར་སཱ, ས་བྷཱ་ཝཱ་ན་པ་ག་མེ་པི ན་ཝ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ག་མ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱི་ཧི་པུ་རཱ་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ, པ་རི་པ་ཙྩ་མཱ་ན་རཱུ་པ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཁ་ཎྜི་ཙྩཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ད་ནྟཱ་དཱི་སུ ཝི་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཏོ ཨི་དཾ པཱ་ཀ་ཊ་ཛ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཛ་རཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶཱ ཨེ་ས ཝི་ཀཱ་རོ ན་ཏྠི, ཡཱ ཙ པ་ཐ་ཝཱི ཨུ་ད་ཀ་པ་བྦ་ཏ་ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་དཱི་སུ ཨ་ཝཱི་ཙི་ཛ་རཱ ནཱ་མ.
པ་རི་བྷེ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཱ རཱུ་པ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ, སཾ་སཱི་ད་ན་ར་སཱ, ཁ་ཡ་ཝ་ཡ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, པ་རི་བྷི་ཛྫ་མཱ་ན་རཱུ་པ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ.
༤༤༥. ཨོ་ཛཱ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ, རཱུ་པཱ་ཧ་ར་ཎ་ར་སོ, ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ, ཀ་བ་ལ༹ཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུ་པ་ད་ཊྛཱ་ནོ. ཡཱ་ཡ ཨོ་ཛཱ་ཡ ས་ཏྟཱ ཡཱ་པེ་ནྟི, ཏ་སྶཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
༤༤༦. ཨི་མཱ་ནི ཏཱ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་རཱུ་པཱ་ནེ་ཝ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན བ་ལ་རཱུ་པཾ ས་མྦྷ་ཝ་རཱུ་པཾ ཛཱ་ཏི་རཱུ་པཾ རོ་ག་རཱུ་པཾ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ མ་ཏེ་ན མི་དྡྷ་རཱུ་པ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི རཱུ་པཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་དྡྷཱ མུ་ནཱི་སི ས་མྦུ་དྡྷོ, ན་ཏྠི ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཏ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི (སུ. ནི. ༥༤༦) ཝ་ཏྭཱ མི་དྡྷ་རཱུ་པཾ ཏཱ་ཝ ན་ཏྠི་ཡེ་ཝཱ་ཏི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ. ཨི་ཏ་རེ་སུ རོ་ག་རཱུ་པཾ ཛ་ར་ཏཱ་ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ, ཛཱ་ཏི་རཱུ་པཾ ཨུ་པ་ཙ་ཡ་ས་ནྟ་ཏི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན, ས་མྦྷ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན, བ་ལ་རཱུ་པཾ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་མྤི ཝི་སུཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ.
ཨི་ཏི ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ རཱུ་པཾ ཧོ་ཏི ཨ་ནཱུ་ན་མ་ན་དྷི་ཀཾ.
༤༤༧. ཏཾ ས་བྦ་མྤི ན ཧེ་ཏུ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཧེ་ཏུ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཾ ལོ་ཀི་ཡཾ སཱ་ས་ཝ་མེ་ཝཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཾ.
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཾ བཱ་ཧི་རཾ, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ སུ་ཁུ་མཾ, དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ, ནི་པྥ་ནྣཾ ཨ་ནི་པྥ་ནྣཾ, པ་སཱ་ད་རཱུ་པཾ ན་པ་སཱ་ད་རཱུ་པཾ, ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨུ་པཱ་དི་ཎྞཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཎྞ་ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ.
ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑཱ་དི་པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཀི་ཙྩ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཾ, སེ་སཾ ཏ་ཏོ བཱ་ཧི་ར་ཏྟཱ བཱ་ཧི་རཾ. ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ན་ཝ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཛྫི་ཏཱ ཏི་སྶོ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཙཱ་ཏི དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷཾ གྷ་ཊྚ་ན་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ, སེ་སཾ ཏ་ཏོ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏྟཱ སུ་ཁུ་མཾ. ཡཾ སུ་ཁུ་མཾ ཏ་དེ་ཝ དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ དཱུ་རེ, ཨི་ཏ་རཾ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ས་ནྟི་ཀེ. ཙ་ཏ་སྶོ དྷཱ་ཏུ་ཡོ, ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཏེ་ར་ས, ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝི་དྷཾ རཱུ་པཾ པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝི་ཀཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ས་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏོ ནི་པྥ་ནྣཾ, སེ་སཾ ཏ་བྦི་པ་རཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནི་པྥ་ནྣཾ. ཙ་ཀྑཱ་དི་པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ག་ཧ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་དཱ་ས་ཏ་ལཾ ཝི་ཡ ཝི་པྤ་ས་ནྣ་ཏྟཱ པ་སཱ་ད་རཱུ་པཾ, ཨི་ཏ་རཾ ཏ་ཏོ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏྟཱ ན་པ་སཱ་ད་རཱུ་པཾ. པ་སཱ་ད་རཱུ་པ་མེ་ཝ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཱ་དི་ཏྟ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡ་ཊྛེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, སེ་སཾ ཏ་ཏོ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ. ཡཾ ཀ་མྨ་ཛ་ནྟི པ་ར་ཏོ ཝ་ཀྑཱ་མ, ཏཾ ཀ་མྨེ་ན ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཏྟཱ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞཾ, སེ་སཾ ཏ་ཏོ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཎྞཾ.
༤༤༨. པུ་ན ས་བྦ་མེ་ཝ རཱུ་པཾ ས་ནི་ད་སྶ་ན་ཀ་མྨ་ཛཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ རཱུ་པཾ ས་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷཾ, སེ་སཾ ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷཾ. ས་བྦ་མྤི སུ་ཁུ་མཾ ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ས་ནི་ད་སྶ་ན་ཏྟི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ. ཀ་མྨ་ཛཱ་དི་ཏྟི་ཀ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཀ་མྨ་ཏོ ཛཱ་ཏཾ ཀ་མྨ་ཛཾ, ཏ་ད་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་ཛཱ་ཏཾ ཨ་ཀ་མྨ་ཛཾ, ན་ཀུ་ཏོ་ཙི་ཛཱ་ཏཾ ནེ་ཝ ཀ་མྨ་ཛཾ ནཱ་ཀ་མྨ་ཛཾ. ཙི་ཏྟ་ཏོ ཛཱ་ཏཾ ཙི་ཏྟ་ཛཾ, ཏ་ད་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་ཛཱ་ཏཾ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཛཾ, ན་ཀུ་ཏོ་ཙི་ཛཱ་ཏཾ ནེ་ཝ ཙི་ཏྟ་ཛཾ ནཱ་ཙི་ཏྟ་ཛཾ, ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ ཛཱ་ཏཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཛཾ, ཏ་ད་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་ཛཱ་ཏཾ ཨ་ནཱ་ཧཱ་ར་ཛཾ, ན་ཀུ་ཏོ་ཙི་ཛཱ་ཏཾ ནེ་ཝ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཛཾ ན་ཨ་ནཱ་ཧཱ་ར་ཛཾ. ཨུ་ཏུ་ཏོ ཛཱ་ཏཾ ཨུ་ཏུ་ཛཾ, ཏ་ད་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་ཛཱ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཏུ་ཛཾ, ན་ཀུ་ཏོ་ཙི་ཛཱ་ཏཾ ནེ་ཝ ཨུ་ཏུ་ཛཾ ན་ཨ་ནུ་ཏུ་ཛནྟི ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་ཛཱ་དི་ཏྟི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ.
༤༤༩. པུ་ན དི་ཊྛཱ་དི་རཱུ་པ་རཱུ་པཱ་དི་ཝ་ཏྠཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ. ཏ་ཏྠ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ དི་ཊྛཾ ནཱ་མ ད་སྶ་ན་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ, ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ སུ་ཏཾ ནཱ་མ ས་ཝ་ན་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ, ག་ནྡྷ་ར་ས་ཕོ་ཊྛ་བྦ་ཏྟ་ཡཾ མུ་ཏཾ ནཱ་མ ས་མྤ་ཏྟ་གཱ་ཧ་ཀ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ, སེ་སཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ ནཱ་མ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶེ་ཝ ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ དི་ཊྛཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ.
ནི་པྥ་ནྣ་རཱུ་པཾ པ་ནེ་ཏྠ རཱུ་པ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ, ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ པ་རི་ཙྪེ་ད་རཱུ་པཾ ནཱ་མ, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཨཱ་དི ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཝི་ཀཱ་ར་རཱུ་པཾ ནཱ་མ, ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་བྷ་ངྒཾ ལ་ཀྑ་ཎ་རཱུ་པཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་རཱུ་པཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ.
ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཧ་ད་ཡ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ, ཏཾ ཝ་ཏྠུ ན དྭཱ་རཾ. ཝི་ཉྙ་ཏྟི་དྭ་ཡཾ དྭཱ་རཾ ན ཝ་ཏྠུ. པ་སཱ་ད་རཱུ་པཾ ཝ་ཏྠུ ཙེ་ཝ དྭཱ་ར་ཉྩ. སེ་སཾ ནེ་ཝ ཝ་ཏྠུ ན དྭཱ་རནྟི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྠཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ.
༤༥༠. པུ་ན ཨེ་ཀ་ཛཾ, དྭི་ཛཾ, ཏི་ཛཾ, ཙ་ཏུ་ཛཾ, ན་ཀུ་ཏོ་ཙི་ཛཱ་ཏ་ནྟི ཨི་མེ་སཾ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ. ཏ་ཏྠ ཀ་མྨ་ཛ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟ་ཛ་མེ་ཝ ཙ ཨེ་ཀ་ཛཾ ནཱ་མ. ཏེ་སུ ས་དྡྷིཾ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ་རཱུ་པཾ ཀ་མྨ་ཛམེ་ཝ. ཝི་ཉྙ་ཏྟི་དྭ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ཛམེ་ཝ. ཡཾ པ་ན ཙི་ཏྟ་ཏོ ཙ ཨུ་ཏུ་ཏོ ཙ ཛཱ་ཏཾ, ཏཾ དྭི་ཛཾ ནཱ་མ, ཏཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝ. ཡཾ ཨུ་ཏུ་ཙི་ཏྟཱ་ཧཱ་རེ་ཧི ཛཱ་ཏཾ, ཏཾ ཏི་ཛཾ ནཱ་མ, ཏཾ པ་ན ལ་ཧུ་ཏཱ་དི་ཏྟ་ཡ་མེ་ཝ. ཡཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི ཀ་མྨཱ་དཱི་ཧི ཛཱ་ཏཾ, ཏཾ ཙ་ཏུ་ཛཾ ནཱ་མ, ཏཾ ལ་ཀྑ་ཎ་རཱུ་པ་ཝ་ཛྫཾ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཧོ་ཏི. ལ་ཀྑ་ཎ་རཱུ་པཾ པ་ན ན་ཀུ་ཏོ་ཙི་ཛཱ་ཏཾ. ཀ་སྨཱ? ན ཧི ཨུ་པྤཱ་ད་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ ཨ་ཏྠི, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ པ་རི་པཱ་ཀ་བྷེ་ད་མ་ཏྟཾ ཨི་ཏ་ར་དྭ་ཡཾ. ཡ་མྤི ‘‘རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ག་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ར་སཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ རཱུ་པ་སྶ ལ་ཧུ་ཏཱ, རཱུ་པ་སྶ མུ་དུ་ཏཱ, རཱུ་པ་སྶ ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ, རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ, རཱུ་པ་སྶ ས་ནྟ་ཏི, ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དྷ. ས. ༡༢༠༡) ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཀུ་ཏོ་ཙི་ཛཱ་ཏ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏཾ པ་ན རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཀི་ཙྩཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཀྑ་ཎེ དི་ཊྛ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ་མུ་ཁཾ.
ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཐཱ
༤༥༡. ཨི་ཏ་རེ་སུ པ་ན ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ; ཡཾ་ཀི་ཉྩི ས་ཉྫཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ; ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ; ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷེ ཝི་ཉྙཱ་ཏེ ཨི་ཏ་རེ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ.
ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ? ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༤༩). ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙི་ཏྟཾ མ་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཾ. ཏ་དེ་ཏཾ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་མྤི ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཉྩ.
༤༥༢. ཏ་ཏྠ ཀུ་ས་ལཾ བྷཱུ་མི་བྷེ་ད་ཏོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ སོ་མ་ན་སྶུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ར་བྷེ་ད་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རཾ ས་ས་ངྑཱ་ར་ཉྩ, ཏ་ཐཱ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རཾ ས་ས་ངྑཱ་ར་ཉྩ, ཏ་ཐཱ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ.
ཡ་དཱ ཧི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཧེ་ཏུཾ ཨཱ་ག་མྨ ཧ་ཊྛ་པ་ཧ་ཊྛོ ‘‘ཨ་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ (མ. ནི. ༡.༤༤༡) ས་མྨཱ་དི་ཊྛིཾ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ ཨ་སཾ་སཱི་ད་ནྟོ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧི་ཏོ པ་རེ་ཧི དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི, ཏ་དཱ་སྶ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རཾ ཧོ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛིཾ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ ཨ་མུ་ཏྟ་ཙཱ་ག་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན སཾ་སཱི་ད་མཱ་ནོ ཝཱ པ་རེ་ཧི ཝཱ ཨུ་སྶཱ་ཧི་ཏོ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་དཱ་སྶ ཏ་དེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ས་ས་ངྑཱ་རཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མ་སྨི་ཉྷི ཨ་ཏྠེ ས་ངྑཱ་རོ་ཏི ཨེ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ པ་རེ་སཾ ཝཱ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་སྶ པུ་བྦ་པ་ཡོ་ག་སྶཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་དཱ པ་ན ཉཱ་ཏི་ཛ་ན་སྶ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ནེ་ན ཛཱ་ཏ་པ་རི་ཙ་ཡཱ བཱ་ལ་དཱ་ར་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏཱ ས་ཧ་སཱ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཧ་ཏྠ་ག་ཏཾ ད་ད་ནྟི ཝཱ ཝ་ནྡ་ནྟི ཝཱ, ཏ་དཱ ཏ་ཏི་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན ‘‘དེ་ཐ ཝ་ནྡ་ཐཱ་ཏི’’ ཉཱ་ཏཱི་ཧི ཨུ་སྶཱ་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་དཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཝཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ག་མྨ ཙ་ཏཱུ་སུ་པི ཝི་ཀ་པྤེ་སུ སོ་མ་ན་སྶ་ར་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་དཱ སེ་སཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ སོ་མ་ན་སྶུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ར་བྷེ་ད་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ པ་ན ཛྷཱ་ན་ངྒ་ཡོ་ག་བྷེ་ད་ཏོ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་པཱི་ཏི་སུ་ཁ་ས་མཱ་དྷི་ཡུ་ཏྟཾ པ་ཋ་མཾ, ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཏོ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཝི་ཙཱ་རཾ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཏོ ཝི་ར་ཏྟ་པཱི་ཏི་ཀཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མཱ་དྷི་ཡུ་ཏྟཾ པ་ཉྩ་མ་ནྟི.
ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨཱ་རུ་པྤཱ་ནཾ ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ. ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཧི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ པ་ཋ་མཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ཧི དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་ནི. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི.
༤༥༣. ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ན བྷཱུ་མི་ཏོ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་མེ་ཝ, མཱུ་ལ་ཏོ ཏི་ཝི་དྷཾ ལོ་བྷ་མཱུ་ལཾ དོ་ས་མཱུ་ལཾ མོ་ཧ་མཱུ་ལ་ཉྩ.
ཏ་ཏྠ ལོ་བྷ་མཱུ་ལཾ སོ་མ་ན་སྶུ་པེ་ཀྑཱ་དི་ཊྛི་ག་ཏ་ས་ངྑཱ་ར་བྷེ་ད་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཾ དི་ཊྛི་ག་ཏ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རཾ ས་ས་ངྑཱ་ར་ཉྩ, ཏ་ཐཱ དི་ཊྛི་ག་ཏ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ དི་ཊྛི་ག་ཏ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རཾ ས་ས་ངྑཱ་ར་ཉྩ, ཏ་ཐཱ དི་ཊྛི་ག་ཏ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ.
ཡ་དཱ ཧི ‘‘ན་ཏྠི ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༦༩) ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛོ ཀཱ་མེ ཝཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལཱ་དཱི་ནི ཝཱ སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩེ་ཏི ས་བྷཱ་ཝ་ཏི་ཀྑེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན, ཏ་དཱ པ་ཋ་མཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་དཱ མ་ནྡེ་ན ས་མུ་སྶཱ་ཧི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན, ཏ་དཱ དུ་ཏི་ཡཾ. ཡ་དཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ ཨ་པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལཾ ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛོ མེ་ཐུ་ནཾ ཝཱ སེ་ཝ་ཏི, པ་ར་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི, པ་ར་བྷ་ཎྜཾ ཝཱ ཧ་ར་ཏི ས་བྷཱ་ཝ་ཏི་ཀྑེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན, ཏ་དཱ ཏ་ཏི་ཡཾ. ཡ་དཱ མ་ནྡེ་ན ས་མུ་སྶཱ་ཧི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན, ཏ་དཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ. ཡ་དཱ པ་ན ཀཱ་མཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཝཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ་པི ཝི་ཀ་པྤེ་སུ སོ་མ་ན་སྶ་ར་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་དཱ སེ་སཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ སོ་མ་ན་སྶུ་པེ་ཀྑཱ་དི་ཊྛི་ག་ཏ་ས་ངྑཱ་ར་བྷེ་ད་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ ལོ་བྷ་མཱུ་ལཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
དོ་ས་མཱུ་ལཾ པ་ན དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཾ པ་ཊི་གྷ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རཾ ས་ས་ངྑཱ་ར་ནྟི དུ་ཝི་དྷ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་སུ ཏི་ཀྑ་མ་ནྡ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
མོ་ཧ་མཱུ་ལཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཉྩཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷཾ. ཏ་སྶ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཀྑེ་པ་ཀཱ་ལེ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི.
༤༥༤. ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཛཱ་ཏི་བྷེ་ད་ཏོ དུ་ཝི་དྷཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ཀི་རི་ཡ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཝི་པཱ་ཀཾ བྷཱུ་མི་ཏོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ དུ་ཝི་དྷཾ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཉྩ. ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་མྤི དུ་ཝི་དྷཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཉྩ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ལོ་བྷཱ་དི་ཝི་པཱ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, ཏཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཀི་ཙྩཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ, ས་ནྟཱི་ར་ཎཱ་དི་ཀི་ཙྩཱ དྭེ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ.
ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་རཱུ་པ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, རཱུ་པ་མ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ར་སཾ, རཱུ་པཱ་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་པ་ག་མ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. སོ་ཏཱ་དི་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ས་དྡཱ་དི་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི, ས་དྡཱ་དི་མ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ར་སཱ་ནི, ས་དྡཱ་དི་ཨ་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི, ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་པ་ག་མ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནི.
ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་རཾ རཱུ་པཱ་དི་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ, རཱུ་པཱ་དི་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ར་སཱ, ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་ཨ་པ་ག་མ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ.
ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀཱ ས་ལཱ༹་ར་མྨ་ཎ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ དུ་ཝི་དྷཱ་པི ས་ནྟཱི་ར་ཎཱ་དི་ཀི་ཙྩཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ, ས་ནྟཱི་ར་ཎཱ་དི་ར་སཱ, ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. སོ་མ་ན་སྶུ་པེ་ཀྑཱ་ཡོ་ག་ཏོ པ་ན དྭི་པ་ཉྩ་ཊྛཱ་ན་བྷེ་ད་ཏོ ཙ ཏ་སྶཱ བྷེ་དོ. ཨེ་ཏཱ་སུ ཧི ཨེ་ཀཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་མི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟི་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ སོ་མ་ན་སྶ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ ཙེ་ཝ ཛ་ཝ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཙ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ དྭི་ཊྛཱ་ནཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀཱ ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟི་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་བྷ་ཝ་ངྒ་ཙུ་ཏི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ པ་ཉྩ་ཊྛཱ་ནཱ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷ་མྤི ཙེ་ཏཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཡ་ཏཱ་ནི་ཡ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ དུ་ཝི་དྷཾ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ་ཁ་སོ་མ་ན་སྶ་བྷེ་ད་ཏོ ཏི་ཝི་དྷཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཧེ་ཏྠ ནི་ཡ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ་ཡེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ, སེ་སཾ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཏ་ཏྲ ཧི མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ པ་ཉྩ་སུ་པི རཱུ་པཱ་དཱི་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་དྭ་ཡཾ ཚ་སཱུ་ཏི. ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ནེ་ཏྠ སུ་ཁ་ཡུ་ཏྟཾ, དྭི་ཊྛཱ་ནཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ སོ་མ་ན་སྶ་ཡུ་ཏྟཱ, སེ་སཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ལོ་བྷཱ་དི་ཝི་པཱ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ པ་ན ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, ཏཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཾ ཝི་ཡ སོ་མ་ན་སྶཱ་དི བྷེ་ད་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཀུ་ས་ལཾ དཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཨི་དཾ ཏ་ཐཱ. ཨི་ད་ཉྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་བྷ་ཝ་ངྒ་ཙུ་ཏི་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཏྟ་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣེ་སུ་ཡེ་ཝ ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ས་ངྑཱ་རཱ་ས་ངྑཱ་ར་བྷཱ་ཝོ པ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་ག་མ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྩ ཝི་སེ་སེ ཨ་ས་ཏི་པི ཨཱ་དཱ་ས་ཏ་ལཱ་དཱི་སུ མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝི་ཡ ནི་རུ་སྶཱ་ཧཾ ཝི་པཱ་ཀཾ, མུ་ཁཾ ཝི་ཡ ས་ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཀུ་ས་ལ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཀེ་ཝ་ལཾ ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མེ་ཝ, ཏཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཀི་ཙྩཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ, ས་ནྟཱི་ར་ཎཱ་དི་ཀི་ཙྩཱ པ་ཉྩ་ཊྛཱ་ནཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ས་ཏྟ་ཝི་དྷཾ. ཏཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ ཀུ་ས་ལཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི ཨི་ཊྛ་ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི, ཨི་མཱ་ནི ཨ་ནི་ཊྛ་ཨ་ནི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཙ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ་ཁ་སོ་མ་ན་སྶ་བྷེ་ད་ཏོ ཏི་ཝི་དྷཱ་ནི, ཨི་མཱ་ནི དུ་ཀྑ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ་ནི. ཨེ་ཏྠ ཧི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ དུ་ཀྑ་ས་ཧ་ག་ཏ་མེ་ཝ, སེ་སཱ་ནི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི. སཱ ཙ ཏེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཧཱི་ནཱ དུ་ཀྑཾ ཝི་ཡ ནཱ་ཏི་ཏི་ཁི་ཎཱ, ཨི་ཏ་རེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑཱ པ་ཎཱི་ཏཱ སུ་ཁཾ ཝི་ཡ ནཱ་ཏི་ཏི་ཁི་ཎཱ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ པུ་རི་མཱ་ན་ཉྩ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ.
རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ པ་ན ཀུ་ས་ལཾ ཝི་ཡ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ. ཀུ་ས་ལཾ པ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་དཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་བྷ་ཝ་ངྒ་ཙུ་ཏི་ཝ་སེ་ན. ཡ་ཐཱ ཙ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་མྤི ཀུ་ས་ལཾ ཝི་ཡ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ. པ་ཝ་ཏྟི་བྷེ་དོ་པི་སྶ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡོ ཨེ་ཝ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་པཱ་ཀཾ ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཕ་ལ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ, ཏཾ མ་གྒ་ཝཱི་ཐི་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཙ དྭི་དྷཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་མྤི ཙ་ཏཱུ་སུ བྷཱུ་མཱི་སུ ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཝི་དྷཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི.
ཀི་རི་ཡཾ པ་ན བྷཱུ་མི་བྷེ་ད་ཏོ ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ དུ་ཝི་དྷཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཨ་ལོ་བྷཱ་དི་ཀི་རི་ཡ་ཧེ་ཏུ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, ཏཾ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་བྷེ་ད་ཏོ དུ་ཝི་དྷཾ.
ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་པུ་རེ་ཙ་ར་རཱུ་པཱ་དི་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ, ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ར་སཱ, རཱུ་པཱ་དི་ཨ་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, བྷ་ཝ་ངྒ་ཝི་ཙྪེ་ད་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ, སཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ཏི.
མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ པ་ན དུ་ཝི་དྷཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཙ. ཏ་ཏྠ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ ས་ལཱ༹་ར་མྨ་ཎ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་དྭཱ་ར་མ་ནོ་དྭཱ་རེ་སུ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ར་སཱ, ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ བྷ་ཝ་ངྒཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་པ་ག་མ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ.
ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ ས་ལཱ༹་ར་མྨ་ཎ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ལཱ༹་རེ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཧ་སི་ཏུ་པྤཱ་ད་ན་ར་སཱ, ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི. ཨི་ཏི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཏི་ཝི་དྷཾ.
ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ པ་ན སོ་མ་ན་སྶཱ་དི་བྷེ་ད་ཏོ ཀུ་ས་ལཾ ཝི་ཡ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི ཀུ་ས་ལཾ སེ་ཀྑ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨི་དཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷཾ.
རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ པ་ན ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཉྩ ཀུ་ས་ལཾ ཝི་ཡ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཉྩ ཧོ་ཏི. ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙ་སྶ ཀུ་ས་ལ་ཏོ ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་མྤི ཏཱི་སུ བྷཱུ་མཱི་སུ ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ ཀི་རི་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི.
༤༥༥. ཨི་ཏི ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི ཀུ་ས་ལཱ་ནི དྭཱ་ད་སཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཚ་ཏྟིཾ་ས ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི ཝཱི་ས་ཏི ཀི་རི་ཡཱ་ནཱི་ཏི ས་བྦཱ་ནི་པི ཨེ་ཀཱུ་ན་ན་ཝུ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡཱ་ནི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་བྷ་ཝ་ངྒཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ད་སྶ་ན་ས་ཝ་ན་གྷཱ་ཡ་ན་སཱ་ཡ་ན་ཕུ་ས་ན་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་ཛ་ཝ་ན་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཙུ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཙུ་དྡ་ས་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
ཀ་ཐཾ? ཡ་དཱ ཧི ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ ས་ཏྟཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་དཱ ནེ་སཾ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཀ་མྨ་ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟ་ག་ཏི་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི, མ་ནུ་སྶེ་སུ པ་ཎྜ་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ དུ་བྦ་ལ་དྭི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཙཱ་ཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ན་ཝ ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཡ་དཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་དཱ ནེ་སཾ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ན་ཝ རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
ཡ་དཱ པ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པཱ་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་དཱ ནེ་སཾ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཀ་མྨ་ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟ་ག་ཏི་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ པ་ན ནི་རུ་དྡྷེ ཏཾ ཏཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མ་ནུ་བ་ནྡྷ་མཱ་ནཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་བྷཱུ་ཏཾ ཏ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ བྷ་ཝ་ངྒ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, པུ་ན་པི ཏཱ་དི་ས་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་ཏི ས་ནྟཱ་ན་ཝི་ནི་ཝ་ཏྟ་ཀེ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ ན་དཱི་སོ་ཏཾ ཝི་ཡ སུ་པི་ནཾ ཨ་པ་སྶ་ཏོ ནི་དྡོ་ཀྐ་མ་ན་ཀཱ་ལཱ་དཱི་སུ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎ་ས་ངྑྱ་མྤི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ཝ་སེ་ནཱཔི པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟེ པ་ན བྷ་ཝ་ངྒ་ས་ནྟཱ་ནེ ཡ་དཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ག་ཧ་ཎ་ཀྑ་མཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏ་དཱ ཙ་ཀྑུ་སྶཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ རཱུ་པེ རཱུ་པཾ པ་ཊི་ཙྩ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་ད་སྶ གྷ་ཊྚ་ནཱ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ གྷ་ཊྚ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན བྷ་ཝ་ངྒ་ཙ་ལ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ནི་རུ་དྡྷེ བྷ་ཝ་ངྒེ ཏ་དེ་ཝ རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཝི་ཙྪི་ནྡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སོ་ཏ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ན ཚ་བྦི་དྷེ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙ་ལ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཝི་ཙྪི་ནྡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ དྭི་ནྣཾ ཀི་རི་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ན ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ ཏཱ་ཝ ད་སྶ་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་ད་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, སོ་ཏ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ ས་ཝ་ནཱ་དི་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏཱ་ནི ཨི་ཊྛ་ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ་སུ ཝི་ས་ཡེ་སུ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི, ཨ་ནི་ཊྛ་ཨ་ནི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ་སུ ཝི་ས་ཡེ་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ད་ས་ནྣཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ས་ཝ་ན་གྷཱ་ཡ་ན་སཱ་ཡ་ན་ཕུ་ས་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷ་ས་མ་ན་ནྟ་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙི་ཏྟཾ མ་ནོ མཱ་ན་སཾ ཏ་ཛྫཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ (ཝི་བྷ. ༡༨༤) པ་ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ ཝི་ས་ཡཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་མཱ་ནཱ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ན་ནྟ་རཾ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ན་ནྟ་རཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དྭི་ནྣཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘‘མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷ་ས་མ་ན་ནྟ་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙི་ཏྟཾ མ་ནོ མཱ་ན་སཾ ཏ་ཛྫཱ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༡༨༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་མེ་ཝ ཝི་ས་ཡཾ ས་ནྟཱི་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ, ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ, ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝི་པཱ་ཀཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏི་ཎྞཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ས་ནྟཱི་ར་ཎཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ན ཏ་མེ་ཝ ཝི་ས་ཡཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀི་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཀི་རི་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ན ས་ཙེ མ་ཧ་ནྟཾ ཧོ་ཏི རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ཨ་ཐ ཡ་ཐཱ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པི་ཏེ ཝི་ས་ཡེ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཝཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ན་ཝ་ནྣཾ ཝཱ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་སེ་ན ཚ ས་ཏྟ ཝཱ ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ཛ་ཝ་ནྟི, ཨེ་སོ ཏཱ་ཝ པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ ན་ཡོ.
མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ན མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ. གོ་ཏྲ་བྷུ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏོ པ་ཉྩ ཀུ་ས་ལཱ་ནི པ་ཉྩ ཀི་རི་ཡཱ་ནི, ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རི ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀི་རི་ཡཱ་ནི, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རི མ་གྒ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨི་མེ་སུ ཡཾ ཡཾ ལ་དྡྷ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཛ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་སཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ཛ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཛ་ཝ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ པ་ན ས་ཙེ པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟཾ, མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཙ ཝི་བྷཱུ་ཏ་མཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ་ཝ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་ནཾ པུ་རི་མ་ཀ་མྨ་ཛ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན ཡོ ཡོ པ་ཙྩ་ཡོ ལ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་སུ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀེ་སུ ཏཱི་སུ ཝི་པཱ་ཀཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཙ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པ་ཊི་སོ་ཏ་ག་ཏཾ ནཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་མཱ་ནཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ནྟ་རཾ ཨུ་ད་ཀ་མི་ཝ བྷ་ཝ་ངྒ་སྶཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཛ་ཝི་ཏཾ ཛ་ཝ་ན་མ་ནུ་བ་ནྡྷཾ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ས་ཀིཾ ཝཱ ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་དེ་ཏཾ ཛ་ཝ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བྷ་ཝ་ངྒ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ར་ཧཾ ས་མཱ་ནཾ ཏ་སྶ ཛ་ཝ་ན་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཝ་སཱ་ནེ པ་ན པུ་ན བྷ་ཝ་ངྒ་མེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, བྷ་ཝ་ངྒེ ཝི་ཙྪི་ནྣེ པུ་ན ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ལ་དྡྷ་པ་ཙྩ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ངྒཱ་ན་ནྟ་རཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ ད་སྶ་ནཱ་དཱི་ནཱི་ཏི ཙི་ཏྟ་ནི་ཡ་མ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཡཱ་ཝ ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྷ་ཝེ བྷ་ཝ་ངྒ་སྶ པ་རི་ཀྑ་ཡོ. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཧི བྷ་ཝེ ཡཾ ས་བྦ་པ་ཙྪི་མཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟཾ, ཏཾ ཏ་ཏོ ཙ་ཝ་ན་ཏྟཱ ཙུ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་མྤི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ཙུ་ཏི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཙུ་ཏི་ཏོ པ་ན པུ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ པུ་ན བྷ་ཝ་ངྒ་ནྟི ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝ་ག་ཏི་ཋི་ཏི་ནི་ཝཱ་སེ་སུ སཾ་ས་ར་མཱ་ནཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཙྪི་ནྣཾ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡོ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟེ ནི་རུ་དྡྷེ ནི་རུ་དྡྷ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཨི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ་མུ་ཁཾ.
ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཐཱ
༤༥༦. ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི, ཨེ་ཏྠཱ་པི ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཝེ་ད་ནཱ་ཝ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཝེ་ད་ཡ་ཏི ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི ཁོ ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༥༠). སཱ པ་ན ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཱ་པི ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི ཀུ་ས་ལཱ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཙཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ སོ་མ་ན་སྶུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ར་བྷེ་ད་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟེ་ན ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལཱ, ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སཱ ས་བྷཱ་ཝ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི – སུ་ཁཾ དུ་ཀྑཾ སོ་མ་ན་སྶཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀེ་ན ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ སུ་ཁཾ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀེ་ན དུ་ཀྑཾ. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏོ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀུ་ས་ལེ་ཧི, ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀེ་ཧི, ཨེ་ཀེ་ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀེ་ན, ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀི་རི་ཡེ་ཧི, ཨེ་ཀེ་ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀི་རི་ཡེ་ན, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏོ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀུ་ས་ལེ་ཧི, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པཱ་ཀེ་ཧི, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀི་རི་ཡེ་ཧི, ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ པ་ན ཡ་སྨཱ ཨ་ཛྷཱ་ནི་ཀཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཊྛ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ་ནི སེ་སེ་ཧི དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀེ་ཧཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ སོ་མ་ན་སྶཾ དྭཱ་ས་ཊྛི་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ. དོ་མ་ན་སྶཾ དྭཱི་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི. ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཨ་ཝ་སེ་ས་པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་སཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ.
ཏ་ཏྠ ཨི་ཊྛ་ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ སུ་ཁཾ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་བྲཱུ་ཧ་ན་ར་སཾ, ཀཱ་ཡི་ཀ་ཨ་སྶཱ་ད་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ.
ཨ་ནི་ཊྛ་ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ དུ་ཀྑཾ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ མི་ལཱ་པ་ན་ར་སཾ, ཀཱ་ཡི་ཀཱ་བཱ་དྷ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ.
ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ སོ་མ་ན་སྶཾ, ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ ཨི་ཊྛཱ་ཀཱ་ར་ས་མྦྷོ་ག་ར་སཾ, ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཨ་སྶཱ་ད་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, པ་སྶ་དྡྷི་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ.
ཨ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ དོ་མ་ན་སྶཾ, ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཊྛཱ་ཀཱ་ར་ས་མྦྷོ་ག་ར་སཾ, ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་བཱ་དྷ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ.
མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་ཏི་ཨུ་པ་བྲཱུ་ཧ་ན་མི་ལཱ་པ་ན་ར་སཱ, ས་ནྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ནི་པྤཱི་ཏི་ཀ་ཙི་ཏྟ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི.
ཨི་དཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ་མུ་ཁཾ.
ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཐཱ
༤༥༧. ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩི ས་ཉྫཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི, ཨེ་ཏྠཱ་པི ས་ཉྫཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ས་ཉྙཱ་ཝ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ ས་ཉྙཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༥༠). སཱ པ་ནེ་སཱ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཱ་པི ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི ཀུ་ས་ལཱ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཙ.