༡. སཱི་ལ་ནི་དྡེ་སོ
སཱི་ལ་ས་རཱུ་པཱ་དི་ཀ་ཐཱ
༦. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནེ་ཀ་གུ་ཎ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ན སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་མུ་ཁེ་ན དེ་སི་ཏོ་པི པ་ནེ་ས ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ ཨ་ཏི་ས་ངྑེ་པ་དེ་སི་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ནཱ་ལཾ ས་བྦེ་སཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ཡཱ་ཏི ཝི་ཏྠཱ་ར་མ་སྶ ད་སྶེ་ཏུཾ སཱི་ལཾ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨི་དཾ པ་ཉྷཱ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི.
ཀིཾ སཱི་ལཾ, ཀེ་ན་ཊྛེ་ན སཱི་ལཾ, ཀཱ་ན་སྶ ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནི, ཀི་མཱ་ནི་སཾ་སཾ སཱི་ལཾ, ཀ་ཏི་ཝི་དྷཾ ཙེ་ཏཾ སཱི་ལཾ, ཀོ ཙ་སྶ སཾ་ཀི་ལེ་སོ, ཀིཾ ཝོ་དཱ་ན་ནྟི.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ. ཀིཾ སཱི་ལནྟི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཝཱ པཱུ་རེ་ནྟ་སྶ ཙེ་ཏ་ནཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡཾ ‘‘ཀིཾ སཱི་ལ་ནྟི ཙེ་ཏ་ནཱ སཱི་ལཾ, ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ སཱི་ལཾ, སཾ་ཝ་རོ སཱི་ལཾ, ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ སཱི་ལ’’ནྟི (པ་ཊི. མ. ༡.༣༩). ཏ་ཏྠ ཙེ་ཏ་ནཱ སཱི་ལཾ ནཱ་མ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཝཱ པཱུ་རེ་ནྟ་སྶ ཙེ་ཏ་ནཱ. ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ སཱི་ལཾ ནཱ་མ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ ཝི་ར་ཏི. ཨ་པི་ཙ ཙེ་ཏ་ནཱ སཱི་ལཾ ནཱ་མ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི པ་ཛ་ཧ་ནྟ་སྶ ས་ཏྟ ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཙེ་ཏ་ནཱ. ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ སཱི་ལཾ ནཱ་མ ‘‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༢༡༧) ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་ད་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་དྷ་མྨཱ. སཾ་ཝ་རོ སཱི་ལནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན སཾ་ཝ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རོ, ས་ཏི་སཾ་ཝ་རོ, ཉཱ་ཎ་སཾ་ཝ་རོ, ཁ་ནྟི་སཾ་ཝ་རོ, ཝཱི་རི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨི་མི་ནཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རེ་ན ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི ས་མུ་པེ་ཏོ་ཏི (ཝི་བྷ. ༥༡༡) ཨ་ཡཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རོ. ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི (དཱི. ནི. ༡.༢༡༣) ཨ་ཡཾ ས་ཏི་སཾ་ཝ་རོ.
ཡཱ་ནི སོ་ཏཱ་ནི ལོ་ཀ་སྨིཾ, (ཨ་ཛི་ཏཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ;)
ས་ཏི ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ;
སོ་ཏཱ་ནཾ སཾ་ཝ་རཾ བྲཱུ་མི, པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཏེ པི་དྷི་ཡྻ་རེ་ཏི. (སུ. ནི. ༡༠༤༡);
ཨ་ཡཾ ཉཱ་ཎ་སཾ་ཝ་རོ. པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་མྤི ཨེ་ཏྠེ་ཝ ས་མོ་དྷཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཡོ པ་ནཱ་ཡཾ ཁ་མོ ཧོ་ཏི སཱི་ཏ་སྶ ཨུ་ཎྷ་སྶཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༢༤; ཨ. ནི. ༦.༥༨) ན་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཡཾ ཁ་ནྟི་སཾ་ཝ་རོ ནཱ་མ. ཡོ ཙཱ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༢༦; ཨ. ནི. ༦.༥༨) ན་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ ནཱ་མ. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པི ཨེ་ཏྠེ་ཝ ས་མོ་དྷཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ་པི སཾ་ཝ་རོ, ཡཱ ཙ པཱ་པ་བྷཱི་རུ་ཀཱ་ནཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཝི་ར་ཏི, ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ སཱི་ལནྟི ས་མཱ་དི་ནྣ་སཱི་ལ་སྶ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མོ. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ ཀིཾ སཱི་ལ་ནྟི པ་ཉྷ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ.
༧. ཨ་ཝ་སེ་སེ་སུ ཀེ་ན་ཊྛེ་ན སཱི་ལནྟི སཱི་ལ་ན་ཊྛེ་ན སཱི་ལཾ. ཀི་མི་དཾ སཱི་ལ་ནཾ ནཱ་མ. ས་མཱ་དྷཱ་ནཾ ཝཱ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནཾ སུ་སཱི་ལྱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཝཱ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཧེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་དྭ་ཡཾ ས་དྡ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟི. ཨ་ཉྙེ པ་ན སི་ར་ཊྛོ སཱི་ལ་ཏྠོ, སཱི་ཏ་ལ་ཊྛོ སཱི་ལ་ཏྠོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ་པི ན་ཡེ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟི.
༨. ཨི་དཱ་ནི ཀཱ་ན་སྶ ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ –
སཱི་ལ་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཏ་སྶ, བྷི་ནྣ་སྶཱ་པི ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ;
ས་ནི་ད་སྶ་ན་ཏྟཾ རཱུ་པ་སྶ, ཡ་ཐཱ བྷི་ནྣ་སྶ་ནེ་ཀ་དྷཱ.
ཡ་ཐཱ ཧི ནཱི་ལ་པཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་དེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ བྷི་ནྣ་སྶཱ་པི རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ས་ནི་ད་སྶ་ན་ཏྟཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ, ནཱི་ལཱ་དི་བྷེ་དེ་ན བྷི་ནྣ་སྶཱ་པི ས་ནི་ད་སྶ་ན བྷཱ་ཝཱ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏོ. ཏ་ཐཱ སཱི་ལ་སྶ ཙེ་ཏ་ནཱ་དི་བྷེ་དེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ བྷི་ནྣ་སྶཱ་པི ཡ་དེ་ཏཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནཾ ས་མཱ་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཀུ་ས་ལཱ་ན་ཉྩ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ སཱི་ལ་ནཾ, ཏ་དེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཙེ་ཏ་ནཱ་དི་བྷེ་དེ་ན བྷི་ནྣ་སྶཱ་པི ས་མཱ་དྷཱ་ན་པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝཱ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ པ་ན་སྶ –
དུ་སྶཱི་ལྱ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ཏཱ, ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་གུ་ཎོ ཏ་ཐཱ;
ཀི་ཙྩ་ས་མྤ་ཏྟི་ཨ་ཏྠེ་ན, ར་སོ ནཱ་མ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་སྨཱ ཨི་དཾ སཱི་ལཾ ནཱ་མ ཀི་ཙྩ་ཊྛེ་ན ར་སེ་ན དུ་སྶཱི་ལྱ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ར་སཾ, ས་མྤ་ཏྟི་ཨ་ཏྠེ་ན ར་སེ་ན ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ར་ས་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་སུ ཧི ཀི་ཙྩ་མེ་ཝ ས་མྤ་ཏྟི ཝཱ ར་སོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
སོ་ཙེ་ཡྻ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་ཡི་དཾ ཏ་སྶ ཝི་ཉྙུ་ཧི;
ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཉྩ ཧི་རཱི ཙེ་ཝ, པ་ད་ཊྛཱ་ནནྟི ཝ་ཎྞི་ཏཾ.
ཏ་ཡི་དཾ སཱི་ལཾ ཀཱ་ཡ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཝ་ཙཱི་སོ་ཙེ་ཡྻཾ མ་ནོ་སོ་ཙེ་ཡྻ་ནྟི (ཨ. ནི. ༣.༡༢༡) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་སོ་ཙེ་ཡྻ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, སོ་ཙེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ཏི ག་ཧ་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་ཉྩ པ་ན་སྶ ཝི་ཉྙཱུ་ཧི པ་ད་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཝ་ཎྞི་ཏཾ, ཨཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཧི་རོ་ཏྟ་པྤེ ཧི ས་ཏི སཱི་ལཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི ཙ. ཨ་ས་ཏི ནེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ སཱི་ལ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
སཱི་ལཱ་ནི་སཾ་ས་ཀ་ཐཱ
༩. ཀི་མཱ་ནི་སཾ་སཾ སཱི་ལནྟི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀ་གུ་ཎ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ནི་སཾ་སཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཏྠཱ་ནི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཀུ་ས་ལཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱ་ནི་སཾ་སཱ་ནཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༡༡.༡).
ཨ་པ་ར་མྤི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཉྩི་མེ ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ སཱི་ལ་ཝཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་པྤ་མཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ མ་ཧ་ནྟཾ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ. པུ་ན ཙ་པ་རཾ ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ. པུ་ན ཙ་པ་རཾ ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ སཱི་ལ་ཝཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི ཡ་དི ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་སཾ ཡ་དི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་སཾ ཡ་དི ག་ཧ་པ་ཏི་པ་རི་སཾ ཡ་དི ས་མ་ཎ་པ་རི་སཾ, ཝི་སཱ་ར་དོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི ཨ་མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ, ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ. པུ་ན ཙ་པ་རཾ ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ སཱི་ལ་ཝཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ. པུ་ན ཙ་པ་རཾ ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ སཱི་ལ་ཝཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༡༥༠; ཨ. ནི. ༥.༢༡༣; མ་ཧཱ་ཝ. ༢༨༥).
ཨ་པ་རེ་པི ‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡོ ཙ ཨ་སྶཾ མ་ནཱ་པོ ཙ ག་རུ ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཙཱ་ཏི, སཱི་ལེ་སྭེ་ཝ་སྶ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༦༥) ན་ཡེ་ན པི་ཡ་མ་ནཱ་པ་ཏཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ཨ་ནེ་ཀཱ སཱི་ལཱ་ནི་སཾ་སཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀ་གུ་ཎཱ་ནི་སཾ་སཾ སཱི་ལཾ. ཨ་པི་ཙ –
སཱ་ས་ནེ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ, པ་ཏི་ཊྛཱ ན་ཏྠི ཡཾ ཝི་ནཱ;
ཨཱ་ནི་སཾ་ས་པ་རི་ཙྪེ་དཾ, ཏ་སྶ སཱི་ལ་སྶ ཀོ ཝ་དེ.
ན ག་ངྒཱ ཡ་མུ་ནཱ ཙཱ་པི, ས་ར་བྷཱུ ཝཱ ས་ར་སྭ་ཏཱི;
ནི་ནྣ་གཱ ཝཱ་ཙི་ར་ཝ་ཏཱི, མ་ཧཱི ཝཱ་པི མ་ཧཱ་ན་དཱི.
ས་ཀྐུ་ཎ་ནྟི ཝི་སོ་དྷེ་ཏུཾ, ཏཾ མ་ལཾ ཨི་དྷ པཱ་ཎི་ནཾ;
ཝི་སོ་དྷ་ཡ་ཏི ས་ཏྟཱ་ནཾ, ཡཾ ཝེ སཱི་ལ་ཛ་ལཾ མ་ལཾ.
ན ཏཾ ས་ཛ་ལ་དཱ ཝཱ་ཏཱ, ན ཙཱ་པི ཧ་རི་ཙ་ནྡ་ནཾ;
ནེ་ཝ ཧཱ་རཱ ན མ་ཎ་ཡོ, ན ཙ་ནྡ་ཀི་ར་ཎ་ངྐུ་རཱ.
ས་མ་ཡ་ནྟཱི་དྷ ས་ཏྟཱ་ནཾ, པ་རི་ལཱ༹་ཧཾ སུ་ར་ཀྑི་ཏཾ;
ཡཾ ས་མེ་ཏི ཨི་དཾ ཨ་རི་ཡཾ, སཱི་ལཾ ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཱི་ཏ་ལཾ.
སཱི་ལ་ག་ནྡྷ་ས་མོ ག་ནྡྷོ, ཀུ་ཏོ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི;
ཡོ ས་མཾ ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏེ ཙ, པ་ཊི་ཝཱ་ཏེ ཙ ཝཱ་ཡ་ཏི.
ས་གྒཱ་རོ་ཧ་ཎ་སོ་པཱ་ནཾ, ཨ་ཉྙཾ སཱི་ལ་ས་མཾ ཀུ་ཏོ;
དྭཱ་རཾ ཝཱ པ་ན ནི་བྦཱ་ན, ན་ག་ར་སྶ པ་ཝེ་ས་ནེ.
སོ་བྷ་ནྟེ་ཝཾ ན རཱ་ཛཱ་ནོ, མུ་ཏྟཱ་མ་ཎི་ཝི་བྷཱུ་སི་ཏཱ;
ཡ་ཐཱ སོ་བྷ་ནྟི ཡ་ཏི་ནོ, སཱི་ལ་བྷཱུ་ས་ན་བྷཱུ་སི་ཏཱ.
ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཝཱ་དཱ་དི་བྷ་ཡཾ, ཝི་དྡྷཾ་ས་ཡ་ཏི ས་བྦ་སོ;
ཛ་ནེ་ཏི ཀི་ཏྟི་ཧཱ་ས་ཉྩ, སཱི་ལཾ སཱི་ལ་ཝ་ཏཾ ས་དཱ.
གུ་ཎཱ་ནཾ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏ་སྶ, དོ་སཱ་ནཾ བ་ལ་གྷཱ་ཏི་ནོ;
ཨི་ཏི སཱི་ལ་སྶ ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ, ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཀ་ཐཱ་མུ་ཁ་ནྟི.
སཱི་ལ་པྤ་བྷེ་ད་ཀ་ཐཱ
༡༠. ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ཀ་ཏི་ཝི་དྷཾ ཙེ་ཏཾ སཱི་ལནྟི, ཏ་ཏྲི་དཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ. ས་བྦ་མེ་ཝ ཏཱ་ཝ ཨི་དཾ སཱི་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཾ.
ཙཱ་རི་ཏྟ་ཝཱ་རི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ. ཏ་ཐཱ ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀ་ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀ་ཝ་སེ་ན, ཝི་ར་ཏི་ཨ་ཝི་ར་ཏི་ཝ་སེ་ན, ནི་སྶི་ཏཱ་ནི་སྶི་ཏ་ཝ་སེ་ན, ཀཱ་ལ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཨཱ་པཱ་ཎ་ཀོ་ཊི་ཀ་ཝ་སེ་ན, ས་པ་རི་ཡ་ནྟཱ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་སེ་ན, ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ན ཙ.
ཏི་ཝི་དྷཾ ཧཱི་ན་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཎཱི་ཏ་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཐཱ ཨ་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ལོ་ཀཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན, པ་རཱ་མ་ཊྛཱ་པ་རཱ་མ་ཊྛ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན, ཝི་སུ་དྡྷཱ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཝེ་མ་ཏི་ཀ་ཝ་སེ་ན, སེ་ཀྑཱ་སེ་ཀྑ་ནེ་ཝ་སེ་ཀྑ་ནཱ་སེ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཙ.
ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡ་ཋི་ཏི་བྷཱ་གི་ཡ་ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཐཱ བྷི་ཀྑུ་བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ག་ཧ་ཊྛ་སཱི་ལ་ཝ་སེ་ན, པ་ཀ་ཏི་ཨཱ་ཙཱ་ར་དྷ་མྨ་ཏཱ་པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀ་སཱི་ལ་ཝ་སེ་ན, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་སཱི་ལ་ཝ་སེ་ན ཙ.
པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ པ་རི་ཡ་ནྟ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡཾ ‘‘པ་ཉྩ སཱི་ལཱ་ནི – པ་རི་ཡ་ནྟ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ, ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ, པ་རི་པུ་ཎྞ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ, ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ, པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལ’’ནྟི (པ་ཊི. མ. ༡.༣༧). ཏ་ཐཱ པ་ཧཱ་ན་ཝེ་ར་མ་ཎཱི་ཙེ་ཏ་ནཱ་སཾ་ཝ་རཱ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན.
༡༡. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. དུ་ཝི་དྷ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨི་དཾ ཀ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་པཱུ་ར་ཎཾ, ཏཾ ཙཱ་རི་ཏྟཾ. ཡཾ ‘‘ཨི་དཾ ན ཀ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ, ཏཾ ཝཱ་རི་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ. ཙ་ར་ནྟི ཏ་སྨིཾ སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཙཱ་རི་ཏྟཾ. ཝཱ་རི་ཏཾ ཏཱ་ཡ་ནྟི ར་ཀྑ་ནྟི ཏེ་ནཱ་ཏི ཝཱ་རི་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ས་དྡྷཱ་ཝཱི་རི་ཡ་སཱ་དྷ་ནཾ ཙཱ་རི་ཏྟཾ, ས་དྡྷཱ་སཱ་དྷ་ནཾ ཝཱ་རི་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ཙཱ་རི་ཏྟ་ཝཱ་རི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ.
དུ་ཏི་ཡ་དུ་ཀེ ཨ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རོཏི ཨུ་ཏྟ་མ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ. ཨ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཨེ་ཝ ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀཾ. ཨ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ ཝཱ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀཾ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཊྛ་མ་ཀ་ཏོ ཨ་ཝ་སེ་ས་སཱི་ལ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་དི་བྷཱ་ཝ་བྷཱུ་ཏ་ནྟི ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཊྛ་མ་ཀ་སཱི་ལ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཉྷི མ་གྒ་སྶ ཨཱ་དི་བྷཱ་ཝ་བྷཱུ་ཏཾ, པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་ཡེ་ཝ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏ་བྦ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ཁོ པ་ན་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༣.༤༣༡). ཡཱ་ནི ཝཱ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཨི་དཾ ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀ་སཱི་ལཾ. སེ་སཾ ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ. ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ ཝཱ ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ. ཁ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀཾ. ཏ་སྶ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘སོ ཝ་ཏ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀཾ དྷ་མྨཾ ཨ་པ་རི་པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ དྷ་མྨཾ པ་རི་པཱུ་རེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༥.༢༡). ཨེ་ཝཾ ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀ་ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ.
ཏ་ཏི་ཡ་དུ་ཀེ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཝེ་ར་མ་ཎི་མ་ཏྟཾ ཝི་ར་ཏི་སཱི་ལཾ. སེ་སཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་དི ཨ་ཝི་ར་ཏི་སཱི་ལནྟི ཨེ་ཝཾ ཝི་ར་ཏི་ཨ་ཝི་ར་ཏི་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་དུ་ཀེ ནི་སྶ་ཡོ་ཏི དྭེ ནི་སྶ་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ་ནི་སྶ་ཡོ ཙ དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡོ ཙ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ‘‘ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ སཱི་ལེ་ན དེ་ཝོ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི དེ་ཝ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༣༢༠; མ. ནི. ༡.༡༨༦; ཨ. ནི. ༥.༢༠༦; ༧.༥༠) ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ, ཨི་དཾ ཏ་ཎྷཱ་ནི་སྶི་ཏཾ. ཡཾ ‘‘སཱི་ལེ་ན སུ་དྡྷཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ སུ་དྡྷི་དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ, ཨི་དཾ དི་ཊྛི་ནི་སྶི་ཏཾ. ཡཾ པ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ལོ་ཀི་ཡ་ཉྩ ཏ་སྶེ་ཝ ས་མྦྷཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ, ཨི་དཾ ཨ་ནི་སྶི་ཏནྟི ཨེ་ཝཾ ནི་སྶི་ཏཱ་ནི་སྶི་ཏ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ.
པ་ཉྩ་མ་དུ་ཀེ ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མཱ་དི་ནྣཾ སཱི་ལཾ ཀཱ་ལ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ. ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཨཱ་པཱ་ཎ་ཀོ་ཊི་ཀནྟི ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ལ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཨཱ་པཱ་ཎ་ཀོ་ཊི་ཀ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ.
ཚ་ཊྛ་དུ་ཀེ ལཱ་བྷ་ཡ་ས་ཉཱ་ཏི་ཨ་ངྒ་ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝ་སེ་ན དི་ཊྛ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ས་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ནཱ་མ. ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡཾ ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ སཱི་ལཾ ས་པ་རི་ཡ་ནྟཾ? ཨ་ཏྠི སཱི་ལཾ ལཱ་བྷ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ, ཨ་ཏྠི སཱི་ལཾ ཡ་ས་པ་རི་ཡ་ནྟཾ, ཨ་ཏྠི སཱི་ལཾ ཉཱ་ཏི་པ་རི་ཡ་ནྟཾ, ཨ་ཏྠི སཱི་ལཾ ཨ་ངྒ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ, ཨ་ཏྠི སཱི་ལཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ. ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ སཱི་ལཾ ལཱ་བྷ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ལཱ་བྷ་ཧེ་ཏུ ལཱ་བྷ་པ་ཙྩ་ཡཱ ལཱ་བྷ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་དི་ནྣཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ཨི་དཾ ཏཾ སཱི་ལཾ ལཱ་བྷ་པ་རི་ཡ་ནྟ’’ནྟི (པ་ཊི. མ. ༡.༣༨). ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨི་ཏ་རཱ་ནི་པི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་པི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ སཱི་ལཾ ན ལཱ་བྷ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ལཱ་བྷ་ཧེ་ཏུ ལཱ་བྷ་པ་ཙྩ་ཡཱ ལཱ་བྷ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་དི་ནྣཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ ཙི་ཏྟ་མྤི ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཀིཾ སོ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མི་སྶ་ཏི, ཨི་དཾ ཏཾ སཱི་ལཾ ན ལཱ་བྷ་པ་རི་ཡ་ནྟ’’ནྟི (པ་ཊི. མ. ༡.༣༨). ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝུ་པཱ་ཡེ་ན ཨི་ཏ་རཱ་ནི་པི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ས་པ་རི་ཡ་ནྟཱ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ.
ས་ཏྟ་མ་དུ་ཀེ ས་བྦ་མྤི སཱ་ས་ཝཾ སཱི་ལཾ ལོ་ཀི་ཡཾ. ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ. ཏ་ཏྠ ལོ་ཀི་ཡཾ བྷ་ཝ་ཝི་སེ་སཱ་ཝ་ཧཾ ཧོ་ཏི བྷ་ཝ་ནི་སྶ་ར་ཎ་སྶ ཙ ས་མྦྷཱ་རོ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཝི་ན་ཡོ སཾ་ཝ་ར་ཏྠཱ་ཡ, སཾ་ཝ་རོ ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ, ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ པཱ་མོ་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡ, པཱ་མོ་ཛྫཾ པཱི་ཏ་ཏྠཱ་ཡ, པཱི་ཏི པ་སྶ་དྡྷ་ཏྠཱ་ཡ, པ་སྶ་དྡྷི སུ་ཁ་ཏྠཱ་ཡ, སུ་ཁཾ ས་མཱ་དྷ་ཏྠཱ་ཡ, ས་མཱ་དྷི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ནི་བྦི་ད་ཏྠཱ་ཡ, ནི་བྦི་དཱ ཝི་རཱ་ག་ཏྠཱ་ཡ, ཝི་རཱ་གོ ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ, ཝི་མུ་ཏྟི ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ, ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ, ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཱ ཀ་ཐཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཱ མ་ནྟ་ནཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཱ ཨུ་པ་ནི་སཱ, ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཾ སོ་ཏཱ་ཝ་དྷཱ་ནཾ, ཡ་དི་དཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་མོ་ཀྑོ’’ཏི (པ་རི. ༣༦༦). ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ བྷ་ཝ་ནི་སྶ་ར་ཎཱ་ཝ་ཧཾ ཧོ་ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཙ བྷཱུ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ.
༡༢. ཏི་ཀེ་སུ པ་ཋ་མ་ཏྟི་ཀེ ཧཱི་ནེ་ན ཚ་ནྡེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཧཱི་ནཾ. མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་ཧི ཚ་ནྡཱ་དཱི་ཧི པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ. པ་ཎཱི་ཏེ་ཧི པ་ཎཱི་ཏཾ. ཡ་ས་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ས་མཱ་དི་ནྣཾ ཧཱི་ནཾ. པུ་ཉྙ་ཕ་ལ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ. ཀ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝི་ད་ནྟི ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་མཱ་དི་ནྣཾ པ་ཎཱི་ཏཾ. ‘‘ཨ་ཧ་མ་སྨི སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ, ཨི་མེ པ་ན་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ དུ་སྶཱི་ལཱ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟུ་ཀྐཾ་ས་ན་པ་ར་ཝ་མྦྷ་ནཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ. ཨ་ནུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛཾ ལོ་ཀི་ཡཾ སཱི་ལཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ པ་ཎཱི་ཏཾ. ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ བྷ་ཝ་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཧཱི་ནཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་མོ་ཀྑ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ. ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་མོ་ཀྑ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ པཱ་ར་མི་ཏཱ་སཱི་ལཾ པ་ཎཱི་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཧཱི་ན་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཎཱི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ.
དུ་ཏི་ཡ་ཏྟི་ཀེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཛ་ཧི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨ་ཏྟ་ག་རུ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནི་གཱ་ར་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ. ལོ་ཀཱ་པ་ཝཱ་དཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ལོ་ཀ་ག་རུ་ནཱ ལོ་ཀེ གཱ་ར་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ལོ་ཀཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ. དྷ་མྨ་མ་ཧ་ཏྟཾ པཱུ་ཛེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན དྷ་མྨ་ག་རུ་ནཱ དྷ་མྨ་གཱ་ར་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཏྟི་ཀེ ཡཾ དུ་ཀེ་སུ ནི་སྶི་ཏ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛཱི་ཧི པ་རཱ་མ་ཊྛ་ཏྟཱ པ་རཱ་མ་ཊྛཾ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་སྶ མ་གྒ་ས་མྦྷཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ སེ་ཀྑཱ་ན་ཉྩ མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛཾ. སེ་ཀྑཱ་སེ་ཀྑཱ་ནཾ ཕ་ལ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷནྟི ཨེ་ཝཾ པ་རཱ་མ་ཊྛཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཏྟི་ཀེ ཡཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནཱ་པ་ཛྫ་ནྟེ་ན པཱུ་རི་ཏཾ, ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝཱ པུ་ན ཀ་ཏ་པ་ཊི་ཀ་མྨཾ, ཏཾ ཝི་སུ་དྡྷཾ. ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨ་ཀ་ཏ་པ་ཊི་ཀ་མྨཾ ཨ་ཝི་སུ་དྡྷཾ. ཝ་ཏྠུ་མྷི ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རེ ཝཱ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ སཱི་ལཾ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སཱི་ལཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཡོ་གི་ནཱ ཨ་ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏ་བྦཾ, ཝེ་མ་ཏི་ཀེ ཝ་ཏྠུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཝི་མ་ཏི པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཏ་བྦཱ ‘‘ཨི་ཙྩ་སྶ ཕཱ་སུ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་སུ་དྡྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ.
པ་ཉྩ་མ་ཏྟི་ཀེ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཙ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ སཱི་ལཾ སེ་ཀྑཾ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་སེ་ཀྑཾ. སེ་སཾ ནེ་ཝ་སེ་ཀྑ་ནཱ་སེ་ཀྑནྟི ཨེ་ཝཾ སེ་ཀྑཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ.
པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡཾ པ་ན ཡ་སྨཱ ལོ་ཀེ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་པི སཱི་ལ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཡཾ སུ་ཁ་སཱི་ལོ, ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་སཱི་ལོ, ཨ་ཡཾ ཀ་ལ་ཧ་སཱི་ལོ, ཨ་ཡཾ མ་ཎྜ་ན་སཱི་ལོ’’ཏི བྷ་ཎ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ‘‘ཏཱི་ཎི སཱི་ལཱ་ནི, ཀུ་ས་ལ་སཱི་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་སཱི་ལཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སཱི་ལ་ནྟི (པ་ཊི. མ. ༡.༣༩). ཨེ་ཝཾ ཀུ་ས་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན་པི ཏི་ཝི་དྷ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་སྶ སཱི་ལ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ན་པི ན ས་མེ་ཏཱི་ཏི ཨི་དྷ ན ཨུ་པ་ནཱི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ་སྶ ཏི་ཝི་དྷ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༡༣. ཙ་ཏུ་ཀྐེ་སུ པ་ཋ་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ –
ཡོ་དྷ སེ་ཝ་ཏི དུ་སྶཱི་ལེ, སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ ན སེ་ཝ་ཏི;
ཝ་ཏྠུ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ དོ་སཾ, ན པ་སྶ་ཏི ཨ་ཝི་དྡ་སུ.
མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤ་བ་ཧུ་ལོ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ན ར་ཀྑ་ཏི;
ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཝེ སཱི་ལཾ, ཛཱ་ཡ་ཏེ ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡཾ.
ཡོ པ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི, སཱི་ལ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨི་དྷ;
ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མྷི, ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི མཱ་ན་སཾ.
ཏུ་ཊྛ་སྶ སཱི་ལ་མ་ཏྟེ་ན, ཨ་གྷ་ཊ་ནྟ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རི;
ཏ་སྶ ཏཾ ཋི་ཏི་བྷཱ་གི་ཡཾ, སཱི་ལཾ བྷ་ཝ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནོ.
ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལོ གྷ་ཊ་ཏི, ས་མཱ་དྷ་ཏྠཱ་ཡ ཡོ པ་ན;
ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སཱི་ལཾ, ཧོ་ཏི ཨེ་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ.
ཨ་ཏུ་ཊྛོ སཱི་ལ་མ་ཏྟེ་ན, ནི་བྦི་དཾ ཡོ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏི;
ཧོ་ཏི ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡཾ, སཱི་ལ་མེ་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ.
དུ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི, ཡཱ་ནི ཙ ནེ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཏོ ར་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཨི་དཾ བྷི་ཀྑུ་སཱི་ལཾ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི, ཡཱ་ནི ཙ ཏཱ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཏོ ར་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཨི་དཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་སཱི་ལཾ. སཱ་མ་ཎེ་ར་སཱ་མ་ཎེ་རཱི་ནཾ ད་ས་སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཾ. ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ནི་ཙྩ་སཱི་ལ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི, ས་ཏི ཝཱ ཨུ་སྶཱ་ཧེ ད་ས, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛཱ་ཏི ཨི་དཾ ག་ཧ་ཊྛ་སཱི་ལནྟི ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ་སཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཀཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ པ་ཀ་ཏི་སཱི་ལཾ. ཀུ་ལ་དེ་ས་པཱ་ས་ཎྜཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་རི་ཡཱ་དཱ་ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་ཙཱ་ར་སཱི་ལཾ. ‘‘དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟོ ཧོ་ཏི ན བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏུ པུ་རི་སེ་སུ མཱ་ན་སཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི ཀཱ་མ་གུ་ཎཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་མཱ་ཏུ་སཱི་ལཾ དྷ་མྨ་ཏཱ་སཱི་ལཾ. མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཱ་དཱི་ནཾ པ་ན སུ་དྡྷ་ས་ཏྟཱ་ནཾ, བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཙ ཏཱ་སུ ཏཱ་སུ ཛཱ་ཏཱི་སུ སཱི་ལཾ པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀ་སཱི་ལནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཀ་ཏི་སཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སཱུ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༥༠༨; དཱི. ནི. ༡.༡༩༣) ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ སཱི་ལཾ, ཨི་དཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ ནཱ་མ. ཡཾ པ་ན ‘‘སོ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི, ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ…པེ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ…པེ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི…པེ… མ་ནི་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༢, ༤༡༡; དཱི. ནི. ༡.༢༡༣; ཨ. ནི. ༤.༡༩༨) ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་དཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ. ཡཱ པ་ན ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནཾ ཚ་ནྣཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་སྶ, ‘‘ཀུ་ཧ་ནཱ ལ་པ་ནཱ ནེ་མི་ཏྟི་ཀ་ཏཱ ནི་པྤེ་སི་ཀ་ཏཱ ལཱ་བྷེ་ན ལཱ་བྷཾ ནི་ཛི་གཱི་ས་ན་ཏཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ན་ཉྩ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝཱ ཝི་ར་ཏི, ཨི་དཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ. ‘‘པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཡོ་ནི་སོ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ སཱི་ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༣; ཨ. ནི. ༦.༥༨) ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟོ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་པ་རི་སུ་དྡྷོ ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་བྷོ་གོ པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་སཱི་ལཾ ནཱ་མ.
པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ
༡༤. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ. བྷི་ཀྑཱུཏི སཾ་སཱ་རེ བྷ་ཡཾ ཨི་ཀྑ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཝཱ བྷི་ནྣ་པ་ཊ་དྷ་རཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རོ ས་དྡྷཱ་པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ནྟི སི་ཀྑཱ་པ་ད་སཱི་ལཾ. ཏ་ཉྷི ཡོ ནཾ པཱ་ཏི ར་ཀྑ་ཏི, ཏཾ མོ་ཀྑེ་ཏི མོ་ཙ་ཡ་ཏི ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀཱ་དཱི་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི, ཏ་སྨཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སཾ་ཝ་ར་ཎཾ སཾ་ཝ་རོ, ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་སྶ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་མེ་ཝ སཾ་ཝ་རོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རོ. ཏེ་ན པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རེ་ན སཾ་ཝུ་ཏོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ, ཨུ་པ་ག་ཏོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨི་རི་ཡ་ཏི. ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོཏི་ཨཱ་དཱི་ན་མ་ཏྠོ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ’’ཏི ཨ་ཏྠི ཨཱ་ཙཱ་རོ, ཨ་ཏྠི ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ;
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ? ཀཱ་ཡི་ཀོ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ. ས་བྦ་མྤི དུ་སྶཱི་ལྱཾ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ. ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཝེ་ལུ༹་དཱ་ནེ་ན ཝཱ པ་ཏྟ་དཱ་ནེ་ན ཝཱ པུ་པྥ་ཕ་ལ་སི་ནཱ་ན་ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་དཱ་ནེ་ན ཝཱ ཙཱ་ཊུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ མུ་གྒ་སཱུ་པྱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ པཱ་རི་བྷ་ཊྱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཛ་ངྒྷ་པེ་ས་ནི་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཝཱ བུ་དྡྷ་པ་ཊི་ཀུ་ཊྛེ་ན མི་ཙྪཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཨཱ་ཙཱ་རོ? ཀཱ་ཡི་ཀོ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨཱ་ཙཱ་རོ. ས་བྦོ་པི སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རོ ཨཱ་ཙཱ་རོ. ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ན ཝེ་ལུ༹་དཱ་ནེ་ན ཝཱ ན པ་ཏྟ་ན པུ་པྥ་ན ཕ་ལ་ན སི་ནཱ་ན་ན ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་དཱ་ནེ་ན ཝཱ ན ཙཱ་ཊུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ན མུ་གྒ་སཱུ་པྱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ན པཱ་རི་བྷ་ཊྱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ན ཛ་ངྒྷ་པེ་ས་ནི་ཀེ་ན ཝཱ ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཝཱ བུ་དྡྷ་པ་ཊི་ཀུ་ཊྛེ་ན མི་ཙྪཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨཱ་ཙཱ་རོ.
གོ་ཙ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠི གོ་ཙ་རོ ཨ་ཏྠི ཨ་གོ་ཙ་རོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཨ་གོ་ཙ་རོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཝེ་སི་ཡཱ་གོ་ཙ་རོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཝི་དྷ་ཝཱ, ཐུ་ལླ་ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ, པ་ཎྜ་ཀ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི, པཱ་ནཱ་གཱ་ར་གོ་ཙ་རོ ཝཱ ཧོ་ཏི, སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི རཱ་ཛཱུ་ཧི རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ན སཾ་ས་གྒེ་ན, ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན ཏཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི ཨ་སྶ་དྡྷཱ་ནི ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཨ་ནོ་པཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨ་ཀྐོ་ས་ཀ་པ་རི་བྷཱ་ས་ཀཱ་ནི ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་མཱ་ནི ཨ་ཧི་ཏ་ཀཱ་མཱ་ནི ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ་ཀཱ་མཱ་ནི ཨ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་ཀཱ་མཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི སེ་ཝ་ཏི བྷ་ཛ་ཏི པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་གོ་ཙ་རོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ གོ་ཙ་རོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ན ཝེ་སི་ཡཱ་གོ་ཙ་རོ ཝཱ ཧོ་ཏི…པེ… ན པཱ་ནཱ་གཱ་ར་གོ་ཙ་རོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི རཱ་ཛཱུ་ཧི…པེ… ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ན སཾ་ས་གྒེ་ན, ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན ཏཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི ས་དྡྷཱ་ནི པ་ས་ནྣཱ་ནི ཨོ་པཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཀཱ་སཱ་ཝ་པ་ཛྫོ་ཏཱ་ནི ཨི་སི་ཝཱ་ཏ་པ་ཊི་ཝཱ་ཏཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ་ནི…པེ… ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་ཀཱ་མཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ…པེ… ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི སེ་ཝ་ཏི བྷ་ཛ་ཏི པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི གོ་ཙ་རོ. ཨི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨཱ་ཙཱ་རེ་ན ཨི་མི་ནཱ ཙ གོ་ཙ་རེ་ན ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི ས་མུ་པེ་ཏོ ཨུ་པ་ག་ཏོ ས་མུ་པ་ག་ཏོ ཨུ་པ་པ་ནྣོ ས་མྤ་ནྣོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༥༡༡).
ཨ་པི ཙེ་ཏྠ ཨི་མི་ནཱ་པི ན་ཡེ་ན ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་རཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. དུ་ཝི་དྷོ ཧི ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ ཀཱ་ཡི་ཀོ ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ཙ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཀཱ་ཡི་ཀོ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་ངྒྷ་ག་ཏོ་པི ཨ་ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་ར་ཀ་ཏོ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ གྷ་ཊྚ་ཡ་ནྟོ་པི ཏི་ཊྛ་ཏི, གྷ་ཊྚ་ཡ་ནྟོ་པི ནི་སཱི་ད་ཏི, པུ་ར་ཏོ་པི ཏི་ཊྛ་ཏི, པུ་ར་ཏོ་པི ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨུ་ཙྩེ་པི ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་ད་ཏི, ས་སཱི་ས་མྤི པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཋི་ཏ་ཀོ་པི བྷ་ཎ་ཏི, བཱ་ཧཱ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཀོ་པི བྷ་ཎ་ཏི, ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ནཾ ཙ་ངྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནོ ཙ་ངྐ་མ་ཏི, ནཱི་ཙེ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་ཙྩེ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ཏི, ཚ་མཱ་ཡ ཙ་ངྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ཏི, ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫཱ་པི ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫཱ་པི ནི་སཱི་ད་ཏི, ན་ཝེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ས་ནེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ་པི ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཀ་ཊྛཾ པ་ཀྑི་པ་ཏི, དྭཱ་རཾ པི་ད་ཧ་ཏི, ཨུ་ད་ཀ་ཏི་ཏྠེ་པི ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ གྷ་ཊྚ་ཡ་ནྟོ་པི ཨོ་ཏ་ར་ཏི, པུ་ར་ཏོ་པི ཨོ་ཏ་ར་ཏི, གྷ་ཊྚ་ཡ་ནྟོ་པི ནྷཱ་ཡ་ཏི, པུ་ར་ཏོ་པི ནྷཱ་ཡ་ཏི, གྷ་ཊྚ་ཡ་ནྟོ་པི ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི, པུ་ར་ཏོ་པི ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི, ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ་པི ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ གྷ་ཊྚ་ཡ་ནྟོ་པི ག་ཙྪ་ཏི, པུ་ར་ཏོ་པི ག་ཙྪ་ཏི, ཝོ་ཀྐ་མྨ ཙ ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པུ་ར་ཏོ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ཏི, ཡཱ་ནི་པི ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི ཀུ་ལཱ་ནཾ ཨོ་ཝ་ར་ཀཱ་ནི གཱུ་ལ༹ྷཱ་ནི ཙ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ནི ཙ ཡ་ཏྠ ཀུ་ལི་ཏྠི་ཡོ ཀུ་ལ་ཀུ་མཱ་རི་ཡོ ནི་སཱི་ད་ནྟི, ཏ་ཏྠ་པི ས་ཧ་སཱ པ་ཝི་ས་ཏི, ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པི སཱི་སཾ པ་རཱ་མ་ས་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་ཡི་ཀོ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་ངྒྷ་ག་ཏོ་པི ཨ་ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་ར་ཀ་ཏོ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ དྷ་མྨཾ བྷ་ཎ་ཏི. པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ས་ཏི, ཋི་ཏ་ཀོ་པི བྷ་ཎ་ཏི, བཱ་ཧཱ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཀོ་པི བྷ་ཎ་ཏི, ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ་པི ཨི་ཏྠིཾ ཝཱ ཀུ་མཱ་རིཾ ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མེ ཨི་ཏྠཾ་གོ་ཏྟེ ཀིཾ ཨ་ཏྠི, ཡཱ་གུ ཨ་ཏྠི, བྷ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི, ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཏྠི, ཀིཾ པི་ཝི་སྶཱ་མ, ཀིཾ ཁཱ་དི་སྶཱ་མ, ཀིཾ བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མ. ཀིཾ ཝཱ མེ ད་སྶ་ཐཱ’’ཏི ཝི་པྤ་ལ་པ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ (མ་ཧཱ་ནི. ༨༧). པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན པ་ན་སྶ ཨཱ་ཙཱ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་པི་ཙ བྷི་ཀྑུ ས་གཱ་ར་ཝོ ས་པྤ་ཏི་སྶོ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ནི་ཝ་ཏྠོ སུ་པཱ་རུ་ཏོ པཱ་སཱ་དི་ཀེ་ན ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ན པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ་ན ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏེ་ན ཝི་ལོ་ཀི་ཏེ་ན ས་མི་ཉྫི་ཏེ་ན པ་སཱ་རི་ཏེ་ན ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མྤ་ནྣོ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙཱུ ཛཱ་ག་རི་ཡ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་པྤི་ཙྪོ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀེ་སུ ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀཱ་རཱི ག་རུ་ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨཱ་ཙཱ་རོ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ཙཱ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
གོ་ཙ་རོ པ་ན ཏི་ཝི་དྷོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་གོ་ཙ་རོ ཨཱ་ར་ཀྑ་གོ་ཙ་རོ ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་གོ་ཙ་རོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་གོ་ཙ་རོ? ད་ས་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ, ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་སྶུ་ཏཾ སུ་ཎཱ་ཏི, སུ་ཏཾ པ་རི་ཡོ་ད་པེ་ཏི, ཀ་ངྑཾ ཝི་ཏ་ར་ཏི, དི་ཊྛིཾ ཨུ་ཛུཾ ཀ་རོ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏི. ཡ་སྶ ཝཱ པ་ན ཨ་ནུ་སི་ཀྑ་མཱ་ནོ ས་དྡྷཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, སཱི་ལེ་ན, སུ་ཏེ་ན, ཙཱ་གེ་ན, པ་ཉྙཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་གོ་ཙ་རོ.
ཀ་ཏ་མོ ཨཱ་ར་ཀྑ་གོ་ཙ་རོ? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ ཝཱི་ཐིཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ ཡུ་ག་མ་ཏྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི སུ་སཾ་ཝུ་ཏོ ག་ཙྪ་ཏི, ན ཧ་ཏྠིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ, ན ཨ་སྶཾ, ན ར་ཐཾ, ན པ་ཏྟིཾ, ན ཨི་ཏྠིཾ, ན པུ་རི་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ, ན ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་ནྟོ, ན ཨ་དྷོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ, ན དི་སཱ་ཝི་དི་སཾ པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨཱ་ར་ཀྑ་གོ་ཙ་རོ.
ཀ་ཏ་མོ ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་གོ་ཙ་རོ? ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཡ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ གོ་ཙ་རོ ས་ཀོ པེ་ཏྟི་ཀོ ཝི་ས་ཡོ? ཡ་དི་དཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༣༧༢), ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་གོ་ཙ་རོ. ཨི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨཱ་ཙཱ་རེ་ན ཨི་མི་ནཱ ཙ གོ་ཙ་རེ་ན ཨུ་པེ་ཏོ…པེ… ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཏེ་ན་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ་ཏི.
ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱིཏི ཨ་ཎུ་པྤ་མཱ་ཎེ་སུ ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ ཨཱ་པ་ནྣ་སེ་ཁི་ཡ་ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་དི་བྷེ་དེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶ་ན་སཱི་ལོ. ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སཱུཏི ཡཾ་ཀི་ཉྩི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ས་མྨཱ ཨཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ ད་སྶི་ཏཾ. ‘‘ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དི པ་ན ས་བྦཾ ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཏཾ སཱི་ལཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ
༡༥. ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ‘‘སོ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ད་སྶི་ཏཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ, ཏ་ཏྠ སོཏི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལེ ཋི་ཏོ བྷི་ཀྑུ. ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཀྑཱུ་ཏི ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ས་མ་ཏྠེ་ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན རཱུ་པཾ དི་སྭཱ. པོ་རཱ་ཎཱ པ་ནཱ་ཧུ ‘‘ཙ་ཀྑུ རཱུ་པཾ ན པ་སྶ་ཏི, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་ཏྟཱ, ཙི་ཏྟཾ ན པ་སྶ་ཏི, ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀ་ཏྟཱ, དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ པ་ན ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་ད་ཝ་ཏྠུ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན པ་སྶ་ཏི. ཨཱི་དི་སཱི པ་ནེ་སཱ ‘དྷ་ནུ་ནཱ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ས་ས་མྦྷཱ་ར་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན རཱུ་པཾ དི་སྭཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱིཏི ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་ནི་མི་ཏྟཾ ཝཱ སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཱ་དི་ཀཾ ཝཱ ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི, དི་ཊྛ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ས་ཎྛཱ་ཏི. ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱིཏི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་ནྟི ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་སི་ཏ་ཧ་སི་ཏ་ཀ་ཐི་ཏ་ཝི་ལོ་ཀི་ཏཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཡཾ ཏ་ཏྠ བྷཱུ་ཏཾ, ཏ་དེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཙེ་ཏི་ཡ་པ་བྦ་ཏ་ཝཱ་སཱི མ་ཧཱ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ.
ཐེ་རཾ ཀི་ར ཙེ་ཏི་ཡ་པ་བྦ་ཏཱ ཨ་ནུ་རཱ་དྷ་པུ་རཾ པི་ཎྜ་ཙཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ ཀུ་ལ་སུ་ཎྷཱ སཱ་མི་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ བྷ་ཎྜི་ཏྭཱ སུ་མ་ཎྜི་ཏ་པ་སཱ་དྷི་ཏཱ དེ་ཝ་ཀ་ཉྙཱ ཝི་ཡ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཨ་ནུ་རཱ་དྷ་པུ་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཉཱ་ཏི་གྷ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ དི་སྭཱ ཝི་པ་ལླ་ཏྠ་ཙི་ཏྟཱ མ་ཧཱ་ཧ་སི་ཏཾ ཧ་སི. ཐེ་རོ ཀི་མེ་ཏ་ནྟི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏ་སྶཱ ད་ནྟ་ཊྛི་ཀེ ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཏ་སྶཱ ད་ནྟ་ཊྛི་ཀཾ དི་སྭཱ, པུ་བྦ་ས་ཉྙཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི;
ཏ་ཏྠེ་ཝ སོ ཋི་ཏོ ཐེ་རོ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་པཱ་པུ་ཎཱི’’ཏི.
སཱ་མི་ཀོ་པི ཁོ པ་ན་སྶཱ ཨ་ནུ་མ་གྒཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀི་ཉྩི, བྷ་ནྟེ, ཨི་ཏྠིཾ པ་སྶ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཏཾ ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ –
‘‘ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཨི་ཏྠཱི ཝཱ, པུ་རི་སོ ཝཱ ཨི་ཏོ ག་ཏོ;
ཨ་པི་ཙ ཨ་ཊྛི་ས་ངྒྷཱ་ཊོ, ག་ཙྪ་ཏེ་ས མ་ཧཱ་པ་ཐེ’’ཏི.
ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནནྟི་ཨཱ་དི་མྷི ཡཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཡ་སྶ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཱ་སཾ་ཝ་ར་སྶ ཧེ་ཏུ ཨེ་ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ས་ཏི་ཀ་ཝཱ་ཊེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཨ་པི་ཧི་ཏ་ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨེ་ཏེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷེ་ཡྻུཾ. ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ་སྶ ས་ཏི་ཀ་ཝཱ་ཊེ་ན པི་ད་ཧ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཙ ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རོ ཝཱ ཨ་སཾ་ཝ་རོ ཝཱ ན་ཏྠི. ན ཧི ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་ཏི ཝཱ མུ་ཊྛ་ས་ཙྩཾ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ཡ་དཱ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་དཱ བྷ་ཝ་ངྒེ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷེ ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཏོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ད་སྶ་ན་ཀི་ཙྩཾ. ཏ་ཏོ ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཀི་ཙྩཾ. ཏ་ཏོ ཝི་པཱ་ཀཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཀི་ཙྩཾ. ཏ་ཏོ ཀི་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཛ་ཝ་ནཾ ཛ་ཝ་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་པི ནེ་ཝ བྷ་ཝ་ངྒ་ས་མ་ཡེ, ན ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ས་མ་ཡེ སཾ་ཝ་རོ ཝཱ ཨ་སཾ་ཝ་རོ ཝཱ ཨ་ཏྠི. ཛ་ཝ་ན་ཀྑ་ཎེ པ་ན ས་ཙེ དུ་སྶཱི་ལྱཾ ཝཱ མུ་ཊྛ་ས་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཝཱ ཨ་ཀྑ་ནྟི ཝཱ ཀོ་ས་ཛྫཾ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་སཾ་ཝ་རོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཧོ་ནྟོ པ་ན སོ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ ཨ་སཾ་ཝ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ ཏ་སྨིཾ ས་ཏི དྭཱ་ར་མྤི ཨ་གུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, བྷ་ཝ་ངྒ་མྤི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི་པི ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟཱ་ནི. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཡ་ཐཱ ན་ག་རེ ཙ་ཏཱུ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏེ་སུ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ནྟོ་གྷ་ར་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ག་བྦྷཱ་ད་ཡོ སུ་སཾ་ཝུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ནྟོ་ན་ག་རེ ས་བྦཾ བྷ་ཎྜཾ ཨ་ར་ཀྑི་ཏཾ ཨ་གོ་པི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ན་ག་ར་དྭཱ་རེ་ན ཧི པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཙོ་རཱ ཡ་དི་ཙྪ་ནྟི, ཏཾ ཀ་རེ་ཡྻུཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཛ་ཝ་ནེ དུ་སྶཱི་ལྱཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཏ་སྨིཾ ཨ་སཾ་ཝ་རེ ས་ཏི དྭཱ་ར་མྤི ཨ་གུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, བྷ་ཝ་ངྒ་མྤི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི་པི ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟཱ་ནི.
ཏ་སྨིཾ པ་ན སཱི་ལཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྭཱ་ར་མྤི གུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, བྷ་ཝ་ངྒ་མྤི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི་པི ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟཱ་ནི. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཡ་ཐཱ ན་ག་ར་དྭཱ་རེ་སུ སཾ་ཝུ་ཏེ་སུ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ནྟོ་གྷ་རཱ་ད་ཡོ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ནྟོ་ན་ག་རེ ས་བྦཾ བྷ་ཎྜཾ སུ་ར་ཀྑི་ཏཾ སུ་གོ་པི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ན་ག་ར་དྭཱ་རེ་སུ ཧི པི་ཧི་ཏེ་སུ ཙོ་རཱ་ནཾ པ་ཝེ་སོ ན་ཏྠི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཛ་ཝ་ནེ སཱི་ལཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྭཱ་ར་མྤི གུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, བྷ་ཝ་ངྒ་མྤི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི་པི ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟཱ་ནི. ཏ་སྨཱ ཛ་ཝ་ན་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་པི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ.
སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝ་མི་དཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཀི་ལེ་སཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནི་མི་ཏྟཱ་དི་གྒཱ་ཧ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ
༡༦. ཨི་དཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཱ་ན་ནྟ་རཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལེ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནཾ ཚ་ནྣཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ན་ནྟི ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ‘‘ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ པཱ་པི་ཙྪོ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏོ ཨ་ས་ནྟཾ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཨུ་ལླ་པ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ ས་ཉྩ་རི་ཏྟཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶ. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ ‘ཡོ ཏེ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ཏི སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཱ’ཏི བྷ་ཎ་ཏི, པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶ. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ བྷི་ཀྑུ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་གི་ལཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་གི་ལཱ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་སྶ. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ སཱུ་པཾ ཝཱ ཨོ་ད་ནཾ ཝཱ ཨ་གི་ལཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (པ་རི. ༢༨༧) ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི ཚ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི, ཨི་མེ་སཾ ཚ་ནྣཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ.
ཀུ་ཧ་ནཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཡཾ པཱ་ལི༹, ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཀུ་ཧ་ནཱ? ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་སྶ པཱ་པི་ཙྪ་སྶ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏ་སྶ ཡཱ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝཱ སཱ་མ་ནྟ་ཛ་པྤི་ཏེ་ན ཝཱ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་སྶ ཝཱ ཨ་ཊྛ་པ་ནཱ ཋ་པ་ནཱ ས་ཎྛ་པ་ནཱ བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀཱ བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ཀུ་ཧ་ནཱ ཀུ་ཧཱ་ཡ་ནཱ ཀུ་ཧི་ཏ་ཏྟཾ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀུ་ཧ་ནཱ.
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ལ་པ་ནཱ? ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་སྶ པཱ་པི་ཙྪ་སྶ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏ་སྶ ཡཱ པ་རེ་སཾ ཨཱ་ལ་པ་ནཱ ལ་པ་ནཱ ས་ལླ་པ་ནཱ ཨུ་ལླ་པ་ནཱ ས་མུ་ལླ་པ་ནཱ ཨུ་ནྣ་ཧ་ནཱ ས་མུ་ནྣ་ཧ་ནཱ ཨུ་ཀྐཱ་ཙ་ནཱ ས་མུ་ཀྐཱ་ཙ་ནཱ ཨ་ནུ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཎི་ཏཱ ཙཱ་ཊུ་ཀ་མྱ་ཏཱ མུ་གྒ་སཱུ་པྱ་ཏཱ པཱ་རི་བྷ་ཊྱ་ཏཱ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ལ་པ་ནཱ.
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ནེ་མི་ཏྟི་ཀ་ཏཱ? ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་སྶ པཱ་པི་ཙྪ་སྶ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏ་སྶ ཡཾ པ་རེ་སཾ ནི་མི་ཏྟཾ ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨཾ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨོ་བྷཱ་ས་ཀ་མྨཾ སཱ་མ་ནྟ་ཛ་པྤཱ པ་རི་ཀ་ཐཱ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནེ་མི་ཏྟི་ཀ་ཏཱ.
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ནི་པྤེ་སི་ཀ་ཏཱ? ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་སྶ པཱ་པི་ཙྪ་སྶ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏ་སྶ ཡཱ པ་རེ་སཾ ཨ་ཀྐོ་ས་ནཱ ཝ་མྦྷ་ནཱ ག་ར་ཧ་ནཱ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱ ས་མུ་ཀྑེ་པ་ནཱ ཁི་པ་ནཱ སཾ་ཁི་པ་ནཱ པཱ་པ་ནཱ ས་མྤཱ་པ་ནཱ ཨ་ཝ་ཎྞ་ཧཱ་རི་ཀཱ པ་ར་པི་ཊྛི་མཾ་སི་ཀ་ཏཱ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནི་པྤེ་སི་ཀ་ཏཱ.
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ལཱ་བྷེ་ན ལཱ་བྷཾ ནི་ཛི་གཱི་ས་ན་ཏཱ? ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་ས་ནྣི་སྶི་ཏོ པཱ་པི་ཙྪོ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏོ ཨི་ཏོ ལ་དྡྷཾ ཨཱ་མི་སཾ ཨ་མུ་ཏྲ ཧ་ར་ཏི, ཨ་མུ་ཏྲ ཝཱ ལ་དྡྷཾ ཨཱ་མི་སཾ ཨི་དྷ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི. ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨཱ་མི་སེ་ན ཨཱ་མི་ས་སྶ ཨེ་ཊྛི ག་ཝེ་ཊྛི པ་རི་ཡེ་ཊྛི ཨེ་ས་ནཱ ག་ཝེ་ས་ནཱ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ལཱ་བྷེ་ན ལཱ་བྷཾ ནི་ཛི་གཱི་ས་ན་ཏཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༦༢-༨༦༥).
༡༧. ཨི་མི་སྶཱ པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀུ་ཧ་ན་ནི་དྡེ་སེ ཏཱ་ཝ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་སྶཱཏི ལཱ་བྷ་ཉྩ ས་ཀྐཱ་ར་ཉྩ ཀི་ཏྟི་ས་དྡ་ཉྩ ས་ནྣི་སྶི་ཏ་སྶ, པ་ཏྠ་ཡ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱ་པི་ཙྪ་སྶཱཏི ཨ་ས་ནྟ་གུ་ཎ་དཱི་པ་ན་ཀཱ་མ་སྶ. ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏ་སྶཱཏི ཨི་ཙྪཱ་ཡ ཨ་པ་ཀ་ཏ་སྶ, ཨུ་པ་དྡུ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་ཏོ པ་རཾ ཡ་སྨཱ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་སཱ་མ་ནྟ་ཛ་པྤ་ན་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ཝ་སེ་ན མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་སེ ཏི་ཝི་དྷཾ ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠུ ཨཱ་ག་ཏཾ. ཏ་སྨཱ ཏི་ཝི་དྷ་མྤེ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ཧི ནི་མ་ནྟི་ཏ་སྶ ཏ་ད་ཏྠི་ཀ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནེ་ན, ཏེ ཙ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ ཨ་ཏྟ་ནི སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ས་དྡྷེ ཉ་ཏྭཱ པུ་ན ཏེ་སཾ ‘‘ཨ་ཧོ ཨ་ཡྻོ ཨ་པྤི་ཙྪོ ན ཀི་ཉྩི པ་ཊི་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ ནོ ཨ་སྶ ས་ཙེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཀི་ཉྩི པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཱ’’ཏི ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧི པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ཨུ་པ་ནེ་ནྟཱ་ནཾ ཏ་ད་ནུ་གྒ་ཧ་ཀཱ་མ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཨ་པི ས་ཀ་ཊ་བྷཱ་རེ་ཧི ཨུ་པ་ནཱ་མ་ན་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་མྷཱ་པ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠཱུ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་སེ –
‘‘ཀ་ཏ་མཾ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠུ? ཨི་དྷ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ བྷི་ཀྑུཾ ནི་མ་ནྟེ་ནྟི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ཧི. སོ པཱ་པི་ཙྪོ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏོ ཨ་ཏྠི་ཀོ ཙཱི་ཝ་ར…པེ… པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ བྷི་ཡྻོ་ཀ་མྱ་ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏི. པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ…པེ… སེ་ནཱ་ས་ནཾ. གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏི. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཀིཾ ས་མ་ཎ་སྶ མ་ཧ་གྒྷེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ན, ཨེ་ཏཾ སཱ་རུ་པྤཾ ཡཾ ས་མ་ཎོ སུ་སཱ་ནཱ ཝཱ ས་ངྐཱ་ར་ཀཱུ་ཊཱ ཝཱ པཱ་པ་ཎི་ཀཱ ཝཱ ན་ནྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཀ་ཏྭཱ དྷཱ་རེ་ཡྻ. ཀིཾ ས་མ་ཎ་སྶ མ་ཧ་གྒྷེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ན ཨེ་ཏཾ སཱ་རུ་པྤཾ ཡཾ ས་མ་ཎོ ཨུ་ཉྪཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ པི་ཎྜི་ཡཱ་ལོ་པེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཡྻ. ཀིཾ ས་མ་ཎ་སྶ མ་ཧ་གྒྷེ་ན སེ་ནཱ་ས་ནེ་ན, ཨེ་ཏཾ སཱ་རུ་པྤཾ ཡཾ ས་མ་ཎོ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལི་ཀོ ཝཱ ཨ་སྶ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སི་ཀོ ཝཱ. ཀིཾ ས་མ་ཎ་སྶ མ་ཧ་གྒྷེ་ན གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ན, ཨེ་ཏཾ སཱ་རུ་པྤཾ ཡཾ ས་མ་ཎོ པཱུ་ཏི་མུ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཧ་རི་ཊ་ཀཱི་ཁ་ཎྜེ་ན ཝཱ ཨོ་ས་དྷཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ’ཏི. ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ཡ ལཱུ་ཁཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ལཱུ་ཁཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ལཱུ་ཁཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, ལཱུ་ཁཾ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི ‘ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎོ ཨ་པྤི་ཙྪོ ས་ནྟུ་ཊྛོ པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ དྷུ་ཏ་ཝཱ་དོ’ཏི. བྷི་ཡྻོ བྷི་ཡྻོ ནི་མ་ནྟེ་ནྟི ཙཱི་ཝ་ར…པེ… པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ཧི. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཏི་ཎྞཾ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཱ ས་དྡྷོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བ་ཧུཾ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི. ས་དྡྷཱ་ཡ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཱ ས་དྡྷོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བ་ཧུཾ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི. དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ…པེ… ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཱ་ས་དྡྷོ་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བ་ཧུཾ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི. ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩེ་ཝཱ་ཡཾ ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ ཙ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཧ་ཉྩ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ, ས་ཙེ་ཧཾ ན པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སྶཱ་མི, ཨེ་ཝཾ ཏུ་མྷེ པུ་ཉྙེ་ན པ་རི་བཱ་ཧི་རཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ན མ་ཡ྄ཧཾ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྠོ. ཨ་པི་ཙ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མཱི’ཏི. ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ཡ བ་ཧུ་མྤི ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. བ་ཧུ་མྤི པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ…པེ… བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀཱ བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ཀུ་ཧ་ནཱ ཀུ་ཧཱ་ཡ་ནཱ ཀུ་ཧི་ཏ་ཏྟཾ, ཨི་དཾ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠཱུ’’ཏི (མ་ཧཱ་ནི. ༨༧).
པཱ་པི་ཙྪ་སྶེ་ཝ པ་ན ས་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ་དྷི་ག་མ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝི་མྷཱ་པ་ནཾ སཱ་མ་ནྟ་ཛ་པྤ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠཱུ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཀ་ཏ་མཾ སཱ་མ་ནྟ་ཛ་པྤ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠུ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་པི་ཙྪོ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏོ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ‘ཨེ་ཝཾ མཾ ཛ་ནོ ས་མྦྷཱ་ཝེ་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི ‘ཡོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷཱ་རེ་ཏི, སོ ས་མ་ཎོ མ་ཧེ་ས་ཀྑོ’ཏི བྷ་ཎ་ཏི. ‘ཡོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ཏྟཾ ལོ་ཧ་ཐཱ་ལ་ཀཾ. དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎཾ པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཾ ཀུ་ཉྩི་ཀཾ, ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཏི, སོ ས་མ་ཎོ མ་ཧེ་ས་ཀྑོ’ཏི བྷ་ཎ་ཏི. ཡ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ས་མཱ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀོ, ས་མཱ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ མི་ཏྟོ ས་ནྡི་ཊྛོ ས་མྦྷ་ཏྟོ ས་ཧཱ་ཡོ. ཡོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ཏི ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་གེ པཱ་སཱ་དེ ཧ་མྨི་ཡེ གུ་ཧཱ་ཡཾ ལེ་ཎེ ཀུ་ཊི་ཡཱ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རེ ཨ་ཊྚེ མཱ་ལེ༹ ཨུ་དྡ་ཎྜེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ མ་ཎྜ་པེ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཝ་ས་ཏི, སོ ས་མ་ཎོ མ་ཧེ་ས་ཀྑོ’ཏི བྷ་ཎ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ‘ཀོ་ར་ཛི་ཀ་ཀོ་ར་ཛི་ཀོ བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀ་བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀོ ཀུ་ཧ་ཀ་ཀུ་ཧ་ཀོ ལ་པ་ཀ་ལ་པ་ཀོ མུ་ཁ་ས་མྦྷཱ་ཝི་ཀོ, ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎོ ཨི་མཱ་སཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ ས་ནྟཱ་ནཾ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ལཱ་བྷཱི’ཏི ཏཱ་དི་སཾ ག་མྦྷཱི་རཾ གཱུ་ལ༹ྷཾ ནི་པུ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀཱ བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ཀུ་ཧ་ནཱ ཀུ་ཧཱ་ཡ་ནཱ ཀུ་ཧི་ཏ་ཏྟཾ, ཨི་དཾ སཱ་མ་ནྟ་ཛ་པྤ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠཱུ’’ཏི (མ་ཧཱ་ནི. ༨༧).
པཱ་པི་ཙྪ་སྶེ་ཝ པ་ན ས་ཏོ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཀ་ཏེ་ན ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ན ཝི་མྷཱ་པ་ནཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠཱུ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠུ. ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་པི་ཙྪོ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏོ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ‘ཨེ་ཝཾ མཾ ཛ་ནོ ས་མྦྷཱ་ཝེ་སྶ་ཏཱི’ཏི ག་མ་ནཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏི, ཋཱ་ནཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏི, ནི་ས་ཛྫཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏི, ས་ཡ་ནཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏི, པ་ཎི་དྷཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, པ་ཎི་དྷཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, པ་ཎི་དྷཱ་ཡ ནི་སཱི་ད་ཏི, པ་ཎི་དྷཱ་ཡ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཝི་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཝི་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, ནི་སཱི་ད་ཏི, སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཨཱ་པཱ་ཐ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱི ཙ ཧོ་ཏི, ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་སྶ ཨ་ཊྛ་པ་ནཱ ཋ་པ་ནཱ ས་ཎྛ་པ་ནཱ བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀཱ བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ཀུ་ཧ་ནཱ ཀུ་ཧཱ་ཡ་ནཱ ཀུ་ཧི་ཏ་ཏྟཾ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠཱུ’’ཏི (མ་ཧཱ་ནི. ༨༧).
ཏ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ནཱཏི པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་ཏེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ནེ་ན ཝཱ ས་ངྑཱ་ཏེ་ན. སཱ་མ་ནྟ་ཛ་པྤི་ཏེ་ནཱཏི ས་མཱི་པ་བྷ་ཎི་ཏེ་ན. ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་སྶ ཝཱཏི ཙ་ཏུ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་སྶ. ཨ་ཊྛ་པ་ནཱཏི་ཨཱ་དི ཋ་པ་ནཱ, ཨཱ་ད་རེ་ན ཝཱ ཋ་པ་ནཱ. ཋ་པ་ནཱཏི ཋ་པ་ནཱ་ཀཱ་རོ. ས་ཎྛ་པ་ནཱཏི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎཱ, པཱ་སཱ་དི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀཱཏི པ་དྷཱ་ན་པུ་རི་མ་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀ་ར་ཎཾ, མུ་ཁ་ས་ངྐོ་ཙོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀ་ར་ཎཾ སཱི་ལ་མ་སྶཱ་ཏི བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀོ. བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀ་སྶ བྷཱ་ཝོ བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཡཾ. ཀུ་ཧ་ནཱཏི ཝི་མྷཱ་པ་ནཱ. ཀུ་ཧ་སྶ ཨཱ་ཡ་ནཱ ཀུ་ཧཱ་ཡ་ནཱ. ཀུ་ཧི་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཀུ་ཧི་ཏ་ཏྟ་ནྟི.
ལ་པ་ནཱ་ནི་དྡེ་སེ ཨཱ་ལ་པ་ནཱཏི ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ག་ཏེ མ་ནུ་སྶེ དི་སྭཱ ‘‘ཀི་མ་ཏྠཱ་ཡ བྷོ་ནྟོ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཀིཾ བྷི་ཀྑཱུ ནི་མ་ནྟི་ཏུཾ, ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཐ རེ, ཨ་ཧཾ པ་ཙྪ་ཏོ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ ལ་པ་ནཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏི་སྶོ, མ་ཡི རཱ་ཛཱ པ་ས་ནྣོ, མ་ཡི ཨ་སུ་ཀོ ཙ ཨ་སུ་ཀོ ཙ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ པ་ས་ནྣོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ ལ་པ་ནཱ ཨཱ་ལ་པ་ནཱ. ལ་པ་ནཱཏི པུ་ཊྛ་སྶ ས་ཏོ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་མེ་ཝ ལ་པ་ནཾ. ས་ལླ་པ་ནཱཏི ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ནེ བྷཱི་ཏ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ ད་ཏྭཱ ད་ཏྭཱ སུ་ཊྛུ ལ་པ་ནཱ. ཨུ་ལླ་པ་ནཱཏི མ་ཧཱ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ མ་ཧཱ་ནཱ་ཝི་ཀོ མ་ཧཱ་དཱ་ན་པ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ ལ་པ་ནཱ. ས་མུ་ལླ་པ་ནཱཏི ས་བྦ་ཏོ་བྷཱ་གེ་ན ཨུ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ ལ་པ་ནཱ.
ཨུ་ནྣ་ཧ་ནཱཏི ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ པུ་བྦེ ཨཱི་དི་སེ ཀཱ་ལེ ན་ཝ་དཱ་ནཾ དེ་ཐ, ཨི་དཱ་ནི ཀིཾ ན དེ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ‘‘ད་སྶཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨོ་ཀཱ་སཾ ན ལ་བྷཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟི, ཏཱ་ཝ ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་དྡྷཾ ན་ཧ་ནཱ, ཝེ་ཋ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཨུ་ཙྪུ་ཧ་ཏྠཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀུ་ཏོ ཨཱ་བྷ་ཏཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ’’ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨུ་ཙྪུ་ཁེ་ཏྟ་ཏོ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཀིཾ ཏ་ཏྠ ཨུ་ཙྪུ མ་དྷུ་ར་ནྟི. ཁཱ་དི་ཏྭཱ, བྷ་ནྟེ, ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ནྟི. ‘‘ན, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཨུ་ཙྪུཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི. ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ནི་བྦེ་ཋེ་ནྟ་སྶཱ་པི ཝེ་ཋ་ན་ཀ་ཐཱ, སཱ ཨུ་ནྣ་ཧ་ནཱ. ས་བྦ་ཏོ་བྷཱ་གེ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་ནྣ་ཧ་ནཱ ས་མུ་ནྣ་ཧ་ནཱ.
ཨུ་ཀྐཱ་ཙ་ནཱཏི ‘‘ཨེ་ཏཾ ཀུ་ལཾ མཾ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨེ་ཏྠ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ དེ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀཱ་ཙ་ནཱ ཨུ་ཀྐཱ་ཙ་ནཱ, ཨུ་དྡཱི་པ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ལ་ཀ་ནྡ་རི་ཀ་ཝ་ཏྠུ ཙེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ས་བྦ་ཏོ་བྷཱ་གེ་ན པ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་ཀྐཱ་ཙ་ནཱ ས་མུ་ཀྐཱ་ཙ་ནཱ.
ཨ་ནུ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཎི་ཏཱཏི ས་ཙྩཱ་ནུ་རཱུ་པཾ དྷ་མྨཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཝཱ ཨ་ན་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པི་ཡ་བྷ་ཎ་ན་མེ་ཝ. ཙཱ་ཊུ་ཀ་མྱ་ཏཱཏི ནཱི་ཙ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཧེ་ཊྛ་ཏོ ཧེ་ཊྛ་ཏོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་ནཾ. མུ་གྒ་སཱུ་པྱ་ཏཱཏི མུ་གྒ་སཱུ་པ་ས་དི་ས་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ཧི མུ་གྒེ་སུ པ་ཙྩ་མཱ་ནེ་སུ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ན པ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཝ་སེ་སཱ པ་ཙྩ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝ་ཙ་ནེ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ས་ཙྩཾ ཧོ་ཏི, སེ་སཾ ཨ་ལཱི་ཀཾ, ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ མུ་གྒ་སཱུ་པྱོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ མུ་གྒ་སཱུ་པྱ་ཏཱ. པཱ་རི་བྷ་ཊྱ་ཏཱཏི པཱ་རི་བྷ་ཊྱ་བྷཱ་ཝོ. ཡོ ཧི ཀུ་ལ་དཱ་ར་ཀེ དྷཱ་ཏི ཝི་ཡ ཨ་ངྐེ་ན ཝཱ ཁ་ནྡྷེ་ན ཝཱ པ་རི་བྷ་ཊ་ཏི, དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ པ་རི་བྷ་ཊ་སྶ ཀ་མྨཾ པཱ་རི་བྷ་ཊྱུཾ. པཱ་རི་བྷ་ཊྱ་སྶ བྷཱ་ཝོ པཱ་རི་བྷ་ཊྱ་ཏཱ་ཏི.
ནེ་མི་ཏྟི་ཀ་ཏཱ་ནི་དྡེ་སེ ནི་མི་ཏྟནྟི ཡཾ་ཀི་ཉྩི པ་རེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ན་ས་ཉྙཱ་ཛ་ན་ཀཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ. ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨནྟི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ལ་བྷི་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎཾ. ཨོ་བྷཱ་སོཏི པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ. ཨོ་བྷཱ་ས་ཀ་མྨནྟི ཝ་ཙྪ་པཱ་ལ་ཀེ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨི་མེ ཝ་ཙྪཱ ཁཱི་ར་གོ་ཝ་ཙྪཱ ཨུ་དཱ་ཧུ ཏ་ཀྐ་གོ་ཝ་ཙྪཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཁཱི་ར་གོ་ཝ་ཙྪཱ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན ཁཱི་ར་གོ་ཝ་ཙྪཱ, ཡ་དི ཁཱི་ར་གོ་ཝ་ཙྪཱ སི་ཡུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་པི ཁཱི་རཾ ལ་བྷེ་ཡྻུ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཏེ་སཾ དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ནི་ཝེ་དེ་ཏྭཱ ཁཱི་ར་དཱ་པ་ནཱ་དི་ཀཾ ཨོ་བྷཱ་ས་ཀ་ར་ཎཾ. སཱ་མ་ནྟ་ཛ་པྤཱཏི ས་མཱི་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཛ་པྤ་ནཾ. ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་བྷི་ཀྑུ ཝ་ཏྠུ ཙེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
ཀུ་ལཱུ་པ་ཀོ ཀི་ར བྷི་ཀྑུ བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ གེ་ཧཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ཏཾ དི་སྭཱ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ གྷ་ར་ཎཱི ‘‘ཏ་ཎྜུ་ལཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི བྷ་ཎ་ནྟཱི ཏ་ཎྜུ་ལེ ཨཱ་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝི་ཡ པ་ཊི་ཝི་སྶ་ཀ་གྷ་རཾ ག་ཏཱ. བྷི་ཀྑུ་པི ཨ་ནྟོ་ག་བྦྷཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཀ་ཝཱ་ཊ་ཀོ་ཎེ ཨུ་ཙྪུཾ, བྷཱ་ཛ་ནེ གུ་ལ༹ཾ, པི་ཊ་ཀེ ལོ་ཎ་མ་ཙྪ་ཕཱ་ལེ, ཀུ་མྦྷི་ཡཾ ཏ་ཎྜུ་ལེ, གྷ་ཊེ གྷ་ཏཾ དི་སྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. གྷ་ར་ཎཱི ‘‘ཏ་ཎྜུ་ལེ ནཱ་ལ་ཏྠ’’ནྟི ཨཱ་ག་ཏཱ. བྷི་ཀྑུ ‘‘ཨུ་པཱ་སི་ཀེ ‘ཨ་ཛྫ བྷི་ཀྑཱ ན ས་མྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝ ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་དྡ་ས’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཀིཾ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཀ་ཝཱ་ཊ་ཀོ་ཎེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཨུ་ཙྪུཾ ཝི་ཡ ས་པྤཾ ཨ་དྡ་སཾ, ‘ཏཾ པ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ བྷཱ་ཛ་ནེ ཋ་པི་ཏཾ གུ་ལ༹་པི་ཎྜཾ ཝི་ཡ པཱ་སཱ་ཎཾ, ལེ་ཌྜུ་ཀེ་ན པ་ཧ་ཊེ་ན ས་པྤེ་ན ཀ་ཏཾ པི་ཊ་ཀེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ལོ་ཎ་མ་ཙྪ་ཕཱ་ལ་ས་དི་སཾ ཕ་ཎཾ, ཏ་སྶ ཏཾ ལེ་ཌྜུཾ ཌཾ་སི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཏ་ཎྜུ་ལ་ས་དི་སེ ད་ནྟེ, ཨ་ཐ་སྶ ཀུ་པི་ཏ་སྶ གྷ་ཊེ པ་ཀྑི་ཏྟ་གྷ་ཏ་ས་དི་སཾ མུ་ཁ་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཾ ཝི་ས་མི་སྶ་ཀཾ ཁེ་ལ༹་ནྟི. སཱ ‘‘ན ས་ཀྐཱ མུ་ཎྜ་ཀཾ ཝ་ཉྩེ་ཏུ’’ནྟི ཨུ་ཙྪུཾ ད་ཏྭཱ ཨོ་ད་ནཾ པ་ཙི་ཏྭཱ གྷ་ཏ་གུ་ལ༹་མ་ཙྪེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་བྦཾ ཨ་དཱ་སཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་མཱི་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཛ་པྤ་ནཾ སཱ་མ་ནྟ་ཛ་པྤཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པ་རི་ཀ་ཐཱཏི ཡ་ཐཱ ཏཾ ལ་བྷ་ཏི ཏ་སྶ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཀ་ཐ་ན་ནྟི.
ནི་པྤེ་སི་ཀ་ཏཱ་ནི་དྡེ་སེ ཨ་ཀྐོ་ས་ནཱཏི ད་ས་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ནཾ. ཝ་མྦྷ་ནཱཏི པ་རི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཀ་ཐ་ནཾ. ག་ར་ཧ་ཎཱཏི ཨ་སྶ་དྡྷོ ཨ་པྤ་ས་ནྣོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན དོ་སཱ་རོ་པ་ནཱ. ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱཏི མཱ ཨེ་ཏཾ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐེ་ཐཱ་ཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨུ་ཀྑི་པ་ནཾ. ས་བྦ་ཏོ་བྷཱ་གེ་ན ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱ ས་མུ་ཀྑེ་པ་ནཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་དེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ དཱ་ན་པ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ནཾ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱ. མ་ཧཱ་དཱ་ན་པ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ སུ་ཊྛུ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱ ས་མུ་ཀྑེ་པ་ནཱ. ཁི་པ་ནཱཏི ཀིཾ ཨི་མ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ བཱི་ཛ་བྷོ་ཛི་ནོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ཎྜ་ནཱ. སཾ་ཁི་པ་ནཱཏི ཀིཾ ཨི་མཾ ཨ་དཱ་ཡ་ཀོ་ཏི བྷ་ཎ་ཐ, ཡོ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ས་བྦེ་ས་མྤི ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ དེ་ཏཱི་ཏི སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ ཨུ་པྤ་ཎྜ་ནཱ. པཱ་པ་ནཱཏི ཨ་དཱ་ཡ་ཀ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞ་སྶ ཝཱ པཱ་པ་ནཾ. ས་བྦ་ཏོ་བྷཱ་གེ་ན པཱ་པ་ནཱ ས་མྤཱ་པ་ནཱ. ཨ་ཝ་ཎྞ་ཧཱ་རི་ཀཱཏི ཨེ་ཝཾ མེ ཨ་ཝ་ཎྞ་བྷ་ཡཱ་པི ད་སྶ་ཏཱི་ཏི གེ་ཧ་ཏོ གེ་ཧཾ གཱ་མ་ཏོ གཱ་མཾ ཛ་ན་པ་ད་ཏོ ཛ་ན་པ་དཾ ཨ་ཝ་ཎྞ་ཧ་ར་ཎཾ. པ་ར་པི་ཊྛི་མཾ་སི་ཀ་ཏཱཏི པུ་ར་ཏོ མ་དྷུ་རཾ བྷ་ཎི་ཏྭཱ པ་ར་མྨུ་ཁེ ཨ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་སི་ཏཱ. ཨེ་སཱ ཧི ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ པ་ར་མྨུ་ཁཱ་ནཾ པི་ཊྛི་མཾ་སཾ ཁཱ་ད་ན་མི་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ར་པི་ཊྛི་མཾ་སི་ཀ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནི་པྤེ་སི་ཀ་ཏཱཏི ཨ་ཡཾ ཡ་སྨཱ ཝེ་ལུ༹་པེ་སི་ཀཱ་ཡ ཝི་ཡ ཨ་བྦྷ་ངྒཾ པ་ར་སྶ གུ་ཎཾ ནི་པྤེ་སེ་ཏི ནི་པུ་ཉྪ་ཏི, ཡ་སྨཱ ཝཱ ག་ནྡྷ་ཛཱ་ཏཾ ནི་པི་སི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་མ་གྒ་ནཱ ཝི་ཡ པ་ར་གུ་ཎེ ནི་པི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཙུ་ཎྞེ་ཏྭཱ ཨེ་སཱ ལཱ་བྷ་མ་གྒ་ནཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནི་པྤེ་སི་ཀ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.
ལཱ་བྷེ་ན ལཱ་བྷཾ ནི་ཛི་གཱི་ས་ན་ཏཱ་ནི་དྡེ་སེ ནི་ཛི་གཱི་ས་ན་ཏཱཏི མ་གྒ་ནཱ. ཨི་ཏོ ལ་དྡྷནྟི ཨི་མ་མྷཱ གེ་ཧཱ ལ་དྡྷཾ. ཨ་མུ་ཏྲཱཏི ཨ་མུ་ཀ་མྷི གེ་ཧེ. ཨེ་ཊྛཱིཏི ཨི་ཙྪ་ནཱ. ག་ཝེ་ཊྛཱིཏི མ་གྒ་ནཱ. པ་རི་ཡེ་ཊྛཱིཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ མ་གྒ་ནཱ. ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ལ་དྡྷཾ ལ་དྡྷཾ བྷི་ཀྑཾ ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲ ཀུ་ལ་དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ནྟེ ཁཱི་ར་ཡཱ་གུཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ག་ཏ་བྷི་ཀྑུ་ཝ་ཏྠུ ཙེ་ཏྠ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ས་ནཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨེ་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ན་མེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཊྛཱི་ཏི ཨེ་ས་ནཱ. ག་ཝེ་ཊྛཱི་ཏི ག་ཝེ་ས་ནཱ, པ་རི་ཡེ་ཊྛཱི་ཏི པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ. ཨི་ཙྩེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡཾ ཀུ་ཧ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠོ.
ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ན་ཉྩ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ནེ་ཀེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་དྡྷཱ་དེ་ཡྻཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཝི་ཛྫཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ཨ་ངྒཾ, ནི་མི་ཏྟཾ, ཨུ་པྤཱ་ཏཾ, སུ་པི་ནཾ, ལ་ཀྑ་ཎཾ, མཱུ་སི་ཀ་ཙྪི་ནྣཾ, ཨ་གྒི་ཧོ་མཾ, ད་བྦི་ཧོ་མ’’ནྟི (དཱི. ནི. ༡.༢༡) ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏི ཡྭཱ་ཡཾ ཨི་མེ་སཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནཾ ཚ་ནྣཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན, ཨི་མེ་ས་ཉྩ ‘‘ཀུ་ཧ་ནཱ ལ་པ་ནཱ ནེ་མི་ཏྟི་ཀ་ཏཱ ནི་པྤེ་སི་ཀ་ཏཱ ལཱ་བྷེ་ན ལཱ་བྷཾ ནི་ཛི་གཱི་ས་ན་ཏཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནཾ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝོ, ཡཱ ཏ་སྨཱ ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་རཱ་པི མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝཱ ཝི་ར་ཏི, ཨི་དཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ. ཨེ་ཏཾ ཨཱ་ག་མྨ ཛཱི་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཛཱི་ཝོ. ཀོ སོ, པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཝཱ་ཡཱ་མོ. པཱ་རི་སུ་དྡྷཱི་ཏི པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏཱ. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་སྶ པཱ་རི་སུ་དྡྷི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི.
པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་སཱི་ལཾ
༡༨. ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་སཱི་ལཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཡོ་ནི་སོཏི ཨུ་པཱ་ཡེ་ན པ་ཐེ་ན པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ ཉ་ཏྭཱ, པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཙ སཱི་ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ ‘‘ཡོ་ནི་སོ པ་ཊི་ས་ངྑཱ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཙཱི་ཝ་རནྟི ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀཱ་དཱི་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི. པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏཱིཏི པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ནི་ཝཱ་སེ་ཏི ཝཱ པཱ་རུ་པ་ཏི ཝཱ. ཡཱ་ཝ་དེ་ཝཱཏི པ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཝ་དྷི་པ་རི་ཙྪེ་ད་ནི་ཡ་མ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཧི ཡོ་གི་ནོ ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་སེ་ཝ་ནེ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཡ་དི་དཾ སཱི་ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི་ཨཱ་དི, ན ཨི་ཏོ བྷི་ཡྻོ. སཱི་ཏ་སྶཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་དྷཱ་ཏུ་ཀྑོ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ་ཨུ་ཏུ་པ་རི་ཎཱ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི སཱི་ཏ་སྶ. པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡཱཏི པ་ཊི་ཧ་ན་ན་ཏྠཾ. ཡ་ཐཱ ས་རཱི་རེ ཨཱ་བཱ་དྷཾ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠཾ. སཱི་ཏ་བྦྷཱ་ཧ་ཏེ ཧི ས་རཱི་རེ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཡོ་ནི་སོ པ་ད་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྨཱ སཱི་ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་སི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷེ་ཏྠ ཨུ་ཎྷ་སྶཱཏི ཨ་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་སྶ. ཏ་སྶ ཝ་ན་དཱ་ཧཱ་དཱི་སུ ས་མྦྷ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ས་རཱི་ས་པ་ས་མྥ་སྶཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཌཾ་སཱཏི ཌཾ་ས་ན་མ་ཀྑི་ཀཱ, ཨ་ནྡྷ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. མ་ཀ་སཱ མ་ཀ་སཱ ཨེ་ཝ. ཝཱ་ཏཱཏི ས་ར་ཛ་ཨ་ར་ཛཱ་དི་བྷེ་དཱ. ཨཱ་ཏ་པོཏི སཱུ་རི་ཡཱ་ཏ་པོ. ས་རཱི་ས་པཱཏི ཡེ ཀེ་ཙི ས་ར་ནྟཱ ག་ཙྪ་ནྟི དཱི་གྷ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ས་པྤཱ་ད་ཡོ, ཏེ་སཾ ད་ཊྛ་ས་མྥ་སྶོ ཙ ཕུ་ཊྛ་ས་མྥ་སྶོ ཙཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷོ ས་མྥ་སྶོ, སོ་པི ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཾ ན བཱ་དྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་དི་སེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཏེ་སཾ པ་ཊི་གྷཱ་ཏ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི. ཡཱ་ཝ་དེ་ཝཱཏི པུ་ན ཨེ་ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ནི་ཡ་ཏ་པ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཝ་དྷི་པ་རི་ཙྪེ་ད་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ, ཧི་རི་ཀོ་པཱི་ན་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཉྷི ནི་ཡ་ཏ་པ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཀ་དཱ་ཙི ཀ་དཱ་ཙི ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཧི་རི་ཀོ་པཱི་ནནྟི ཏཾ ཏཾ ས་མྦཱ་དྷ་ཊྛཱ་ནཾ. ཡ་སྨིཾ ཡ་སྨི་ཉྷི ཨ་ངྒེ ཝི་ཝ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཧི་རཱི ཀུ་པྤ་ཏི ཝི་ན་སྶ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཧི་རིཾ ཀོ་པ་ན་ཏོ ཧི་རི་ཀོ་པཱི་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྶ ཙ ཧི་རི་ཀོ་པཱི་ན་སྶ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏྠ་ནྟི ཧི་རི་ཀོ་པཱི་ན་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏྠཾ. ཧི་རི་ཀོ་པཱི་ནཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏྠ་ནྟི་པི པཱ་ཋོ.
པི་ཎྜ་པཱ་ཏནྟི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧཱ་རཾ. ཡོ ཧི ཀོ་ཙི ཨཱ་ཧཱ་རོ བྷི་ཀྑུ་ནོ པི་ཎྜོ་ལྱེ་ན པ་ཏྟེ པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པི་ཎྜཱ་ནཾ ཝཱ པཱ་ཏོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ལ་དྡྷཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱ་ནཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ས་མཱུ་ཧོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ནེ་ཝ ད་ཝཱ་ཡཱཏི ན གཱ་མ་དཱ་ར་ཀཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ད་ཝ་ཏྠཾ, ཀཱི་ལཱ༹་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ན མ་དཱ་ཡཱཏི ན མུ་ཊྛི་ཀ་མ་ལླཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ མ་ད་ཏྠཾ, བ་ལ་མ་ད་ནི་མི་ཏྟཾ པོ་རི་ས་མ་ད་ནི་མི་ཏྟ་ཉྩཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ན མ་ཎྜ་ནཱ་ཡཱཏི ན ཨ་ནྟེ་པུ་རི་ཀ་ཝེ་སི་ཡཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ མ་ཎྜ་ན་ཏྠཾ, ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནཾ པཱི་ཎ་བྷཱ་ཝ་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ན ཝི་བྷཱུ་ས་ནཱ་ཡཱཏི ན ན་ཊ་ན་ཙྩ་ཀཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཝི་བྷཱུ་ས་ན་ཏྠཾ, པ་ས་ནྣ་ཙྪ་ཝི་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ནེ་ཝ ད་ཝཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཏཾ མོ་ཧཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པྤ་ཧཱ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ན མ་དཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཏཾ དོ་སཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པྤ་ཧཱ་ན་ཏྠཾ. ན མ་ཎྜ་ནཱ་ཡ ན ཝི་བྷཱུ་ས་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཏཾ རཱ་གཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པྤ་ཧཱ་ན་ཏྠཾ. ནེ་ཝ ད་ཝཱ་ཡ ན མ་དཱ་ཡཱ་ཏི ཙེ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ སཾ་ཡོ་ཛ་ནུ་པྤ་ཏྟི་པ་ཊི་སེ་དྷ་ན་ཏྠཾ. ན མ་ཎྜ་ནཱ་ཡ ན ཝི་བྷཱུ་ས་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཏཾ པ་ར་སྶ་པི སཾ་ཡོ་ཛ་ནུ་པྤ་ཏྟི་པ་ཊི་སེ་དྷ་ན་ཏྠཾ. ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི ཙེ་ཏེ་ཧི ཨ་ཡོ་ནི་སོ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་ག་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཡཱ་ཝ་དེ་ཝཱཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ. ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶཱཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀ་སྶ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶ. ཋི་ཏི་ཡཱཏི པ་བ་ནྡྷ་ཊྛི་ཏ་ཏྠཾ. ཡཱ་པ་ནཱ་ཡཱཏི པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཝི་ཙྪེ་ད་ཏྠཾ, ཙི་ར་ཀཱ་ལ་ཊྛི་ཏ་ཏྠཾ ཝཱ. གྷ་རཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་མི་ཝ ཧི ཛི་ཎྞ་གྷ་ར་སཱ་མི་ཀོ, ཨ་ཀྑ་བྦྷ་ཉྫ་ན་མི་ཝ ཙ སཱ་ཀ་ཊི་ཀོ ཀཱ་ཡ་སྶ ཋི་ཏ་ཏྠཾ ཡཱ་པ་ན་ཏྠ་ཉྩེ་ས པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, ན ད་ཝ་མ་ད་མ་ཎྜ་ན་ཝི་བྷཱུ་ས་ན་ཏྠཾ. ཨ་པི་ཙ ཋི་ཏཱི་ཏི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཡཱ་པ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཝ་ཏྟཱ་པ་ན་ཏྠ་ནྟི་པི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝི་ཧིཾ་སཱུ་པ་ར་ཏི་ཡཱཏི ཝི་ཧིཾ་སཱ ནཱ་མ ཛི་གྷ་ཙྪཱ ཨཱ་བཱ་དྷ་ཊྛེ་ན. ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་ར་མ་ཏྠ་མྤེ་ས པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, ཝ་ཎཱ་ལེ་པ་ན་མི་ཝ ཨུ་ཎྷ་སཱི་ཏཱ་དཱི་སུ ཏ་པྤ་ཊི་ཀཱ་རཾ ཝི་ཡ ཙ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡཱཏི ས་ཀ་ལ་སཱ་ས་ན་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཙ མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཏྠཾ. ཨ་ཡ་ཉྷི པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀཱ་ཡ་བ་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན བྷ་ཝ་ཀ་ནྟཱ་ར་ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟོ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, ཀ་ནྟཱ་ར་ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠི་ཀཱ པུ་ཏྟ་མཾ་སཾ (སཾ. ནི. ༢.༦༣) ཝི་ཡ, ན་དཱི་ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠི་ཀཱ ཀུ་ལླཾ (མ. ནི. ༡.༢༤༠) ཝི་ཡ, ས་མུ་དྡ་ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠི་ཀཱ ནཱ་ཝ་མི་ཝ ཙ.
ཨི་ཏི་པུ་རཱ་ཎ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ པ་ཊི་ཧ་ངྑཱ་མི ན་ཝ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མཱིཏི ཨེ་ཏཾ ཨི་མི་ནཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ནེ་ན པུ་རཱ་ཎ་ཉྩ ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཝེ་ད་ནཾ པ་ཊི་ཧ་ངྑཱ་མི, ན་ཝ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ ཨ་པ་རི་མི་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་པ་ཙྩ་ཡཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཧ་ཏྠ་ཀ་ཨ་ལཾ་སཱ་ཊ་ཀ་ཏ་ཏྲ་ཝ་ཊྚ་ཀ་ཀཱ་ཀ་མཱ་ས་ཀ་བྷུ་ཏྟ་ཝ་མི་ཏ་ཀ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝི་ཡ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མཱི་ཏི་པི པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, བྷེ་ས་ཛྫ་མི་ཝ གི་ལཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡཱ ཨ་དྷུ་ནཱ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཱ་པ་རི་མི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ པུ་རཱ་ཎ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ པུ་རཱ་ཎ་ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་པྤཱ་ཡ་པ་རི་མི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནེ་ན ཏ་སྶཱ པ་ཙྩ་ཡཾ ཝི་ནཱ་སེ་ནྟོ ཏཾ པུ་རཱ་ཎ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ པ་ཊི་ཧ་ངྑཱ་མི. ཡཱ ཙཱ་ཡཾ ཨ་དྷུ་ནཱ ཀ་ཏཾ ཨ་ཡུ་ཏྟ་པ་རི་བྷོ་ག་ཀ་མྨཱུ་པ་ཙ་ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ན་ཝ་ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡུ་ཏྟ་པ་རི་བྷོ་ག་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶཱ མཱུ་ལཾ ཨ་ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟོ ཏཾ ན་ཝ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མྤེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཡུ་ཏྟ་པ་རི་བྷོ་ག་ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ དྷ་མྨི་ཀ་སུ་ཁཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ ཙ དཱི་པི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཡཱ་ཏྲཱ ཙ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི པ་རི་མི་ཏ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་སྶ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་བྷ་ཉྫ་ཀ་སྶ ཝཱ པ་རི་སྶ་ཡ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙི་ར་ཀཱ་ལ་ག་མ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཡཱ་ཏྲཱ ཙ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨི་མ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ནོ ཀཱ་ཡ་སྶཱ་ཏི་པི པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, ཡཱ་པྱ་རོ་གཱི ཝི་ཡ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཾ. ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཏཱ ཙ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ ཙཱཏི ཨ་ཡུ་ཏྟ་པ་རི་ཡེ་ས་ན་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་པ་རི་བྷོ་ག་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཏཱ, པ་རི་མི་ཏ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ. ཨ་ས་པྤཱ་ཡཱ་པ་རི་མི་ཏ་པ་རི་བྷོ་ག་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ར་ཏི་ཏ་ནྡཱི་ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏཱ. ཝི་ཉྙཱུ་ག་ར་ཧཱ་དི་དོ་སཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཏཱ, ས་པྤཱ་ཡ་པ་རི་མི་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀཱ་ཡ་བ་ལ་ས་མྦྷ་ཝེ་ན ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ. ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠ་ཨུ་ད་རཱ་ཝ་དེ་ཧ་ཀ་བྷོ་ཛ་ན་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ཝཱ སེ་ཡྻ་སུ་ཁ་པ་སྶ་སུ་ཁ་མི་དྡྷ་སུ་ཁཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ན་ཏོ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཏཱ, ཙ་ཏུ་པ་ཉྩཱ་ལོ་པ་མ་ཏྟ་ཨཱུ་ན་བྷོ་ཛ་ནེ་ན ཙ་ཏུ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཡོ་གྱ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་པཱ་ད་ན་ཏོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ ཙ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི་པི པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཧེ་ཏཾ –
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཉྩ ཨཱ་ལོ་པེ, ཨ་བྷུ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ པི་ཝེ;
ཨ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ, པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ’’ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༩༨༣);
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ པ་ཡོ་ཛ་ན་པ་རི་གྒ་ཧོ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ ཙ པ་ཊི་པ་དཱ དཱི་པི་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
སེ་ནཱ་ས་ནནྟི སེ་ན་ཉྩ ཨཱ་ས་ན་ཉྩ. ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཧི སེ་ཏི ཝི་ཧཱ་རེ ཝཱ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་གཱ་དི་མྷི ཝཱ, ཏཾ སེ་ནཾ. ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཨཱ་ས་ཏི ནི་སཱི་ད་ཏི, ཏཾ ཨཱ་ས་ནཾ. ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་ཏུ་པ་རི་སྶ་ཡ་ཝི་ནོ་ད་ན་པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ་རཱ་མ་ཏྠནྟི པ་རི་ས་ཧ་ན་ཊྛེ་ན ཨུ་ཏུ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཏུ་པ་རི་སྶ་ཡོ. ཨུ་ཏུ་པ་རི་སྶ་ཡ་སྶ ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠ་ཉྩ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ་རཱ་མ་ཏྠ་ཉྩ. ཡོ ས་རཱི་རཱ་བཱ་དྷ་ཙི་ཏྟ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཀ་རོ ཨ་ས་པྤཱ་ཡོ ཨུ་ཏུ སེ་ནཱ་ས་ན་པ་ཊི་སེ་ཝ་ནེ་ན ཝི་ནོ་དེ་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝ་སུ་ཁ་ཏྠ་ཉྩཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀཱ་མ་ཉྩ སཱི་ཏ་པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་དི་ནཱ་ཝ ཨུ་ཏུ་པ་རི་སྶ་ཡ་ཝི་ནོ་ད་ནཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་སེ་ཝ་ནེ ཧི་རི་ཀོ་པཱི་ན་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནཾ ནི་ཡ་ཏ་པ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཀ་དཱ་ཙི ཀ་དཱ་ཙི བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི ནི་ཡ་ཏཾ ཨུ་ཏུ་པ་རི་སྶ་ཡ་ཝི་ནོ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རོ ཨུ་ཏུ ཨུ་ཏུ་ཡེ་ཝ. པ་རི་སྶ་ཡོ པ་ན དུ་ཝི་དྷོ པཱ་ཀ་ཊ་པ་རི་སྶ་ཡོ ཙ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་པ་རི་སྶ་ཡོ ཙ (མ་ཧཱ་ནི. ༥). ཏ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་པ་རི་སྶ་ཡོ སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷཱ་ད་ཡོ. པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་པ་རི་སྶ་ཡོ རཱ་ག་དོ་སཱ་ད་ཡོ. ཡེ ཡ་ཏྠ ཨ་པ་རི་གུ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཱ་དི་ནཱ ཙ ཨཱ་བཱ་དྷཾ ན ཀ་རོ་ནྟི, ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཡོ་ནི་སོ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨུ་ཏུ་པ་རི་སྶ་ཡ་ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རནྟི ཨེ་ཏྠ རོ་ག་སྶ པ་ཊི་ཨ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ, པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ག་མ་ན་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་པྤཱ་ཡ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. བྷི་ས་ཀྐ་སྶ ཀ་མྨཾ ཏེ་ན ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ་ཏི བྷེ་ས་ཛྫཾ. གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡོ་ཝ བྷེ་ས་ཛྫཾ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫཾ, ཡཾ་ཀི་ཉྩི གི་ལཱ་ན་སྶ ས་པྤཱ་ཡཾ བྷི་ས་ཀྐ་ཀ་མྨཾ ཏེ་ལ་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་རི་ཀྑཱ་རོ་ཏི པ་ན ‘‘ས་ཏྟ་ཧི ན་ག་ར་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ཧི སུ་པ་རི་ཀྑ་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༧.༦༧) ཨཱ་དཱི་སུ པ་རི་ཝཱ་རོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ར་ཐོ སཱི་ལ་པ་རི་ཀྑཱ་རོ, ཛྷཱ་ན་ཀྑོ ཙ་ཀྐ་ཝཱི་རི་ཡོ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༤) ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ལ་ངྐཱ་རོ. ‘‘ཡེ ཙ ཁོ ཨི་མེ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ནེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༡༩༡-༡༩༢) ཨཱ་དཱི་སུ ས་མྦྷཱ་རོ. ཨི་དྷ པ་ན ས་མྦྷཱ་རོ་པི པ་རི་ཝཱ་རོ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཉྷི གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ པ་རི་ཝཱ་རོ་པི ཧོ་ཏི, ཛཱི་ཝི་ཏ་ནཱ་ས་ཀཱ་བཱ་དྷུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ར་ཀྑ་ཎ་ཏོ ས་མྦྷཱ་རོ་པི. ཡ་ཐཱ ཙི་རཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཏ་སྨཱ པ་རི་ཀྑཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་ཉྩ ཏཾ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཙཱ་ཏི གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རོ. ཏཾ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ. གི་ལཱ་ན་སྶ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ས་པྤཱ་ཡཾ བྷི་ས་ཀྐཱ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ ཏེ་ལ་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དི ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནནྟི ཛཱ་ཏཱ་ནཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནཾ. ཝེ་ཡྻཱ་བཱ་དྷི་ཀཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ བྱཱ་བཱ་དྷོ་ཏི དྷཱ་ཏུ་ཀྑོ་བྷོ, ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཙ ཀུ་ཊྛ་ག་ཎྜ་པཱི་ལ༹་ཀཱ་ད་ཡོ. བྱཱ་བཱ་དྷ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཝེ་ཡྻཱ་བཱ་དྷི་ཀཱ. ཝེ་ད་ནཱ་ནནྟི དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ. ཏཱ་སཾ ཝེ་ཡྻཱ་བཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ. ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷ་པ་ར་མ་ཏཱ་ཡཱཏི ནི་དྡུ་ཀྑ་པ་ར་མ་ཏཱ་ཡ. ཡཱ་ཝ ཏཾ དུ་ཀྑཾ ས་བྦཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི ཏཱ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝ་མི་དཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཡོ་ནི་སོ པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་བྷོ་ག་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་སཱི་ལཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ པ་ནེ་ཏྠ – ཙཱི་ཝ་རཱ་ད་ཡོ ཧི ཡ་སྨཱ ཏེ པ་ཊི་ཙྩ ནི་སྶཱ་ཡ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནཱ པཱ་ཎི་ནོ ཨ་ཡ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་སྨཱ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏེ པ་ཙྩ་ཡེ ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ནྟི པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ.
ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ས་མྤཱ་ད་ན་ཝི་དྷི
༡༩. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྨིཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ སཱི་ལེ ས་དྡྷཱ་ཡ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རོ ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ. ས་དྡྷཱ་སཱ་དྷ་ནོ ཧི སོ, སཱ་ཝ་ཀ་ཝི་ས་ཡཱ་ཏཱི་ཏ་ཏྟཱ སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ. སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ་ཙ་ན་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཙེ་ཏྠ ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ས་དྡྷཱ་ཡ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏེ་པི ཨ་པེ་ཀྑཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟེ་ན སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཧེ་ཏཾ –
‘‘ཀི་ཀཱི་ཝ ཨ་ཎྜཾ ཙ་མ་རཱི་ཝ ཝཱ་ལ་དྷིཾ,
པི་ཡཾ་ཝ པུ་ཏྟཾ ན་ཡ་ནཾ་ཝ ཨེ་ཀ་ཀཾ;
ཏ་ཐེ་ཝ སཱི་ལཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་མཱ་ན་ཀཱ,
སུ་པེ་ས་ལཱ ཧོ་ཐ ས་དཱ ས་གཱ་ར་ཝཱ’’ཏི.
ཨ་པ་ར་མྤི ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ པ་ཧཱ་རཱ་ད ཡཾ མ་ཡཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཏཾ མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ་པི ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༨.༡༩). ཨི་མ་སྨིཾ ཙ པ་ན་ཏྠེ ཨ་ཊ་ཝི་ཡཾ ཙོ་རེ་ཧི བ་དྡྷ་ཐེ་རཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
མ་ཧཱ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཨ་ཊ་ཝི་ཡཾ ཀི་ར ཐེ་རཾ ཙོ་རཱ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ལླཱི་ཧི བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་སུཾ. ཐེ་རོ ཡ་ཐཱ་ནི་པ་ནྣོ་ཝ ས་ཏྟ་དི་ཝ་སཱ་ནི ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི.