༢. དོ་ས་པ་རི་ཧཱ་རཱ་ཝ་བོ་དྷ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༨. ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ཝི་ཀོ་ས་ལླཱ, ཝི་རོ་དྷོ ས་ཀ་ལོ་པྱ’ཡཾ;
དོ་ས་ས་ངྑྱ་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ, གུ་ཎ་ཝཱི་ཐིཾ ཝི་གཱ་ཧ་ཏེ.
༦༩. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཝི་རོ་དྷཱ་ན-མ་ཝི་རོ་དྷོ ཡ་ཐཱ སི་ཡཱ;
ཏ་ཐཱ དོ་ས་པ་རི་ཧཱ་རཱ-ཝ་བོ་དྷོ དཱ་ནི ནཱི་ཡ་ཏེ.
༦༨-༦༩. ཨི་ཙྩེ་ཝཾ དོ་ས་ཝི་བྷཱ་གཾ པ་རི་ཙྪི་ཛྫ ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དོ་ས་པ་རི་ཧཱ་ར་ཀྐ་མ་མུ་པ་དི་སི་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཀ་དཱ་ཙཱི’’ཏྱཱ་དི. ས་ཀ་ལོ་པི ཨ་ཡཾ ཝི་རོ་དྷོ ཝི་རུ་དྡྷ་ཏྠ་ནྟ་རཱ་དི་ཀ་ཏོ ན ཀོ་ཙི ཨེ་ཀོ ཨེ་ཝ དོ་སེ་སུ, དོ་སཱ་ནཾ ཝཱ ས་ངྑྱཾ ག་ཎ་ནཾ དོ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ པ་རི་ཙྪི་ཛྫ གུ་ཎཱ་ནཾ ཝཱི་ཐིཾ པ་ད་ཝིཾ གུ་ཎ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཾ ཝི་གཱ་ཧ་ཏེ ཨ་བྦྷུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི ཀ་དཱ་ཙི, ན ས་བྦ་དཱ. ཀ་ཝི་ནོ པ་ཡུ་ཛྫ་ཀ་སྶ ཀོ་ས་ལླཱ ཏཱ་དི་ས་ཝི་ས་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནེ་པུ་ཉྙ་ཀཱ་ར་ཎཱ, ན ཏུ ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཙེ་ཏི. ‘‘ཏེ་ནེ’’ཙྩཱ་དི. ཡེ་ནེ་ཝཾ, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་རུ་དྡྷ་ཏྠ་ནྟ་རཱ་དཱི་ནཾ ཝི་རོ་དྷཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ ཡེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཝི་རོ་དྷོ ནི་དྡོ་ས་ཏཱ སི་ཡཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ ཏེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན དོ་སཱ་ནཾ པ་རི་ཧཱ་རོ དཱུ་རཱི་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཉཱ་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཝ་བོ་དྷོ, ཏ་སྶ ཨ་ཝ་བོ་དྷོ, ཏ་ནྣཱ་མི་ཀོ པ་རི་ཙྪེ་དོ ཨི་དཱ་ནི ནཱི་ཡ་ཏེ ཨཱ་ནཱི་ཡ་ཏེ ཝུ་ཙྩ་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༦༨-༦༩. ཨེ་ཝཾ དོ་ས་ཝི་བྷཱ་གཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དོ་སཱ་ནཾ པ་རི་ཧཱ་ར་ཏྠ་མཱ་ར་བྷ་ནྟོ ‘‘ཀ་དཱ་ཙཱི’’ཏྱཱ་དི་མཱ་ཧ. ས་ཀ་ལོ་པི ཨ་ཡཾ ཝི་རོ་དྷོ པ་ད་དོ་སཱ་དི་ཀོ དོ་ས་ས་ངྑྱཾ དོ་སཱ་ནཾ, དོ་སེ་སུ ཝཱ ག་ཎ་ནཾ དོ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ཝི་ཀོ་ས་ལླཱ ཀ་ཝི་ནོ བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱ་བྷི་དྷཱ་ན་ཚ་ནྡོ་ཨ་ལ་ངྐ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་རི་ཙ་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན པ་ཉྙཱ་པཱ་ཊ་ཝེ་ན ཡ་ཏོ གུ་ཎ་ཝཱི་ཐིཾ གུ་ཎ་པ་ད་ཝིཾ ཀེ་ཝ་ལཾ གུ་ཎ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཝི་གཱ་ཧ་ཏེ ཨ་བྦྷུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཝི་རོ་དྷཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པ་ད་དོ་སཱ་དི་ཝི་རོ་དྷཱ་ནཾ ཨ་ཝི་རོ་དྷོ ཨ་ཝི་རུ་དྡྷ་ཏཱ ཡ་ཐཱ སི་ཡཱ ཡེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ ཏེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན དོ་ས་པ་རི་ཧཱ་རཱ་ཝ་བོ་དྷོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པ་ད་དོ་སཱ་དི་ས་མྦ་ནྡྷི་ནོ པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཀྐ་མ་སྶ ཨ་ཝ་བོ་དྷ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཏ་ནྣཱ་མི་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཨི་དཱ་ནི ལ་དྡྷཱ་ཝ་ས་རེ ནཱི་ཡ་ཏེ ཝུ་ཙྩ་ཏེ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དོ་སཱ ཀ་ཝི་སཱ་མ་ཏྠི་ཡེ་ན ནི་དྡོ་ས་ཏྟཾ བྷ་ཛ་ནྟི, ཏ་སྶ སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་དེ་སཾ ད་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
པ་ད་དོ་ས་པ་རི་ཧཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏ་ཏྠ ཝི་རུ་དྡྷ་ཏྠ་ནྟ་ར་སྶ པ་རི་ཧཱ་རོ ཡ་ཐཱ –
༧༠. ཝི་ནྡ་ནྟཾ པཱ་ཀ་སཱ་ལཱི་ནཾ, སཱ་ལཱི་ནཾ ད་སྶ་ནཱ སུ་ཁཾ;
ཏཾ ཀ་ཐཾ ནཱ་མ མེ་གྷོ’ཡཾ, ཝི་ས་དོ སུ་ཁ་ཡེ ཛ་ནཾ.
༧༠. ‘‘ཝི་ནྡ་ནྟ’’མི་ཙྩཱ་དི. པཱ་ཀེ་ན པ་རི་ཎ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན སཱ་ལཱི་ནཾ ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ, མ་ནུ་ཉྙཱ་ནཾ ཝཱ སཱ་ལཱི་ནཾ ར་ཏྟ་སཱ་ལི་ཨཱ་དཱི་ནཾ སཱ་ལི་ཛཱ་ཏཱི་ནཾ ད་སྶ་ནཱ སུ་ཁཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ཝི་ནྡ་ནྟཾ ཏཾ ཛ་ནཾ ཝི་ས་དོ ཨ་ཡཾ མེ་གྷོ ཨ་མྦུ་དོ ཀ་ཐཾ ནཱ་མ སུ་ཁ་ཡེ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཛ་ན་སྶ ཨ་སུ་ཁ་པྤ་དཱ་ནཾ ག་ར་ལ༹་སྶ མེ་གྷ་སྶཱ་ནུ་རཱུ་པ་ནྟི ཝི་རུ་དྡྷ་ཏྠ་ནྟ་ར་ཏཱ པ་རི་ཧ་ཊཱ.
༧༠. ཏ་ཏྠ ཝི་རུ་དྡྷ་ཏྠ་ནྟ་ར་སྶ པ་རི་ཧཱ་རོ ཡ་ཐཱ ཨེ་ཝཾ. ‘‘ཝི་ནྡ་ནྟི’’ཙྩཱ་དི. པཱ་ཀ་སཱ་ལཱི་ནཾ པ་རི་ཎཱ་མེ་ན ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ, མ་ནུ་ཉྙཱ་ནཾ ཝཱ སཱ་ལཱི་ནཾ ར་ཏྟ་སཱ་ལི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ད་སྶ་ནཱ ད་སྶ་ན་ཧེ་ཏུ སུ་ཁཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སོ་མ་ན་སྶཾ ཝི་ནྡ་ནྟཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ནྟཾ ཏཾ ཛ་ནཾ ཏཾ ཀ་སྶ་ཀ་ཛ་ནཾ ཝི་ས་དོ ཛ་ལ་དཱ་ཡ་ཀོ ཨ་ཡཾ མེ་གྷོ ཀ་ཐཾ ནཱ་མ སུ་ཁ་ཡེ, ན སུ་ཁ་ཡ་ཏེ་ཝ. ཏཱ་དི་ས་སྶ ཛ་ན་སྶ དུ་ཀྑ་དཱ་ནཾ ག་ར་ལ༹་དཱ་ཡ་ཀ་སྶ མེ་གྷ་སྶཱ་པི ཨ་ནུ་རཱུ་པ་མི་ཏི ཝི་རུ་དྡྷ་ཉྙ་ཏྠོ ཨ་པ་ནཱི་ཏོ ཧོ་ཏི. པཱ་ཀེ་ན སཱ་ལི་ནོ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. སུ་ཁཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི སུ་ཁ་ཡེ་ཏི ནཱ་མ་དྷཱ་ཏུ.
ཡ་ཐཱ ཝཱ –
༧༡. ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ་པི ནཱ་གོ་སི,
གོ་ཏ་མོ་པི མ་ཧཱ་མ་ཏི;
པ་ཎཱི་ཏོ་པི ར་སཱ་པེ་ཏོ,
ཙི་ཏྟཱ མེ སཱ་མི ཏེ ག་ཏི.
༧༡. ‘‘ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ་པི’’ཙྩཱ་དི. ཝཱི་ནཾ པ་ཀྑཱི་ནཾ ནཱ་ཡ་ཀོ, ག་རུ་ལོ༹, ས་ཏྟེ ཝི་ནེ་ཏཱི་ཏི ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ, ཝུ་དྡྷོ, བྷ་ག་ཝཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ཡ་དཱ ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ ག་རུ་ལོ༹, ཏ་དཱ ཏུ ནཱ་གོ པ་ནྣ་གོ་སཱི་ཏི ཝི་རུ་དྡྷཾ, པ་ཀྑ་ནྟ་རེ ཏྭ་ཝི་རུ་དྡྷཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་གུ་སྶ རཱ་གཱ་དི་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨི་མེ་སཾ གུ་ནྣཾ ཨ་ཏི་ས་ཡེ་ན གོ གོ་ཏ་མོ ཧཱི་ན་པ་སུ, གོ་ཏ་མ་ཝཾ་སཱ་ཝ་ཏི་ཎྞ་ཏྟཱ གོ་ཏ་མོ བྷ་ག་ཝཱ ཙ. ཧཱི་ན་པ་སུ ཙ ཏྭཾ མ་ཧཱ་མ་ཏི ཨ་སཱི་ཏི ཝི་རུ་དྡྷཾ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཧཱི་ན་པ་སུ་ནོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. པ་ཀྑ་ནྟ་རེ ཏུ ན བྱཱ་གྷཱ་ཏོ. པ་ཎཱི་ཏོ མ་དྷུ་རོ ར་སོ, ཨུ་ཏྟ་མོ ཙ སུ་ག་ཏོ. ཏ་ཏྠ མ་དྷུ་ར་ར་ས་ཏོ ཨ་པེ་ཏོ ཨ་པ་ག་ཏོ་སཱི་ཏི ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏུ ར་སེ་ཧི སི་ངྒཱ་རཱ་དཱི་ཧི ཨ་པེ་ཏོ་ཏི ཡུ་ཛྫ་ཏི. མེ མ་མ. སཱ་མཱིཏི ཨཱ་མ་ནྟ་ནཾ. ཏེ ཏ་ཝ ག་ཏི པ་ཝ་ཏྟི ཙི་ཏྟཱ ཨ་བྦྷུ་ཏཱ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཝི་རུ་དྡྷ་ཏྠ་ནྟ་རཾ ཝི་རོ་དྷཱ་ལ་ངྐཱ་རཾ སི་ལཱ་གྷ་ནཱི་ཡ་ནྟི ཏེ་ན ཏཾ པ་རི་ཧ་ཊཾ.
༧༡. ཡ་ཐཱ ཝཱ ཨུ་ཏྟ་དོ་ས་སྶ པ་རི་ཧཱ་རོ ཨཱི་དི་སོ ཝཱ. ‘‘ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ’’ཙྩཱ་དི. ཧེ སཱ་མི ཏྭཾ ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ་པི ག་རུ་ལོ༹་པི ནཱ་གོ་སི པ་ནྣ་གོ ཨ་སི. ནོ ཙེ, ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ་པི ས་ཏྟེ ཝི་ནེ་ནྟོ ཨེ་ཝ ནཱ་གོ་སི ནི་ཀྐི་ལེ་སོ ཨ་སི. གོ་ཏ་མོ་པི པ་སུ་ཏ་མོ་པི མ་ཧཱ་མ་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཝཱ་སི. ནོ ཙེ, གོ་ཏ་མོ་པི གོ་ཏྟ་ཏོ གོ་ཏ་མོ་ཡེ་ཝ མ་ཧཱ་མ་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཝཱ་སི. པ་ཎཱི་ཏོ་པི མ་དྷུ་རོ་པི ར་སཱ་པེ་ཏོ མ་དྷུ་ར་ར་ས་ཏོ ཨ་པ་ག་ཏོ་སི. ནོ ཙེ, པ་ཎཱི་ཏོ་པི ཨུ་ཏྟ་མོ ཨེ་ཝ ར་སཱ་པེ་ཏོ སི་ངྒཱ་རཱ་དི་ར་ས་ཏོ ཨ་པ་ག་ཏོ་སི. ཏེ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ག་ཏི པ་ཝ་ཏྟི མེ མ་ཡ྄ཧཾ ཙི་ཏྟཱ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ. ཨེ་ཏྠ ག་རུ་ལ༹་སྶ ནཱ་ག་ཏྟ་ཉྩ པ་སུ་ཏ་མ་སྶ པ་ཉྙ་ཝ་ནྟ་ཏྟ་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་སྶ ནི་ར་ས་ཏྟ་ཉྩ ཝི་རུ་དྡྷཾ, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ཉྙ་པ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཝི་རུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཝི་རུ་དྡྷ་ཏྠ་ནྟ་ར་དོ་སོ པ་ས་ཏྠེ་ན ཝི་རུ་དྡྷཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ན ནི་རཱ་ཀ་ཏོ. ཝཱི་ནཾ པ་ཀྑཱི་ནཾ ནཱ་ཡ་ཀོ, ག་རུ་ལོ༹. ས་ཏྟེ ཝི་ནེ་ཏཱི་ཏི ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ, བུ་དྡྷོ. ན་ཏྠི ཨཱ་གུ [ཨ་གོ (ཀ.)] ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ནཱ་གོ, བུ་དྡྷོ. གུ་ནྣ་མ་ཏི་ས་ཡེ་ན གོ་ཏ་མོ, པ་སུ. མ་ཧ་ཏཱི མ་ཏི ཨ་སྶཱ་ཏི མ་ཧཱ་མ་ཏི, བུ་དྡྷོ. པ་དྷཱ་ན་ཏྟཾ ནཱི་ཏོ པ་ཎཱི་ཏོ, མ་དྷུ་རོ ར་སོ. ར་ས་ཏོ ཨ་པེ་ཏོ་ཏི ར་སཱ་པེ་ཏོ, བུ་དྡྷོ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ.
ཨ་ཛྷ་ཏྠ་སྶ ཡ་ཐཱ –
༧༢. ཀ་ཐཾ ཏཱ་དི་གུ་ཎཱ་བྷཱ་ཝེ,
ལོ་ཀཾ ཏོ་སེ་ཏི དུ་ཛྫ་ནོ;
ཨོ་བྷཱ་སི་ཏཱ་སེ་ས་དི་སོ,
ཁ་ཛྫོ་ཏོ ནཱ་མ ཀིཾ བྷ་ཝེ.
༧༢. ‘‘ཀ་ཐ’’མི་ཙྩཱ་དི. དུ་ཛྫ་ནོ ཏཱ་དི་ནོ གུ་ཎཱ ལོ་ཀཾ ཏོ་སེ་ནྟི, ཏཱ་དཱི་ནཾ གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ལོ་ཀཾ ས་ཏྟ་ལོ་ཀཾ ཀ་ཐཾ ཏོ་སེ་ཏི, ན ཏོ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠ་ནྟ་རེ་ན སཱ་དྷེ་ཏི ‘‘ཁ་ཛྫོ་ཏོ ནཱ་མ ཨོ་བྷཱ་སི་ཏཱ དཱི་པི་ཏཱ ཨ་སེ་ས་དི་སཱ ཡེ་ན ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷོ ཀིཾ བྷ་ཝེ, ན བྷ་ཝེ་ཡྻ ཏཱ་དི་ནོ གུ་ཎ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ཁ་ཛྫོ་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་ཏྠ་བྷཱ་ཝེ་ན སི་ཏོ ཨོ་བྷཱ་སི་ཏཱ་སེ་ས་དི་ས་ཏྟ་དོ་སོ ‘‘ཀ་ཐཾ ཏཱ་དི་གུ་ཎཱ་བྷཱ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙོ་བྷ་ངྒི་ཡཱ པ་རི་ཧ་ཊོ.
༧༢. ཨ་ཛྷ་ཏྠ་སྶ ཡ་ཐཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་རི་ཧཱ་རོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཧཱ་རོ, ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི. ‘‘ཀ་ཐི’’ཙྩཱ་དི. དུ་ཛྫ་ནོ གུ་ཎ་ཧཱི་ན་ཛ་ནོ ཏཱ་དི་གུ་ཎཱ་བྷཱ་ཝེ ས་ནྟོ་ས་ཛ་ན་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཾ ཏཱ་དི་སཱ་ནཾ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟེ ས་ཏི ལོ་ཀཾ ས་ཏྟ་ལོ་ཀཾ ཀ་ཐཾ ཏོ་སེ་ཏི, ན ཏོ་སེ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏ་ཐཱ ཧི ཁ་ཛྫོ་ཏོ ནཱ་མ ཨོ་བྷཱ་སི་ཏཱ་སེ་ས་དི་སོ ཀིཾ བྷ་ཝེ, ན བྷ་ཝ་ཏྱེ་ཝ. ཨེ་ཏྠ ཁ་ཛྫོ་ཏ་སྶ ས་ཀ་ལ་དི་སོ་བྷཱ་ས་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་མ་དྷི་ཀ་ཏྠ་དོ་སོ ‘‘ཀ་ཐཾ ཏཱ་དི་གུ་ཎཱ་བྷཱ་ཝེ’’ཙྩཱ་དི་ཝཱ་ཀྱ་ལཱི་ལཱ་ཡ ནི་རཱ་ཀ་ཏོ. ཏཱ་དཱི ཙ ཏེ གུ་ཎཱ ཙེ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ.
༧༣. པ་ཧེ་ལི༹་ཀཱ་ཡ་མཱ་རུ་ལ༹ྷཱ, ན ཧི དུ་ཊྛཱ ཀི་ལི་ཊྛ་ཏཱ;
པི་ཡཱ སུ་ཁཱ’ལི་ངྒི་ཏཾ ཀ-མཱ་ལི་ངྒ་ཏི ནུ ནོ ཨི་ཏི.
༧༣. ‘‘པ་ཧེ་ལི༹་ཀཱ་ཡཾ’’ཨི་ཙྩཱ་དི. ཀི་ལི་ཊྛ་ཏཱ ཀི་ལི་ཊྛ་པ་ད་དོ་སོ པ་ཧེ་ལི༹་ཀཱ་ཡ ཝི་ས་ཡེ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ ས་ཧཱི ན ཧི ནོ དུ་ཊྛོ སི་ཡཱ. ཀཱི་དི་སཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པི་ཡེ’’ཙྩཱ་དི. ཨི་ཏཱིཏི ནི་ད་སྶ་ནེ. པི་ཡཱ ཝ་ལླ་བྷཱ་ཡ ཨཱ་ལི་ངྒི་ཏཾ ཀཾ ཛ་ནཾ སུ་ཁཾ ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཉྩ ནོ ཨཱ་ལི་ངྒ་ཏི ན སཾ་ཡུ་ཛྫ་ཏི ནུ. ནུཨི་ཏི པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ ནི་པཱ་ཏོ. ཨེ་ཏྠ པི་ཡཱ་ཏི ཀི་ལི་ཊྛཾ པ་ཧེ་ལི༹་ཀཱ་ཡ ས་མཱ་རོ་པེ་ན པ་རི་ཧ་ཊཾ.
༧༣. ‘‘པ་ཧེ་ལི༹་ཀེ’’ཙྩཱ་དི. ཀི་ལི་ཊྛ་ཏཱ ཀི་ལི་ཊྛ་པ་ད་དོ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཱ པ་ཧེ་ལི༹་ཀཱ་ཡཾ ཝི་ས་ཡེ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ ཙེ, ན ཧི དུ་ཊྛཱ དུ་ཊྛཱ ན ཧོ་ཏི. ཀི་མུ་དཱ་ཧ་ར་ཎཾ? པི་ཡཱ སུ་ཁཱ་ལི་ངྒི་ཏཾ ཀ་མཱ་ལི་ངྒ་ཏི ནུ ནོ ཨི་ཏི, ཨི་ཏིས་དྡ་སྶ ནི་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཏྟཱ སེ་ས་ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎཱ་ན་མེ་ཏ་མུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཏ་བྦཾ. ནོ ཙེ, ཨེ་ཝཾ་པ་ཀཱ་རཱ་ན་མུ་དཱ་ཧ་ར་ཎཱ་ན་མ་པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨི་ཏིས་དྡོ པ་ཀཱ་ར་ཏྠོ་ཏི. པི་ཡཱ ཝ་ལླ་བྷཱ་ཡ ཨཱ་ལི་ངྒི་ཏཾ ཨུ་པ་གུ་ཧི་ཏཾ ཀཾ ནཱ་མ ཛ་ནཾ སུ་ཁཾ ཀཱ་ཡི་ཀ་མཱ་ན་སི་ཀཾ ནོ ཨཱ་ལི་ངྒ་ཏི ནུ, ཨཱ་ལི་ངྒ་ཏེ་ཝཱ་ཏི. ཨེ་ཏྠ པི་ཡཱཏི ཀི་ལི་ཊྛ་པ་དཾ པ་ཧེ་ལི༹་ཀཱ་ཡ་མཱ་རོ་པ་ནེ་ན ནི་རཱ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི.
༧༤. ཡ་མ་ཀེ ནོ པ་ཡོ་ཛེ་ཡྻ, ཀི་ལི་ཊྛ་པ་ད’མི་ཙྪི་ཏེ;
ཏ་ཏོ ཡ་མ་ཀ’མ་ཉྙཾ ཏུ, ས་བྦ་མེ་ཏཾ་མ་ཡཾ ཝི་ཡ.
༧༤. ‘‘ཡ་མ་ཀེ’’ཙྩཱ་དི. ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙནྟི ཨི་ཙྪི་ཏ་ཡ་མ་ཀ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ. ཏུཨི་ཏི ཝི་སེ་ས་ཛོ་ཏ་ཀོ. ཨེ་ཏཾ་མ་ཡཾ ཝི་ཡཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ཀི་ལི་ཊྛ་པ་དེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཾ ཝི་ཡ.
༧༤. ‘‘ཡ་མ་ཀེ’’ཙྩཱ་དི. ཀི་ལི་ཊྛ་པ་དཾ ཨི་ཙྪི་ཏེ ཡ་མ་ཀེ ཨི་ཊྛ་ཡ་མ་ཀེ ནོ པ་ཡོ་ཛེ་ཡྻ ན་པྤ་ཡུ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏ་ཏོ ཨི་ཊྛ་ཡ་མ་ཀ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ས་བྦཾ ཡ་མ་ཀཾ པ་ན ཨེ་ཏཾ་མ་ཡཾ ཝི་ཡ ཨི་མི་ནཱ ཀི་ལི་ཊྛ་པ་ད་དོ་སེ་ན ཀ་ཏཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཨི་ཊྛ་ཡ་མ་ཀཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཉཱ་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཏེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཾ ཨེ་ཏཾ་མ་ཡ་ནྟི ཝི་གྒ་ཧོ.
དེ་ས་ཝི་རོ་དྷི་ནོ ཡ་ཐཱ –
༧༥. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་པྤ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཐ་ལེ་པི ཛ་ལ་ཛཱ་ནྱ’ཧུཾ;
ནུ་ད་ནྟཱ་ནི’ཝ སུ་ཙི་རཱ-ཝཱ་ས་ཀླེ་སཾ ཏ་ཧིཾ ཛ་ལེ.
༧༥. ‘‘བོ་དྷི་ས་ཏྟེ’’ཙྩཱ་དི. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ མཱ་ཡཱ་དེ་ཝི་ཡཱ སུ་ཏ་སྶ ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་སྶ ཝི་སེ་ས་སྶ ཏ་དུ་པྤ་ནྣ་དི་ནེ ས་མྦྷ་ཝཱ པ་བྷཱ་ཝེ་ན པུ་ཉྙ་པྤ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཛ་ལ་ཛཱ་ནི ཨ་མྦུ་ཛཱ་ནི ཐ་ལེ་པི ཨ་ཧུཾ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ པུ་ཉྙ་པྤ་བྷཱ་ཝ་སྶ. ཀིཾ པ་ན ཝཱ་པྱཱ་དཱི་སུ ཀིཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ཝ ཏ་ཧིཾ ཏ་སྨི་ཉྩ ཛ་ལེ སུ་ཙི་རཾ ས་བྦ་དཱ་ཝ ཨཱ་ཝ་ས་ནམཱ་ཝཱ་སོ ཏེ་ན ཛཱ་ཏོ ཀླེ་སོ ཏཾ ནུ་ད་ནྟཱ་ནི་ཝ དཱུ་ར་ཏོ ཛ་ཧ་ནྟཱ་ནི་ཝེ་ཏི. ཨ་ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ པུ་ཉྙ་པྤ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨཱི་དི་ས་མྤི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་མ་ཧོ་སཱི་ཏི ན དེ་ས་ཝི་རོ་དྷོ.
༧༥. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་པྤ་བྷཱ་ཝེ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཛ་ལ་ཛཱ་ནི ཛ་ལ་ཛ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ཏ་ནྣཱ་མ་ཀཱ་ནི པ་དུ་མ་ཀེ་ར་ཝཱ་དཱི་ནི ཏ་ཧིཾ ཛ་ལེ ཝི་ས་ཡ་ཏྟེ་ན པ་སི་དྡྷེ ཏ་སྨིཾ ཨུ་ད་ཀེ སུ་ཙི་རཱ་ཝཱ་ས་ཀླེ་སཾ ཨ་ཏི་ཙི་རཾ ནི་ཝཱ་ས་ཏོ ཛཱ་ཏ་ཨཱ་ཡཱ་སཾ ནུ་ད་ནྟཱ་ནི ཨི་ཝ ཙ་ཛ་ནྟཱ་ནི ཨི་ཝ ཐ་ལེ་པི ཨ་ཧུཾ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཝཱ་པི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀཱ ཀ་ཐཱ. ཨེ་ཏྠ ཛ་ལ་ཛཱ་ནཾ ཐ་ལུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་ཐ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ དེ་ས་ཝི་རོ་དྷཾ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻ་པུ་ཉྙ་པྤ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱི་དི་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘བོ་དྷི་ས་ཏྟ་པྤ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ནི་རཱ་ཀ་རོ་ཏི. བོ་དྷི་ཡཾ ཙ་ཏུ་མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡཾ ས་ཏྟོ་ཏི ཙ, ཏ་སྶ པ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཙ, སུ་ཙི་རཾ ཨཱ་ཝཱ་སོ་ཏི ཙ, ཏེ་ན བྷཱུ་ཏོ ཀླེ་སོ་ཏི ཙ ཝཱ་ཀྱཾ.
ཀཱ་ལ་ཝི་རོ་དྷི་ནོ ཡ་ཐཱ –
༧༦. མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་པི་སུ་ནོ, མུ་ནི་ནོ མ་ནྡ་མཱ་རུ་ཏོ;
ས་བྦོ་ཏུ་ཀ་མ་ཡཾ ཝཱ་ཡི, དྷུ་ན་ནྟོ ཀུ་སུ་མཾ ས་མཾ.
༧༦. ‘‘མ་ཧཱ’’ཨི་ཙྩཱ་དི. མ་ནྡོ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏོ མཱ་རུ་ཏོ ཨ་ཡཾ ས་བྦོ་ཏུ་ཀཾ ས་བྦེ་སུ ཨུ་ཏཱུ་སུ པུ་པྥ་ན་ཀཾ ཀུ་སུ་མཾ པུ་པྥཾ ས་མཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ དྷུ་ན་ནྟོ ཝི་ཀི་ར་ནྟོ མུ་ནི་ནོ མུ་ནི་ས་དི་ས་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟ་མུ་ནི་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ, མུ་ནི་ནོ་ཡེ་ཝ ཝཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ས་མ་དྷི་ག་མ་ས་མ་ཡེ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་སྶ པི་སུ་ནོ སཱུ་ཙ་ཀོ ཝཱ་ཡི པ་ཝཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཡ་དྱ་པེ་ཀ་དཱ ས་བྦོ་ཏུ་ཀཱ་ས་མྦྷ་ཝོ ནཱ་ནཱ་ཨུ་ཏཱུ་སུ ནཱ་ནཱ་ཀུ་སུ་མ་སྶ ས་མྦྷ་ཝཱ, ཏ་ཐཱ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་པི་སུ་ན་མཱི་དི་ས་མེ་ཀ་པ་དི་ཀཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ལ་ཝི་རོ་དྷོ ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཧ་ཊོ.
༧༦. ‘‘མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ’’ཙྩཱ་དི. ཨ་ཡཾ མ་ནྡ་མཱ་རུ་ཏོ ཨ་ཙ་ཎྜ་ས་མཱི་ར་ཎོ ས་བྦོ་ཏུ་ཀཾ ཝ་ས་ནྟཱ་དཱི་སུ ས་བྦ་ཨུ་ཏཱུ་སུ ཝི་ཀ་ས་ནྟཾ ཀུ་སུ་མཾ པུ་པྥ་ཛཱ་ཏཾ ས་མཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ དྷུ་ན་ནྟོ ཀ་མྤེ་ནྟོ མུ་ནི་ནོ ཨེ་ཀ་ནྟ་བྷཱ་ཝི་ཏྟཱ མུ་ནི་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ, ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ས་མ་དྷི་ག་མ་ས་མ་ཡེ བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ མུ་ནི་ནོ ས་བྦ་ཉྙུ་ནོ ཝཱ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་པི་སུ་ནོ མ་ཧ་ནྟཾ པུ་ཉྙ་པྤ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཝཱ་ཡི ས་མྤ་ཝཱ་ཡཱི་ཏི. ཨེ་ཏྠ ནཱ་ནཱ་ཀཱ་ལེ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱ་ན་མྤི ཀུ་སུ་མཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཀཱ་ལེ ས་མྦྷ་ཝ་སྶ ཀཱ་ལ་ཝི་རོ་དྷ་ཏྟེ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཏཱ་དི་ས་མ་ཙྪ་རི་ཡ་མེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཛ་ནེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ་ཏི ཀཱ་ལ་ཝི་རོ་དྷཾ ‘‘མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་པི་སུ་ནོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ནི་རཱ་ཀ་རོ་ཏི. མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་སྶ, མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ པི་སུ་ནོ་ཏི ཝཱ་ཀྱཾ.
ཀ་ལཱ་ཝི་རོ་དྷི་ནོ ཡ་ཐཱ –
༧༧. ནི་མུ་གྒ་མ་ན་སོ བུ་དྡྷ-གུ་ཎེ པ་ཉྩ་སི་ཁ་སྶ་པི;
ཏ་ནྟི་སྶ་ར་ཝི་རོ་དྷོ སོ, ན ས་མྤཱི་ཎེ་ཏི ཀཾ ཛ་ནཾ.
༧༧. ‘‘ནི་མུ་གྒི’’ཙྩཱ་དི. བུ་དྡྷ་སྶ གུ་ཎེ སཱི་ལཱ་དི་ཀེ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎེ ནི་མུ་གྒཾ ཨོ་གཱ་ལ༹ྷཾ མ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཡ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཉྩ་སི་ཁ་སྶ ག་ནྡྷ་བྦ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་སྶ་པི ཝཱི་ཎཱ་ཡ ཏ་ནྟི་ཡཱ ས་རོ ཀི་རི་ཡཱ་ཀཱ་ལ་མཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་ལ་མྦི་ཏ་དུ་ཏ་མ་ཛ྄ཛྷ་བྷེ་ད་བྷི་ནྣོ ཚ་ཛྫཱ་དི་ཀོ ཏ་སྶ ཝི་རོ་དྷོ ཀ་ལཱ་ས་ཏྠ་པ་རི་ནི་དྡི་ཊྛ་ཀ་མ་ཝེ་ས་མཾ ཀཾ ཛ་ནཾ ན ས་མྤཱི་ཎེ་ཏི, པཱི་ཎེ་ཏི་ཡེ་ཝ. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ལོ་ཀི་ཡ་གུ་ཎཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་བུ་དྡྷཱི་ནཾ ཝི་ཀྑེ་པ་པྤ་ཝ་ཏྟི་པི ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷཾ པཱི་ཎེ་ཏཱི་ཏི. ‘‘བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ ནི་མུ་གྒ་མ་ན་སོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀ་ལཱ་ཝི་རོ་དྷོ པ་རི་ཧ་ཊོ.
༧༧. ‘‘ནི་མུ་གྒི’’ཙྩཱ་དི. བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ ས་བྦ་ཉྙུ་ནོ ཝི་མྷ་ཡ་ཛ་ན་ཀ་སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་རེ ནི་མུ་གྒ་མ་ན་སོ ཨོ་ཏི་ཎྞ་ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ཉྩ་སི་ཁ་སྶ་པི ག་ནྡྷ་བྦ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་སྶཱ་པི སོ ཏ་ནྟི་སྶ་ར་ཝི་རོ་དྷོ ཝཱི་ཎཱ་ཡ ཏ་ནྟི་ཡཱ གྷ་ཊྚ་ན་ཀི་རི་ཡཱ, ཨ་དྡྷ་མ་ཏྟི་ཀཱ་དི་ཀཱ་ལོ, ཧ་ཏྠཱ་དཱི་ནཾ ས་ནྣི་ཝེ་ས་ལ་ཀྑ་ཎོ མཱ་ནོ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི ཡུ་ཏྟ་སྶ མ་ནྡ་སཱི་གྷ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པྤ་མཱ་ཎེ་ཧི བྷི་ནྣ་སྶ ཚ་ཛྫཱ་དི་ས་ཏྟ་ས་ར་སྶ ཀ་ལཱ་ས་ཏྠཱ་ག་ཏ་ཀྐ་མ་སྶ ཝི་ནཱ་ས་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝི་རོ་དྷོ ཀཾ ཛ་ནཾ ན ས་མྤཱི་ཎེ་ཏི, ས་མྤཱི་ཎེ་ཏི ཨེ་ཝ. ཨེ་ཏྠ ཨ་ཀ་ནྟི་ཡཱ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏོ ཀ་ལཱ་ས་ཏྠཱ་ག་ཏ་ཀྐ་མ་བྷ་ངྒོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ནུ་ག་ཏ་བུ་དྡྷི་ཡཱ ཛཱ་ཏོ་ཏི སོ བྷ་ངྒོ ‘‘ནི་མུ་གྒ་མ་ན་སོ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པཱི་ཏི་ཡཱ ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཝེ་ཏི ན ཝི་རོ་དྷོ. ནི་མུ་གྒོ མ་ནོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཙ, ཏ་ནྟི་ཡཱ ས་རོ་ཏི ཙ, ཏེ་སཾ ཝི་རོ་དྷོ་ཏི ཙ ཝཱ་ཀྱཾ.
ལོ་ཀ་ཝི་རོ་དྷི་ནོ ཡ་ཐཱ –
༧༨. ག་ཎ་ཡེ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ སོ, ཙ་ནྡ་ནཱ་ཡ་པི སཱི་ཏ་ལཾ;
ས་མྦོ་དྷི་ས་ཏྟ་ཧ་ད་ཡོ, པ་དི་ཏྟ་ངྒཱ་ར་པཱུ་རི་ཏཾ.
༧༨. ‘‘ག་ཎ་ཡེ’’ཙྩཱ་དི. ཙ་ནྡ་ནཱ་ཡ ཨ་པི སཱི་ཏ་ལཾ ག་ཎ་ཡེ ཙི་ནྟེ་སི. ཀི་ནྟཾ? པ་དི་ཏྟ་ངྒཱ་ར་པཱུ་རི་ཏཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ. ཀོ སོ? ས་མྦོ་དྷི་ཡཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ ས་ཏྟཾ པ་རི་བ་དྡྷཾ ཧ་ད་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ཡ་སྶ སོ. ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་བུ་དྡྷི་ནོ ཧི ཏཱ་དི་སོ མ་ནོ་བ་ནྡྷོ་ཏི ན ལོ་ཀ་ཝི་རོ་དྷོ.
༧༨. ‘‘ག་ཎ་ཡེ’’ཙྩཱ་དི. ས་མྦོ་དྷི་ས་ཏྟ་ཧ་ད་ཡོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ ཨཱ་ས་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ སོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་དི་ཏྟ་ངྒཱ་ར་པཱུ་རི་ཏཾ ཨཱ་དི་ཏྟ་ངྒཱ་རེ་ཧི པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ག་བྦྷཾ ཙ་ནྡ་ནཱ་ཡ་པི ཙ་ནྡ་ན་ཏོ ཨ་པི སཱི་ཏ་ལཾ ཨ་ཏི་སཱི་ཏ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཎ་ཡེ ཙི་ནྟེ་ཡྻཱ་ཏི. ཨི་ཊྛ་ཏྠ་ལུ་དྡྷ་སྶ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱི་དི་ས་ཏྟཱ ཨ་གྒི་ནོ ཙ་ནྡ་ན་ཏོ་པི ཨ་དྷི་ཀ་སཱི་ཏ་ཏྟ་ཀ་པྤ་ནཱ ‘‘ཙ་ནྡ་ནཾ སཱི་ཏ་ལཾ, ཨ་གྒི ཨུ་ཎྷོ’’ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ལོ་ཀ་སཱི་མཱ་ཡ ཝི་རུ་དྡྷཱ ན ཧོ་ཏི. ས་མྦོ་དྷི་ཡཾ ས་ཏྟ་ཧ་ད་ཡཾ ཡ་སྶེ་ཏི ཙ, པ་དི་ཏྟཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་རཱ་ནཱི་ཏི ཙ, ཏེ་ཧི པཱུ་རི་ཏ་ནྟི ཙ ཝི་གྒ་ཧོ.
ཉཱ་ཡ་ཝི་རོ་དྷི་ནོ ཡ་ཐཱ –
༧༩. པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་བྷ་ཝོ་པི ཏྭ-མུ་པ་ནཱི་ཏ་བྷ་ཝོ ཨ་སི;
ཨ་ཙི་ནྟྱ་གུ་ཎ་སཱ་རཱ་ཡ, ན་མོ ཏེ མུ་ནི་པུ་ངྒ་ཝ.
༧༩. ‘‘པ་རི་ཙྩ་ཏྟེ’’ཙྩཱ་དི. མུ་ནི་པུ་ངྒ་ཝ མུ་ནཱི་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མ པ་རི་ཙྩ་ཏྟོ ཝི་ས་ཊྛོ བྷ་ཝོ སུ་ག་ཏི་དུ་གྒ་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཏི པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་བྷ་ཝོ་པི ཏྭཾ ཨུ་པ་ནཱི་ཏོ ཨཱ་ནཱི་ཏོ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ བྷ་ཝོ ཝུ་ཌྜྷི ཡེ་ནཱ་ཏི ཨུ་པ་ནཱི་ཏ་བྷ་ཝོ ཨ་སི. ཏ་སྨཱ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨ་ཙི་ནྟྱ་གུ་ཎ་སཱ་རཱ་ཡ ཏེ ན་མོ ཨ་ཏྠཱུ་ཏི སེ་སོ. ཨཱི་དི་སཾ ན ཉཱ་ཡ་ཝི་རུ་དྡྷ་མེ་ཝཾ་ཝི་དྷ་ཏྟཱ མུ་ནི་པུ་ངྒ་ཝ་སྶ.
༧༩. ‘‘པ་རི་ཙྩ་ཏྟེ’’ཙྩཱ་དི. མུ་ནི་པུ་ངྒ་ཝ མུ་ནི་སེ་ཊྛ ཏྭཾ པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་བྷ་ཝོ་པི ཨ་པ་ནཱི་ཏ་སུ་ག་ཏི་དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཝོ་པི ཨུ་པ་ནཱི་ཏ་བྷ་ཝོ ལོ་ཀ་སྶཱ་ནཱི་ཏ་ཨ་བྷི་ཝུ་དྡྷི་ཀོ ཨ་སི བྷ་ཝ་སི, ཨ་ཙི་ནྟྱ་གུ་ཎ་སཱ་རཱ་ཡ ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཙི་ནྟཱ་ཝི་ས་ཡཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་སཱ་ར་གུ་ཎ་སྶ ཏེ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ན་མོ ཨ་ཏྠཱུ་ཏི ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ བྷ་ཝ་སྶ པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ སུ་ག་ཏི་བྷ་ཝཾ ལོ་ཀ་སྶ དེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏཾ ཉཱ་ཡཱ་ག་ཏཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་བྷཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི ཙ ས་བྦ་ཉྙཱུ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི ཨཱི་དི་སཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཉཱ་ཡ་ཝི་རོ་དྷོ ནི་རཱ་ཀ་ཏོ. ཨ་ཙི་ནྟྱཱ གུ་ཎ་སཱ་རཱ ཡ་སྨི་ནྟི ཝི་གྒ་ཧོ.
ཨཱ་ག་མ་ཝི་རོ་དྷི་ནོ ཡ་ཐཱ –
༨༠. ནེ་ཝཱ་ལ་པ་ཏི ཀེ་ནཱ་པི, ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཏོ ཡ་ཏི;
ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ, ཕུ་སེ་ཡྻཱ་པ་ཏྟི་དུ་ཀྐ་ཊཾ.
༨༠. ‘‘ནེ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡ་ཏཱིཏི བྷི་ཀྑུ ཀེ་ནཱ་པི ས་ཧ ནེ་ཝཱ་ལ་པ་ཏི ན ཝ་ད་ཏྱེ་ཝ, ཏ་ཐཱ་པི ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཏོ ཙོ་པ་ན་ཝཱ་ཙཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ནཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཏོ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་དུ་ཀྐ་ཊཾ ‘‘ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་ད་སྶ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི ཕུ་སེ་ཡྻ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཨ་ནཱ་ལ་པ་ཏོ ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཐཾ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ་ཏི ཨ་བྷི་དྷ་མྨཱ་པ་ནྣ་ཝི་རོ་དྷོ ན་ཏྠི, ཨ་པ་ར་ཝ་ཙ་ན་ཏྠེ ཏྭཱི་དི་སོ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི.
༨༠. ‘‘ནེ་ཝི’’ཙྩཱ་དི. ཡ་ཏི ས་མ་ཎོ ཀེ་ནཱ་པི ཀེ་ན་ཙི ས་དྡྷིཾ ནེ་ཝཱ་ལ་པ་ཏི ནོ བྷཱ་ས་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཏོ ཙོ་པ་ན་ཝཱ་ཙཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎཱ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ མུ་སཱ་བྷ་ཎ་ན་ཏོ ཨཱ་པ་ཏྟི་དུ་ཀྐ་ཊཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟིཾ ཕུ་སེ་ཡྻ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཨ་ནཱ་ལ་པ་ནྟ་སྶ ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཏོ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཀ་ཐཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨ་བྷི་དྷ་མྨཱ་པ་ནྣ་ཝི་རོ་དྷོ, ‘‘ས་ནྟིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ནཱ་ཝི་ཀ་རེ་ཡྻ, ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་ད’སྶ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ནི་དཱ་ནུ་དྡེ་སེ ནི་དྡི་ཊྛ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ག་མ་ཝི་རོ་དྷོ ནི་རཱ་ཀ་ཏོ. མུ་སཱ་བྷ་ཎ་ནཾ ཝི་ནཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཀ་ཐཾ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི? ཡ་ཐཱ ཀཱ་ལེ ཨ་ཝ་སྶ་མཱ་ན་མེ་གྷ་ཏོ ས་ཉྫཱ་ཏ་དུ་བྦྷི་ཀྑཾ ‘‘མེ་གྷ་ཀ་ཏཾ དུ་བྦྷི་ཀྑ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཀ་ཐ་ན་ཏོ ས་ཉྫཱ་ཏཱ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི་པི ཏ་ཏོ ས་ཉྫཱ་ཏཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཱ ཧོ་ཏི. ས་མྤ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ་ཏི ཙ, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཙ ཝཱ་ཀྱཾ.
ནེ་ཡྻ་སྶ ཡ་ཐཱ –
༨༡. མ་རཱི་ཙི་ཙ་ནྡ་ནཱ་ལེ་པ-ལཱ་བྷཱ སཱི་ཏ་མ་རཱི་ཙི་ནོ [སི་ཏ་མ་རཱི་ཙི་ནོ (སཱི.)];
ཨི་མཱ ས་བྦཱ་པི དྷ་ཝ་ལཱ, དི་སཱ རོ་ཙ་ནྟི ནི་བྦྷ་རཾ.
༨༡. ‘‘མ་རཱི་ཙཱི’’ཏྱཱ་དི. སཱི་ཏ་མ་རཱི་ཙི་ནོ ཙ་ནྡ་སྶ མ་རཱི་ཙི་ཡོ དཱི་དྷི་ཏི་ཡོ ཨེ་ཝ ཙ་ནྡ་ནཾ, ཏ་སྶ ཨཱ་ལེ་པོ ཨུ་པ་དེ་ཧོ, ཏ་སྶ ལཱ་བྷེ་ན ཨི་མཱ ས་བྦཱ་པི དི་སཱ ནི་བྦྷ་རམ་ཏི་ས་ཡཾ དྷ་ཝ་ལཱ སེ་ཏཱ རོ་ཙ་ནྟཱི་ཏི ན་ཏྠེ་ཏྠ ནེ་ཡྻ་ཏཱ མ་རཱི་ཙི་ཡཱ ས་དྡོ་པཱ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ ཏུ.
༨༡. ‘‘མ་རཱི་ཙི’’ཙྩཱ་དི. སཱི་ཏ་མ་རཱི་ཙི་ནོ ཙ་ནྡ་སྶ མ་རཱི་ཙི་ཙ་ནྡ་ནཱ་ལེ་པ་ལཱ་བྷཱ མ་རཱི་ཙི་ས་ངྑཱ་ཏ་ཙ་ནྡ་ནཱ་ལེ་པ་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏོ ཨི་མཱ ས་བྦཱ་པི དི་སཱ ནི་བྦྷ་རམ་ཏི་ས་ཡཾ དྷ་ཝ་ལཱ སེ་ཏཱ རོ་ཙ་ནྟི དི་བྦ་ནྟཱི་ཏི. དི་སཱ་ནཾ དྷ་ཝ་ལ་ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ‘‘མ་རཱི་ཙི་ཙ་ནྡ་ནཱ་ལེ་པ་ལཱ་བྷཱ སཱི་ཏ་མ་རཱི་ཙི་ནོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ནེ་ཡྻ་དོ་སོ ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, ཙ་ནྡ་ན་མི་ཝ ཙ་ནྡ་ནཾ, མ་རཱི་ཙི་ཡོ་ཡེ་ཝ ཙ་ནྡ་ན་མི་ཏི ཙ, ཏ་སྶ ཨཱ་ལེ་པོ་ཏི ཙ, ཏ་སྶ ལཱ་བྷོ་ཏི ཙ ཝི་གྒ་ཧོ.
ཡ་ཐཱ ཝཱ –
༨༡. མ་ནོ་ནུ་ར་ཉྫ་ནོ མཱ་ར-ངྒ་ནཱ་སི་ངྒཱ་ར་ཝི་བྦྷ་མོ;
ཛི་ནེ་ནཱ’ས་མ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ, མཱ་ར་སྶ ཧ་ད་ཡཱ་ན་ལོ.
༨༢. ‘‘མ་ནོ’’ཙྩཱ་དི. མ་ནཾ པ་སྶ་ནྟཱ་ན་མ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱ་ན་ཉྩ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ར་ཉྫེ་ཏཱི་ཏི མ་ནོ་ནུ་ར་ཉྫ་ནོ, མཱ་ར་ངྒ་ནཱ་ནཾ སི་ངྒཱ་ར་ཀ་ཏོ ཝི་བྦྷ་མོ ཝི་ལཱ་སོ ཛི་ནེ་ན ཨ་ས་མ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ ཨ་བྦྷུ་པ་ག་ཏོ མཱ་ར་སྶ ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ནོ ཧ་ད་ཡཱ་ན་ལོ ཧ་ད་ཡ་གྒི ཛཱ་ཏོ. སོ་ཀོ ཙེ་ཏྠ ཨ་ན་ལ་ཏྠེ ནི་རུ་པྤི་ཏོ ཏ་སྶ ཏཱ་དི་ས་ཏྠཱ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ, ཀཱ་ར་ཎ་ནྟུ་པ་ཙཱ་རེ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཡ་ཛྫ་པི མཱ་ར་ངྒ་ནཱ་པ་རཱ་ཛ་ཡོ ན ས་དྡོ་པཱ་ཏྟ་ཏྠོ, ཏ་ཐཱ་པི ‘‘སི་ངྒཱ་ར་ཝི་བྦྷ་མོ མཱ་ར་སྶ ཧ་ད་ཡ་གྒཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ སཱ་མ་ཏྠི་ཡཱ མཱ་ར་ངྒ་ནཱ་པ་རཱ་ཛ་ཡོ ག་མྱ་ཏེ, ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷ་སྶ མཱ་ར་སོ་ཀ་སྶ མཱ་ར་ངྒ་ནཱ་པ་རཱ་ཛ་ཡཱ་བྱ་བྷི་ཙཱ་ར་ཏོ. ནེ་ཝེ་དི་ས་སྶ ནེ་ཡྻ་ཏཱ, ཝ་ངྐ་ཝུ་ཏྟཱི་དི་སཱི གུ་ཎོ་ཡེ་ཝ བ་ནྡྷ་སྶ.
༨༢. ཝ་ཏྟ་བྦ་སྶ ཉཱ་ཡོ་པཱ་ཏྟ་ཏྟཱ ནེ་ཡྻ་དོ་ས་པ་རི་ཧཱ་ར་ཏྠ་མུ་དཱ་ཧ་ར་ཏི ‘‘མ་ནོ’’ཙྩཱ་དི. མ་ནོ་ནུ་ར་ཉྫ་ནོ ད་སྶ་ན་ས་ཝ་ནཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་མ་ཏྟ་ནི ཨ་ནུ་ར་ཉྫ་ནྟོ མཱ་ར་ངྒ་ནཱ་སི་ངྒཱ་ར་ཝི་བྦྷ་མོ མཱ་ར་ཝ་དྷཱུ་ནཾ ར་ཏི་ཀཱི་ལཱ༹་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་མ་པ་ཏྠ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་སི་ངྒཱ་རེ་ན ཀ་ཏ་ལཱི་ལཱ ཛི་ནེ་ན ཛི་ཏ་པ་ཉྩ་མཱ་རེ་ན ས་ཏྠུ་ནཱ ཨ་ས་མ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ ཨ་ན་བྦྷུ་པ་ག་ཏོ ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏོ མཱ་ར་སྶ ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ནོ ཧ་ད་ཡཱ་ན་ལོ ཧ་ད་ཡ་གྒི ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ཨ་ན་ལ་ཏྟེ་ན ཀ་པྤི་ཏ་ཀཱ་རི་ཡ་བྷཱུ་ཏོ སོ་ཀོ མཱ་ར་ངྒ་ནཱ་སི་ངྒཱ་ར་ཝི་བྦྷ་མ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་བྷེ་ད་ཀ་པྤ་ནཱ་ཡ [ཨ་ན་ལ་ཏྟ་ཀ་པྤ་ནཱ་ཡ (ཀ.)] ‘‘གུ་ལོ༹ སེ་མྷཾ, ཏི་པུ་སཾ ཛ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི མཱ་ར་ངྒ་ནཱ་ནཾ པ་རཱ་ཛ་ཡ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ས་དྡོ ན་ཏྠི, ཏ་ཐཱ་པི ‘‘སི་ངྒཱ་ར་ཝི་བྦྷ་མོ མཱ་ར་སྶ ཧ་ད་ཡཱ་ན་ལོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ མཱ་ར་ངྒ་ནཱ་པ་རཱ་ཛ་ཡཾ ཝི་ནཱ ཏཱ་དི་ས་སོ་ཀུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ནུ་པ་པ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎ་སཱ་མ་ཏྠི་ཡེ་ན ཏཱ་སཾ པ་རཱ་ཛ་ཡོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱི་དི་ས་ཝ་ངྐ་ཝུ་ཏྟི་ཡཱ བ་ནྡྷ་གུ་ཎ་ཏྟཱ ནེ་ཡྻ་དོ་སོ ནི་རཱ་ཀ་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. མ་ནོ ཨ་ནུ་ར་ཉྫེ་ཏཱི་ཏི ཙ, མཱ་ར་ངྒ་ནཱ་ནཾ སི་ངྒཱ་རོ་ཏི ཙ, ཏེ་ན ཀ་ཏོ ཝི་བྦྷ་མོ་ཏི ཙ ཝཱ་ཀྱཾ.
ཝི་སེ་ས་ནཱ་པེ་ཀྑ་སྶ ཡ་ཐཱ –
༨༣. ཨ་པ་ཡཱ་ཏཱ་པ་རཱ་དྷ་མྤི, ཨ་ཡཾ ཝེ་རཱི ཛ་ནཾ ཛ་ནོ;
ཀོ་དྷ་པཱ་ཊ་ལ་བྷཱུ་ཏེ་ན, བྷི་ཡྻོ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནཱ.
༨༣. ‘‘ཨ་པ་ཡཱ་ཏེ’’ཙྩཱ་དི. ཨ་ཡཾ ཝེ་རཱི ཛ་ནོ ཨ་པ་ཡཱ་ཏཱ་པ་རཱ་དྷ་མྤི ཛ་ན་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་པ་ཡཱ་ཏོ ཨ་པ་ག་ཏོ ཨ་པ་རཱ་དྷོ ཡ་སྶ ཏཾ, ཀོ་དྷེ་ན པཱ་ཊ་ལ་བྷཱུ་ཏེ་ན སེ་ཏ་ར་ཏྟེ་ན. ཨི་མི་ནཱ ཝི་སེ་ས་ནཱ་པེ་ཀྑ་དོ་སོ པ་རི་ཧ་ཊོ.
༨༣. ‘‘ཨ་པ་ཡཱ་ཏི’’ཙྩཱ་དི. ཨ་ཡཾ ཝེ་རཱི ཛ་ནོ ཨ་པ་ཡཱ་ཏཱ་པ་རཱ་དྷ་མྤི ཨ་པ་ག་ཏཱ་པ་རཱ་དྷ་མྤི ཛ་ནཾ ཀོ་དྷ་པཱ་ཊ་ལ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཀོ་དྷེ་ན བྷཱུ་ཏ་སེ་ཏ་ལོ་ཧི་ཏ་ཝ་ཎྞ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ བྷི་ཡྻོ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི. ‘‘པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་སྶ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟེ་པི ‘‘ཙ་ཀྑུ་ནཱ’’ཏི ཝི་སེ་སྱ་ཝ་ཙ་ནཾ ‘‘ཀོ་དྷ་པཱ་ཊ་ལ་བྷཱུ་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཝི་སེ་ས་ན་སྶ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏྟཱ སཱ་ཏྠ་ཀཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝི་སེ་ས་ནཱ་པེ་ཀྑ་དོ་སོ ནི་རཱ་ཀ་ཏོ་ཏི. ཨ་པ་ཡཱ་ཏོ ཨ་པ་ག་ཏོ ཨ་པ་རཱ་དྷོ ཨ་སྨཱ་ཏི ཙ, ཀོ་དྷེ་ན པཱ་ཊ་ལ་བྷཱུ་ཏ་ནྟི ཙ ཝི་གྒ་ཧོ.
ཧཱི་ན་ཏྠ་སྶ ཡ་ཐཱ –
༨༤. ཨ་པྤ་ཀཱ་ན་མྤི པཱ་པཱ་ནཾ,
པ་བྷཱ་ཝཾ ནཱ་ས་ཡེ བུ་དྷོ;
ཨ་པི ནི་པྤ་བྷ་ཏཱ་ནཱི་ཏ-
ཁ་ཛྫོ་ཏོ ཧོ་ཏི བྷཱ་ཎུ་མཱ.
༨༤. ‘‘ཨ་པྤ་ཀཱ་ན’’མི་ཙྩཱ་དི. བུ་དྷོ པ་ཎྜི་ཏ་པོ་སོ ཨ་པྤ་ཀཱ་ནཾ པཱ་པཱ་ན་མྤི ཀི་མུ་ཏ་མ་དྷི་ཀཱ་ནཾ པ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ནཱ་ས་ཡེ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ པཱ་པེ་ཡྻ. ཏཾ ཨ་ཏྠ་ནྟ་ར་ནྱཱ་སེ་ན སཱ་དྷེ་ཏི. བྷཱ་ཎུ་མཱ སཱུ་རི་ཡོ ནི་པྤ་བྷ་ཏཾ ཨཱ་ནཱི་ཏོ ཁ་ཛྫོ་ཏོ ཡེ་ན ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷོ ཨ་པི ཧོ་ཏི. ‘‘མ་ནྡ་པྤ་བྷོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཛོ་ཏི་རི་ངྒ་ཎ་མྤི ནོ་པེ་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ཀུ་ཧ་རཱ་ནུ་ཙ་རི་ཏ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ་པཱི་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཨ་པཱིཏྱཱ་དི་ནཱ ཝ་ཙོ་བྷ་ངྒི་ཡཱ ཧཱི་ན་ཏྠ་དོ་སོ པ་རི་ཧ་ཊོ.
༨༤. ‘‘ཨ་པྤ་ཀཱ་ནི’’ཙྩཱ་དི. བུ་དྷོ པ་ཉྙ་ཝཱ ཨ་པྤ་ཀཱ་ན་མྤི ཨ་ཏི་མ་ནྡཱ་ན་མྤི པཱ་པཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ པ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ན་སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ནཱ་ས་ཡེ ཨ་ཧོ་སི་ཀ་མྨ་ཏཱ་པཱ་ད་ནེ་ན ནཱ་སེ་ཡྻ, བ་ཧཱུ་ནཾ པཱ་པཱ་ནཾ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི. ཏ་མ་ཏྠ་མ་ཏྠ་ནྟ་ར་ནྱཱ་སཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ན ས་མ་ཏྠེ་ཏི ཨ་པིཙྩཱ་དི. བྷཱ་ཎུ་མཱ སཱུ་རི་ཡོ ནི་པྤ་བྷ་ཏཱ་ནཱི་ཏ་ཁ་ཛྫོ་ཏོ ཨ་པི ནི་པྤ་བྷ་ཏ་མཱ་པཱ་དི་ཏ་ཛོ་ཏི་རི་ངྒ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་པི ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཧཱི་ན་པ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི ཁ་ཛྫོ་པ་ན་ཀེ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཨ་པི ནི་པྤ་བྷ་ཏིཙྩཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཝི་ལཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཧཱི་ན་པ་ཀྑཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་པི སཱུ་རི་ཡ་ཨུ་དཱ་ར་ཏྟ་སྶེ་ཝ པོ་སི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ནི་པྤ་བྷ་ཏཱ་ནཱི་ཏ་ཁ་ཛྫོ་ཏོ’’ཏི ཝི་སེ་ས་ན་པ་དཾ ཧཱི་ན་ཏྠ་དོ་སཾ ན ནི་སྶ་ཡ་ཏི. ན་ཏྠི པ་བྷཱ ཡེ་ས་ནྟི ཙ, ཏེ་སཾ བྷཱ་ཝོ་ཏི ཙ, ཏཾ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ ཁ་ཛྫོ་ཏཱ ཡེ་ནེ་ཏི ཙ ཝི་གྒ་ཧོ.
ཨ་ན་ཏྠ་སྶ ཡ་ཐཱ –
༨༥. ན པཱ་ད་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ, པ་དཾ ཡོ་ཛེ་ཡྻ ཀ་ཏྠ་ཙི;
ཡ་ཐཱ ཝ་ནྡེ མུ་ནི་ནྡ་སྶ, པཱ་ད་པ་ངྐེ་རུ་ཧཾ ཝ་རཾ.
༨༥. ‘‘ན པཱ་དེ’’ཙྩཱ་དི. ཨེ་ཏྠ ཝ་ནྡེཨི་ཙྩཱ་དོ ཧེ་ཊྛཱ ཝི་ཡ པཱ་ད་པཱུ་ར་ཎ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ན་ཏྠཱ་བྷཱ་ཝོ.
༨༥. ‘‘ན པཱ་དི’’ཙྩཱ་དི. པཱ་ད་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་པཱ་དཱ་ནཾ པཱུ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏ་པ་ཡོ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་དཾ ནཱ་མཱ་དི་ཀཾ ཀ་ཏྠ་ཙི ན ཡོ་ཛེ་ཡྻ ཝི་ཉྙཱུ་ཏི, ཡ་ཐཱ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་པ་དཱ་ཡོ་ཛ་ནེ ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎ་མེ་ཝཾ ‘‘མུ་ནི་ནྡ་སྶ ཝ་རཾ པཱ་ད་པ་ངྐེ་རུ་ཧཾ ཝ་ནྡེ’’ཏི. ཧེ་ཊྛཱ དུ་ཊྛོ་དཱ་ཧ་ར་ཎེ ཝི་ཡ པཱ་ད་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཀ་སྶ་ཙི པ་ད་སྶ ཨ་ཡོ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ སཱ་ཏྠ་ཀ་པ་དེ་ཧི ནི་ར་ཏྠ་ཀ་དོ་སོ ནི་རཱ་ཀ་ཏོ་ཏི. མུ་དུ་ནི་མྨ་ལ་སོ་བྷཱ་དི་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་གུ་ཎ་ཡོ་ག་ཏོ པ་ངྐེ་རུ་ཧ་ས་དི་སཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཏོ པ་ངྐེ་རུ་ཧཾ ནཱ་མ. པཱ་ད་མེ་ཝ པ་ངྐེ་རུ་ཧ་ནྟི ཝི་གྒ་ཧོ. ཝི་སེ་ས་ན་ཝི་སེ་སྱ་པ་ད་དོ་ས་པ་རི་ཧཱ་རོ.
༨༦. བྷ་ཡ་ཀོ་དྷ་པ་སཾ་སཱ་དི-
ཝི་སེ་སོ ཏཱ་དི་སོ ཡ་དི;
ཝ་ཏྟུཾ ཀཱ་མཱི་ཡ་ཏེ དོ་སོ,
ན ཏ་ཏྠེ’ཀ་ཏྠ་ཏཱ་ཀ་ཏོ.
༨༦. ‘‘བྷ་ཡེ’’ཙྩཱ་དི. བྷ་ཡཉྩ ཙི་ཏྟུ་ཏྲཱ་སོ ཀོ་དྷོ ཙ དོ་སོ པ་སཾ་སཱ ཙ ཐུ་ཏི, ཏཱ ཨཱ་དི ཡ་སྶ ཏུ་རི་ཏཱ་དི་ནོ སོ ཏཱ་དི་སོ ཝི་སེ་སོ ཡ་དི ཝ་ཏྟུཾ ཀཱ་མཱི་ཡ་ཏེ ཨི་ཙྪཱི་ཡ་ཏེ, ཏ་ཏྠ ཏ་སྨིཾ བྷ་ཡཱ་དི་ཝི་སེ་སེ ཝི་ས་ཡེ ཨེ་ཀ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཏྠ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀ་ཏོ དོ་སོ ན་ཏྠི.
༨༦. ཨི་དཱ་ནི ཝཱ་ཀྱ་དོ་ས་པ་རི་ཧཱ་ར་ཏྠ་མཱ་ར་བྷ་ཏི ‘‘བྷ་ཡ་ཀོ་དྷེ’’ཙྩཱ་དི. བྷ་ཡ་ཀོ་དྷ་པ་སཾ་སཱ་དི ཙི་ཏྟུ་ཏྲཱ་ས་པ་ཊི་གྷ་ཐུ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཏཱ་དི་སོ ཝི་སེ་སོ ཝ་ཏྟུཾ ཡ་དི ཀཱ་མཱི་ཡ་ཏེ ཙེ ཝི་ཉྙཱུ་ཧི ཨི་ཙྪཱི་ཡ་ཏེ, ཏ་ཏྠ བྷ་ཡ་ཀོ་དྷཱ་དི་ཀེ ཝི་སེ་སེ ཨེ་ཀ་ཏྠ་ཏཱ་ཀ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏྠ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀ་ཏོ དོ་སོ ཝཱ་ཀྱ་དོ་སོ ན བྷ་ཝ་ཏི. བྷ་ཡཱ་དི་ཝི་སེ་སེ ཝ་ཏྟུ་མི་ཙྪི་ཏེ པུ་བྦུ་ཙྩཱ་རི་ཏ་པ་ད་སྶ པུ་ནུ་ཙྩཱ་ར་ཎེ ཨེ་ཀ་ཏྠ་དོ་སོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. བྷ་ཡ་ཉྩ ཀོ་དྷོ ཙ པ་སཾ་སཱ ཙཱ་ཏི ཙ, ཏཱ ཨཱ་དི ཡ་སྶ ཏུ་རི་ཏ་ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལ་ཨ་ཙྪ་རཱ་ཧཱ་ས་སོ་ཀ་པ་སཱ་ད་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་སྶེ་ཏི ཙ ཝི་གྒ་ཧོ. ཏ་གྒུ་ཎ་སཾ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཨ་ཉྙ་པ་ད་ཏྠ་ས་མཱ་ས་ཏྟཱ བྷ་ཡཱ་དཱི་སུ ཀ་ཐི་ཏ་མ་པི ག་ཧེ་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ཐ་ན་མ་ཝི་རོ་དྷཾ. ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྠོ ཡེ་སཾ པ་དཱ་དཱི་ནཾ ཏེ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ, ཏེ་སཾ བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཀ་ཏྠ་ཏཱ, ཏཱ་ཡ ཀ་ཏོ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ.
ཡ་ཐཱ –
༨༧. ས་པྤོ ས་པྤོ ཨ་ཡཾ ཧ་ནྡ, ནི་ཝ་ཏྟ་ཏུ བྷ་ཝཾ ཏ་ཏོ;
ཡ་དི ཛཱི་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མོ’སི, ཀ་ཐཾ ཏ་མུ་པ་ས་པྤ་སི.
༨༧. ‘‘ཡ་ཐེ’’ཏྱུ་དཱ་ཧ་ར་ཏི ‘‘ས་པྤོ’’ཨི་ཙྩཱ་དི. ‘‘ཨ་ཡཾ ས་པྤོ ས་པྤོ’’ཏི བྷ་ཡེ་ནཱ་མེ་ཌི་ཏཾ ཧ་ནྡཱཏི ཁེ་དེ ཏ་ཏོ ཏ་མྷཱ ཋཱ་ནཱ, ས་པྤ་ཏོ ཝཱ བྷ་ཝཾ བྷ་ཝ་ནྟོ ནི་ཝ་ཏྟ་ཏུ ག་ཏ་མ་གྒཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཏུ. ཏཾ ཋཱ་ནཾ, ས་པྤཾ ཝཱ. ན་ཏྠེ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཏྠ་ཏཱ་དོ་སོ བྷ་ཡེ་ནཱ་མེ་ཌི་ཏ་པྤ་ཡོ་ག་ཏོ.
༨༧. ‘‘ས་པྤོ’’ཙྩཱ་དི. ཧ་ནྡ ན་ཊྛོ ཝ་ཏ, ཨ་ཡཾ ས་པྤོ ས་པྤོ བྷ་ཝཾ ཏ་ཏོ ཋཱ་ན་ཏོ, ས་པྤ་ཏོ ཝཱ ནི་ཝ་ཏྟ་ཏུ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཏུ ཡ་དི ཛཱི་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་སི, ཏཾ ཋཱ་ནཾ, ས་པྤཾ ཝཱ ཀ་ཐ་མུ་པ་ས་པྤ་སི ཀ་ཐ་མུ་པ་ག་ཙྪ་སཱི་ཏི. བྷ་ཡེ ཨཱ་མེ་ཌི་ཏ་ཝ་ཙ་ན་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཏྠ་ཏཱ་དོ་སོ ན་ཏྠི, ཛཱི་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མོ་སཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ བི་ནྡུ་ལོ་པོ.
པ་ད་དོ་ས་པ་རི་ཧཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཝཱ་ཀྱ་དོ་ས་པ་རི་ཧཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
བྷ་གྒ་རཱི་ཏི་ནོ ཡ་ཐཱ –
༨༨. ཡོ ཀོ་ཙི རཱུ་པཱ་ཏི་ས་ཡོ,
ཀ་ནྟི ཀཱ་པི མ་ནོ་ཧ་རཱ;
ཝི་ལཱ་སཱ་ཏི་ས་ཡོ ཀོ་པི,
ཨ་ཧོ བུ་དྡྷ་མ་ཧོ་ད་ཡོ.
༨༨. ‘‘ཡོ’’ཨི་ཙྩཱ་དི. རཱུ་པ་སྶ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫི་ཏ་བཱ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ར་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎོ་པ་སོ་བྷི་ཏ་སྶ བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་ཀེ་ཏུ་མཱ་ལཱ་ཝི་རཱ་ཛི་ཏ་སྶ ཨ་ཏི་ས་ཡོ ཨཱ་དྷི་ཀྐཾ ཝཱ་ཙཱ་གོ་ཙ་ར་བྷཱ་ཝཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ ཡོ ཀོ་ཙི་ཡེ་ཝ. མ་ནོ ཨ་ནེ་ཀ་ལོ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཧ་ར་ཏཱི་ཏི མ་ནོ་ཧ་རཱ ཙི་ཏྟ་མ་ཝ་ཧ་ར་ནྟཱི ཀ་ནྟི སོ་བྷཱ ཀཱ་པི ཨ་ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ ཀཱ་པི་ཡེ་ཝ. ཝི་ལཱ་ས་སྶ ག་ཏྱཱ་དི་ནོ ཨ་ཏི་ས་ཡོ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ ཀོ་པི་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨཱ བུ་དྡྷ་སྶ མ་ཧ་ནྟོ ཨུ་ད་ཡོ ཨ་བྷི་ཝུ་ཌྜྷི ཨ་ཧོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཀིཾ་ས་དྡེ་ནཱ་ར་དྡྷཱ རཱི་ཏི ན ཀ་ཏྠ་ཙི བྷ་གྒཱ.
༨༨. ‘‘ཡོ ཀོ་ཙི’’ཙྩཱ་དི. རཱུ་པཱ་ཏི་ས་ཡོ སུ་པྤ་ཧི་ཊྛི་ཏ་པཱ་ད་ཏཱ་དི་དྭ་ཏྟིཾ་ས་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི སོ་བྷི་ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་ངྒུ་ལི་ཏཱ་དི་ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་སྶ བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་ཀེ་ཏུ་མཱ་ལཱ་ཧི ཨུ་ཛྫ་ལ་སྶ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་དྷི་ཀྱཾ ཡོ ཀོ་ཙིཡེ་ཝ མ་ནོ་གོ་ཙ་ར་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ནཱ ཝ་ཙ་ན་ཝི་ས་ཡཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཏྟཱ ཡོ ཀོ་ཙི་ཡེ་ཝ. མ་ནོ་ཧ་རཱ ལོ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཧ་ར་ནྟཱི ཀ་ནྟི སོ་བྷཱ ཀཱ་པིཡེ་ཝ ཝ་ཙཱི་ཝི་ས་ཡཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཏྟཱ ཀཱ་པི་ཡེ་ཝ. ཝི་ལཱ་སཱ་ཏི་ས་ཡོ ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏ་པི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ག་མ་ནཱ་དི་ཝི་ལཱ་ས་སྶ ཨཱ་དྷི་ཀྱ་མྤི ཀོ་པིཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎེ་ནེ་ཝ་ཀོ་པི་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏོ བུ་དྡྷ་མ་ཧོ་ད་ཡོ བུ་དྡྷ་སྶ མ་ཧཱ་བྷི་ཝུ་དྡྷི་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨུ་ད་ཡོ ཨ་ཧོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀེ་ན ཀིཾ ས་དྡེ་ན ཝ་ཏྟུ་མཱ་ར་དྡྷ་ཀྐ་མོ ན ཀ་ཏྠ་ཙི བྷི་ནྣོ་ཏི བྷ་གྒ་རཱི་ཏི་དོ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི.
༨༩. ཨ་བྱཱ་མོ་ཧ་ཀ་རཾ བ་ནྡྷཾ, ཨ་བྱཱ་ཀི་ཎྞཾ མ་ནོ་ཧ་རཾ;
ཨ་དཱུ་ར་པ་ད་ཝི་ནྱཱ་སཾ, པ་སཾ་ས་ནྟི ཀ་ཝི་སྶ་རཱ.
༨༩. ‘‘ཨ་བྱཱ་མོ་ཧ’’ཨི་ཙྩཱ་དི. ན་ཏྠི དཱུ་ར་མེ་ས་ནྟི ཨ་དཱུ་རཱ་ནི, ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ པ་དཱ་ནི, ཏེ་སཾ ཝི་ནྱཱ་སོ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཋ་པ་ནཾ ཡ་སྶ ཏཾ. ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨ་བྱཱ་ཀི་ཎྞོ ཨ་ས་མྨི་སྶོ ཙ. སོ ཨ་བྱཱ་ཀི་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ མ་ནོ་ཧ་རོ ཙཱ་ཏི ཨ་བྱཱ་ཀི་ཎྞཾ མ་ནོ་ཧ་རཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཨ་ཡཾ ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ བྱཱ་མོ་ཧཾ ན ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་བྱཱ་མོ་ཧ་ཀ་རོ, ཏཾ. པ་སཱ་དཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ་ལ་ངྐི་ཏཾ བ་ནྡྷཾ. ཀ་ཝཱི་ནཾ ཨི་སྶ་རཱ པ་དྷཱ་ནཱ. ཡེ ཀ་ནི་ཊྛ་ངྒུ་ལི་ག་ཎ་ནཱ་ནི་ཊྛཱ, ཏེ པ་སཾ་ས་ནྟི ཐུ་ཝ་ནྟི ཏཱ་དི་ས་བ་ནྡྷ་གུ་ཎ་སྶཱ་ཏི་ས་ཡ་པ་སཾ་སཱ་ར་ཧ་བྷཱ་ཝེ་ན.
༨༩. ‘‘ཨ་བྱཱ་མོ་ཧེ’’ཙྩཱ་དི. ཨ་དཱུ་ར་པ་ད་ཝི་ནྱཱ་སཾ ནཱ་མཱ་དི་པ་དཱ་ནཾ ཝོ་ཧཱ་ར་ཀཱ་ལེ ཨ་དཱུ་ར་ས་མྦ་ནྡྷོ ཡ་ཐཱ སི་ཡཱ, ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པ་ད་ཊྛ་པ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀི་ཎྞཾ, ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ས་མྦ་ནྡྷཱི་པ་དེ་ཧི ཨ་ས་མྨི་སྶཾ མ་ནོ་ཧ་རཾ, ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ཙི་ཏྟ་མཱ་རཱ་དྷེ་ནྟཾ ཨ་བྱཱ་མོ་ཧ་ཀ་རཾ ‘‘ཨི་མ་སྶ་ཏྠོ ཨི་མ་སྶ་ཏྠོ ཨེ་སོ ཨེ་སོ ཝཱ’’ཏི སཾ་ས་ཡ་མ་ནུ་པྤཱ་དེ་ནྟཾ བ་ནྡྷཾ པ་སཱ་དཱ་ལ་ངྐཱ་ར་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ བ་ནྡྷ་ནཾ ཀ་ཝི་སྶ་རཱ ཀ་ཝཱི་ནཾ པ་དྷཱ་ནཱ པ་ཎྜི་བྷ་ཛ་ནཱ, ཀ་ནི་ཊྛ་ངྒུ་ལི་ཡཱ ག་ཎི་ཏ་བྦཱ ཨ་གྒ་ཀ་ཝི་ནོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པ་སཾ་ས་ནྟི ཐོ་མེ་ནྟི. བྱཱ་མོ་ཧཾ ན ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་བྱཱ་མོ་ཧ་ཀ་རོ. ཝི ཨཱ་ཀི་ཎྞོ བྱཱ་ཀི་ཎྞོ, ན བྱཱ་ཀི་ཎྞོ ཨ་བྱཱ་ཀི་ཎྞོ. ན་ཏྠི དཱུ་རཾ ཡེ་སཾ, ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ པ་དཱ་ནི, ཏེ་སཾ ཝི་ནྱཱ་སོ ཋ་པ་ནཾ ཡ་སྶ བ་ནྡྷ་སྶཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ.
ཡ་ཐཱ –
༩༠. ནཱི་ལུ་པྤ་ལཱ་བྷཾ ན་ཡ་ནཾ,
བ་ནྡྷུ་ཀ་རུ་ཙི་རོ’དྷ་རོ;
ནཱ་སཱ ཧེ་མ་ངྐུ་སོ ཏེ་ན,
ཛི་ནོ་ཡཾ པི་ཡ་ད་སྶ་ནོ.
༩༠. ‘‘ཡ་ཐེ’’ཏྱུ་དཱ་ཧ་ར་ཏི ‘‘ནཱི་ལུ་པྤ་ལཱ་བྷ’’མི་ཙྩཱ་དི. ཡ་སྶ ཛི་ན་སྶ ན་ཡ་ནཾ ནེ་ཏྟཾ ནཱི་ལུ་པྤ་ལཱ་བྷཾ ཨི་ནྡཱི་ཝ་ར་དྭ་ཡ་ནི་བྷཾ, ཨ་དྷ་རོ ཨ་དྷ་རོ་ཊྛོ བ་ནྡྷུ་ཀ་མི་ཝ བ་ནྡྷུ་ཀ་ཀུ་སུ་མ་མི་ཝ རུ་ཙི་རོ ཀ་ནྟོ, ནཱ་སཱ ནཱ་སི་ཀཱ ས་ཡཾ ཧེ་མ་ངྐུ་སོ སུ་ཝ་ཎྞ་ངྐུ་སོ་ཡེ་ཝ, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཡཾ ཛི་ནོ པི་ཡཾ མ་དྷུ་རཾ ད་སྶ་ན་མ་སྶཱ་ཏི པི་ཡ་ད་སྶ་ནོ. ཨཱི་དི་སོ ན བྱཱ་ཀི་ཎྞ་དོ་སོ, ཨ་བྱཱ་ཀི་ཎྞོ པ་སཱ་དོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
༩༠. ཨི་དཱ་ནི བྱཱ་ཀི་ཎྞ་དོ་ས་པ་རི་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི ‘‘ནཱི་ལུ་པྤ་ལི’’ཙྩཱ་དི་ནཱ. ན་ཡ་ནཾ ཡ་སྶ ནེ་ཏྟ་ཡུ་ག་ལ༹ཾ ནཱི་ལུ་པྤ་ལཱ་བྷཾ ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་ད་ལ་ས་དི་སཾ, ཨ་དྷ་རོ ཨ་དྷ་རོ་ཊྛོ བ་ནྡྷུ་ཀ་རུ་ཙི་རོ བ་ནྡྷུ་ཀ་པུ་པྥ་མི་ཝ མ་ནུ་ཉྙོ, ནཱ་སཱ ནཱ་སི་ཀཱ ཧེ་མ་ངྐུ་སོ སུ་ཝ་ཎྞ་ངྐུ་སོ་ཡེ་ཝ, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཡཾ ཛི་ནོ པི་ཡ་ད་སྶ་ནོ མ་ནུ་ཉྙ་ད་སྶ་ནོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཏྠ པ་སཱ་དཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ན ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ ན བྱཱ་ཀི་ཎྞ་དོ་སོ. ཨཱ་བྷཱས་དྡོ ནི་བྷཱས་དྡོ ཝི་ཡ ཨི་ཝ་ཏྠོ. ནོ ཙེ, པ་བྷཱཔ་རི་ཡཱ་ཡོ ཝཱ ཧོ་ཏི. བ་ནྡྷུ་ཀ་མི་ཝ རུ་ཙི་རོ་ཏི ཙ, པི་ཡཾ ད་སྶ་ནཾ ཡ་སྶེ་ཏི ཙ ཝི་གྒ་ཧོ. ཨི་ཧ ད་སྶ་ན་སྶ ཀ་ཏྟུ་བྷཱུ་ཏ་སཱ་དྷུ་ཛ་ན་ས་མྦ་ནྡྷ་ཏྟེ་པི ཝི་ས་ཡ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཛི་ན་ས་མྦ་ནྡྷོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཉྙ་པ་ད་ཏྠེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ག་ཧི་ཏོ་ཏི.
༩༡. ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་གཱ་མྨ་ཏྟ-ཀ་ནྟ་ཝཱ་ཙཱ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ;
བ་ནྡྷ་ནཾ ར་ས་ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ, གཱ་མྨ་ཏྟཾ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི.
༩༡. ‘‘ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟི’’ཙྩཱ་དི. ས་མྨཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ནི་གྒ་ཏཾ. གཱ་མྨ་སྶ བྷཱ་ཝོ གཱ་མྨ་ཏྟཾ. ཡཱ་སཾ ཀ་ནྟཱ་ནཾ མ་དྷུ་རཱ་ནཾ ཝཱ་ཙཱ་ནཾ ཏཱ་ཧི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ ར་ཙི་ཏཾ བ་ནྡྷ་ནཾ ར་ས་སྶ མཱ་དྷུ་རི་ཡ་སྶ ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན གཱ་མྨ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི.
༩༡. ‘‘ས་མ་ཏི’’ཙྩཱ་དི. ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་གཱ་མྨ་ཏྟ་ཀ་ནྟ་ཝཱ་ཙཱ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་གཱ་མྨ་བྷཱ་ཝཱ་ཧི ཀ་ནྟ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ར་ཙི་ཏཾ བ་ནྡྷ་ནཾ མུ་ཏྟ་ཀཱ་དི་བ་ནྡྷ་ནཾ ར་ས་ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ པཱི་ཏི་ར་ས་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་གཱ་མྨ་དོ་སཾ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི. ས་མྨཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ གཱ་མྨ་ཏྟཾ ཡཱ་སཾ, ཏཱ་ཧི་ཡེ་ཝ ཀ་ནྟ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏ་ནྟི ཙ, ར་ས་སྶ ཧེ་ཏུ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ་ཏི ཙ ཝི་གྒ་ཧོ.
ཡ་ཐཱ –
༩༢. དུ་ནོ་ཏི ཀཱ་མ་ཙ་ཎྜཱ་ལོ,
སོ མཾ ས་ད་ཡ ནི་དྡ་ཡོ;
ཨཱི་དི་སཾ བྱ་ས་ནཱ་པ་ནྣཾ,
སུ་ཁཱི་པི ཀི་མུ་པེ་ཀྑ་སེ.
༩༢. ‘‘ཡ་ཐེ’’ཏྱུ་དཱ་ཧ་ར་ཏི. ཀཱ་མཱ་ཏུ་རཱ ཀཱ་ཙི ཝ་ནི་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡཾ པ་ཏིཾ ཝི་ར་ཝ་ཏི ‘‘དུ་ནོ་ཏི’’ཙྩཱ་དི་ནཱ. ད་ཡཱ་ཡ ས་ཧ པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ས་ད་ཡཨི་ཏི ཨ་ནུ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན པི་ཡ་སྶ ཨཱ་མ་ནྟ་ནཾ, སཱ་ནུ་ན་ཡཱ་མ་ནྟ་ན་ཉྷི ཏ་ཏོ་ནུ་གྒ་ཧཱ་བྷི་ཀ་ངྑཱ་ཡ་མ་ཙྩ་ནྟ་མུ་ཙི་ཏཾ, སོ ཀཱ་མོ ཀ་ནྡ་པྤོ ཨེ་ཝ ཙ་ཎྜཱ་ལོ ཨ་ཀ་ཎྜོ ཝཱ ཨ་ས་ཡ྄ཧོ་པ་ཏཱ་པཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ. ཀཱ་མེ ཙ་ཎྜཱ་ལ་ཏྟཱ་རོ་པ་ན་ཉྩ ཨུ་ཙི་ཏ་མེ་ཝ ཡ་ཏོ་ནེ་ན ཀ་ཡི་ར་མཱ་ན་མ་ས་ཧ་ན་མུ་པ་ཏཱ་པ་མ་ས་ཧ་མཱ་ནཱ ཏཾ པ་རི་བྷ་ཝ་ནྟཾ ཝི་པྤ་ལ་པ་ཏི, ནི་དྡ་ཡོ ནི་ཀྐ་རུ་ཎོ, ཨི་ད་མ་པི ཨུ་ཙི་ཏ་མུ་པ་ཏཱ་པེ ནི་ཀྐ་རུ་ཎཱ་ནཾ ཏཱ་དི་སཱི ག་ཏཱི་ཏི. མཾ དུ་ནོ་ཏི ཨ་དྷི་ཀ་མུ་པ་ཏཱ་པེ་ཏི ནི་དྡ་ཡ་ཏྟཱ, ན བྷ་ཝ་ནྟཾ, ཏེ་ནེ་ཝ བྷ་ཝཾ སུ་ཁཱི. ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཉྙཱ་ས་ཏྟ་ཏཾ ཏ་སྶ དཱི་པེ་ཏི. ཡ་དི ནཱ་ཉྙཱ་ས་ཏྟོ་སི, ནཱ་ཧ་མེ་ཀཱ་ཀི་ནཱི བྷ་ཝཱ་མི. ཨ་ས་ཧཱ་ཡཱ་ན་ཉྷི པ་ཊི་ས་ཏྟ་ཝོ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཀཱ་ཀི་ཏྟཱ་ཡེ་ཝཱ་ཧ་མ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎ་ཏྟཱ་ནེ་ན དུ་སཱ་མཱི་ཏི [དུ་ཉྙཱ་མཱི་ཏི (?)] ཏ་ཝ ཀཱ་མཾ ཏྭཾ སུ་ཁཱི ཧོ་སི. ས་ནཱ་ཐཱ་ནཾ ཏཱ་དི་སཱི ཝུ་ཏྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ སུ་ཁཱི་པི ཏྭཾ ཨཱི་དི་སཾ བྱ་ས་ན་མཱ་པ་ནྣཾ ཀིཾ ཀ་སྨཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་སེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཝ་ངྐ་ཝུ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ, ཏཾ ཝི་ས་ཡ་མ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟ་སྶ ཙ ཝི་མུ་ཁ་ཏྟཾ ནི་ད་སྶེ་ཏཱི་ཏཱི་དི་སཾ ན གཱ་མྨཾ.
༩༢. གཱ་མྨ་དོ་ས་པ་རི་ཧཱ་རེ ལ་ཀྑི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི ‘‘དུ་ནོ་ཏི’’ཙྩཱ་དི. ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ངྒ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ལླ་བྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཝི་ལ་པ་ཏི ‘‘ས་ད་ཡ ཧེ ཀཱ་རུ་ཎི་ཀ སོ ཀཱ་མ་ཙ་ཎྜཱ་ལོ སོ ཨ་ན་ངྒ་ནཱི་ཙོ ནི་དྡ་ཡོ ནི་ཀྐཱ་རུ་ཎི་ཀོ མཾ དུ་ནོ་ཏི པཱི་ལེ༹་ཏི, སུ་ཁཱི་པི མ་མ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་ཐ་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཁི་ཏོ་པི ཏྭཾ ཨཱི་དི་སཾ བྱ་ས་ནཱ་པ་ནྣཾ ཨེ་ཝཾ ཀཱ་མ་ཙ་ཎྜཱ་ལེ་ན ཨ་ཀཱ་རུ་ཎེ་ན ཀ་ཏ་ཨ་ས་ཡ྄ཧ་ས་ནྟཱ་པ་ས་ངྑཱ་ཏ་བྱ་ས་ན་མ་ནུ་པྤ་ཏྟཾ མཾ ཀི་མུ་པེ་ཀྑ་སེ ཀ་སྨཱ ཨུ་དཱ་སཱི་ནོ་སཱི’’ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ དུ་ཀྑཱ་ཏུ་ར་ཏྟཱ དུ་ཀྑ་དཱུ་རཱི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་རུ་ཎི་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ས་ཡ་ནྟི ‘‘ས་ད་ཡེ’’ཏི ཨ་ནུ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་མ་ནྟ་ནུ་ཙི་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དུ་ཀྑཱ་ཏུ་ར་ཏཾ པོ་སེ་ཏུཾ པཱི་ལཱ༹་ཀཱ་ར་ཀེ ཀཱ་མེ ཙ་ཎྜཱ་ལ་ཏྟཱ་རོ་པ་ན་ཉྩ ནི་དྡ་ཡ་ཏྟ་ཀ་ཐ་ན་ཉྩ ཨུ་ཙི་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནི ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀ་ཏྟཱ. སུ་ཁཱི་པཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཏ་སྶ པ་ར་ཝི་ས་ཡཱ་ས་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཙཱ་རཾ ཨ་བྦྷུ་པ་ག་མེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ངྐ་ཝུ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ལླ་བྷེ སཱ་ནུ་རཱ་ག་ཏྟ་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནི ཏ་སྶ ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏྟ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི. ‘‘ཀ་ཉྙེ ཀཱ་མ་ཡ་མཱ་ནཾ མཾ, ན ཀཱ་མ་ཡ་སི ཀིཾ་ནྭི་ད’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཝི་ཡ ཨི་ཧ གཱ་མྨ་དོ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི གཱ་མྨ་དོ་ས་པ་རི་ཧཱ་ར་མི་དཾ. ཀཱ་མོ་ཡེ་ཝ ཙ་ཎྜཱ་ལོ ཀཱ་མ་ཙ་ཎྜཱ་ལོ, ས་ཧ ད་ཡཱ་ཡ ཡོ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཙ, ན་ཏྠི ད་ཡཱ ཨ་སྶེ་ཏི ཙ, སུ་ཁ་མ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཙ ཝི་གྒ་ཧོ. ཨ་པིས་དྡོ ཨ་ཀྑ་མེ.
༩༣. ཡ་ཏི་ཧཱི་ན་པ་རི་ཧཱ་རོ, ན པུ་ནེ’དཱ་ནི ནཱི་ཡ་ཏེ;
ཡ་ཏོ ན ས་ཝ་ནུ་བྦེ་གཾ, ཧེ་ཊྛཱ ཡེ་ཏཾ ཝི་ཙཱ་རི་ཏཾ.
༩༣. ‘‘ཡ་ཏི’’ཙྩཱ་དི. ཝི་ཙཱ་རི་ཏནྟི ‘‘ཏཾ ན་མེ སི་ར་སཱ ཙཱ་མཱི-ཀ་ར་ཝ་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཀཱ་སི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༩༣. ‘‘ཡ་ཏི་ཧཱི་ནི’’ཙྩཱ་དི. ཡ་ཏོ ཡ་སྨཱ ས་ཝ་ནུ་བྦེ་གཾ ‘‘དོ་སཱ་ན་མུ་དྡེ་ས་ཀྐ་མེ་ན དོ་ས་པ་རི་ཧཱ་ར་ཀྐ་མོ ན ཝུ་ཏྟོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ཉྙཱུ་ན་མུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨི་མ་སྶ ག་ནྠ་སྶ ས་ཝ་ནཱ་ས་ཧ་ནཾ ན་ཏྠི, ཏ་ཏོ ཡ་ཏི་ཧཱི་ན་པ་རི་ཧཱ་རོ ཡ་ཏི་ཧཱི་ན་དོ་ས་སྶ པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མུ་དཱ་ཧ་ར་ཎཾ ཨི་དཱ་ནི པུ་ན ན ནཱི་ཡ་ཏེ ནཱ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏེ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ་དྷི་ག་ཏ་མཱ་དོ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ ས་མ་ཏྠེ་ཏི. ཧེ་ཊྛཱ ཡེ་ཏཾ ཝི་ཙཱ་རི་ཏནྟི ཨེ་ཝཾ ཡ་ཏི་ཧཱི་ན་དོ་ས་པ་རི་ཧ་ར་ཎཾ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་རི་ཙྪེ་དེ ཝི་ཙཱ་རི་ཏཾ ‘‘ཏཾ ན་མེ སི་ར་སཱ ཙཱ་མཱི-ཀ་ར་ཝ་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཀཱ་སི་ཏ་ནྟི. ཨཱ་དོ ཡ་ཏི་ཧཱི་ན་དོ་ས་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཧཱ་ར་ཀྐ་མ་སྶཱ་པི ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཨི་ཧཱ་ད་སྶ་ནེ་པི ག་ནྠ་སྶ ཨཱུ་ན་ཏཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡ་ཏི ཧཱི་ནཱ ཨེ་ཏྠེ་ཏི ཙ, ཏ་སྶ པ་རི་ཧཱ་རོ་ཏི ཙ, ས་ཝ་ནེ ཨུ་བྦེ་ག་ནྟི ཙ ཝི་གྒ་ཧོ.
ཀ་མ་ཙྩུ་ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ –
༩༤. ཨུ་དཱ་ར་ཙ་རི་ཏོ’སི ཏྭཾ, ཏེ་ནེ་ཝཱ’རཱ་དྷ་ནཱ ཏྭ་ཡི;
དེ་སཾ ཝཱ དེ་ཧི གཱ་མཾ ཝཱ, ཁེ་ཏྟཾ ཝཱ མ་མ སོ་བྷ་ནཾ.
༩༤. ‘‘ཨུ་དཱ་ར’’ཨི་ཙྩཱ་དི. ཨུ་དཱ་རཾ ཨུ་དཱ་ར་ཏྟཾ ཙཱ་གཱ་ཏི་ས་ཡ་ས་མྦ་ནྡྷ་ཏོ ཙ་རི་ཏཾ ཨ་ཏི་གུ་ཎ་པ་ཝ་ཏྟི ཡ་སྶཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ཨེ་ཏྠ ཨུ་ཙི་ཏ་ཏྟཱ དེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཡཱ་ཙ་ན་ཀྐ་མ་སྶ ཀ་མ་ཙྩུ་ཏ་སྶ པ་རི་ཧཱ་རོ་ཡཾ.
༩༤. ‘‘ཨུ་དཱ་རི’’ཙྩཱ་དི. ཏྭཾ པུ་ཉྙ་ཝ་ནྟ ཨུ་དཱ་ར་ཙ་རི་ཏོ་སི ཙཱ་གཱ་ཏི་ས་ཡ་ཡོ་ག་ཏོ ཝི་སཱ་ར་ད་པ་ཝ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟོ་སི, ཏེ་ནེ་ཝ ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནེ་ཝ ཨཱ་རཱ་དྷ་ནཱ མ་མ ཡཱ་ཙ་ནཱ ཏྭ་ཡི ཧོ་ཏི. དེ་སཾ ཝཱ་ཛ་ན་པ་དཾ ཝཱ, ནོ ཙེ, གཱ་མཾ ཝཱ སཾ་ཝ་ས་ཐཾ ཝཱ, ནོ ཙེ, སོ་བྷ་ནཾ ཁེ་ཏྟཾ ཝཱ ཀེ་དཱ་རཾ ཝཱ མ་མ དེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ནུ་པུ་བྦཾ ཧཱི་ན་པ་ད་ཏྠ་ཡཱ་ཙ་ནཱ དཱ་ཡ་ཀ་སྶ དཱ་ན་སྶཱ་པི ཡཱ་ཙ་ཀ་སྶ ཨི་ཙྪི་ཏ་ཏྠ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶཱ་པི ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏྟཱ ཀ་མ་ཙྩུ་ཏ་དོ་ས་མ་པ་ནེ་ཏི. ཨུ་དཱ་རཾ ཙ་རི་ཏཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ.
ཨ་ཏི་ཝུ་ཏྟ་སྶ ཡ་ཐཱ –
༩༥. མུ་ནི་ནྡ་ཙ་ནྡ་ས་མྦྷཱུ་ཏ-
ཡ་སོ་རཱ་སི་མ་རཱི་ཙི་ནཾ;
ས་ཀ་ལོ་པྱ’ཡ་མཱ་ཀཱ་སོ,
ནཱ’ཝ་ཀཱ་སོ ཝི་ཛ་མྦྷ་ནེ.
༩༥. ‘‘མུ་ནི་ནྡ’’ཨི་ཙྩཱ་དི. མུ་ནི་ནྡོ་ཡེ་ཝ ཙ་ནྡོ, ཏ་ཏོ ས་མྦྷཱུ་ཏཱ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ, ཡ་སོ་རཱ་སཱི ཨེ་ཝ མ་རཱི་ཙི་ཡོ, ཏཱ་སཾ. ཨ་ཡཾ ས་ཀ་ལོ ཨཱ་ཀཱ་སོ་པི ག་ག་ན་མེ་ཝ, ན ཏ་སྶེ་ཀོ པ་དེ་སོ. ཝི་ཛ་མྦྷ་ནེ བྱཱ་པ་ནེ ནཱ་ཝ་ཀཱ་སོ ཏཱ་དི་ས་ཏྟཱ ཏཱ་སཾ མ་རཱི་ཙི་ན་ནྟི ནཱ་ཏི་ཝུ་ཏྟཾ.
༩༥. ‘‘མུ་ནི་ནྡི’’ཙྩཱ་དི. མུ་ནི་ནྡ་ཙ་ནྡ་ས་མྦྷཱུ་ཏ་ཡ་སོ་རཱ་སི་མ་རཱི་ཙི་ནཾ མུ་ནི་ནྡ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཙ་ནྡ་ཏོ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཀི་ཏྟི་ས་མཱུ་ཧ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཀི་ར་ཎཱ་ནཾ ཝི་ཛ་མྦྷ་ནེ བྱཱ་པ་ནེ ཨ་ཡཾ ས་ཀ་ལོ་པི ཨཱ་ཀཱ་སོ ནཱ་ཝ་ཀཱ་སོ ན ཨོ་ཀཱ་སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཧེ་ཏུ་ཕ་ལཱ་དི་ཨེ་ཀེ་ཀ་ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ་པི ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཱ་ནཾ ས་བྦ་ཉྙུ་གུ་ཎཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻ་སཱ་མ་ཉྙ་བྷཱུ་ཏཱ་ཀཱ་ས་སྶ ནི་ར་ཝ་ཀཱ་ས་སྶ ཨི་ཝ ཀ་ཐ་ན་མུ་ཙི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏི་ཝུ་ཏྟ་དོ་སོ ཨི་ཧ ན བྷ་ཝ་ཏི. ཙ་ནྡོ ཨི་ཝ ཙ་ནྡོ, མུ་ནི་ནྡོ ཨེ་ཝ ཙ་ནྡོ, ཏ་ཏོ ས་མྦྷཱུ་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཡ་སཱ་ནཾ རཱ་སཱི ཙ ཏཱ མ་རཱི་ཙི་ཡོ ཙཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ.