༡༦. བྷཱུ་ཝཱ་དི་ག་ཎི་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་ད
ཨི་ཏོ པ་རཾ ཨཝ་གྒ་ནྟཱ, མི་སྶ་ཀཱ ཙེ་ཝ དྷཱ་ཏུ་ཡོ;
ཝ་ཀྑཱ་མི དྷཱ་ཏུ་བྷེ་དཱ་དི-ཀུ་ས་ལ་སྶ མ་ཏཱ་ནུ་གཱ.
ཡ་ཀཱ་ར་ནྟ་དྷཱ་ཏུ
ཡཱ ག་ཏི་པཱ་པུ་ཎེ་སུ. ཡཱ་ཏི, ཡ་ནྟི. ཡཱ་ཏུ, ཡ་ནྟུ. ཡེ་ཡྻ, ཡེ་ཡྻུཾ, ཨ་ནུ་པ་རི་ཡེ་ཡྻུཾ. ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ པ་ད་མཱ་ལཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ཡ་ནྟོ པུ་རི་སོ. ཡ་ནྟཱི ཨི་ཏྠཱི. ཡ་ནྟཾ ཀུ་ལཾ. ཡཱ་ནཾ, ཨུ་པ་ཡཱ་ནཾ, ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི. དི་ཝཱ་དིག་ཎི་ཀ་སྶ པ་ན་སྶ ‘‘ཡཱ་ཡ་ཏི, ཡཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི རཱུ་པཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི.
ཏ་ཏྲ ཡཱ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཡཱ་ནཾ, ར་ཐ་ས་ཀ་ཊཱ་དི. ཨུ་པ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ན ཨི་སྶ་ར་སྶ ཝཱ པི་ཡ་མ་ནཱ་པ་སྶ ཝཱ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨུ་པ་ཡཱ་ནཾ, པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ. ‘‘ཨུ་པ་ཡཱ་ནཱ་ནི མེ ད་ཛྫུཾ, རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ ཏ་ཡི ག་ཏེ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཧི པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཱ་ནི ‘‘ཨུ་པ་ཡཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ས་མྤ་ནྣ་ད་སྶ་ནཱི་ཡ་པུ་པྥ་ཕ་ལཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཨུ་དྡྷཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ ཡ་ནྟི ག་ཙྪ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ.
བྱཱ ཨུ་མྨཱི་ས་ནེ. བྱཱ་ཏི, བྱ་ནྟི. བྱཱ་སི, བྱཱ་ཐ. བྱཱ་མི, བྱཱ་མ. ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ པ་ད་མཱ་ལཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྲ པ་ནཱ་ཡཾ པཱ་ལི༹ ‘‘ཡཱ་ཝ བྱཱ་ཏི ནི་མྨཱི་ས་ཏི, ཏ་ཏྲཱ་པི ར་ས་ཏི་བྦ་ཡོ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ བྱཱ་ཏཱིཏི ཡཱ་ཝ ཨུ་མྨཱི་ས་ཏི, པུ་རཱ་ཎ་བྷཱ་སཱ ཨེ་སཱ, ཨ་ཡ་ཉྷི ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཙཱུ་ལ༹་བོ་དྷི་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝོ་ཧཱ་རོ.
ཡུ མི་སྶ་ནེ ག་ཏི་ཡ་ཉྩ. ཡོ་ཏི, ཡ་ཝ་ཏི. ཨཱ་ཡུ, ཡོ་ནི.
ཏ་ཏྠ ‘‘ཨཱ་ཡཱུ’’ཏི ཨཱས་དྡོ ཨུ་པ་ས་གྒོ. ཨཱ་ཡ་ཝ་ནྟི མི་སྶཱི་བྷ་ཝ་ནྟི ས་ཏྟཱ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཡུ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨཱ་ཡ་ཝ་ནྟི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ཏ་སྨིཾ ས་ཏི ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ཏི ཨཱ་ཡུ. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ཊྛ་སཱ་ལི་ནི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ཡ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡུ. ཏ་སྨི་ཉྷི ས་ཏི ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཨཱ་ཡ་ཝ་ནྟི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཡཱུཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཡུ, ཛཱི་ཝི་ཏཾ, པཱ་ཎོ’’ ཨི་ཙྩེ་ཏེ པ་རི་ཡཱ་ཡཱ ལོ་ཀ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན པ་ན ‘‘ཋི་ཏི ཡ་པ་ནཱ ཡཱ་པ་ནཱ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ’’ ཨི་ཙྩེ་ཏེ་པི ཏེ་ཧེ་ཝ ས་དྡྷིཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཱ. ཡོ་ནཱིཏི ཨ་ཎྜ་ཛཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཎྜ་ཛཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡཱ་ཡ མི་སྶཱི་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི, སཱ ཡོ་ནི. ཨི་དཾ པ་ནེ་ཏྠ ནི་བྦ་ཙ་ནཾ ‘‘ཡ་ཝ་ནྟི ཨེ་ཏྠ ས་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ས་མ་ནྭ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མི་སྶ་ཀཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ནི’’ ཨི་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡོ་ནིས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རོ ནཱི་ཡ་ཏེ. ཡོ་ནཱིཏི ཁ་ནྡྷ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་སྶ་པི ཀཱ་ར་ཎ་སྶ་པི པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒ་སྶ་པི ནཱ་མཾ. ‘‘ཙ་ཏ་སྶོ ནཱ་ག་ཡོ་ནི་ཡོ. ཙ་ཏ་སྶོ སུ་པ་ཎྞ་ཡོ་ནི་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཧི ཁ་ནྡྷ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཡོ་ནི ནཱ་མ. ‘‘ཡོ་ནི ཧེ་སཱ བྷཱུ་མི་ཛ ཕ་ལ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ. ‘‘ན ཙཱ་ཧཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ བྲཱུ་མི, ཡོ་ནི་ཛཾ མ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒོ. ཨེ་ཏྠེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
ཁ་ནྡྷཱ་ན་ཉྩཱ་པི ཀོ་ཊྛཱ་སེ, མུ་ཏྟ་མ་གྒེ ཙ ཀཱ་ར་ཎེ;
ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ, ཡོ་ནིས་དྡོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
བྱེ སཾ་ཝ་ར་ཎེ. བྱཱ་ཡ་ཏི.
བྱེ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ. བྱེ་ཏི ས་ཧ་བྱོ.
ཨེ་ཏྠ ས་ཧ་བྱོཏི ས་ཧ བྱེ་ཏི ས་ཧ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ས་ཧ་བྱོ, ས་ཧཱ་ཡོ, ཨེ་ཀ་བྷ་ཝཱུ་པ་གོ ཝཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་བྷ་ཝཱུ་པ་གོ ‘‘ས་ཧ་བྱོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཧ་ཡ ག་ཏི་ཡཾ. ཧ་ཡ་ཏི. ཧ་ཡོ. ཧ་ཡོཏི ཨ་སྶོ. སོ ཧི ཧ་ཡ་ཏི སཱི་གྷཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཧ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི པ་ན་སྶ ནཱ་མཱ་ནི –
ཨ་སྶོ ཏུ་ར་ངྒོ ཏུ་ར་གོ, ཝཱ་ཛཱི ཝཱ་ཧོ ཧ་ཡོ་པི ཙ;
ཏ་བྦྷེ་དཱ སི་ནྡྷ་ཝོ ཙེ་ཝ, གོ་ཛོ ཨ་སྶ་ཏ་རོ་པི ཙ.
ཀཱ་ར་ཎཱ་ཀཱ་ར་ཎ་ཉྙཱུ ཏུ, ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ ཧ་ཡུ་ཏྟ་མོ;
གྷོ་ཊ་ཀོ ཏུ ཁ་ལུ༹་ངྐ་སྶོ, ཝ་ལ༹་ཝོ་ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི;
ཨ་སྶ་པོ་ཏོ ཀི་སོ་རོ་ཏི, ཁ་ལུ༹་ངྐོ་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི;
ཧ་རི་ཡ ག་ཏི་གེ་ལ་ཉྙེ་སུ. ཧ་རི་ཡ་ཏི.
ཨ་ཡ ཝ་ཡ པ་ཡ མ་ཡ ཏ་ཡ ཙ་ཡ ར་ཡ ག་ཏི་ཡཾ. ཨ་ཡ་ཏི. ཝ་ཡ་ཏི. པ་ཡ་ཏི. མ་ཡ་ཏི. ཏ་ཡ་ཏི. ཙ་ཡ་ཏི. ར་ཡ་ཏི. ཨ་ཡོ, ས་མ་ཡོ, ཝ་ཡོ, པ་ཡོ, ར་ཡོ. མ་ཡ་ཏ་ཡ་ཙ་ཡདྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ནཱ་མི་ཀ་པ་དཱ་ནི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཡོཏི ཀཱ་ལ༹་ལོ་ཧཾ, ཨ་ཡ་ཏི ནཱ་ནཱ་ཀ་མྨཱ་ར་ཀི་ཙྩེ་སུ ཨུ་པ་ཡོ་གཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡོ. ཝ་ཡོཏི པ་ཋ་མ་ཝ་ཡཱ་དི་ཨཱ་ཡུ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ, ཝ་ཡ་ཏི པ་རི་ཧཱ་ནིཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཡོ. པ་ཡོཏི ཁཱི་ར་སྶ་པི ཨུ་ད་ཀ་སྶ་པི ནཱ་མཾ, པ་ཡ་ཏི ཛ་ནེ་ན པཱ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི པ་ཡོ. ར་ཡོཏི ཝེ་གོ, ཡོ ‘‘ཛ་ཝོ’’ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ ར་ཡ་ནཾ ཛ་ཝ་ནཾ ར་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ས་མ་ཡས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རོ ཝུ་ཙྩ་ཏེ ཨ་ཧ ནི་བྦ་ཙ་ནེ་ན. ས་མ་ཡས་དྡོ –
ས་མ་ཝཱ་ཡེ ཁ་ཎེ ཀཱ་ལེ, ས་མ་ཡེ ཧེ་ཏུ་དི་ཊྛི་སུ;
པ་ཊི་ལཱ་བྷེ པ་ཧཱ་ནེ ཙ, པ་ཊི་ཝེ་དྷེ ཙ དི་སྶ་ཏི.
ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ སྭེ་པི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མ ཀཱ་ལ་ཉྩ ས་མ་ཡ་ཉྩ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ས་མ་ཝཱ་ཡོ ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨེ་ཀོ་ཝ ཁོ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཁ་ཎོ ཙ ས་མ་ཡོ ཙ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཁ་ཎོ. ‘‘ཨུ་ཎྷ་ས་མ་ཡོ པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ས་མ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀཱ་ལོ. ‘‘མ་ཧཱ་ས་མ་ཡོ པ་ཝ་ན་སྨི’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་མཱུ་ཧོ. ‘‘ས་མ་ཡོ་པི ཁོ ཏེ བྷ་དྡཱ་ལི ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཧེ་ཏུ. ‘‘ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨུ་གྒཱ་ཧ་མཱ་ནོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ས་མ་ཎ་མུ་ཎྜི་ཀཱ་པུ་ཏྟོ ས་མ་ཡ་པྤ་ཝཱ་ད་ཀེ ཏི་ནྡུ་ཀཱ་ཙཱི་རེ ཨེ་ཀ་སཱ་ལ་ཀེ མ་ལླི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་རཱ་མེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ དི་ཊྛི.
‘‘དི་ཊྛེ དྷ་མྨེ ཙ ཡོ ཨ་ཏྠོ, ཡོ ཙ་ཏྠོ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀོ;
ཨ་ཏྠཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ དྷཱི་རོ, པ་ཎྜི་ཏོ་ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི
ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ. ‘‘ས་མྨཱ མཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ ཨ་ནྟ་མ་ཀཱ་སི དུ་ཀྑ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཧཱ་ནཾ. ‘‘དུ་ཀྑ་སྶ པཱི་ལ༹་ན་ཊྛོ ས་ངྑ་ཏ་ཊྛོ ས་ནྟཱ་པ་ཊྛོ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཊྛོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཊི་ཝེ་དྷོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨུ་པ་ས་གྒཱ་ནཾ ཛོ་ཏ་ཀ་མ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝཱ་ཙ་ཀོ ས་མ་ཡས་དྡོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ས་མ་ཡས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རེ་པི ས་ཨུ་པ་ས་གྒོ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡས་དྡོ ཝུ་ཏྟོ.
ཏ་ཏྠ ས་ཧ་ཀཱ་རཱི་ཀཱ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡ ས་ནྣི་ཛ྄ཛྷཾ ས་མེ་ཏི ས་མ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ས་མ་ཡོ, ས་མ་ཝཱ་ཡོ. ས་མེ་ཏི ས་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨེ་ཏྠ ཏ་དཱ་དྷཱ་ར་པུ་གྒ་ལོ་ཏི ས་མ་ཡོ, ཁ་ཎོ. ས་མེ་ནྟི ཨེ་ཏྠ, ཨེ་ཏེ་ན ཝཱ ས་ངྒ་ཙྪ་ནྟི དྷ་མྨཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་དྷ་མྨེ་ཧི ཨུ་པྤཱ་དཱ་དཱི་ཧི ཝཱ་ཏི ས་མ་ཡོ, ཀཱ་ལོ. དྷ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་བྷཱུ་ཏོ་པི ཧི ཀཱ་ལོ དྷ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཙ པ་རི་ཀ་པྤ་ནཱ་མ་ཏྟ་སི་དྡྷེ་ན རཱུ་པེ་ན ཝོ་ཧ་རི་ཡ་ཏཱི་ཏི. ས་མཾ, ས་ཧ ཝཱ ཨ་ཝ་ཡ་ཝཱ་ནཾ ཨ་ཡ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི ཨ་ཝ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ས་མ་ཡོ, ས་མཱུ་ཧོ, ཡ་ཐཱ ‘‘ས་མུ་དཱ་ཡོ’’ཏི. ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་ས་ཧཱ་ཝ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཧི ས་མཱུ་ཧོ. པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་ར་ས་མཱ་ག་མེ ཨེ་ཏི ཕ་ལཾ ཨེ་ཏ་སྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཙཱ་ཏི ས་མ་ཡོ, ཧེ་ཏུ, ཡ་ཐཱ ‘‘ས་མུ་ད་ཡོ’’ཏི. ས་མེ་ཏི སཾ་ཡོ་ཛ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་མྦ་ནྡྷཱ ཨེ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ད་ལ༹ྷ་གྒ་ཧ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝཱ སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཨ་ཡ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ས་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ས་མ་ཡོ, དི་ཊྛི. དི་ཊྛི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ན ཧི ས་ཏྟཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ བ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ས་མི་ཏི ས་ངྒ་ཏི ས་མོ་དྷཱ་ན་ནྟི ས་མ་ཡོ, པ་ཊི་ལཱ་བྷོ. ས་མ་སྶ ནི་རོ་དྷ་སྶ ཡཱ་ནཾ, ས་མྨཱ ཝཱ ཡཱ་ནཾ ཨ་པ་ག་མོ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ས་མ་ཡོ, པ་ཧཱ་ནཾ. ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ས་མྨཱ ཨེ་ཏ་བྦོ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦོ་ཏི ས་མ་ཡོ, དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏོ ས་བྷཱ་ཝོ, ཨ་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མྨཱ ཨེ་ཏི ག་ཙྪ་ཏི བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ས་མ་ཡོ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་བོ་དྷོ. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ས་མ་ཡས་དྡ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ན་ནུ ཙ ཨ་ཏྠ་མ་ཏྟཾ པ་ཏི ས་དྡཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ནྟཱི་ཏི ན ཨེ་ཀེ་ན ས་དྡེ་ན ཨ་ནེ་ཀེ ཨ་ཏྠཱ ཨ་བྷི་དྷཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི? ས་ཙྩ་མེ་ཏཾ ས་དྡ་ཝི་སེ་སེ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏེ. ས་དྡ་ཝི་སེ་སེ ཧི ཨ་པེ་ཀྑ་མཱ་ནེ ཨེ་ཀེ་ན ས་དྡེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠཱ་བྷི་དྷཱ་ནཾ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ན ཧི ཡོ ཀཱ་ལ་ཏྠོ ས་མ་ཡས་དྡོ, སོ་ཡེ་ཝ ས་མཱུ་ཧཱ་དི་ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏི. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱ་ནཾ ས་མ་ཡ ས་དྡ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་ཏཱ སཱ་མ་ཉྙ་མུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠ་ཏཱ ས་མ་ཡས་དྡ་སྶ ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རེ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨི་ཏོ ཡཱ་ཏོ ཨ་ཡ་ཏོ ཙ, ནི་པྥ་ཏྟིཾ ས་མུ་དཱི་ར་ཡེ;
ཝི་ཉྙཱུ ས་མ་ཡས་དྡ་སྶ, ས་མ་ཝཱ་ཡཱ་དི་ཝཱ་ཙི་ནོ.
ཨི་ཏོ ཡཱ་ཏོ ཨ་ཡ་ཏོ ཙ, ས་མཱ་ན་ཏྠེ་ཧི དྷཱ་ཏུ་ཧི;
ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ན་རཱུ་པཱ་ནི, བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཙ ཨཱི་ར་ཡེ.
ན་ཡ ར་ཀྑ་ཎེ ཙ. ཙཀཱ་རོ ག་ཏི་པེ་ཀྑ་ཀོ. ན་ཡ་ཏི. ན་ཡོ. ན་ཡོཏི ན་ཡ་ནཾ ག་མ་ན་ནྟི ན་ཡོ, པཱ་ལི༹་ག་ཏི. ན་ཡ་ནྟི ཝཱ ར་ཀྑ་ནྟི ཨ་ཏྠཾ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ན་ཡོ, ཏ་ཐ་ཏྟ་ན་ཡཱ་དི.
ད་ཡ དཱ་ན་ག་ཏི་ཧིཾ་སཱ་དཱ་ན་ར་ཀྑཱ་སུ. ད་ཡ་ཏི. ད་ཡཱ.
ད་ཡཱཏི མེ་ཏྟཱ་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀ་རུ་ཎཱ་པི. ‘‘ད་ཡཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཧི མེ་ཏྟཱ ‘‘ད་ཡཱ’’ཏི, མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཏཾ ཨཱ་པ་ནྣོ་ཏི ཧི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་ད་ཡཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཀ་རུ་ཎཱ ‘‘ད་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ནི་ཀྐ་རུ་ཎ་ཏཾ ཨཱ་པ་ནྣོ་ཏི ཧི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ད་ཡཱས་དྡ་སྶ མེ་ཏྟཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་སུ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ད་ཡཱས་དྡོ ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ད་ཡཱས་དྡོ ཧི ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ ཨ་ནྟོ་ནཱི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཙ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཙ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི.
ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ པ་ནེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ད་ཡ་ཏི ད་དཱ་ཏི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྷ་ཡཾ ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ད་ཡཱ. ད་ཡ་ཏི ག་ཙྪ་ཏི ཝི་བྷཱ་གཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པཱ་པ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཛ་ནེ་སུ ས་མཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, སཱི་ཏེ་ན ས་མཾ ཕ་ར་ནྟཾ ར་ཛོ་མ་ལ་ཉྩ པ་ཝཱ་ཧེ་ནྟཾ ཨུ་ད་ཀ་མི་ཝཱ་ཏི་པི ད་ཡཱ, མེ་ཏྟཱ. ད་ཡ་ཏི ཝཱ ཧིཾ་ས་ཏི ཀཱ་རུ་ཎི་ཀཾ ཡཱ་ཝ ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏཾ པ་ར་སྶ ཧི་ཏ་ནི་པྥ་ཏྟིཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏཱ་ཝཱ་ཏི ད་ཡཱ. ད་ཡ་ཏི ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི པཱ་པ་ཛ་ན་མྤི ས་ཛྫ་ནོ ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི་པི ད་ཡཱ. ད་ཡ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་ཁ་མྤི པ་ཧཱ་ཡ ཁེ་དཾ ག་ཎྷཱ་ཏི ས་ཛྫ་ནོ ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ད་ཡཱ. ད་ཡ་ནྟི ག་ཎྷ་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཧ་ཏྠ་ག་ཏ་མྤི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ སཾ་སཱ་ར་སཱ་ག་ར་ཏོ ས་ཏྟེ ས་མུ་དྡྷ་རི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཨ་ན་སྶཱ་ས་ཀ་རཾ ཨ་ཏི་བྷ་ཡཱ་ན་ཀཾ མ་ཧ་ནྟཾ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑཾ, པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝེ ཙ ས་ཧ ཨ་མ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་གུ་ཎ་ས་མ་ལ་ངྐ་ཏཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི་པི ད་ཡཱ, ཀ་རུ་ཎཱ. ཀ་རུ་ཎཱ་མཱུ་ལ་ཀཱ ཧི ས་བྦེ བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ད་ཡ་ནྟི ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ནྟི ས་ཏྟེ ཨེ་ཏཱ་ཡ, ས་ཡཾ ཝཱ ཨ་ནུ་ད་ཡ་ཏི, ཨ་ནུ་ད་ཡ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཨེ་ཏ་ནྟི ད་ཡཱ, མེ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ཀ་རུ་ཎཱ ཙ. ཀི་ཉྩི པ་ཡོ་ག་མེ་ཏྠ ཀ་ཐ་ཡཱ་མ ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ག་ཧ་པ་ཏི གི་ཛ྄ཛྷོ ཝཱ ཀ་ངྐོ ཝཱ ཀུ་ལ་ལོ ཝཱ མཾ་ས་པེ་སིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ད་ཡེ་ཡྻ. པུ་ཏྟེ་སུ མ་དྡཱི ད་ཡེ་སི, ས་སྶུ་ཡཱ ས་སུ་ར་མྷི ཙ. ད་ཡི་ཏ་བྦོ ར་ཐེ་ས་བྷ’’. ཏ་ཏྠ ད་ཡེ་ཡྻཱཏི ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ག་ཏྱ་ཏྠ་ཝ་སེ་ནེ་ཏཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ད་ཡེ་སཱིཏི མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི. ད་ཡི་ཏ་བྦོཏི པི་ཡཱ་ཡི་ཏ་བྦོ. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ཝི་ཝ་ར་ཎཾ ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨཱུ་ཡཱི ཏ་ནྟ་ས་ནྟཱ་ནེ. ཨཱུ་ཡ་ཏི. ཨཱུ་ཏོ, ཨཱུ་ཏ་ཝཱ.
པཱུ་ཡཱི ཝི་ས་ར་ཎེ དུ་གྒ་ནྡྷེ ཙ. པཱུ་ཡ་ཏི. པཱུ་ཏོ, པཱུ་ཏ་ཝཱ. པཱུ་ཏི་མ་ཙྪཾ ཀུ་ས་གྒེ་ན, ཡོ ན་རོ ཨུ་པ་ན་ཡ྄ཧ་ཏི.
ཀ་ནུ་ཡཱི ས་དྡེ. ཀ་ནུ་ཡ་ཏི. ཀ་ནུ་ཏོ, ཀ་ནུ་ཏ་ཝཱ.
ཁ་མཱ་ཡ ཝི་དྷཱུ་ན་ནེ. ཁ་མཱ་ཡ་ཏི. ཁ་མཱ་ཏོ, ཁ་མཱ་ཏ་ཝཱ.
ཕཱ་ཡི པཱ་ཡི ཝུ་དྡྷི་ཡཾ. ཕཱ་ཡ་ཏི. ཕཱི་ཏོ, ཕ་ཏ་ཝཱ.
ཏ་ཏྠ ཏ་ཏ་ཝ་ནྟུཔ་ཙྩ་ཡཱ, ཡཀཱ་ར་ལོ་པོ, དྷཱ་ཏྭ་ནྟ་སྶ ས་ར་སྶ ཨིཀཱ་རཱ་དེ་སོ ཙ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ‘‘པཱུ་ཏོ པཱུ་ཏ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦོ. པཱ་ཡ་ཏི. པཱ་ཡོ. ཨ་པཱ་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ན་ཏྠི པཱ་ཡོ ཝུ་དྡྷི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་པཱ་ཡོ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ན ཨ་ཡ་ཏོ སུ་ཁ་ཏོ ཨ་པེ་ཏོ་ཏི ཨ་པཱ་ཡོཏི་པི ནི་བྦ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་པཱ་ཡོཏི ཙ ནི་ར་ཡོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡོ ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡོ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་པཱ་ཡཱ.
ཏཱ་ཡུ ས་ནྟཱ་ན་པཱ་ལ་ནེ་སུ. ཏཱ་ཡ་ཏི. ཏཱ་ཡ་ནཾ. དི་ཝཱ་དིག་ཎེ པ་ན ཏཱ པཱ་ལ་ནེཏི དྷཱ་ཏུཾ པ་སྶ་ཐ, ཏ་སྶ ‘‘ཏཱ་ཡ་ཏི ཏཱ་ཎ’’ནྟི རཱུ་པཱ་ནི. ཨུ་བྷ་ཡེ་སཾ ཀྲི་ཡཱ་པ་དཾ ས་མཾ. ཨཀཱ་རཡཀཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ནཱ་ན་ཏྟཾ, ནཱ་མི་ཀ་པ་དཱ་ནི པ་ན ཝི་ས་དི་སཱ་ནི ‘‘ཏཱ་ཡ་ནཾ, ཏཱ་ཎ’’ནྟི.
ཙཱ་ཡུ པཱུ་ཛཱ་ནི་སཱ་མ་ནེ་སུ. པཱུ་ཛཱ པཱུ་ཛ་ནཱ. ནི་སཱ་མ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ནཾ ས་ཝ་ན་ཉྩ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཨི་ངྒྷ མ་དྡི ནི་སཱ་མེ་ཧི. ནི་སཱ་མ་ཡ་ཐ སཱ་དྷ་ཝོ’’ཏི ཙ ཨཱ་དཱི་སུ ཧི ཨོ་ལོ་ཀ་ན་ས་ཝ་ནཱ་ནི ནི་སཱ་མ་ནས་དྡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་པི་ཙ ཉཱ་ཎེ་ན ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཎ་མྤི ནི་སཱ་མ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཙཱ་ཡ་ཏི, ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ན་གཱ་རེ པ་བྦ་ཛི་ཏེ, ཨ་པ་ཙེ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ཡེ. ཡེ ཝུ་དྡྷ་མ་པ་ཙཱ་ཡ་ནྟི. ཨ་པ་ཙི་ཏིཾ ད་སྶེ་ཏི. ནི་ཙྩཾ ཝུ་དྡྷཱ་པ་ཙཱ་ཡི་ནོ.
ཡཀཱ་ར་ནྟ་དྷཱ་ཏུ་རཱུ་པཱ་ནི.
ར་ཀཱ་ར་ནྟ་དྷཱ་ཏུ
རཱ ཨཱ་དཱ་ནེ. རཱ་ཏི.
རི ས་ནྟཱ་ནེ. རེ་ཏི. རེ་ཎུ. རེཎཱུ་ཏི ར་ཛོ.
རུ ག་ཏི་ཡཾ རོ་ས་ནེ ཙ. ར་ཝ་ཏི, ཝི་ར་ཝ་ཏི.
རུ ས་དྡེ. རོ་ཏི, ར་ཝ་ཏི. ར་ཝོ, ཨུ་པ་ར་ཝོ. རུ་ཏ་མ་ནུ་ཉྙཾ རུ་ཙི་ཡཱ ཙ པི་ཊྛི. རུ་ཏནྟི ར་ཝ་ནཾ རུ་ཏཾ, ས་དྡོ.
རེ ས་དྡེ. རཱ་ཡ་ཏི. རཱ. ར་ཏྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ རཱཏི ས་དྡོ. ར་ཏྟཱིཏི ནི་སཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་དྡ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མ་ཀཱ་ལོ. རཱ ཏི་ཡྻ་ཏི ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ར་ཏྟི.
བྲཱུ ཝི་ཡ་ཏྟི་ཡཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡཾ. ཨ་པི ཧ་ནྟྭཱ ཧ་ཏོ བྲཱུ་ཏི.
བྲ་ཝཱི་ཏི, བྲུ་ནྟི. བྲཱུ་སི, བྲཱུ་ཐ. བྲཱུ་མི, བྲཱུ་མ. བྲཱུ་ཏེ, བྲུ་ཝ་ནྟེ. བྲཱུ་སེ, བྲུ་ཝ྄ཧེ. བྲུ་ཝེ, བྲུ་མྷེ.
བྲཱུ་ཏུ, བྲུ་ཝི་ཏུ, བྲུ་ཝ་ནྟུ. བྲཱུ་ཧི, བྲཱུ་ཐ. བྲཱུ་མི, བྲཱུ་མ. བྲཱུ་ཏཾ, བྲུ་ཝ་ནྟཾ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་མྦ་ཊྛ་སུ་ཏྟེ ‘‘པུ་ན བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ བྲུ་ཝི་ཏཱུ’’ཏི པཱ་ལི༹་ད་སྶ་ན་ཏོ ‘‘བྲུ་ཝི་ཏཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠཱ་པི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ན་ཡོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
བྲུ་ཝེ་ཡྻ, བྲུ་ཝེ, བྲུ་ཝེ་ཡྻུཾ. བྲུ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, བྲུ་ཝེ་ཡྻཱ་ཐ. བྲུ་ཝེ་ཡྻཱ་མི, བྲུ་ཝེ་ཡྻཱ་མ. བྲུ་ཝེ་ཐ, བྲུ་ཝེ་རཾ. བྲུ་ཝེ་ཐོ, བྲུ་ཝེ་ཡྻཱ་ཝ྄ཧོ. བྲུ་ཝེ་ཡྻཾ. བྲུ་ཝེ་ཡྻཱ་མྷེ.
པ་བྲཱུ་ཏི. ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཏི. པ་བྲཱུ་ཏུ, ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཏུ. པ་བྲུ་ཝེ་ཡྻ, ཨ་ནུ་བྲུ་ཝེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ པ་ཨ་ནུཨུ་པ་ས་གྒེ་ཧི་པི ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ པ་ད་མཱ་ལཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ.
ཨཱ་ཧ, ཨཱ་ཧུ. བྲ་ཝེ, བྲ་ཝི་ཏྠ, བྲ་ཝི་རེ. བྲ་ཝི་ཏྠོ, བྲ་ཝི་ཝ྄ཧོ. བྲ་ཝིཾ, བྲ་ཝི་མྷེ. པ་རོ་ཀྑཱ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི.
ཨ་བྲ་ཝཱ, ཨ་བྲ་ཝཱུ. ཨ་བྲ་ཝོ, ཨ་བྲ་ཝ་ཏྠ. ཨ་བྲ་ཝཾ, ཨ་བྲ་ཝ་མྷཱ. ཨ་བྲ་ཝ་ཏྠ, ཨ་བྲ་ཝ་ཏྠུཾ. ཨ་བྲ་ཝ་སེ, ཨ་བྲ་ཝ྄ཧཾ. ཨ་བྲ་ཝིཾ, ཨ་བྲ་ཝི་མྷ་སེ. ཧི་ཡྻ་ཏྟ་ནཱི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི.
ཨ་བྲ་ཝི, ཨ་བྲ་ཝུཾ. ཨ་བྲ་ཝོ, ཨ་བྲ་ཝི་ཏྠ. ཨ་བྲ་ཝིཾ, ཨ་བྲ་ཝི་མྷཱ. ཨ་བྲ་ཝཱ, ཨ་བྲ་ཝཱུ. ཨ་བྲ་ཝ་སེ, ཨ་བྲ་ཝི་ཝ྄ཧཾ. ཨ་བྲ་ཝཾ, ཨ་བྲ་ཝི་མྷེ. ཨ་ཛྫ་ཏ་ནཱི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི.
བྲུ་ཝི་སྶ་ཏི, བྲུ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཨ་བྲ་ཝི་སྶཱ, ཨ་བྲ་ཝི་སྶཾ་སུ. སེ་སཾ ས་བྦཾ ནེ་ཏ་བྦཾ. ཀ་མྨ་པ་དཾ ཨ་པྤ་སི་དྡྷཾ. ས་ཙེ པ་ན སི་ཡཱ, ‘‘བྲཱུ་ཡ་ཏཱི’’ཏི སི་ཡཱ ‘‘ལུ་ཡ་ཏི, ལཱུ་ཡ་ཏཱི’’ཏི པ་དཱ་ནི ཝི་ཡ.
ཛཱི་ར བྲཱུ་ཧ་ནེ. བྲཱུ་ཧ་ནཾ ཝ་ཌྜྷ་ནཾ. ཛཱི་ར་ཏི. ཛཱི་རཾ. ཛཱི་ར་མཱ་ནོ. ཛཱི་ར་ཎཾ. ཨ་པྤ་སྶུ་ཏཱ་ཡཾ པུ་རི་སོ, བ་ལི་བ་དྡོ་ཝ ཛཱི་ར་ཏི.
པཱུ་ར པཱུ་ར་ཎེ. པཱུ་ར་ཏི. པཱུ་ར་ཏོ་ཝ མ་ཧོ་ད་དྷི. ས་བྦེ པཱུ་རེ་ནྟུ ས་ངྐ་པྤཱ. པཱུ་རི་ཏུཾ, པཱུ་རི་ཏྭཱ, པཱུ་རཾ, པཱུ་རི་ཏཾ. པུ་ཎྞཾ, པ་རི་པུ་ཎྞཾ. ས་མྤུ་ཎྞཾ, པཱུ་ར་ཎཾ. པཱུ་ར་ཎོ ཀ་སྶ་པོ. ཀཱ་རི་ཏེ ‘‘པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏི, པཱུ་ར་ཡ་ཏི, པཱུ་རཱ་པེ་ཏི, པཱུ་རཱ་པ་ཡ་ཏི. པཱུ་རེ་ཏྭཱ, པཱུ་ར་ཡི་ཏྭཱ, པཱུ་རཱ་པེ་ཏྭཱ, པཱུ་རཱ་པ་ཡི་ཏྭཱ, པ་རི་པཱུ་རེ་ཏྭཱ’’ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི བྷ་ཝ་ནྟི.
གྷོ་ར ག་ཏི་པ་ཊི་གྷཱ་ཏེ. ག་ཏི་པ་ཊི་གྷཱ་ཏཾ ག་ཏི་པ་ཊི་ཧ་ན་ནཾ. གྷོ་ར་ཏི.
དྷོ་ར ག་ཏི་ཙཱ་ཏུ་རི་ཡེ. ག་ཏི་ཙཱ་ཏུ་རི་ཡཾ ག་ཏི་ཚེ་ཀ་བྷཱ་ཝོ. དྷོ་རེ་ཏི.
ས་ར ག་ཏི་ཡཾ. ས་ར་ཏི, ཝི་ས་ར་ཏི, ཨུ་སྶ་ར་ཏི. ཨུ་སྶཱ་ར་ཎཱ. ས་རོ. སཾ་སཱ་རོ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི. ཏ་ཏྠ ས་རོཏི ར་ཧ་དོ. སཾ་སཱ་རོཏི ཝ་ཊྚཾ, ཡོ ‘‘བྷ་ཝོ’’ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཙ་ར ཙ་ར་ཎེ. ཙ་ར་ཏི, ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཨ་ནུ་ཙ་ར་ཏི, ས་ཉྩ་ར་ཏི.
ཙ་ར ག་ཏི་བྷ་ཀྑ་ནེ་སུ. ཙ་ར་ཏི, ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཨ་ནུ་ཙ་ར་ཏི, ས་ཉྩ་ར་ཏི, པ་ཊི་ཙ་ར་ཏི. ཙ་རི་ཡཱ. ཙ་རི་ཏཱ. ཙཱ་རོ. ཝི་ཙཱ་རོ. ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རོ. ཨུ་པ་ཝི་ཙཱ་རོ. ཙ་ར་ཎཾ. ཙཱ་ར་ཀོ. ཨོ་ཙ་ར་ཀོ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི.
ཏ་ཏྠ ཙ་ར་ཏཱིཏི ག་ཙྪ་ཏི, བྷ་ཀྑ་ཏི ཝཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ཙ་རནྟི པ་ད་སྶ ག་ཙྪ་ནྟོ ཁཱ་ད་ནྟོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟི ག་རཱུ. པ་ཊི་ཙ་ར་ཏཱིཏི པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏི. ཙཱ་ར་ཀོཏི ཏཾ་པ་ཝེ་སི་ཏཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁཾ ཙ་ར་ཏི བྷ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཙཱ་ར་ཀོ, རོ་དྷོ. ཨོ་ཙ་ར་ཀོཏི ཨ་དྷོ་ཙཱ་རཱི. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི དཱ་ན་མྤི ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་མྤི སི་ཀྑཱ་པ་ད་མྤི བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རོ་པི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་པི མེ་ཐུ་ན་ཝི་ར་ཏི་པི ས་དཱ་ར་ས་ནྟོ་སོ་པི ཨུ་པོ་ས་ཐོ་པི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ་པི ས་ཀ་ལཾ སཱ་ས་ན་མྤི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཀི་ནྟེ ཝ་ཏཾ ཀིཾ པ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ,
ཀི་སྶ སུ་ཙི་ཎྞ་སྶ ཨ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀོ;
ཨི་དྡྷི་ཛུ་ཏི་བ་ལ་ཝཱི་རི་ཡཱུ་པ་པ་ཏྟི,
ཨི་ད་ཉྩ ཏེ ནཱ་ག མ་ཧཱ་ཝི་མཱ་ནཾ.
ཨ་ཧ་ཉྩ བྷ་རི་ཡཱ ཙ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ,
ས་དྡྷཱ ཨུ་བྷོ དཱ་ན་པ་ཏཱི ཨ་ཧུ་མྷཱ;
ཨོ་པཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ མེ གྷ་རཾ ཏ་དཱ་སི,
ས་ནྟ་པྤི་ཏཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཙ.
ཏཾ མེ ཝ་ཏཾ ཏཾ པ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ,
ཏ་སྶ སུ་ཙི་ཎྞ་སྶ ཨ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀོ;
ཨི་དྡྷི་ཛུ་ཏི་བ་ལ་ཝཱི་རི་ཡཱུ་པ་པ་ཏྟི,
ཨི་ད་ཉྩ མེ དྷཱི་ར མ་ཧཱ་ཝི་མཱ་ན’’ནྟི
ཨི་མ་སྨི་ཉྷི པུ་ཎྞ་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀེ དཱ་ནཾ ‘‘བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཀེ་ན པཱ་ཎི ཀཱ་མ་ད་དོ, ཀེ་ན པཱ་ཎི མ་དྷུ་སྶ་ཝོ;
ཀེ་ན ཏེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན, པུ་ཉྙཾ པཱ་ཎི་མྷི ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
ཏེ་ན པཱ་ཎི ཀཱ་མ་ད་དོ, ཏེ་ན པཱ་ཎི མ་དྷུ་སྶ་ཝོ;
ཏེ་ན མེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན, པུ་ཉྙཾ པཱ་ཎི་མྷི ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི
ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ངྐུ་ར་པེ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་མྷི ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཾ ‘‘བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨི་དཾ ཁོ ཏཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཏི་ཏྟི་རི་ཡཾ ནཱ་མ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཏི་ཏྟི་ར་ཛཱ་ཏ་ཀེ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ‘‘བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཏཾ ཁོ པ་ན པ་ཉྩ་སི་ཁ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ནེ་ཝ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ…པེ… ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ མ་ཧཱ་གོ་ཝི་ནྡ་སུ་ཏྟེ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ ‘‘བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ‘‘ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྨིཾ, ས་ཧ་སྶཾ མ་ཙྩུ་ཧཱ་ཡི་ནོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ‘‘བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ‘‘པ་རེ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, མ་ཡ་མེ་ཏྠ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་ལླེ་ཁ་སུ་ཏྟེ མེ་ཐུ་ན་ཝི་ར་ཏི ‘‘བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཱ.
མ་ཡ་ཉྩ བྷ་རི་ཡཱ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མཱ་མ,
ཨ་མྷེ ཙ བྷ་རི་ཡཱ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟི;
ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏཱ་ཧ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རཱ་མ;
ཏ་སྨཱ ཧི ཨ་མྷཾ ད་ཧ་རཱ ན མཱི་ཡ་རེ’’ཏི
མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་པཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀེ ས་དཱ་ར་ས་ནྟོ་སོ ‘‘བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟོ.
ཧཱི་ནེ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན, ཁ་ཏྟི་ཡེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི;
མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་ན ཙ དེ་ཝེ་སུ, ཨུ་ཏྟ་མེ་ན ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི
ཨེ་ཝཾ ནི་མི་ཛཱ་ཏ་ཀེ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ‘‘བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟོ. ‘‘ཨི་དཾ ཁོ པ་ན པ་ཉྩ་སི་ཁ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ…པེ… ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ’’ཏི མ་ཧཱ་གོ་ཝི་ནྡ་སུ་ཏྟ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ‘‘བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟོ. ‘‘ཏ་ཡི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨི་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཕཱི་ཏ་ཉྩ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀཾ བཱ་ཧུ་ཛ་ཉྙཾ པུ་ཐུ་བྷཱུ་ཏཾ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ མ་ནུ་སྶེ་ཧི སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏ’’ནྟི པཱ་སཱ་དི་ཀ་སུ་ཏྟེ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྒ་ཧཾ ས་ཀ་ལཾ སཱ་ས་ནཾ ‘‘བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨ་པི ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནཱ་ནཾ, ཕ་ལཱ་སཱ་ཝ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི;
ཝི་པ་ཀྐ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡོ་སྨི, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཧི གཱ་མ་ཎཱི’’ཏི
ཨེ་ཏྠ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ‘‘བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟོ. ཨི་ཙྩེ་ཝཾ –
དཱ་ནཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཊི་ཡ་ཉྩ, སི་ཀྑཱ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་ཀཱ;
དྷ་མྨ་ཀྑཱ་ནཾ མེ་ཐུ་ན་ཏཱ-ཝི་ར་ཏི ཙ ཨུ་པོ་ས་ཐོ.
ས་དཱ་རེ་སུ ཙ ས་ནྟོ་སོ, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཙ སཱ་ས་ནཾ;
ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཙི་མེ བྲ་ཧྨ-ཙ་རི་ཡས་དྡེ་ན ཝུ་ཙྩ་རེ.
ཧུ་ར ཀོ་ཊི་ལླེ. ཧུ་ར་ཏི.
ས་ར ས་དྡོ་པ་ཏཱ་པེ་སུ. ས་ར་ཏི. ས་རོ, ས་ར་ཎཾ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ས་རོཏི ས་དྡོ་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨུ་སུ་པི. ས་ར་ཎནྟི ས་ར་ཏི ཨུ་པ་ཏཱ་པེ་ཏི ཧིཾ་ས་ཏི ས་ར་ཎ་ག་ཏཱ་ནཾ ཏེ་ནེ་ཝ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ན བྷ་ཡཾ ས་ནྟཱ་པཾ དུ་ཀྑཾ དུ་གྒ་ཏིཾ པ་རི་ཀི་ལེ་ས་ཉྩཱ་ཏི ས་ར་ཎཾ, བུ་དྡྷཱ་དི་ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ར་ཎ་མི་ད’’ནྟི ས་ར་ནྟི ཙི་ནྟེ་ནྟི, ཏཾ ཏ་ཏྠ ཙ ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪ་ར་ནྟི ག་ཙྪ་ནྟི ཙཱ་ཏི་པི ས་ར་ཎཾ.
ས་ར ཙི་ནྟཱ་ཡཾ. ས་ར་ཏི, སུ་ས་ར་ཏི ཨི་ཙྩ་པི པ་ཡོ་གོ. ཨ་པྤ་ཀྑ་རཱ་ན་ཉྷི བ་ཧུ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝོ ཙ ཧོ་ཏི, ཡ་ཐཱ ‘‘དྭེ, དུ་ཝེ, ཏ་ཎྷཱ ཏ་སི་ཎཱ, པ་མྷཾ, པ་ཁུ་མ’’ནྟི. ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, པ་ཊི་སྶ་ར་ཏི. ས་ར་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ཡ ས་ཏྟཱ, ས་ཡཾ ཝཱ ས་ར་ཏི, ས་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཨེ་ཏ་ནྟི ས་ཏི. ཨ་ནུ་སྶ་ཏི, པ་ཊི་སྶ་ཏི. ས་ར་ཏཱི་ཏི ས་ཏོ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་ར་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་སྶ་ཏོ.
དྭ་ར སཾ་ཝ་ར་ཎེ. སཾ་ཝ་ར་ཎཾ ར་ཀྑ་ཎཱ. དྭ་ར་ཏི. དྭཱ་རཾ. དྭི་ས་དྡཱུ་པ་པ་ད་ཨ་ར་དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན་པི ཨི་དཾ རཱུ་པཾ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཏྲི་མཱ་ནི ནི་བྦ་ཙ་ནཱ་ནི – དྭ་ར་ནྟི སཾ་ཝ་ར་ནྟི ར་ཀྑ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི དྭཱ་རཾ, ཨ་ཐ ཝཱ དྭེ ཀ་ཝཱ་ཊཱ ཨ་ར་ནྟི ག་ཙྪ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི་པི དྭཱ་རནྟི. གེ་ཧ་དྭཱ་ར་མྤི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རཱ་དཱི་ནི་པི ཨུ་པཱ་ཡོ་པི དྭཱ་ར་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པཱ་ལི༹་ཡཾ ཏུ ‘‘དྭཱ་རཾ དྭཱ་རཱ’’ཏི ཙ ཨི་ཏྠི་ན་པུཾ་ས་ཀ་ཝ་སེ་ན དྭཱ་རས་དྡོ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘དྭཱ་ར་མྤི སུ་ར་ཀྑི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཙ ‘‘དྭཱ་རཱ་པེ་སཱ’’ཏི ཙ ཏ་སྶ དྭི་ལི་ངྒ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ.
ག་ར གྷ་ར སེ་ཙ་ནེ. ག་ར་ཏི. གྷ་ར་ཏི. གྷ་རཾ.
དྷཱུ་ར ཧུ་ཙྪ་ནེ. ཧུ་ཙྪ་ན ཀོ་ཊི་ལླཾ. དྷཱུ་ར་ཏི.
ཏ་ར པླ་ཝ་ན་ས་ར་ཎེ་སུ. ཏ་ར་ཏི. ཏ་ར་ཎཾ. ཏི་ཏྠཾ. ཏི་ཎྞོ. ཨུ་ཏྟི་ཎྞོ. ཨོ་ཏི་ཎྞོ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི. ཏ་ཏྠ ཏ་ར་ཎཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནཱ་ཝཱ, ཏ་ར་ཏི ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛེ པླ་ཝ་ཏི, ཏ་ར་ནྟི ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟི ཝཱ ན་དིཾ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠེ་ན.
ནཱ་ཝཱ པླ་ཝོ ཏ་རཾ པོ་ཏོ, ཏ་ར་ཎཾ ཨུ་ཏྟ་རཾ ཏ་ཐཱ;
ཛ་ལ་ཡཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ནི, ནཱ་ཝཱ་ནཱ་མཱ་ནི ཧོ་ནྟི ཏུ.
ཏ་ར ས་མྦྷ་མེ. ས་མྦྷ་མོ ཨ་ན་ཝ་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་ར་ཏི. ཏ་རི་ཏོ. ཏུ་ར་ངྒོ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘སོ མཱ་ས་ཁེ་ཏྟཾ ཏ་རི་ཏོ ཨ་ཝཱ་ས་རི’’ནྟི པཱ་ལི༹ ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་རི་ཏོཏི ཏུ་རི་ཏོ ས་མྦྷ་མ་ནྟོ. ཨ་ཝཱ་ས་རིནྟི ཨུ་པ་ག་ཙྪིཾ ཨུ་པ་ཝི་སིཾ ཝཱ.
ཛ་ར རོ་གེ. ཨེ་ཏྠ ཛ་ར་རོ་གོ་ཡེ་ཝ ‘‘རོ་གོ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ པ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན. ཛ་རས་དྡ་སྶ ཧི ཛ་ར་རོ་གེ པ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡ་མ་ན་ཏྠཾ ‘‘རོ་གེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཨ་ཉྙོ རོ་གོ ཨི་དྷ རོ་གས་དྡེ་ན ན ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཛ་ར་ཏི. ཛ་རོ. ས་ཛྫ་རོ. པ་ཛྫ་ར་རོ་གོ. ཛ་རེ་ན པཱི་ལི༹་ཏཱ མ་ནུ་སྶཱ. ཡ་ཏྠ ཏུ ཨ་ཡཾ ཝ་ཡོ་ཧཱ་ནི་ཝཱ་ཙ་ཀོ, ཏ་ཏྠ པ་ཡོ་གེ ‘‘ཛཱི་ར་ཏི, ཛ་རཱ’’ཏི ཙ་སྶ རཱུ་པཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི.
ད་ར བྷ་ཡེ. ད་ར་ཏི. ད་རཱི. ‘‘བཱི་ལཱ་ས་ཡཱ ད་རཱི་ས་ཡཱ’’ཏི ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ད་རཱིཏི བྷཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ད་རཱི.
ད་ར ཨཱ་ད་རཱ་ནཱ་ད་རེ་སུ. ད་ར་ཏི, ཨཱ་ད་ར་ཏི, ཨ་ནཱ་ད་ར་ཏི. ཨཱ་ད་རོ, ཨ་ནཱ་ད་རོ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ད་ར་ཏཱིཏི ད་རཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཙ ཨ་ནཱ་ད་རཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཙ ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨཱ་ར་ཀཱས་དྡོ དཱུ་རཱ་ས་ནྣ་ཝཱ་ཙ་ཀོ, ཏ་ཐཱ་ཡ་མྤི ད་རདྷཱ་ཏུ ཨཱ་ད་རཱ་ནཱ་ད་ར་ཝཱ་ཙ་ཀོ ད་ཊྛ་བྦོ. ད་རས་དྡོ ཙ ཀཱ་ཡ་ད་ར་ཐེ ཙི་ཏྟ་ད་ར་ཐེ ཀི་ལེ་ས་ད་ར་ཐེ ཙ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི –
ཨཱ་དི་ཏྟཾ ཝ་ཏ མཾ ས་ནྟཾ, གྷ་ཏ་སི་ཏྟཾ་ཝ པཱ་ཝ་ཀཾ;
ཝཱ་རི་ནཱ ཝི་ཡ ཨོ་སི་ཉྩི, ས་བྦཾ ནི་བྦཱ་པ་ཡེ ད་ར’’ནྟི
ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ཡ་ད་ར་ཐེ ཙི་ཏྟ་ད་ར་ཐེ ཙ ཝ་ཏྟ་ཏི. ‘‘ཝཱི་ཏ་དྡ་རོ ཝཱི་ཏ་སོ་ཀོ ཝཱི་ཏ་ས་ལློ, ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་སི བུ་དྡྷོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཀི་ལེ་ས་ད་ར་ཐེ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཝཱི་ཏ་དྡ་རོཏི ཧི ཨ་གྒ་མ་གྒེ་ན ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ཝི་ག་ཏ་ཀི་ལེ་ས་ད་ར་ཐོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ན་ར ན་ཡ་ནེ. ན་ར་ཏི. ན་རོ, ནཱ་རཱི.
ཨེ་ཏྠ ན་རོཏི པུ་རི་སོ. སོ ཧི ན་ར་ཏི ནེ་ཏཱི་ཏི ན་རོ. ཡ་ཐཱ པ་ཋ་མ་པ་ཀ་ཏི་བྷཱུ་ཏོ ས་ཏྟོ ད་ཏ་རཱ་ཡ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ སེ་ཊྛ་ཊྛེ་ན པུ་རི ཨུ་ཙྩཱ་ཊྛཱ་ནེ སེ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི པུ་རི་སོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ན་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ན་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏོ་པི ཧི པུ་གྒ་ལོ མཱ་ཏུ་ཛེ་ཊྛ་བྷ་གི་ནཱི་ནཾ ནེ་ཏུ་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏི, པ་གེ་ཝ ཨི་ཏ་རོ ཨི་ཏ་རཱ་སཾ. ནཱ་རཱིཏི ན་རེ་ན ཡོ་ག་ཏོ, ན་ར་སྶཱ་ཡ་ནྟི ཝཱ ནཱ་རཱི. ཨ་པ་ར་མྤེ་ཏྠ ན་རས་དྡ་སྶ ནི་བྦ་ཙ་ནཾ, ན་རི་ཡ་ཏི ས་ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ན ནི་ཡྻ་ཏཱི་ཏི ན་རོ, ས་ཏྟོ མ་ནུ་སྶོ ཝཱ. ‘‘ཀ་མྨེ་ན ནི་ཡྻ་ཏེ་ཨོ ལོ་ཀོ’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ན་རས་དྡ་སྶ ཏཱ་ཝ པུ་རི་ས་ཝ་ཙ་ནེ ‘‘ན་རཱ ཙ ཨ་ཐ ནཱ་རི་ཡོ’’ཏི ནི་ད་སྶ་ནཾ. ས་ཏྟ་མ་ནུ་སྶ་ཝ་ཙ་ནེ པ་ན ‘‘བུ་དྡྷོ ཨ་ཡཾ ཨེ་དི་ས་ཀོ ན་རུ་ཏྟ་མོ. ཨཱ་མོ་དི་ཏཱ ན་ར་མ་རཱུ’’ཏི ཙ ནི་ད་སྶ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ན་རོ་ཏི པུ་རི་སོ, ན་རོ་ཏི ས་ཏྟོ, ན་རོ་ཏི མ་ནུ་སྶོ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཨ་ཏྠོ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦོ.
ཧ་ར ཧ་ར་ཎེ. ཧ་ར་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ. ཧ་ར་ཏི. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཝི་ཧཱ་སི. ཝི་ཧཾ་སུ. ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི. ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཝི་ཧི་སྶ་ཏི. ཝོ་ཧ་ར་ཏི. སཾ་ཝོ་ཧ་ར་ཏི. ས་བྦོ ཧ་ར་ཏི ཝཱ. རཱུ་པི་ཡ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་རོ, རཱུ་པི་ཡ་ས་བྦོ་ཧཱ་རོ ཝཱ. པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ. པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫ་ཧཱ་རོ. ཝི་ཧཱ་རོ. ཝོ་ཧཱ་རོ. ཨ་བྷི་ཧཱ་རོ. ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ཏི. སཱ་ས་ནེ ཝི་ཧ་རཾ, ཝི་ཧ་ར་ནྟོ, ཝི་ཧ་ར་མཱ་ནོ. ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦཾ, ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ. ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ. ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཏ་ཏྠ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡནྟི ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩེ་ན པ་ཙྪཱ ཧ་རི་ཏ་བྦཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦ་ནྟི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ. པ་ཊཱིཏི ཧི ཨ་ཡཾ ས་དྡོ ‘‘པ་ཙྪཱ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ བོ་དྷེ་ཏི ‘‘ཏ་སྨིཾ པ་ཊི་པ་ཝི་ཊྛ་མྷི, ཨ་ཉྙོ ཨཱ་ག་ཉྪི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. ཝི་ཧཱ་རོཏི ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དི་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཝི་ཧཱ་རོ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་སོ. ཝི་ཧ་ར་ཎཾ ཝཱ ཝི་ཧཱ་རོ, ཝི་ཧ་ར་ཎ་ཀྲི་ཡཱ. ཝོ་ཧཱ་རོཏི བྱ་ཝ་ཧཱ་རོ་པི པ་ཎྞ་ཏྟི་པི ཝ་ཙ་ན་མྤི ཙེ་ཏ་ནཱ་པི. ཏ་ཏྠ
ཡོ ཧི ཀོ་ཙི མ་ནུ་སྶེ་སུ, ཝོ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ཏི;
ཨེ་ཝཾ ཝཱ་སེ་ཊྛ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝཱ་ཎི་ཛོ སོ ན་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི.
ཨ་ཡཾ བྱ་ཝ་ཧཱ་ར་ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ. ‘‘ས་ངྑཱ ས་མ་ཉྙཱ པ་ཉྙ་ཏྟི ཝོ་ཧཱ་རོ’’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ. ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝོ་ཧ་ར་ནྟི པ་རཱ་མ་ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ. ‘‘ཨ་ཊྛ ཨ་རི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རཱ, ཨ་ཊྛ ཨ་ན་རི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ. ཨི་ཙྩེ་ཝཾ –
བྱ་ཝ་ཧཱ་རེ ཝ་ཙ་ནེ ཙ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཙེ་ཏ་ནཱ་སུ ཙ;
ཝོ་ཧཱ་རས་དྡོ ཙ་ཏཱུ་སུ, ཨི་མེ་སྭ་ཏྠེ་སུ དི་སྶ་ཏི.
ཧ་ར ཨ་པ་ན་ཡ་ནེ. ཨ་པ་ན་ཡ་ནཾ ནཱི་ཧ་ར་ཎཾ. དོ་སཾ ཧ་ར་ཏི. ནཱི་ཧ་ར་ཏི. ནཱི་ཧཱ་རོ, པ་རི་ཧ་ར་ཏི. པ་རི་ཧཱ་རོ. ར་ཛོ་ཧ་ར་ཎཾ. ས་བྦ་དོ་ས་ཧ་རོ དྷ་མྨོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ སཱ་ས་ན་སྶ ཙ པ་ཊི་པ་ཀྑེ ཏི་ཏྠི་ཡེ ཧ་ར་ཏཱི་ཏི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ. མ་ཏྟཱ་ཝ་ཎྞ་བྷེ་དེ་ནེ་ཏྠ ‘‘པཱ་ཊི་ཧེ་རཾ པཱ་ཊི་ཧཱི་རཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ’’ནྟི ཏཱི་ཎི པ་ད་རཱུ་པཱ་ནི, བྷ་ཝ་ནྟི.
ཧ་ར ཨཱ་དཱ་ནེ. ཨ་དི་ནྣཾ ཧ་ར་ཏི. ཧ་རི་སྶ་ཏི. ཧཱ་ཧི་ཏི ཨི་ཙྩ་པ. ‘‘ཁ་རཱ་ཛི་ནཾ པ་ར སུ་ཉྩ, ཁཱ་རི་ཀཱ་ཛ་ཉྩ ཧཱ་ཧི་ཏཱི’’ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཨཱ་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཝ་ཧ་ར་ཏི, སཾ་ཧ་ར་ཏི, ཨ་པ་ཧ་ར་ཏི, ཨུ་པ་ཧ་ར་ཏི, པ་ཧ་ར་ཏི, ས་མྤ་ཧ་ར་ཏི, ས་མཱ་ཧ་ར་ཏི. མ་ནོ་ཧ་རོ པཱ་སཱ་དོ. པ་ར་སྶ་ཧ་ར་ཎཾ. ཨཱ་ཧཱ་རོ, ཨ་ཝ་ཧཱ་རོ, སཾ་ཧཱ་རོ, ཨུ་པ་ཧཱ་རོ, ས་མྤ་ཧཱ་རོ, ས་མཱ་ཧཱ་རོ. ཧ་རི་ཡྻ་ཏི, ཨཱ་ཧ་རི་ཡྻ་ཏི. ཨཱ་ཧ་རི་ཡྻ་ནྟི. ཨཱ་ཧ་ཊཾ, ཧ་རི་ཏུཾ, ཨཱ་ཧ་རི་ཏུཾ, ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ, ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ་ན. ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
དྷ་ར དྷ་ར་ཎེ. དྷ་ར་ཎཾ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏཱ. དྷ་ར་ཏི. དྷ་ར་ཏེ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ.
དྷ་ར ཨ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ནེ. ནི་བྦཱ་ནཾ ནི་ཙྩཾ དྷ་ར་ཏི.
ཁ་ར ཁ་ཡེ. ཁ་ར་ཏི. ཁ་ར་ཎཾ. ན་ཀྑ་ར་ནྟི ན ཁི་ཡྻ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི. ན་ཀྑ་ར་ནྟི ན ན་སྶ་ནྟཱི་ཏི ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ནཱིཏི པོ་རཱ་ཎཱ.
ཛཱ་ག་ར་ནི་དྡ་ཀྑ་ཡེ ཛཱ་ག་ར་ཏི. ཛཱ་ག་རོ, ཛཱ་ག་ར་ཎཾ, ཛཱ་ག་རཾ. དཱི་གྷཱ ཛཱ་ག་ར་ཏོ ར་ཏྟི. ཛཱ་ག་ར་མཱ་ནོ. ཨ་ཡ་ཉྩ དྷཱ་ཏུ ཏ་ནཱ་དིག་ཎཾ པ་ཏྭཱ ‘‘ཛཱ་ག་རོ་ཏི, པ་ཊི་ཛཱ་ག་རོ་ཏཱི’’ཏི རཱུ་པཱ་ནི ཛ་ནེ་ཏི.
ཨཱི་ར ཝ་ཙ་ནེ ག་ཏི་ཀ་མྤ་ནེ་སུ ཙ. ཨཱི་ར་ཏི. ཨཱི་རི་ཏཾ. ཨེ་རི་ཏཾ. ས་མཱི་ར་ཎོ. ཛི་ནེ་རི་ཏོ དྷ་མྨོ. ཀུ་པྤ་ནྟི ཝཱ་ཏ་སྶ་པི ཨེ་རི་ཏ་སྶ.
ཏ་ཏྠ ས་མཱི་ར་ཎོཏི ཝཱ་ཏོ. སོ ཧི ས་མཱི་ར་ཏི ཝཱ་ཡ་ཏི, ས་མཱི་རེ་ཏི ཙ རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་པ་ཎྞཱ་དཱི་ནི སུ་ཊྛུ ཀ་མྤེ་ཏཱི་ཏི ‘‘ས་མཱི་ར་ཎོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཧ་རེ ལ་ཛྫཱ་ཡཾ. ཨ་ལུ་ཏྟ་ནྟོ་ཡ་མེ་ཀཱ་ར་ནྟོ དྷཱ་ཏུ, གི་ལེ པཱི་ཏི་ཀྑ་ཡེཏི དྷཱ་ཏུ ཝི་ཡ. ཧ་རཱ་ཡ་ཏི. ཧ་རཱ་ཡ་ནཾ. ཨ་ཊྚཱི་ཡཱ་མི ཧ་རཱ་ཡཱ་མི.
ཨེ་ཏྠ ཧ་རཱ་ཡ་ཏཱིཏི ལ་ཛྫ་ཏི, ཧི་རིཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པ་ར པཱ་ལ་ན་པཱུ་ར་ཎེ་སུ. ‘‘པ་ར་ཏི, པ་ར་མོ’’ཏི་མ་སྶ རཱུ་པཱ་ནི, ན་ར ན་ཡ་ནེཏི དྷཱ་ཏུ་སྶ ‘‘ན་ར་ཏི ན་རོ’’ཏི རཱུ་པཱ་ནི ཝི་ཡ.
ཏ་ཏྠ པ་ར་ཏཱིཏི པཱ་ལེ་ཏི, པཱུ་ར་ཏི ཝཱ. སུ་དྡྷ་ཀ་ཏྟུ་ཝ་སེ་ནི་དཾ པ་དཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟུ་ཝ་སེ་ན ཧི ‘‘པཱ་རེ་ཏི པཱ་ར་ཡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི རཱུ་པཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི. པ་ར་མོཏི པཱ་ལ་ཀོ པཱུ་ར་ཀོ ཝཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘པཱ་ར་མཱི’’ཏི པ་དཾ ཨེ་ཏ་སྶ་ཏྠ་སྶ སཱ་དྷ་ཀཾ. ཏ་ཐཱ ཧི པཱ་ར་མཱིཏི པ་ར་ཏི, པཱ་རེ་ཏི ཙཱ་ཏི པ་ར་མོ, དཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ གུ་ཎཱ་ནཾ པཱ་ལ་ཀོ པཱུ་ར་ཀོ ཙ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟོ. པ་ར་མ་སྶ ཨི་དཾ, པ་ར་མ་སྶ ཝཱ བྷཱ་ཝོ, ཀ་མྨཾ ཝཱ པཱ་ར་མཱི, དཱ་ནཱ་དི་ཀྲི་ཡཱ. ག་རཱུ་ཧི པ་ན ‘‘པཱུ་རེ་ཏཱི་ཏི པ་ར་མོ, དཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ གུ་ཎཱ་ནཾ པཱུ་ར་ཀོ པཱ་ལ་ཀོ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཝཱི་མཾ་སི་ཏ་བཾ.
ཝ་ར ཝ་ར་ཎེ. ཝ་ར་ཏི. ཝཱ་ར་ཎོ, ཝ་རུ་ཎོ.
གི་ར ནི་གྒི་ར་ཎོ. ནི་གྒི་ར་ཎཾ པ་གྒྷ་ར་ཎཾ. གི་ར་ཏི, གི་རི.
ཨེ་ཏྠ གི་རཱིཏི པ་བྦ་ཏཱ, ཡོ ‘སེ་ལོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ནཱ་མེ་ཧི ཀ་ཐི་ཡ་ཏི. སོ ཧི ས་ནྡྷི་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི པ་བྦེ་ཧི ཙི་ཏ་ཏྟཱ པ་བྦ་མ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི པ་བྦ་ཏོ. ཧི་མ་ཝ་མ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཛ་ལ་སྶ སཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ བྷེ་ས་ཛྫཱ་དི་ཝ་ཏྠཱུ་ན་ཉྩ གི་ར་ཎ་ཏོ གི་རཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨི་མཱ་ནི པ་ན་སྶ ནཱ་མཱ་ནི –