༡༧. རུ་དྷཱ་དི་ཚ་ཀྐ

རུ་དྷཱ་དི་ག་ཎི་ཀ

ཨི་ཏོ པ་རཾ པ་ཝ་ཀྑཱ་མི, རུ་དྷཱ་དི་ཀག་ཎཱ་ད་ཡོ;

སཱ་ས་ན་སྶོ་པ་ཀཱ་རཱ་ཡ, ག་ཎེ ཏུ ཚ་བྦི་དྷེ ཀ་ཐཾ.

རུ་དྷི ཨཱ་ཝ་ར་ཎེ. རུ་དྷིདྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཝ་ར་ཎེ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ནཱ་མ པི་ད་ཧ་ནཾ ཝཱ པ་རི་རུ་ནྡྷ་ནཾ ཝཱ པ་ལི་བུ་དྡྷ་ནཾ ཝཱ ཧ་རི་ཏུཾ ཝཱ ཨ་པྤ་དཱ་ནཾ, ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. རུ་ནྡྷ་ཏི, རུ་ནྡྷི་ཏི, རུ་ནྡྷཱི་ཏི, རུ་ནྡྷེ་ཏི, ཨ་ཝ་རུ་ནྡྷེ་ཏི. ཀ་མྨ་ནི – མ་གྒོ པུ་རི་སེ་ན རུ་ནྡྷི་ཡ་ཏི. རོ་དྷོ, ཨོ་རོ་དྷོ, ཝི་རོ་དྷོ, པ་ཊི་ཝི་རོ་དྷོ, ཝི་རུ་དྡྷོ, པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷོ, པ་རི་རུ་དྡྷོ. རུ་ནྡྷི་ཏུཾ, པ་རི་རུ་ནྡྷི་ཏུཾ. རུ་ནྡྷི་ཏྭཱ. པ་རི་རུ་ནྡྷི་ཏྭཱ.

ཏ་ཏྲ རོ་དྷོཏི ཙཱ་ར་ཀོ. སོ ཧི རུ་ནྡྷ་ཏི པ་ཝེ་སི་ཏཱ་ནཾ ཀུ་རཱུ་ར་ཀ་མྨ་ནྟཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ག་མ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ར་ཏཱི་ཏི རོ་དྷོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨོ་རོ་དྷོཏི རཱ་ཛུ་བྦ་རཱི, སཱ པ་ན ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མ་ཙཱ་རཾ ཙ་རི་ཏུཾ ཨ་པྤ་དཱ་ནེ་ན ཨོ་རུ་ནྡྷི་ཡ་ཏི ཨ་ཝ་རུ་ནྡྷི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨོ་རོ་དྷོ. ཝི་རོ་དྷོཏི ཨ་ན་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཏཱ. པ་ཊི་ཝི་རོ་དྷོཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨ་ན་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཏཱ. ཝི་རུ་དྡྷོཏི ཝི་རོ་དྷཾ ཨཱ་པ་ནྣོ. པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷོཏི པ་ཊི་ས་ཏྟུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་རོ་དྷཾ ཨཱ་པ་ནྣོ. པ་རི་རུ་དྡྷོཏི ག་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ས་མྤ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ‘‘ཡ་ཐཱ ཨ་རཱི་ཧི པ་རི་རུ་དྡྷོ, ཝི་ཛྫ་ནྟེ ག་མ་ནེ པ་ཐེ’’ཏི. ཨ་ཝ་རུ་དྡྷོཏི པ་བྦཱ་ཛི་ཏོ.

མུ་ཙ མོ་ཙ་ནེ. མི་གཾ བ་ནྡྷ་ནཱ མུ་ཉྩ་ཏི. མུ་ཉྩ་ནཾ, མོ་ཙ་ནཾ. དུ་ཀྑ་པྤ་མོ་ཙ་ནཾ, མོ་ཙོ.

མོ་ཙོཏི ཙེ་ཏྠ ཨ་ཊྛི་ཀ་ཀ་ད་ལཱི་རུ་ཀྑོ. མུ་ཉྩི་ཏུཾ. མུ་ཉྩི་ཏྭཱ. ཀཱ་རི་ཏེ ‘‘མོ་ཙེ་ཏི, མོ་ཙེ་ཏུཾ, མོ་ཙེ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི.

རི་ཙ ཝི་རེ་ཙ་ནེ. རི་ཉྩ་ཏི. རི་ཉྩ་ནཾ, ཝི་རེ་ཙ་ནཾ, ཝི་རེ་ཀོ, ཝི་རེ་ཙ་ཀོ. རི་ཉྩི་ཏུཾ. རི་ཉྩི་ཏྭཱ.

སི་ཙ པ་གྒྷ་ར་ཎེ. ཨུ་ད་ཀེ་ན བྷཱུ་མིཾ སི་ཉྩ་ཏི. པུ་ཏྟཾ ར་ཛྫེ ཨ་བྷི་སི་ཉྩི. ཨ་བྷི་སེ་ཀོ. མུ་དྡྷཱ་བྷི་སི་ཏྟོ ཁ་ཏྟི་ཡོ. སི་ཉྩ བྷི་ཀྑུ ཨི་མཾ ནཱ་ཝཾ, སི་ཏྟཱ ཏེ ལ་ཧུ་མེ་སྶ་ཏི. སི་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ. སི་ཉྩི་ཏུཾ. སི་ཉྩི་ཏྭཱ.

ཡུ་ཛ ཡོ་གེ. ཡུ་ཉྫ་ཏི, ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏི. ཀ་མྨ་ནི ‘‘ཡུ་ཉྫི་ཡ་ཏཱི’’ཏི རཱུ་པཱ་ནི. ཀེ་ཙི ‘‘ཡུ་ཉྫ་ཏེ’’ཏི ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཡུ་ཉྫ་ནཾ, སཾ་ཡོ་གོ, ཨ་ནུ་ཡོ་གོ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, ས་ཉྙོ་གོ, ས་ཉྙོ་ཛ་ནཾ, ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ. དཱི་གྷཾ ས་ནྟ་སྶ ཡོ་ཛ་ནཾ. ཡུ་ཉྫི་ཏུཾ, ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏྭཱ. ཡོ་ཛེ་ཏི. ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ནནྟི བ་ནྡྷ་ནཾ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་དི. ཡོ་ཛ་ནནྟི –

ཝི་ད་ཏྠི དྭཱ་ད་ས་ངྒུ་ལྱོ, ཏ་དྭ་ཡཾ ར་ཏ་ནཾ མ་ཏཾ;

ས་ཏྟ་ར་ཏ་ནི་ཀཱ ཡ་ཊྛི, ཨུ་ས་བྷཾ ཝཱི་ས་ཡ་ཊྛི་ཀཾ;

གཱ་ཝུ་ཏཾ ཨུ་ས་བྷཱ་སཱི་ཏི, ཡོ་ཛ་ནཾ ཙ་ཏུ་གཱ་ཝུ་ཏཾ.

བྷུ་ཛ པཱ་ལ་ན་བྱ་ཝ་ཧ་ར་ཎེ་སུ. པཱ་ལ་ནཾ ར་ཀྑ་ཎཾ. བྱ་ཝ་ཧ་ར་ཎཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཾ. བྷུ་ཉྫ་ཏི, པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, སཾ་བྷུ་ཉྫ་ཏི. དཱ་ས་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི. ཀཱ་རི་ཏེ ‘‘བྷོ་ཛེ་ཏི བྷོ་ཛ་ཡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི རཱུ་པཱ་ནི. བྷོ་ཛ་ནཾ, ས་མྦྷོ་གོ, མ་ཧི་བྷུ་ཛོ, གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀོ, ཨུ་པ་བྷོ་གོ, པ་རི་བྷོ་གོ. བྷུ་ཏྟོ ཨོ་ད་ནོ བྷ་ཝ་ཏཱ. ས་ཙེ བྷུ་ཏྟོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཧཾ. ཨོ་ད་ནཾ བྷུ་ཏྟོ བྷུ་ཏྟ་ཝཱ བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི. ཏུ་མ་ནྟཱ་དི་ཏྟེ ‘‘བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ, པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ, བྷོ་ཛེ་ཏུཾ, བྷོ་ཛ་ཡི་ཏུཾ, བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ, བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ་ན, བྷུ་ཉྫི་ཡ, བྷུ་ཉྫི་ཡཱ་ན, བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ, བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ་ན, བྷོ་ཛ་ཡི་ཏྭཱ, བྷོ་ཛ་ཡི་ཏྭཱ་ན’’ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི པ་རིས་དྡཱ་དཱི་ཧི ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦཱ་ནི.

ཏ་ཏྲ བྷུ་ཉྫ་ཏཱིཏི བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི, བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཁཱ་ད་ཏི ཝཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པི་ཙ ཀ་དཱ་ཙི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་པི ‘‘བྷུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི ཝོ་ཧཱ་རོ དི་སྶ་ཏི. ‘‘ཕ་ལཱ་ནི ཁུ་དྡ་ཀ་པྤཱ་ནི, བྷུ་ཉྫ རཱ་ཛ ཝ་རཱ་ཝ་ར’’ནྟི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱིཏི ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཙ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏཱིཏི པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཡ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ‘‘ཀཱ་མེ བྷུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི ཙ ‘‘པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི ཙ ད་སྶ་ན་ཏོ པ་ན བྷུ་ཉྫ་ན་པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནས་དྡཱ པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ཏྠེ་ན ཀ་ཏྠ་ཙི ས་མཱ་ན་ཏྠཱ་པི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཝ་ག་ནྟ་བྦཱ. སཾ་བྷུ་ཉྫ་ཏཱིཏི ས་མྦྷོ་གཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཏོ ཝཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ སི་ཡཱ ‘‘ན་ནུ ཙ བྷོ ཨ་ཏྲ བྷུ་ཛདྷཱ་ཏུ པཱ་ལ་ན་བྱ་ཝ་ཧ་ར་ཎེ་སུ ཝུ་ཏྟོ, སོ ཀ་ཐཾ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་སུ་པི ཨ་ཏྠེ་སུ ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི? ཝ་ཏྟ་ཏེ་ཝ, ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠཱ ཧི དྷཱ་ཏ་ཝོ, ཏེ ཨུ་པ་ས་གྒ་ས་ཧཱ་ཡེ ལ་བྷི་ཏྭཱ་པི ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠ་ཏ་རཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏུམ་ནྟཱ་དཱི་ནི རཱུ་པཱ་ནི ན ཝ་ཀྑཱ་མ. ཡ་ཏྠ པ་ན ཝི་སེ་སོ དི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཝ་ཀྑཱ་མ.

ཀ་ཏི ཚེ་ད་ནེ. ཀ་ནྟ་ཏི, ཝི་ཀ་ནྟ་ཏི. ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ.

བྷི་དི ཝི་དཱ་ར་ཎེ. བྷི་ནྡ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྠེ ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘བྷེ་ཛྫི་སྶ་ཏི, བྷི་ནྡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི དྭི་དྷཱ བྷ་ཝ་ནྟི རཱུ་པཱ་ནི. པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ བྷི་ནྡ་ཏཱི་ཏི བྷི་ཀྑུ. ཏེ་ནཱ་ཧ –

‘‘ན ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ སོ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑ་ཏེ པ་རེ;

ཝི་སཾ དྷ་མྨཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ, བྷི་ཀྑུ ཧོ་ཏི ན ཏཱ་ཝ་ཏཱ.

ཡོ་དྷ པུ་ཉྙ་ཉྩ པཱ་པ་ཉྩ, བཱ་ཧི་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ;

ས་ངྑཱ་ཡ ལོ་ཀེ ཙ་ར་ཏི, ས་ཝེ ‘བྷི་ཀྑཱུ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.

ཨི་ད་ཉྩ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, སེ་ཀྑ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ས་མ་ཎཱ་པི ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ‘‘བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ. དེ་ཝ་ད་ཏྟེ་ན ས་ངྒྷོ བྷི་ནྣོ,. བྷི་ནྡི་ཡ་ཏཱི་ཏི བྷི་ནྣོཏི ཧི ནི་བྦ་ཙ་ནཾ. ན ཏེ ཀ་ཊྛཱ་ནི བྷི་ནྣཱ་ནི. བྷི་ནྡ་ཏཱི་ཏི བྷེ་ཏྟཱ.

ཚི་དི དྭེ་དྷཱ་ཀ་ར་ཎེ. ཚི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཚེ་ད་ཀོ, ཨེ་ཝཾ ཚེ་ཏྟཱ. ཀེ་སེ ཚེ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཚི་ནྡི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཚི་ནྣོ. ཚི་ནྣོ་པི རུ་ཀྑོ པུ་ན་དེ་ཝ རཱུ་ཧ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ན བྷི་དི་ཚི་དིདྭ་ཡཾ དི་ཝཱ་དིག་ཎཾ པ་ཏྭཱ ‘‘བྷི་ཛྫ་ཏི ཚི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི སུ་དྡྷ་ཀ་ཏྟུ་ཝཱ་ཙ་ཀཾ རཱུ་པ་དྭ་ཡཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘བྷི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི བྷི་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ སུ་དྡྷ་ཀ་ཏྟུ་ཝ་སེ་ན་པི ནི་བྦ་ཙ་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ.

ཏ་དི ཧིཾ་སཱ་ནཱ་ད་རེ་སུ. ཏ་ནྡ་ཏི. ཏ་ནྡཱི, ཏ་དྡུ. ཏ་དྡཏི ཀ་ཙྪུ.

ཨུ་དི པ་ས་ཝ་ཀི་ལེ་ད་ནེ་སུ. པ་ས་ཝ་ནཾ ས་ནྡ་ནཾ. ཀི་ལེ་ད་ནཾ ཏི་ནྡ་ཏཱ. ཨུ་ནྡ་ཏི. ཨུ་ནྡཱུ་རོ, ས་མུ་དྡོ.

ཝི་ད ལཱ་བྷེ. ཝི་ནྡ་ཏི. གོ་ཝི་ནྡོ, ཝི་ཏྟི. ཨེ་ཏྠ ཝི་ཏྟཱིཏི ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཾ, ཝེ་ད་ནཱ ཝཱ.

ཝི་ད ཏུ་ཊྛི་ཡཾ. ཝི་ནྡ་ཏི, ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ནི་བྦི་ནྡ་ནཾ. ཝི་ར་ཛྫ་ཏི. ནི་བྦི་ནྡོ ཀཱ་མ་ར་ཏི་ཡཱ. ཝི་ཏྟི, ཝི་ཏྟཾ, ཝེ་དོ. ལ་བྷ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝེ་དཾ དྷ་མྨ་ཝེ་དཾ.

ཨེ་ཏྠ ཝི་ཏྟཱིཏི སོ་མ་ན་སྶཾ. ‘‘ཝི་ཏྟི ཧི མཾ ཝི་ནྡ་ཏི སུ་ཏ དི་སྭཱ’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་ཏྟནྟི ཝི་ཏྟི་ཛ་ན་ན་ཏྟཱ ཝི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏཾ དྷ་ནཾ. ཝེ་དོཏི ག་ནྠོ་པི ཉཱ་ཎ་མྤི སོ་མ་ན་སྶ་མྤི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཏི་ཎྞཾ ཝེ་དཱ་ནཾ པཱ་ར་གཱུ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཧི ག་ནྠོ ‘‘ཝེ་དོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝེ་ད་གུ་མ་བྷི་ཛ་ཉྙཱ ཨ་ཀི་ཉྩ་ནཾ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཨ་ས་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཉཱ་ཎཾ. ‘‘ཡེ ཝེ་ད་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི ལོ་ཀེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ སོ་མ་ན་སྶཾ.

ཝེ་ད་ག་ནྠེ ཙ ཉཱ་ཎེ ཙ, སོ་མ་ན་སྶེ ཙ ཝ་ཏྟ་ཏི;

ཝེ་དས་དྡོ ཨི་མཾ ནཱ་ནཱ-དྷཱ་ཏུ་ཏོ ས་མུ་དཱི་ར་ཡེ.

ལི་པ ལི་མྤ་ནེ. ལི་མྤ་ཏི, ལི་མྤ་ཀོ. ཨ་ཝ་ལེ་པོ. ཨ་ཝ་ལེ་པོཏི ཨ་ཧ་ངྐཱ་རོ.

ལུ་པ ཨ་ཙྪེ་ད་ནེ. ལུ་མྤ་ཏི. ཝི་ལུ་མྤ་ཀོ, ཝི་ལུ་ཏྟོ ཝི་ལོ་པོ.

ཝི་ལུ་མྤ་ཏེ་ཝ པུ་རི་སོ, ཡཱ་ཝ་སྶ ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ཏི;

ཡ་དཱ ཙ་ཉྙེ ཝི་ལུ་མྤ་ནྟི, སོ ཝི་ལུ་ཏྟོ ཝི་ལུ་མྤ་ཏཱི་ཏི.

པི་ས ཙུ་ཎྞ་ནེ. པིཾ་ས་ཏི. པི་ས་ཀོ. པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ. ཨཱ་ག་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ པ་ར་སྶ ཙ སུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝཾ ཡཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ བྷཱ་ས་ཏི, སཱ པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ནི་རུ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.

ཧི་སི ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཡཾ. ཧིཾ་ས་ཏི, ཝི་ཧིཾ་ས་ཏི. ཧིཾ་ས་ཀོ.

ཨ་ཧིཾ་ས་ཀོ་ཏི མེ ནཱ་མཾ, ཧིཾ་ས་ཀ་སྶ པུ་རེ ས་ཏོ;

ཨ་ཛྫཱ་ཧཾ ས་ཙྩ་ནཱ་མོ་མྷི, ན ནཾ ཧིཾ་སཱ་མི ཀི་ཉྩ་ནཾ.

ཧིཾ་སི་ཏ་བྦཾ ཀིཾ་ས་ཏཱི་ཏི སཱི་ཧོ. ཨཱ་དི་ཨ་ནྟ་ཀྑ་ར་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཝ་སེ་ན ས་དྡ་སི་དྡྷི, ཡ་ཐཱ ‘‘ཀ་ནྟ་ན་ཊྛེ་ན ཏ་ཀྐ’’ནྟི. ཝི་ཧེ་ས་ཀོ, ཝི་ཧེ་ས་ནཾ.

སུ་མྦྷ པ་ཧཱ་རེ. ཡོ ནོ གཱ་ཝོ་ཝ སུ་མྦྷ་ཏི. པ་རི་སུ་མྦྷ་ཏི. སུ་མྦྷོ་ཏི. ཨ་ཏྲི་མེ པཱ་ལི༹་ཏོ པ་ཡོ་གཱ –

‘‘སཾ་སུ་མྦྷ་མཱ་ནཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཀཱ་ལ་མཱ་ག་མ་ཡཱ་མ་སེ’’ཏི ཙ,

‘‘ཀེ་ས་གྒ་ཧ་ཎ་མུ་ཀྑེ་པཱ, བྷཱུ་མྱཱ ཙ པ་རི་སུ་མྦྷ་ནཱ;

ད་ཏྭཱ ཙ ནོ པ་ཀྐ་མ་ཏི, བ་ཧུ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་པྤ་ཀ’’ནྟི ཙ,

‘‘བྷཱུ་མིཾ སུ་མྦྷཱ་མི ཝེ་ག་སཱ’’ཏི ཙ.

ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ན ཨ་ཉྙཱ་པི ཝུ་ཏྟཱ. ཏཱ ཨི་དྷ ཨ་ནུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ ན ཝུ་ཏྟཱ. ཀེ་ཙེ་ཏྠ མ་ཉྙེ་ཡྻུཾ, ཡ་ཐཱ བྷཱུ་ཝཱ་དིག་ཎེ ‘‘ས་ཀི ས་ངྐཱ་ཡཾ ཁ་ཛི ག་ཏི་ཝེ་ཀ་ལླེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཝ་གྒ་ནྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མ་སྶ ཝ་སེ་ན ‘‘ས་ངྐ་ཏི ཁ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི རཱུ་པཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཨི་མ་སྨིཾ རུ་དྷཱ་དིག་ཎེ ‘‘མུ་ཙ མོ་ཙ་ནེ ཀ་ཏི ཚེ་ད་ནེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཝ་གྒ་ནྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མ་སྶ ཝ་སེ་ན ‘‘མུ་ཉྩ་ཏི ཀ་ནྟ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི རཱུ་པཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཀོ ཨི་མེ་སཾ ཏེ་ས་ཉྩ ཝི་སེ་སོ་ཏི? ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཡེ བྷཱུ་ཝཱ་དིག་ཎ་སྨིཾ ཨ་ནེ་ཀ་སྶ་རཱ ཨ་སཾ་ཡོ་ག་ནྟཱ ཨིཀཱ་ར་ནྟ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ, ཏེ ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་ཏྟ་ཉྩ ནཱ་མི་ཀ་ཏྟ་ཉྩ པ་ཏྭཱ སུ་དྡྷ་ཀ་ཏྟུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟུ་ཝི་ས་ཡེ་སུ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མེ་ན ནི་པྥ་ནྣ་རཱུ་པཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ན ཀ་ཏྠ་ཙི་པི ཏེ་སཾ ཝི་ནཱ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མེ་ན རཱུ་པ་པྤ་ཝ་ཏྟི དི་སྶ་ཏི. ཏཾ ཡ་ཐཱ? ས་ངྐ་ཏི, ས་ངྐཱ, ཁ་ཉྫ་ཏི, ཁ་ཉྫོ ཨི་ཙྩཱ་དི. ཨ་ཡཾ ཨ་ནེ་ཀ་སྶ་རཱ་ནཾ ཨིཀཱ་ར་ནྟ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནཾ བྷཱུ་ཝཱ་དིག་ཎི་ཀཱ་ནཾ ཝི་སེ་སོ.

ཡེ ཙ རུ་དྷཱ་དིག་ཎ་སྨིཾ ཨ་ནེ་ཀ་སྶ་རཱ ཨ་སཾ་ཡོ་ག་ནྟྭཱ ཨཀཱ་ར་ནྟ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨུཀཱ་ར་ནྟ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ནི་དྡི་ཊྛཱ, ཏེ ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ སུ་དྡྷ་ཀ་ཏྟུ་ཝི་ས་ཡེ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མེ་ན ནི་པྥ་ནྣ་རཱུ་པཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ན ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟུ་ཝི་ས་ཡེ. ནཱ་མི་ཀ་ཏྟཾ པ་ན ས་ཧ་ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མེ་ན ཝི་ནཱ ཙ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མེ་ན ནི་པྥ་ནྣ་རཱུ་པཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཡ་ཏྠ ཝི་ནཱ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མེ་ན ནི་པྥ་ནྣ་རཱུ་པཱ, ཏ་ཏྠ ས་སཾ་ཡོ་ག་རཱུ་པཱ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟི. ཏཾ ཡ་ཐཱ? མུ་ཉྩ་ཏི, མུ་ཉྩཱ་པེ་ཏི, མོ་ཙེ་ཏི, མོ་ཙཱ་པེ་ཏི. ཚི་ནྡཱ་པེ་ཏི. ཚེ་དེ་ཏི, ཚེ་དཱ་པེ་ཏི. ཚི་ནྡ་ནཾ, ཚེ་དོ. མུ་ཉྩ་ནཾ, མོ་ཙ་ནཾ. ཀ་ནྟ་ཏི, ཀ་ནྟ་ནཾ, ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ. པི་ཊྛི་མཾ་སཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ, སཱ་མཾ ཨུ་ཀྐ་ཙྩ ཁཱ་ད་སི ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཀྐ་ཙྩཱཏི ཨུ་ཀྐ་ནྟི་ཏྭཱ, ཚི་ནྡི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ན་ནུ ཙ བྷོ ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་ནཱ་མི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྭཱ སུ་དྡྷ་ཀ་ཏྟུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟུ་ཝི་ས་ཡེ་སུ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མེ་ཧི ས་ཀི ཁ་ཛི ཨཱ་དཱི་ཧི་ཡེ་ཝ རུ་དྷཱ་དིག་ཎི་ཀེ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ན པ་ན མུ་ཙ་ཚི་དིཨཱ་དཱི་ཧཱི་ཏི? ཏ་ནྣ, མུ་ཙ་ཚི་དིཨཱ་དཱི་ཧི་ཡེ་ཝ རུ་དྷཱ་དིག་ཎི་ཀེ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ རུ་ཙདྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་མཱ་ན་ག་ཏི་ཀ་ཏྟཱ, ཏ་ཐཱ ཧི ཡ་ཐཱ ‘‘རུ་ནྡྷི་སྶ, རུ་ནྡྷ་ཡ་ཏི, རུ་ནྡྷཱ་པེ་ཏི, རུ་ནྡྷ་ནཾ, རོ་དྷོ, ཝི་རོ་དྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མཱ་ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མ་ཝ་སེ་ན དྭི་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི དི་སྶ་ནྟི, ཏ་ཐཱ མུ་ཙ་ཚི་དིཨཱ་དཱི་ན་མྤཱི་ཏི.

ན་ནུ ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནེ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མ་སྶ ནི་ཙྩ་ཝི་དྷཱ་ན་ཏྠཾ ‘‘རུ་དྷཱ་དི་ཏོ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་པུ་བྦ་ཉྩཱ’’ཏི ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ས་ཙྩཾ, ཏཾ པ་ན ཀྲི་ཡཱ་པ་ད་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་དི ཙ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་ཏྟ་མྤི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ‘‘ཝི་རོ་དྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ད་སྶ་ན་ཏོ ཝཱས་དྡཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ན ཙ ཝཱས་དྡཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཏེ་ན ཉཱ་ཡ་ཏི ཀྲི་ཡཱ་པ་ད་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི.

ན་ནུ ཙ བྷོ ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ས་ཀི་ཁ་ཛིཨཱ་དཱི་ནཾ ནི་ཙྩཾ ས་ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མ་ཀྲི་ཡཱ་པ་ད་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘རུ་དྷཱ་དི་ཏོ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་པུ་བྦ་ཉྩཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ས་ཀྐཱ མ་ནྟུ་ནྟི? ན ས་ཀྐཱ, ས་ཀི་ཁ་ཛིཨཱ་དཱི་ནཾ རུ་དྷདྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ས་མཱ་ན་ག་ཏི་ཀ་ཏྟཱ ནཱ་མི་ཀ་ཏྟེ དྭི་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཡེ་སཾ ཡཱ ནཱ་མི་ཀ་ཏྟེ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མཱ་ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མ་ཝ་སེ་ན དྭི་པྤ་ཀཱ་ར་ཝ་ནྟ་ཏཱ, སཱ ཨེ་ཝ ཏེ་སཾ རུ་དྷཱ་དིག་ཎ་བྷཱ་ཝ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཏ་ཉྩ ས་ཀི་ཁ་ཛིཨཱ་དཱི་ནཾ ན་ཏྠི. ‘‘ས་ངྐཱ ཁ་ཉྫོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཧི ནཱ་མ་ཏྟེ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ པ་ཀཱ་རོ དི་སྶ་ཏི ས་ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མོ, ‘‘ཀ་མུ པ་ད་ཝི་ཀྑེ་པེ’’ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ‘‘ཀ་མོ, ཀ་མ་ནཾ, ཙ་ངྐ་མོ, ཙ་ངྐ་མ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ནཱ་མི་ཀ་ཏྟེ དྭི་པྤ་ཀཱ་ར་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ས་མྦྷ་ཝེ་པི ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མ་སྶ ཨ་བྦྷཱ་ས་ཝི་ས་ཡེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ སཱ དྭི་པྤ་ཀཱ་ར་ཝ་ནྟ་ཏཱ རུ་དྷཱ་དིག་ཎ་བྷཱ་ཝ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་བྦྷཱ་ས་ཝི་ས་ཡེ པ་ཝ་ཏྟཾ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཡཱ དྭི་པྤ་ཀཱ་ར་ཝ་ནྟ་ཏཱ, སཱ་ཡེ་ཝ རུ་དྷཱ་དིག་ཎི་ཀ་བྷཱ་ཝ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ན་ཡོ ཨ་ཏཱི་ཝ སུ་ཁུ་མོ ས་མྨཱ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦོ.

རུ་དྷཱ་དཱི ཨེ་ཏྟ་ཀཱ དི་ཊྛཱ, དྷཱ་ཏ་ཝོ མེ ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ;

སུ་ཏྟེ་སྭ་ཉྙེ་པི པེ་ཀྑི་ཏྭཱ, ག་ཎྷ་ཝ྄ཧོ ཨ་ཏྠ་ཡུ་ཏྟི་ཏོ་ཏི.

དུ་དྷཱ་དིག་ཎོ་ཡཾ.

དི་ཝཱ་དི་ག་ཎི་ཀ

དི་ཝུ ཀཱི་ལཱ༹་ཝི་ཛི་གི་སཱ་བྱ་ཝ་ཧཱ་ར་ཛུ་ཏི་ཐུ་ཏི་ཀ་ནྟི་ག་ཏི་ས་ཏྟཱི་སུ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཀཱི་ལཱ༹ཏི ལ་ལ༹་ནཱ, ཝི་ཧཱ་རོ ཝཱ. ལ་ལ༹་ནཱཏི ཙ ལ་ལི༹་ཏཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ར་མ་ཎཾ. ཝི་ཧཱ་རོ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཱ་དི་ནཱ ཝ་ཏྟ་ནཾ. ཝི་ཛི་གི་སཱཏི ཝི་ཛ་ཡི་ཙྪཱ. བྱ་ཝ་ཧཱ་རོཏི ཝོ་ཧཱ་རོ. ཛུ་ཏཱིཏི སོ་བྷཱ. ཐུ་ཏཱིཏི ཐོ་མ་ནཱ. ཀ་ནྟཱིཏི ཀ་མ་ནཱི་ཡ་ཏཱ. ག་ཏཱིཏི ག་མ་ནཾ. ས་ཏྟཱིཏི སཱ་མ་ཏྠི་ཡཾ. ཨི་མེ་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ དི་ཝུདྷཱ་ཏུ ཝ་ཏྟ་ཏི. དི་བྦ་ཏི. དེ་ཝོ. དེ་ཝཱི. དེ་ཝ་ཏཱ.

ཨེ་ཏྠ དེ་ཝོཏི ཏི་ཝི་དྷཱ དེ་ཝཱ ས་མྨུ་ཏི་དེ་ཝཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝཱ ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝཱ་ཏི. ཏེ་སུ མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ལོ་ཀེ་ན ‘‘དེ་ཝཱ’’ཏི ས་མྨ་ཏ་ཏྟཱ རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ་ད་ཡོ ས་མྨུ་ཏི་དེ་ཝཱ ནཱ་མ. དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝཱ ནཱ་མ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝཱ ནཱ་མ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ ‘‘ས་མྨུ་ཏི་དེ་ཝཱ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ་ནོ དེ་ཝི་ཡོ ཀུ་མཱ་རཱ. ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝཱ ནཱ་མ བྷུ་མྨ་དེ་ཝེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་དུ་ཏྟ་རི་དེ་ཝཱ. ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝཱ ནཱ་མ བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ’’ཏི.

ཨི་དཾ པ་ནེ་ཏྠ ནི་བྦ་ཙ་ནཾ – དི་བྦ་ནྟི ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟི་སྶ་རི་ཡཱ་དཱི་ཧི ཀཱི་ལ༹་ནྟི, ཏེ་སུ ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི་ཏི དེ་ཝཱ. དི་བྦ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷི་ལཱ་སི་ཏཾ ཝི་ས་ཡཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཱ་ཏེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི དེ་ཝཱ. དི་བྦ་ནྟི ཡ་ཐི་ཙྪི་ཏ་ནི་པྥཱ་ད་ནེ ས་ཀྐོ་ནྟཱི་ཏི དེ་ཝཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏཾ་ཏཾ་བྱ་ས་ན་ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠི་ཀེ་ཧི ས་ར་ཎཾ པ་རཱ་ཡ་ཎ་ནྟི དེ་ཝ་ནཱི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཏྠ་ཝ་ནཱི་ཡཱ་ཏི དེ་ཝཱ. སོ་བྷཱ་ཝི་སེ་ས་ཡོ་གེ་ན ཀ་མ་ནཱི་ཡཱ་ཏི ཝཱ དེ་ཝཱ.

ཨེ་ཏྠ ཙ ཐུ་ཏི་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠཱ ཀ་མྨ་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན ད་ཊྛ་བྦཱ, ཀཱི་ལཱ༹ད་ཡོ ཚ ཨ་ཏྠཱ ཀ་ཏྟུ་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘དི་ཝུ ཀཱི་ལཱ༹་ཝི་ཛི་གི་སཱ་བྱ་ཝ་ཧཱ་ར་ཛུ་ཏི་ཐུ་ཏི་ག་ཏཱི་སཱུ’’ཏི པ་ཋ་ནྟི. ཀེ་ཙི ‘‘ག་ཏཱི’’ཏི པ་དཾ ཝི་ཧཱ་ཡ ‘‘ཛུ་ཏི་ཐུ་ཏཱི་སཱུ’’ཏི པ་ཋ་ནྟི. ཀེ་ཙི ‘‘ཐུ་ཏཱི’’ཏི པ་དཾ ཝི་ཧཱ་ཡ ‘‘ཛུ་ཏི་ག་ཏཱི་སཱུ’’ཏི པ་ཋ་ནྟི, ཀེ་ཙི པ་ན དི་ཝུདྷཱ་ཏུཾ ‘‘ས་ཏྟི་ཐུ་ཏི་ཀ’’ནྟི་ཨ་ཏྠེ་པི ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ་ཀཱ་རོ ‘‘དེ་ཝས་དྡོ ཡ་ཐཱ ཀཱི་ལཱ༹་ཝི་ཛི་གི་སཱ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཛུ་ཏི་ག་ཏི་ཨ་ཏྠོ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟི་ཨ་བྷི་ཏྠ་ཝ་ཀ་མ་ན་ཏྠོ་པི ཧོ་ཏི དྷཱ་ཏུ་ས་དྡཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི.

ཨི་དཾ པ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་སུ ས་མྨུ་ཏི་དེ་ཝཱ་དཱི་སུ པ་ཙྩེ་ཀཾ ནི་བྦ་ཙ་ནཾ – དི་བྦ་ནྟི ཀཱི་ལ༹་ནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡེ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི དེ་ཝཱ, རཱ་ཛཱ་ནོ. དི་བྦ་ནྟི ཀཱི་ལ༹་ནྟི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི, པ་ཊི་པ་ཀྑེ ཝཱ ཝི་ཛེ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཝོ་ཧ་ར་ནྟི ཙ ལོ་ཀ་སྶ ཡུ་ཏྟཱ་ཡུ་ཏྟཾ, ཛོ་ཏ་ནྟི པ་ར་མཱ་ཡ ས་རཱི་ར་ཛུ་ཏི་ཡཱ, ཐོ་མི་ཡ་ནྟི ཏ་བྦྷཱ་ཝ་ཏྠི་ཀེ་ཧི, ཀཱ་མི་ཡ་ནྟི ད་ཊྛུཾ སོ་ཏུ་ཉྩ སོ་བྷཱ་ཝི་སེ་ས་ཡོ་གེ་ན, ག་ཙྪ་ནྟི ཙ ཡ་ཐི་ཙྪི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ག་མ་ནེ་ན, ས་ཀྐོ་ནྟི ཙ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཏཾ་ཏཾ་ཀི་ཙྩཾ ནི་པྥཱ་དེ་ཏུ་ནྟི དེ་ཝཱ, ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ད་ཡོ. ཀཱི་ལ༹་ནྟི པ་ར་མཱ་ཡ ཛྷཱ་ན་ཀཱི་ལཱ༹་ཡ, ཝི་ཛེ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི པ་ཊི་པ་ཀྑཾ, པ་ར་མ་སུ་ཁུ་མ་ཉཱ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཝི་ས་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཉྩ ཝོ་ཧ་ར་ནྟི, ཛོ་ཏ་ནྟི ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་དོ་ས་ཀ་ལུ་སཱ་བྷཱ་ཝཱ པ་ར་མ་ཝི་སུ་དྡྷཱ་ཡ ཉཱ་ཎ་ཛུ་ཏི་ཡཱ, ཐོ་མི་ཡ་ནྟི ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝེ་ཧི པ་ར་མ་ནི་མྨ་ལ་གུ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཡོ་ག་ཏོ, ཀཱ་མི་ཡ་ནྟི ཙ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ད་ཊྛུཾ སོ་ཏུཾ པཱུ་ཛི་ཏུ་ཉྩ, ག་ཙྪ་ནྟི ཙ ཨ་མ་ཏ་མ་ཧཱ་ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་པ་ཙྩཱ་ག་མ་ནཱི་ཡཱ་ཡ ག་ཏི་ཡཱ, ས་ཀྐོ་ནྟི ཙ ཙི་ཏྟཱ་ཙཱ་རཾ ཉ་ཏྭཱ ཏེ ཏེ ས་ཏྟེ ཧི་ཏེ ནི་ཡོ་ཛེ་ཏུཾ ཨ་མ་ཏ་མ་ཧཱ་ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཁེ ཙ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུ་ནྟི དེ་ཝཱ, ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝཱ.

དེ་ཝས་དྡ ‘‘ཝི་དྡྷེ ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ དེ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཛ་ཊཱ་ཀཱ་སེ ཨཱ་ག་ཏོ. ‘‘དེ་ཝོ ཙ ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ ཕུ་སཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ མེ་གྷེ. ‘‘ཨ་ཡ་ཉྷི དེ་ཝ ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཁ་ཏྟི་ཡེ. ‘‘ཨ་ཧཾ དེ་ཝ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཨ་ཉྙ་སྶ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀེ ཀི་ཉྩི བྷ་ཡཾ ན པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨི་སྶ་ར་པུ་གྒ་ལེ. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏོ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཏི དེ་ཝོ མ་ཉྙེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝེ. ‘‘དེ་ཝཱ་ཏི་དེ་ཝཾ ན་ར་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝེ ཨཱ་ག་ཏོ.

དེ་ཝཱིཏི རཱ་ཛ་བྷ་རི་ཡཱ་པི དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ་པི ‘‘དེ་ཝཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. དེ་ཝ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ་ཏི ཧི དེ་ཝཱི, སཱ་པི ཨ་ཏྠ་ཏོ ‘‘དི་བྦ་ཏཱི་ཏི དེ་ཝཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཱ, ཡ་ཐཱ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཏཱི་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི’’ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘དི་བྦ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཉྙི་དྡྷི་ཡཱ ཀཱི་ལ༹་ཏཱི་ཏི དེ་ཝཱི’’ཏི.

དེ་ཝ་ཏཱཏི དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ་པི བྲ་ཧྨཱ་པི དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ་པི. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ རུ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཧི དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ‘‘དེ་ཝ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ‘‘དེ་ཝོ་ཡེ་ཝ དེ་ཝ་ཏཱ’’ཏི ཀ་ཏྭཱ, ཏ་ཐཱ ‘‘ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ས་ཏྟ་ས་ཏཱ ཨུ་ལཱ༹་རཱ, བྲ་ཧྨཱ ཝི་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ བྲ་ཧྨཱ་ནོ.

‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན, ཡཱ ཏྭཾ ཏི་ཊྛ་སི དེ་ཝ་ཏེ;

ཨོ་བྷཱ་སེ་ནྟཱི དི་སཱ ས་བྦཱ, ཨོ་ས་དྷཱི ཝི་ཡ ཏཱ་ར་ཀཱ’’ཏི-

ཨཱ་དཱི་སུ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ.

ཨི་མཱ་ནི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝཱ་ནཾ ནཱ་མཱ་ནི –

དེ་ཝོ སུ་རོ ཙ ཝི་བུ་དྷོ, ནི་ཛྫ་རོ ཨ་མ་རོ མ་རུ;

སུ་དྷཱ་སཱི ཏི་ད་སོ ས་གྒ-ཝཱ་སཱི ཨ་ནི་མི་སོ་པི ཙ;

དི་ཝོ་ཀོ’མ་ཏ་པཱ་ཡཱི ཙ, ས་གྒ་ཊྛོ དེ་ཝ་ཏཱ་ནི ཙ.

ཁི ཁ་ཡེ. ཁི་ཡ་ཏི. ཁ་ཡོ. ཁི་ཡ་ནཾ. རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ.

ཁི ནི་ཝཱ་སེ ཀོ་དྷ་ཧིཾ་སཱ་སུ ཙ. ཁི་ཡ་ཏི. ན ག་ཙྪ་སི ཡ་མ་ཀྑ་ཡཾ. ནཱ་ག་དཱ་ནེ་ན ཁི་ཡ་ནྟི.

ཏ་ཏྠ ཁི་ཡ་ཏཱིཏི ནི་ཝ་ས་ཏི. ཡ་མ་ཀྑ་ཡནྟི ཡ་མ་ནི་ཝེ་ས་ནཾ. ཁི་ཡ་ནྟཱིཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཧིཾ་ས་ནྟི ཝཱ.

གྷཱ ག་ནྡྷོ་པཱ་དཱ་ནེ. གྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི གྷཱ་ནཾ. གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏུཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ.

རུ་ཙ རོ་ཙ་ནེ. རོ་ཙ་ནཾ རུ་ཙི. བྷ་ཏྟཾ མེ རུ་ཙྩ་ཏི. བྷ་ཏྟ་མྤི་ཏ་སྶ ན རུ་ཙྩ་ཏི. པ་བྦ་ཛྫཱ མ་མ རུ་ཙྩ་ཏི. རུ་ཙྩི་ཏུཾ, རུ་ཙྩི་ཏྭཱ. ཀེ་ཙི པ་ན ཨི་མ་སྨིཾ དི་ཝཱ་དིག་ཎེ ‘‘རུ་ཙ དི་ཏྟི་མྷཱི’’ཏི པ་ཋ་ནྟི. ཏཾ ན ཡུ་ཏྟཾ ཀ་ཏྠ་ཙི་པི དི་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏ་སོ་བྷ་ན་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀ་སྶ རུ་ཙདྷཱ་ཏུ་ནོ ‘‘རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི རཱུ་པཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ, དི་ཏྟི་རུ་ཙཱི་ནཾ ཝཱ་ཙ་ཀོ རུ་ཙདྷཱ་ཏུ བྷུ་ཝཱ་དི་ག་ཎི་ཀོ. ཏ་སྶ ཧི ‘‘རོ་ཙ་ཏི, ཝི་རོ་ཙ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཏྟ་མུ་པ་རོ་ཙི་ཏ’’ནྟི རཱུ་པཱ་ནི་ཡེ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟི, ན ‘‘རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི རཱུ་པཾ. རུ་ཙི་ཡཱ་ཡེ་ཝ ཝཱ་ཙ་ཀོ པ་ན དི་ཝཱ་དིག་ཎི་ཀོ་པི ཧོ་ཏི ཙུ་རཱ་དིག་ཎི་ཀོ་པི. ཏ་སྶ ཧི དི་ཝཱ་དིག་ཎི་ཀ་ཀཱ་ལེ ‘‘ག་མ་ནཾ མ་ཡ྄ཧཾ རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི རཱུ་པཾ. ཙུ་རཱ་དིག་ཎི་ཀ་ཀཱ་ལེ ‘‘ཀིཾ ནུ ཛཱ་ཏིཾ ན རོ་ཙེ་སཱི’’ཏི རཱུ་པཾ. ཨཱཔུ་བྦོ ཙེ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནེ ཝ་ཏྟ་ཏི, ‘‘ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨཱ་རོ་ཙ་ཡ་ཏཱི’’ཏི རཱུ་པཱ་ནི དི་སྶ་ནྟི.

མུ་ཙ མོ་ཀྑེ. དུ་ཀྑ་ཏོ མུ་ཙྩ་ཏི. ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. མུ་ཏྟི, ཝི་མུ་ཏྟི, ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི, མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ.

ཨུ་ཙ ས་མ་ཝཱ་ཡེ. ཨུ་ཙྩ་ཏི. ཨོ་ཀོ, ཨཱུ་ཀཱ, ཨུ་ཀྐཱ.

ཨོ་ཀོཏི ཨུ་ད་ཀ་མྤི ཨཱ་ཝཱ་སོ་པི. ‘‘ཨོ་ཀ་པུ་ཎྞེ་ཧི ཙཱི་ཝ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཙ, ‘‘ཝཱ་རི་ཛོ་ཝ ཐ་ལེ ཁི་ཏྟོ, ཨོ་ཀ་མོ་ཀ་ཏ་མུ་བྦྷ་ཏོ’’ཏི ཙེ་ཏྠ པ་ཡོ་གོ. ཨཱུ་ཀཱཏི སཱི་སེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀི་མི་ཝི་སེ་སོ.

ཨུ་ཀྐཱཏི དཱི་པི་ཀཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ‘‘ཨུ་ཀྐཱ་སུ དྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་སཱུ’’ཏི ཧི ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ དཱི་པི་ཀཱ ‘‘ཨུ་ཀྐཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཨུ་ཀྐཾ བ་ནྡྷེ་ཡྻ, ཨུ་ཀྐཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ, ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁཾ ཨཱ་ལི་མྤེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀ་པ་ལླཾ. ‘‘ཀ་མྨཱ་རཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ ཨུ་ཀྐཱ, ཨ་ནྟོ ཛྷཱ་ཡ་ཏི ནོ བ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཀ་མྨཱ་རུ་དྡྷ་ནཾ. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝི་པཱ་ཀོ ཨུ་ཀྐཱ་པཱ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ་ཏ་ཝེ་གོ ‘‘ཨུ་ཀྐཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ས་ཎྜཱ་སེ་ན ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁེ པ་ཀྑི་པེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རཱ་ནཾ མཱུ་སཱ ‘‘ཨུ་ཀྐཱ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་ཙྩེ་ཝཾ –

དཱི་པི་ཀཱ་ཝཱ་ཏ་ཝེ་གེ་སུ, ཀ་མྨཱ་རཱ་ན་ཉྩ ཨུ་དྡྷ་ནེ;

མཱུ་སཱ་ཡ་མྤི ཙ ཨ་ངྒཱ་ར-ཀ་པ་ལླེ ཙཱ་ཏི པ་ཉྩ་སུ;

ཝི་ས་ཡེ་སུ པ་ནེ་ཏེ་སུ, ཨུ་ཀྐཱས་དྡོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི;

ཚེ ཚེ་ད་ནེ. ཚི་ཡ་ཏི, ཚི་ཡ་ནྟི. ཨ་ཝ་ཙྪི་ཏཾ, ཨ་ཝ་ཙྪཱ་ཏཾ. ཚེ་ཏྭཱ་ན མོ་ལི༹ཾ ཝ་ར་ག་ནྡྷ་ཝཱ་སི་ཏཾ.

ས་ཛ ས་ངྒེ. ས་ངྒོ ལ་ག་ནཾ. ས་ཛྫ་ཏི. ས་ཛྫ་ནཾ, ས་ཛྫི་ཏོ, ས་ཏྟོ.

ཡུ་ཛ ས་མཱ་དྷི་མྷི. ས་མཱ་དྷཱ་ནཾ ས་མཱ་དྷི, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནཾ ས་མྨཱ་པ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཡོ་གོ, ཡོ་གཱི.

ཨེ་ཏྠ ཡོ་གོཏི ཝཱི་རི་ཡཾ. ཏ་ཉྷི –

‘‘ཝཱ་ཡ་མེ་ཐེ་ཝ པུ་རི་སོ, ན ནི་བྦི་ནྡེ་ཡྻ པ་ཎྜི་ཏོ;

པ་སྶཱ་མི ཝོ’ཧ’མ་ཏྟཱ་ནཾ, ཡ་ཐཱ ཨི་ཙྪིཾ ཏ་ཐཱ ཨ་ཧུ’’ནྟི

ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ཝ་སྶཾ ཀཱ་ཏུཾ ཡུ་ཛྫ་ཏི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཡོ་གོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

ར་ནྫ རཱ་གེ. ར་ཛྫ་ཏི. ཝི་ར་ཛྫ་ཏི. ར་ཛྫ་མཱ་ནོ, ར་ཛྫཾ, ར་ཛྫ་ནྟོ, རཱ་གོ, ཝི་རཱ་གོ, ར་ཛྫ་ནཾ, ཝི་ར་ཛྫ་ནཾ, ར་ཛ་ནཱི་ཡཾ. ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྠོ བྷ་ཝ་ཏི. ས་མྷཱ ར་ཊྛཱ ནི་ར་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ར་ཊྛཱ ནི་གྒ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཏ་ཏྠ ཝི་རཱ་གོཏི ཝི་ར་ཛྫ་ནྟི ཨེ་ཏྠ སཾ་ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨཱ་ཏི ཝི་རཱ་གོ, ནི་བྦཱ་ནཾ མ་གྒོ ཙ.

ཝི་ཛཱི བྷ་ཡ་ཙ་ལ་ནེ་སུ. ཝི་ཛྫ་ཏི, སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི. སཾ་ཝེ་གོ, སཾ་ཝེ་ཛ་ནཱི་ཡཾ. ཨུ་བྦི་ཛྫ་ཏི. ཨུ་བྦེ་གོ, ཨུ་བྦི་གྒ་ཧ་ད་ཡོ.

ལུ་ཛ ཝི་ནཱ་སེ. ལུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ལོ་ཀོ. ལོ་པོ, ལུ་ཏྟི, ལུ་ཛྫ་ནཾ, ལུ་ཏྟོ.

ཋཱ ག་ཏི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ. ཋཱ་ཡ་ཏི. ཋཱ་ཡཱི, ཋི་ཏི, ཋཱ་ནཾ, ཋི་ཏོ, ཏ་ཏྲ་ཊྛོ, ཏི་ཊྛཾ, ཀ་པྤ་ཊྛཱ་ཡཱི, ཨཱ་ས་བྷ་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ཡཱི.

‘‘སུ་ཁཾ ས་ཡཱ་མི ཋཱ་ཡཱ་མི, སུ་ཁཾ ཀ་པྤེ་མི ཛཱི་ཝི་ཏཾ;

ཨ་ཧ་ཏྠ་པཱ་སོ མཱ་ར་སྶ, ཨ་ཧོ ས་ཏྠཱ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ’’ཏི

པཱ་ལི༹ ནི་ད་སྶ་ནཾ. ལཱ་པཾ གོ་ཙ་ར་ཊྛཱ་ཡི་ན་ནྟི ཙ. ཏ་ཏྠ ཋཱ་ཡཱ་མཱིཏི ཏི་ཊྛཱ་མི.

ཌི་ག་ཏི་ཡཾ. ཌི་ཡ་ཏི. ཌེ་མཱ་ནོ. ཌི་ནོ ཝཱ. ‘‘ཨུ་ཙྩེ ས་ཀུ་ཎ ཌེ་མཱ་ན, པ་ཏྟ་ཡཱ་ན ཝི་ཧ་ངྒ་མ. ཝ་ཛྫེ་སི ཁོ ཏྭཾ ཝཱ་མཱུ་རུ’’ནྟི ནི་ད་སྶ་ནཾ.

ཨེ་ཏྠ ཌི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཌེ་མཱ་ནོཏི ནི་བྦ་ཙ་ནཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.

ཏཱ པཱ་ལ་ནེ. ཏཱ་ཡ་ཏི. ཨ་གྷ་སྶ ཏཱ་ཏཱ. སོ ནཱུ་ན ཀ་པ་ཎོ ཏཱ་ཏོ, ཙི་རཾ རུ་ཛྫ་ཏི ཨ་སྶ་མེ. ཏཱ་ཎཾ, པ་རི་ཏྟཾ, གོ་ཏྟཾ. ཏྭཾ ཁོ་སི ཨུ་པཱ་ས་ཀ ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀ་ཏ་བྷཱི་རུ་ཏྟཱ་ཎོ.

ཏ་ཏྲ པ་རི་ཏྟནྟི མ་ཧཱ་ཏེ་ཛ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་ཏྟཱ་ནཾ བྷ་ཡཾ ཨུ་པ་དྡ་ཝཾ ཨུ་པ་ས་གྒ་ཉྩ ཏཱ་ཡ་ཏི ར་ཀྑ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཏྟཾ, གཾ ཏཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི གོ་ཏྟཾ.

ན་ཏ ག་ཏྟ་ཝི་ནཱ་མེ. ག་ཏྟ་ཝི་ནཱ་མོ ག་ཏྟ་ཝི་ཀྑེ་པོ. ན་ཙྩ་ཏི. ན་ཙྩཾ. ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ.

དཱ སོ་དྷ་ནེ. དཱ་ཡ་ཏི. དཱ་ནཾ. ཨ་ནུ་ཡོ་ག་དཱ་པ་ན་ཏྠཾ. ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ ད་ཏྭཱ. དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ.

དཱ སུ་པ་ནེ. དཱ་ཡ་ཏི. ནི་དྡཱ་ཡ་ཏི. ནི་དྡཱ་ཡ་ནཾ, ནི་དྡཱ་ཡ་མཱ་ནོ, ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ.

དཱ་དཱ་ནེ. པུ་རི་སོ དཱ་ནཾ དཱ་ཡ་ཏི. ཨཱཔུ་བྦོ ག་ཧ་ཎེ. ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི. སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི. ཀ་མྨེ – པུ་རི་སེ་ན དཱ་ནཾ དཱི་ཡ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི. ཀཱ་རི་ཏེ – ཨཱ་ད་པེ་ཏི, ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཨཱ་ད་པ་ཡ་ཏི, ས་མཱ་ད་པ་ཡ་ཏི, ཡེ དྷ་མྨ་མེ་ཝཱ་ད་པ་ཡ་ནྟི ས་ནྟོ.

དཱ ཨ་ཝ་ཁ་ཎྜ་ནེ. དི་ཡ་ཏི, དི་ཡ་ནྟི. པ་རི་ཏྟཾ.

ཨེ་ཏྠ ཙ པ་རི་ཏྟནྟི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཁ་ཎྜི་ཏ་ཏྟཱ པ་རི་ཏྟཾ. ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་ཉྷི གོ་མ་ཡ་པི་ཎྜཾ པ་རི་ཏྟནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨཱ པ་རི་ཏྟནྟི ཨ་པྤ་ཀ་སྶ ནཱ་མཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ ཙ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་པྤེ་ས་ཀྑ་ཏྟཱ.

དཱ སུ་དྡྷི་ཡཾ. དཱ་ཡ་ཏི. ཝོ་དཱ་ཡ་ཏི. ཝོ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཀ་མྨ་ཀོ་ཡཾ དྷཱ་ཏུ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཝོ་དཱ་ཡ་ཏི སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝོ་དཱ་ནཾ, ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ’’ཏི ནེ་ཏྟི་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ.

དཱི ཁ་ཡེ. དཱི་ཡ་ཏེ. དཱི་ནོ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ.

ཏ་ཏྲ དཱི་ནོ་ཏི པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་ཉཱ་ཏི་དྷ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཀྑི་ཏོ. ཨཱ་དཱི་ན་ཝོཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, དོ་སོ.

དུ པ་རི་ཏཱ་པེ. དུ་ཡ་ཏེ. དུ་ནོ, དཱུ་ཏོ.

བྷི་དི བྷི་ཛྫ་ནེ. བྷི་ཛྫ་ན་དྷ་མྨཾ བྷི་ཛྫ་ཏི. བྷི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི བྷི་ནྣོ. བྷི་ཛྫ་ནཾ བྷེ་དོ.

ཚི་དི ཚི་ཛྫ་ནེ. སུ་ཏྟཾ ཚི་ཛྫ་ཏི. ཚི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཚི་ནྣོ. ཨེ་ཝཾ ཚི་དྡཾ. ཚི་ཛྫ་ནཾ ཚེ་དོ.

ཁི་དི དཱི་ནི་ཡེ. དཱི་ན་བྷཱ་ཝོ དཱི་ནི་ཡཾ, ཡ་ཐཱ ད་ཀྑི་ཡཾ. ཁི་ཛྫ་ཏི, ཁི་ནྣོ, ཨ་ཁི་ནྣ་མ་ཏི, ཁེ་དོ, ཁེ་ད་ངྒ་ཏོ ལོ་ཀ་ཧི་ཏཱ་ཡ ནཱ་ཐོ.

ཨེ་ཏྠ ཁེ་ད་ངྒ་ཏོཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་དུ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་རི་སྶ་མཾ པ་ཏྟོ, དུ་ཀྑ་མ་ནུ་བྷ་ཝཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

པ་ད ག་ཏི་ཡཾ. པ་ཛྫ་ཏི. མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི. པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཀ་མྨ་ཀ་མྤི བྷ་ཝ་ཏི, ཏེ་སཾ ཨ་དྷ་མྨོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པ་ཛྫོ, བྱ་གྒྷ་པ་ཛྫོ, ས་མྤ་དཱ་ཡོ.

ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ཛྫོཏི མ་གྒོ. བྱ་གྒྷ་པ་ཛྫེ ས་དྡུ་ལ་པ་ཐེ ཛཱ་ཏོ་ཏི བྱ་གྒྷ་པ་ཛྫོ, ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ. ས་མྤ་དི་ཡ་ཏི ཉཱ་པི་ཡ་ཏི དྷ་མྨོ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ས་མྤ་དཱ་ཡོ, ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ.

ཝི་ད ས་ཏྟཱ་ཡཾ. ས་ཏྟཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཀཱ་རོ. ཝི་ཛྫ་ཏི, སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི. ཛཱ་ཏ་ཝེ་དོ, ཝི་ཛྫཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ, ཝི་དི་ཏོ.

ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏ་ཝེ་དོཏི ཨ་གྒི. སོ ཧི ཛཱ་ཏོ་ཝ ཝེ་ད་ཡ་ཏི དྷཱུ་མ་ཛཱ་ལུ་ཊྛཱ་ནེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཛཱ་ཏ་ཝེ་དོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་ཛྫཱཏི དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝཾ ཝི་དི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཛྫཱ, ཉཱ་ཎཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱཏི ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ རཱ་ས་ཊྛཾ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཊྛཾ, དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ སུ་ཉྙ་ཊྛཾ, ས་ཙྩཱ་ནཾ ཏ་ཐ་ཊྛཾ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡ་ཊྛཾ ཨ་ཝི་དི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ. དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ པཱི་ལ༹་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་དི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ, མོ་ཧོ.

མ་ད ཨུ་མྨཱ་དེ. ཨུ་མྨཱ་དོ ནཱ་མ མུ་ཡ྄ཧ ནཾ ཝཱ ས་ཏི་ཝི་པྤ་ཝཱ་སོ ཝཱ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཀྑེ་པོ ཝཱ. མ་ཛྫ་ཏི, པ་མ་ཛྫ་ཏི. མ་ཏྟོ, སུ་རཱ་མ་ད་མ་ཏྟོ. མ་ཏྟོ ཨ་ཧཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ. པུ་ཏྟ་མཾ་སཱ་ནི ཁཱ་ད་ཡིཾ. མ་ཏྟ་ཧ་ཏྠཱི, པ་མ་ཏྟོ, ཨུ་མྨ་ཏྟོ.

ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཨ་མ་ཏཾ པ་དཾ, པ་མཱ་དོ མ་ཙྩུ་ནོ པ་དཾ;

ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ན མི་ཡྻ་ནྟི, ཡེ པ་མ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ མ་ཏཱ.

མི་ད སི་ནེ་ཧ་ནེ. མེ་ཛྫ་ཏི. མེ་ཏྟཱ, མེ་ཏྟི, མི་ཏྟཾ, མི་ཏྟོ.

ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ. ཨ་ནྟ་རཔུ་བྦོ དྷཱདྷཱ་ཏུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ཝ་ཏྠུ་ནོ ཨ་ད་སྶ་ནེ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ, ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ནྟོ. སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ. ཨ་ནྟ་རཱ་པི་དྷཱ་ཡ་ཏི.

བུ་དྷ ཨ་ཝ་ག་མ་ནེ. ཨ་ཝ་ག་མ་ནཾ ཛཱ་ན་ནཾ. བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, བུ་དྡྷོ, བུ་དྡྷི, བུ་དྡྷཾ, བོ་དྷོ, བོ་དྷི. བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏཱ ས་ཙྩཱ་ནི. ས་ཀ་ལཾ བུ་དྡྷོ, བུ་དྡྷ་ཝཱ, ཝི་བོ་དྷེ་ཏི, བོ་དྷེ་ཏཱ, བུ་དྡྷོ, ཝི་བུ་དྡྷོ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི.

ཏ་ཏྲ བུ་དྡྷོ་ཏི བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏཱ ས་ཙྩཱ་ནཱི་ཏི བུ་དྡྷོ, བོ་དྷེ་ཏཱ པ་ཛཱ་ཡཱ་ཏི བུ་དྡྷོ. ཨ་ཐ ཝཱ པཱ་ར་མི་ཏཱ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་བྦ་མྤི ཉེ་ཡྻཾ ཨ་བུ་ཛ྄ཛྷཱི་ཏི བུ་དྡྷོ. ཀེ་ཙི པ་ན ཀ་མྨེ་ན་པི བུ་དྡྷས་དྡ་སྶ སི་དྡྷཾ ཨི་ཙྪ་ནྟཱ ཨེ་ཝཾ ནི་བྦ་ཙ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝ་ཏ སོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་ག་ཏ་གུ་ཎ་ཝི་སེ་སེ་ཧི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ་ཧི བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦོ་ཏི བུ་དྡྷོ’’ཏི. ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. བུ་དྡྷཱི་ཏི བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི བུ་དྡྷི. ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷཾ བོ་དྷོ བོ་དྷི ཙ. ཨ་ཐ ཝཱ བུ་ཛ྄ཛྷ་ནཾ བུ་དྡྷི. ཨེ་ཝཾ བོ་དྷོ བོ་དྷི ཙ, ས་བྦ་མེ་ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཡཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.

ཨི་དཱ་ནི བོ་དྷིས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རཾ ཝ་དཱ་མ. བོ་དྷཱིཏི ཧི རུ་ཀྑོ་པི མ་གྒོ་པི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ནི་བྦཱ་ན་མྤི ཨེ་ཝཾ་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཀོ པུ་གྒ་ལོ་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘བོ་དྷི་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི ཙ, ‘‘ཨ་ནྟ་རཱ ཙ བོ་དྷིཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ ག་ཡ’’ནྟི ཙ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ རུ་ཀྑོ བོ་དྷཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཙ་ཏཱུ་སུ མ་གྒེ་སུ ཉཱ་ཎ’’ནྟི ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ མ་གྒོ. ‘‘པ་པྤོ་ཏི བོ་དྷིཾ ཝ་ར་བྷཱུ་རི སུ་མེ་དྷ་སོ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ. ‘‘པ་ཏྭཱ་ན བོ་དྷིཾ ཨ་མ་ཏཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ནི་བྦཱ་ནཾ. ‘‘བོ་དྷི བྷ་ནྟེ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏཱི’’ཏི ‘‘ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བོ་དྷཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཙ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་ཝཾ་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཀོ པུ་གྒ་ལོ.

ཨ་ཏྲི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –

རུ་ཀྑེ མ་གྒེ ཙ ནི་བྦཱ་ནེ, ཉཱ་ཎེ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ ཙ;

ཏ་ཐཱ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཡ་ཉྩེ་ཝ, བོ་དྷིས་དྡོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏཱ, བོ་དྷེ་ཏཱི་ཏི བོ་དྷེ་ཏཱ.

ཨེ་ཏྠ ཙ ཀོ་ཙི པ་ཡོ་གོ ཏུམ་ནྟཱ་དཱི་ནི ཙ རཱུ་པཱ་ནི ཝུ་ཙྩ་ནྟེ – ‘‘གུ་ཡ྄ཧ་མ་ཏྠ་མ་ས་མྦུ་དྡྷཾ, ས་མྦོ་དྷ་ཡ་ཏི ཡོ ན་རོ. པ་རཾ ས་མྦུ་དྡྷུ་མ་ར་ཧ་ཏི. བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ, བུ་དྡྷུཾ, བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ, བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ་ན, བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུ་ན, བུ་དྡྷི་ཡ, བུ་དྡྷི་ཡཱ་ན, བུ་དྡྷཱ, བུ་དྡྷཱ་ན’’ ཨི་ཏི བྷ་ཝ་ནྟི.

ཏ་ཏྲ ཨ་ས་མྦུ་དྡྷནྟི པ་རེ་ཧི ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ, ‘‘ཨ་ས་མྦོ་དྷ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, པ་རེ་སཾ བོ་དྷེ་ཏུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་མྦུ་དྡྷུནྟི སཾ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ. བུ་དྡྷཱཏི བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ, ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷཱ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི.

ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དེ ‘བོ་དྷི་མ་གྒེ་ན བུ་དྷྭཱ’ཏི ཙ, ‘‘བུ་དྷྭཱ བོ་དྷི་ཏ་ལེ ཡ་མཱ་ཧ སུ་ག་ཏོ’ཏི ཙ དྷཀཱ་རཝཀཱ་ར་ས་ཉྙོ་ག་ཝ་ཏོ པ་ད་སྶ ད་སྶ་ན་ཏོ ཏྭཱཔ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ དྷཀཱ་རཝཀཱ་ར་སཾ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ‘‘བུ་དྷྭཱ’’ཏི པ་ད་སི་དྡྷི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཏཱ་དི་ས་སྶ པ་ད་རཱུ་པ་སྶ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ ཨ་ད་སྶ་ན་ཏོ ཙ, བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ན་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཙ, པ་རི་སུ་དྡྷེ ཙ པོ་རཱ་ཎ་པོ་ཏྠ་ཀེ ཝཀཱ་ར་སཾ་ཡོ་ག་ཝི་ག་ཏ་སྶ ‘‘བོ་དྷི་མ་གྒེ་ན བུ་དྡྷཱ’’ཏི་ཙ, ‘‘བུ་དྡྷཱ བོ་དྷི་ཏ་ལེ’’ཏི ཙ པ་ད་སྶ ད་སྶ་ན་ཏོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ན ཏཱ་དི་སོ པཱ་ཋོ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ན ཧི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ ཝ་སྶ་ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶ་མྤི པ་རི་ཡེ་ས་ནྟཱ ཏཱ་དི་སཾ ཝཀཱ་རདྷཀཱ་ར་ས་ཉྙོ་ག་པ་དཾ པ་སྶི་སྶ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ‘‘བུ་དྷྭཱ’’ཏི པ་ད་རཱུ་པ་སྶ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ན་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏ་ཉྷི ས་ཀྐ་ཊ་ག་ནྠེ ཀ་ཏ་པ་རི་ཙ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཉྩི་ཏེ་ཧི ཝི་དཱུ་ཧི ཨི་ཙྪི་ཏཾ, ན ས་དྡྷ་མྨ་ནཱི་ཏི་ཝི་དཱུ་ཧི. ཨེ་ཏྠ ཨི་མཱ་ནི ནི་ད་སྶ་ན་པ་དཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི –

ཀོ མཾ ཝི་དྡྷཱ ནི་ལཱི་ཡ་ཏི. ལ་དྡྷཱ མ་ཙྩོ ཡ་དི་ཙྪ་ཏི. ལ་དྡྷཱ་ན པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡཾ ཝི་སེ་སཾ, ཨ་ད་སྶ་ནཾ མ་ཙྩུ་རཱ་ཛ་སྶ ག་ཙྪེ.

ཨུ་མྨཱ་ད་ནྟི་མ་ཧཾ དི་ཊྛཱ, ཨཱ་མུ་ཀྐ་མ་ཎི་ཀུ་ཎྜ་ལཾ;

ན སུ་པཱ་མི དི་ཝཱ་ར་ཏྟིཾ, ས་ཧ་སྶཾ་ཝ པ་རཱ་ཛི་ཏོ’’ཏི;

ཏ་ཏྠ ཝི་དྡྷཱཏི ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ. ལ་དྡྷཱཏི ལ་བྷི་ཏྭཱ. ལ་དྡྷཱ་ནཱཏི ལ་བྷི་ཏྭཱ་ན. དི་ཊྛཱཏི དི་སྭཱ. ཨི་ཏི ‘‘ཝི་དྡྷཱ ལ་དྡྷཱ ལ་དྡྷཱ་ན དི་ཊྛཱ’’ཏི པ་དཱ་ནི ཏྭཱཔ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ག་ཏཱ་ནི་པི ས་ཉྙོ་ག་ཝ་སེ་ན ཝཀཱ་ར་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ་ནི ན ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘བུ་དྡྷཱ བུ་དྡྷཱ་ན’’ ཨི་ཙྩེ་ཏཱ་ནི་པི ‘‘ལ་དྡྷཱ ལ་དྡྷཱ་ན’’ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ པ་རི་ཧཱི་ནཝཀཱ་ར་ས་ཉྙོ་གཱ་ནི ཨེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཡེ ‘‘བུ་དྷྭཱ’’ཏི རཱུ་པཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི པ་ཋ་ནྟི ཙ, མ་ཉྙེ ཏེ ཏྭཱཔ་ཙྩ་ཡོ ཝ་ཉྩེ་ཏི, ཏེ་ན ཏེ ཝ་ཉྩ་ནཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་དི་སཾ རཱུ་པཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཡོ ས་དྡ་ནཱི་ཏི་ཡཾ ས་དྡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, སོ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ་ཧི སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩེ་ཏ་བྦོ.

བུ་དྷ བོ་དྷ་ནེ. ས་ཀ་མྨ་ཀཱ་ཀ་མྨ་ཀོ་ཡཾ དྷཱ་ཏུ. ཏ་ཐཱ ཧི བོ་དྷ་ན་ས་དྡུ་ཙྩཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ན་ནཾ ཝི་ཀ་ས་ནཾ ནི་དྡ་ཀྑ་ཡོ ཙ ག་ཧི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ‘‘བུ་དྷ ཉཱ་ཎེ, བུ་དྷ ཝི་ཀ་ས་ནེ, བུ་དྷ ནི་དྡ་ཀྑ་ཡེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ, དྷ་མྨེ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, པ་དུ་མཾ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. པུ་རི་སོ བུ་དྡྷོ, པ་བུ་དྡྷོ, བོ་དྷ་ཏི, པ་བོ་དྷ་ཏི ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི.

སཾ་དྷཱ ས་ནྡྷི་མྷི. སཾཔུ་བྦོ དྷཱདྷཱ་ཏུ ས་ནྡྷི་མྷི ཝ་ཏྟ་ཏི. ནེ་ཝ་སྶ མ་དྡཱི བྷཱ་ཀུ་ཊི, ན ས་ནྡྷི་ཡ་ཏི ན རོ་ད་ཏི. ན ས་ནྡྷི་ཡ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ཨ་ཉྙེ་ཧི པ་ཀ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ དི་ཝཱ་དིརཱུ་པཾ.

དྷ་ནུ ཡཱ་ཙ་ནེ. མཱ་ཏཱ ཧི ཏ་ཝ ཨི་ར་ནྡྷ་ཏི, ཝི་དྷ་ར་སྶ ཧ་ད་ཡཾ དྷ་ནི་ཡྻ་ཏི. ཨི་ད་མྤི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ དི་ཝཱ་དིརཱུ་པཾ.

དྷཱི ཨ་ནཱ་ད་རེ. དྷཱི་ཡ་ཏེ. དྷཱི་ནོ.

ཡུ་དྷ ས་མྤ་ཧཱ་རེ. ཡུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཡོ་དྷོ, ཡུ་དྡྷཾ, ཙ་ར་ཎཱ་ཡུ་དྷོ, ཡཀཱ་ར་སྶ ཝཀཱ་ར་བྷཱ་ཝེ ‘‘ཨཱ་ཝུ་དྷ’’ནྟི རཱུ་པཾ. ཏ་ཏྲ ཙ་ར་ཎཱ་ཡུ་དྷོཏི ཀུ་ཀྐུ་ཊོ.

ཀུ་དྷ ཀོ་པེ. ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཀོ་དྷོ, ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནཱ, ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་ཏྟཾ. ཀུ་དྡྷོ ཨ་ཏྠཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཀུ་དྡྷོ དྷ་མྨཾ ན པ་སྶ་ཏི.

སུ་དྷ སོ་ཙེ་ཡྻེ. སོ་ཙེ་ཡྻཾ སུ་ཙི་བྷཱ་ཝོ. སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. སུ་དྡྷི, ཝི་སུ་དྡྷི, སུ་ཛ྄ཛྷ་ནཾ, སུ་དྡྷོ, ཝི་སུ་དྡྷོ, པ་རི་སུ་དྡྷོ. ཀཱ་རི་ཏེ ‘‘སོ་དྷེ་ཏི, སོ་དྷ་ཀོ’’ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི.

སི་དྷུ སཾ་རཱ་དྷ་ནེ. སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. སི་དྡྷི.

ར་དྷ ཧིཾ་སཱ་ཡཾ. ར་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཝི་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨ་པ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་པ་རཱ་དྷོ.

རཱ་དྷ སཱ་དྷ སཾ་སི་དྡྷི་ཡཾ. རཱ་དྷ་ཡ་ཏི, སཱ་དྷ་ཡ་ཏི. ཨཱ་རཱ་དྷ་ནཾ, སཱ་དྷ་ནཾ. ས་པ་ར་ཧི་ཏཾ སཱ་དྷེ་ཏཱི་ཏི སཱ་དྷུ, ས་པྤུ་རི་སོ. ཨ་ཙྩ་ནྟཾ སཱ་དྷེ་ཏ་བྦ་ནྟི སཱ་དྷུ, ལ་དྡྷ་ཀཾ སུ་ནྡ་རཾ དཱ་ན་སཱི་ལཱ་དི.

ཝི་དྷ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནེ. ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཁ་ཎ ཝི་དྡྷ, ཝི་དྷུ, ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀོ, ཝི་དྡྷོ, པ་ཊི་ཝི་དྡྷོ, ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ, ཝེ་དྷོ, པ་ཊི་ཝེ་དྷོ, ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ, ཝི་དྡྷཱ, ཝི་དྡྷཱ་ན. ཀོ མཾ ཝི་དྡྷཱ ནི་ལཱི་ཡ་ཏི.

ཨི་དྷ ཝུ་དྡྷི་ཡཾ. ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨི་དྡྷི, ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ, ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ, ཨི་དྡྷོ. ཏ་ཏྠ ཨི་དྡྷཱིཏི ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཨི་དྡྷི. ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཝཱ ས་ཏྟཱ ཨེ་ཏཱ་ཡ ཨི་དྡྷཱ ཝུ་དྡྷཱ ཨུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨི་དྡྷི.

གི་དྷུ ཨ་བྷི་ཀ་ངྑཱ་ཡཾ. གི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, གི་ཛ྄ཛྷོ. ག་དྡྷོ. ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦོ. ཀཱ་མ་གི་དྡྷོ ན ཛཱ་ནཱ་སི. གེ་དྷོ.