༦. ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་ཀ་ཎྜ
བྷཱུ་ཝཱ་དི་ག་ཎ
ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝི་དྷཱ་ན
ཨ་ཐ ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ ཀྲི་ཡཱ་ཝཱ་ཙཱི་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི པ་རཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟེ.
ཏ་ཏྠ ཀྲི་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཁྱཱ་ཏཾ, ཀྲི་ཡཱ་པ་དཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ‘‘ཀཱ་ལ་ཀཱ་ར་ཀ་པུ་རི་ས་པ་རི་དཱི་པ་ཀཾ ཀྲི་ཡཱ་ལ་ཀྑ་ཎ་མཱ་ཁྱཱ་ཏི་ཀ’’ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ལོཏི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ད་ཡོ, ཀཱ་ར་ཀམི་ཏི ཀ་མྨ་ཀ་ཏྟུ་བྷཱ་ཝཱ, པུ་རི་སཱཏི པ་ཋ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མུ་ཏྟ་མཱ, ཀྲི་ཡཱཏི ག་མ་ན་པ་ཙ་ནཱ་དི་ཀོ དྷཱ་ཏྭ་ཏྠོ, ཀྲི་ཡཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་ཉྙཱ་ཎཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཀྲི་ཡཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨ་ཏི་ལི་ངྒ་ཉྩ.
ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘ཡཾ ཏི་ཀཱ་ལཾ ཏི་པུ་རི་སཾ, ཀྲི་ཡཱ་ཝཱ་ཙི ཏི་ཀཱ་ར་ཀཾ;
ཨ་ཏི་ལི་ངྒཾ དྭི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་དཱ་ཁྱཱ་ཏ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
ཀཱ་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན དྷཱ་ཏྭ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟཱི་ཏི ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ, ཏྱཱ་ད་ཡོ, ཏཱ པ་ན ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ པ་ཉྩ་མཱི ས་ཏྟ་མཱི པ་རོ་ཀྑཱ་ཧི་ཡྻ་ཏྟ་ནཱི ཨ་ཛྫ་ཏ་ནཱི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི ཀཱ་ལཱ་ཏི་པ་ཏྟི ཙཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཱ བྷ་ཝ་ནྟི.
ཀྲི་ཡཾ དྷཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི དྷཱ་ཏ་ཝོ, བྷཱུ་ཝཱ་ད་ཡོ, ཁཱ་དི་དྷཱ་ཏུ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ནྟཱ ཙ, ཏེ པ་ན ཨ་ཏྠ་ཝ་སཱ དྭི་དྷཱ བྷ་ཝ་ནྟི ས་ཀ་མྨ་ཀཱ, ཨ་ཀ་མྨ་ཀཱ ཙཱ་ཏི. ཏ་ཏྲ ས་ཀ་མྨ་ཀཱ ཡེ དྷཱ་ཏ་ཝོ་ཀ་མྨཱ་པེ་ཀྑཾ ཀྲི་ཡཾ ཝ་ད་ནྟི, ཡ་ཐཱ – ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ཏི, གཱ་མཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨོ་ད་ནཾ པ་ཙ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ, ཨ་ཀ་མྨ་ཀཱ ཡེ ཀ་མྨ་ནི་ར་པེ་ཀྑཾ ཀྲི་ཡཾ ཝ་ད་ནྟི, ཡ་ཐཱ – ཨ་ཙྪ་ཏི, སེ་ཏི, ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ.
ཏེ པ་ན ས་ཏྟ་ཝི་དྷཱ བྷ་ཝ་ནྟི ཝི་ཀ་ར་ཎ་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་དེ་ན, ཀ་ཐཾ? ཨཝི་ཀ་ར་ཎཱ བྷཱུ་ཝཱ་ད་ཡོ. ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་པུ་བྦ་ཀཨཝི་ཀ་ར་ཎཱ རུ་དྷཱ་ད་ཡོ, ཡཝི་ཀ་ར་ཎཱ དི་ཝཱ་ད་ཡོ, ཎུཎཱ ཨུ་ཎཱཝི་ཀ་ར་ཎཱ སྭཱ་ད་ཡོ, ནཱ་པྤ་ཎྷཱཝི་ཀ་ར་ཎཱ ཀི་ཡཱ་ད་ཡོ, ཨོ་ཡི་རཝི་ཀ་ར་ཎཱ ཏ་ནཱ་ད་ཡོ, ས་ཀ་ཏྠེ ཎེ ཎ་ཡནྟཱ ཙུ་རཱ་ད་ཡོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མཾ ཨཝི་ཀ་ར་ཎེ་སུ བྷཱུ་ཝཱ་དཱི་སུ དྷཱ་ཏཱུ་སུ པ་ཋ་མ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཀ་མྨ་ཀཱ བྷཱུཨི་ཙྩེ་ཏ་སྨཱ དྷཱ་ཏུ་ཏོ ཏྱཱད་ཡོ པ་རཱ ཡོ་ཛཱི་ཡ་ནྟེ.
བྷཱུས་ཏྟཱ་ཡཾ, ‘‘བྷཱུ’’ཨི་ཙྩ་ཡཾ དྷཱ་ཏུ ས་ཏྟཱ་ཡ་མ་ཏྠེ ཝ་ཏྟ་ཏེ, ཀྲི་ཡཱ་སཱ་མ་ཉྙ་བྷཱུ་ཏེ བྷ་ཝ་ནེ ཝ་ཏྟ་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
‘‘བྷཱུ’’ཨི་ཏི ཋི་ཏེ –
༤༢༤. བྷཱུ་ཝཱ་ད་ཡོ དྷཱ་ཏ་ཝོ.
བྷཱུཨི་ཙྩེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ ཡེ ཀྲི་ཡཱ་ཝཱ་ཙི་ནོ ས་དྡ་ག་ཎཱ, ཏེ དྷཱ་ཏུས་ཉྙཱ ཧོ་ནྟི. བྷཱུ ཨཱ་དི ཡེ་སཾ ཏེ བྷཱུ་ཝཱ་ད་ཡོ, ཨ་ཐ ཝཱ བྷཱུ་ཝཱ ཨཱ་དཱི པ་ཀཱ་རཱ ཡེ་སཾ ཏེ བྷཱུ་ཝཱ་ད་ཡོ.
བྷཱུ་ཝཱ་དཱི་སུ ཝ་ཀཱ་རོ་ཡཾ, ཉེ་ཡྻོ ཨཱ་ག་མ་ས་ནྡྷི་ཛོ;
བྷཱུ་ཝཱ་པྤ་ཀཱ་རཱ ཝཱ དྷཱ་ཏཱུ, ས་ཀ་མྨཱ་ཀ་མྨ་ཀ་ཏྠ་ཏོ.
‘‘ཀྭ་ཙི དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཏོ ‘‘ཀྭ་ཙཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༤༢༥. དྷཱ་ཏུ་སྶ་ནྟོ ལོ་པོ་ནེ་ཀ་སྶ་ར་སྶ.
ཨ་ནེ་ཀ་སྶ་ར་སྶ དྷཱ་ཏུ་སྶ ཨ་ནྟོ ཀྭ་ཙི ལོ་པོ ཧོ་ཏི.
ཀྭ་ཙིགྒ་ཧ་ཎཾ ‘‘མ་ཧཱི་ཡ་ཏི ས་མ་ཐོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ, ཨི་ཏི ཨ་ནེ་ཀ་སྶ་ར་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨི་དྷ དྷཱ་ཏྭ་ནྟ་ལོ་པོ ན ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏོ དྷཱ་ཏྭཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཝི་ཧི་ཏཱ་ནེ་ཀ་པྤ་ཙྩ་ཡ་པྤ་ས་ངྒེ ‘‘ཝ་ཏྟི་ཙྪཱ་ནུ་པུ་བྦི་ཀཱ ས་དྡ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ –
༤༢༦. ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཏི་ཨ་ནྟི, སི་ཐ, མི་མ, ཏེ་ཨ་ནྟེ, སེ་ཝ྄ཧེ, ཨེ་མྷེ.
ཏྱཱད་ཡོ དྭཱ་ད་ས ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཏྱཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཏྠ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱས་ཉྙཱ.
༤༢༧. ཀཱ་ལེ.
ཨ་ཡ་མ་དྷི་ཀཱ་རོ.
ཨི་ཏོ པ་རཾ ཏྱཱདི་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝི་དྷཱ་ནེ ས་བྦ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༤༢༨. ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ.
པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཀཱ་ལེ ག་མྱ་མཱ་ནེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཀཱ་ལོཏི ཙེ་ཏྠ ཀྲི་ཡཱ, ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་རོ, རཀཱ་ར་སྶ ལཀཱ་རོ, ཀཱ་ལོ.
ཏ་སྨཱ –
ཀྲི་ཡཱ་ཡ ག་མྱ་མཱ་ནཱ་ཡ, ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ཝི་དྷཱ་ན་ཏོ;
དྷཱ་ཏཱུ་ཧེ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི, སི་དྡྷཾ ཏྱཱ་དི་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ.
ཨི་དྷ པ་ན ཀཱ་ལ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ཎ་ཏྟི་པ་རི་ཀ་པྤ་ཀཱ་ལཱ་བྷི་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཚ་དྷཱ བྷི་ནྣ་ཏྟཱ ‘‘པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ’’ཏི ཝི་སེ་སེ་ཏི. ཏཾ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ, པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་བྷཱ་ཝོ, ན ཏཱ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ས་མཱི་པེ་པི, ཏ་བྦོ་ཧཱ་རཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཏོ;
ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཨ་ཏཱི་ཏེ་པི, ཏཾ་ཀཱ་ལ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪ་ཡཱ་ཏི.
ཏ་སྨིཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཝི་བྷ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ, ཏ་སྶཱ ཋཱ་ནཱ་ནི་ཡ་མེ ‘‘དྷཱ་ཏུ་ལི་ངྒེ་ཧི པ་རཱ པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི པ་རི་བྷཱ་ས་ཏོ དྷཱ་ཏུ་ཏོ པ་རཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡེ ཀ་ཏྭཱ, ཏེ་ས་མ་ནི་ཡ་མ་པྤ་ས་ངྒེ་ས་ཏི ‘‘ཝ་ཏྟི་ཙྪཱ་ནུ་པུ་བྦི་ཀཱ ས་དྡ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟཱི’’ཏི པ་ར་སྶ་པ་ད་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ –
༤༢༩. ཨ་ཐ པུ་བྦཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ཚ པ་ར་སྶ་པ་དཱ་ནི.
ཨ་ཐ ཏ་དྡྷི་ཏཱ་ན་ནྟ་རཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ་ནཾ ས་བྦཱ་སཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ཡཱ་ནི ཡཱ་ནི པུ་བྦ་ཀཱ་ནི ཚ པ་དཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མ་ཏྟཱ་ནི པ་ར་སྶ་པ་དས་ཉྙཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི་ཨཱ་དི་མྷི ཚ་ནྣཾ པ་ར་སྶ་པ་ད་ས་ཉྙཱ, པ་ར་སྶ་ཏྠཱ་ནི པ་དཱ་ནི པ་ར་སྶ་པ་དཱ་ནི, ཏ་བྦཱ་ཧུ་ལླ་ཏོ ཏ་བྦོ་ཧཱ་རོ.
‘‘དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཎེ ཎ་ཡ’’ཨི་ཙྩཱ་དི་ཏོ ‘‘དྷཱ་ཏཱུ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ –
༤༣༠. ཀ་ཏྟ་རི པ་ར་སྶ་པ་དཾ.
ཀ་ཏྟ་རིཀཱ་ར་ཀེ ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻེ ས་བྦ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི པ་ར་སྶ་པ་དཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་ར་སྶ་པ་དཾ ཀ་ཏྭཱ, ཏ་སྶཱ་པྱ་ནི་ཡ་མ་པྤ་ས་ངྒེ ཝ་ཏྟི་ཙྪཱ་ཝ་སཱ –
ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ན ‘‘པ་ར་སྶ་པ་དཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དཱ་ན’’ནྟི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༤༣༡. དྭེ དྭེ པ་ཋ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སཱ.
ཏཱ་སཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ པ་ར་སྶ་པ་དཱ་ན’མ་ཏྟ་ནོ་པ་དཱ་ན་ཉྩ དྭེ དྭེ ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ པ་ཋ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སས་ཉྙཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏཾ ཡ་ཐཱ? ཏི ཨ་ནྟིཨི་ཏི པ་ཋ་མ་པུ་རི་སཱ, སི ཐཨི་ཏི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་སཱ, མི མཨི་ཏི ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སཱ. ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དེ་སུ་པི ཏེ ཨ་ནྟེཨི་ཏི པ་ཋ་མ་པུ་རི་སཱ, སེ ཝ྄ཧེཨི་ཏི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་སཱ, ཨེ མྷེཨི་ཏི ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སཱ. ཨེ་ཝཾ སེ་སཱ་སུ ས་ཏྟ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟཱི་སུ་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཚ་ནྣ་ཝུ་ཏི་ཝི་དྷེ ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་པ་དེ དྭ་ཏྟིཾ་ས དྭ་ཏྟིཾ་ས པ་ཋ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་པ་ར་སྶ་པ་དཱ་དི་མྷི དྭི་ནྣཾ པ་ཋ་མ་པུ་རི་ས་ས་ཉྙཱ.
༤༣༢. ནཱ་མ་མྷི པ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི་ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ པ་ཋ་མོ.
ཏུ་མྷཱ་མྷས་དྡ་ཝ་ཛྫི་ཏེ ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ སཱ་དྷ་ཀ་ཝཱ་ཙ་ཀེ ནཱ་མ་མྷི པ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ཨ་པྤ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི པ་ཋ་མ་པུ་རི་སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་ཋ་མ་པུ་རི་སཾ ཀ་ཏྭཱ, ཏ་སྶཱ་པྱ་ནི་ཡ་མ་པྤ་ས་ངྒེ ཀྲི་ཡཱ་སཱ་དྷ་ཀ་སྶ ཀ་ཏྟུ་ནོ ཨེ་ཀ་ཏྟེ ཝ་ཏྟུ་མི་ཙྪི་ཏེ ‘‘ཨེ་ཀ་མྷི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་པ་ར་སྶ་པ་ད་པ་ཋ་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཏི.
‘‘པ་རོ, པ་ཙྩ་ཡོ, དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི ཙ ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ, ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཏྟ་རི ཙཱ’’ཏི ཨི་ཏོ ‘‘ཀ་ཏྟ་རཱི’’ཏི ཝི་ཀ་ར་ཎ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཝི་དྷཱ་ནེ ས་བྦ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༤༣༣. བྷཱུ་ཝཱ་དི་ཏོ ཨ.
བྷཱུཨི་ཙྩེ་ཝ་མཱ་དི་ཏོ དྷཱ་ཏུ་ག་ཎ་ཏོ པ་རོ ཨཔ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི ཀ་ཏྟ་རི ཝི་ཧི་ཏེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟི་པྤ་ཙྩ་ཡེ་སུ པ་རེ་སུ. ས་བྦ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་མྷི་ཡེ་ཝཱ་ཡ་མི་སྶ་ཏེ.
‘‘ཨ་སཾ་ཡོ་ག་ནྟ་སྶ, ཝུ་དྡྷཱི’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༤༣༤. ཨ་ཉྙེ་སུ ཙ.
ཀཱ་རི་ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཨ་སཾ་ཡོ་ག་ནྟཱ་ནཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཝུ་དྡྷི ཧོ་ཏི. ཙགྒ་ཧ་ཎེ་ན ཎུཔྤ་ཙྩ་ཡ་སྶཱ་པི ཝུ་དྡྷི ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘གྷ་ཊཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ’’ཏི ཨི་ཏོ ཝཱས་དྡོ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ, སོ ཙ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏ་ཝི་བྷཱ་ས་ཏྠོ. ཏེ་ན –
ཨི་ཝ་ཎྞུ་ཝ་ཎྞ་ནྟཱ་ན་ཉྩ, ལ་ཧཱུ་པ་ནྟཱ་ན དྷཱ་ཏུ་ནཾ;
ཨི་ཝ་ཎྞུ་ཝ་ཎྞཱ་ན་མེ་ཝ, ཝུ་དྡྷི ཧོ་ཏི པ་ར་སྶ ན.
ཡུ་ཝ་ཎྞཱ་ན་མྤི ཡ ཎུ ཎཱ-ནཱ་ནི་ཊྛཱ་དཱི་སུ ཝུ་དྡྷི ན;
ཏུ་དཱ་དི་སྶཱ་ཝི་ཀ་ར་ཎེ, ན ཚེ་ཏྭཱ་དཱི་སུ ཝཱ སི་ཡཱ.
ཏ་སྶཱ་པྱ་ནི་ཡ་མ་པྤ་ས་ངྒེ – ‘‘ཨ་ཡུ་ཝ་ཎྞཱ་ན་ཉྩཱ་ཡོ ཝུ་དྡྷཱི’’ཏི པ་རི་བྷཱ་ས་ཏོ ཨཱུཀཱ་རསྶོཀཱ་རོ ཝུ་དྡྷི.
ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ན ‘‘དྷཱ་ཏཱུ་ན’’ནྟི ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༤༣༥. ཨོ ཨ་ཝ ས་རེ.
ཨོཀཱ་ར་སྶ དྷཱ་ཏྭ་ནྟ་སྶ ས་རེ པ་རེ ཨ་ཝཱདེ་སོ ཧོ་ཏི. ‘‘ས་ར་ལོ་པོ མཱ་དེ་ས’’ཨི་ཙྩཱ་དི་ནཱ ས་ར་ལོ་པཱ་དི་མྷི ཀ་ཏེ ‘‘ན་ཡེ པ་རཾ ཡུ་ཏྟེ’’ཏི པ་ར་ན་ཡ་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ.
སོ པུ་རི་སོ སཱ་དྷུ བྷ་ཝ་ཏི, སཱ ཀ་ཉྙཱ སཱ་དྷུ བྷ་ཝ་ཏི, ཏཾ ཙི་ཏྟཾ སཱ་དྷུ བྷ་ཝ་ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཧི –
ཀ་ཏྟུ་ནོ་བྷི་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་ཝ, ཨཱ་ཁྱཱ་ཏེ་ན ན ཀ་ཏྟ་རི;
ཏ་ཏི་ཡཱ པ་ཋ་མཱ ཧོ་ཏི, ལི་ངྒ་ཏྠཾ པ་ན་པེ་ཀྑི་ཡ.
ས་ཏི་པི ཀྲི་ཡཱ་ཡེ་ཀ་ཏྟེ ཀ་ཏྟཱུ་ནཾ བ་ཧུ་ཏྟཱ ‘‘བ་ཧུ་མྷི ཝ་ཏྟ་བྦེ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་པ་ར་སྶ་པ་ད་པ་ཋ་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནྟི, པུ་རེ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཝུ་དྡྷི་ཨ་ཝཱ་དེ་སཱ, ས་ར་ལོ་པཱ་དི. ཏེ པུ་རི་སཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་པྤ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི བྷ་ཝ་ཏི, བྷ་ཝ་ནྟི.
‘‘པ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི, ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༤༣༦. ཏུ་མྷེ མ་ཛ྄ཛྷི་མོ.
ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ ཏུ་མྷས་དྡེ པ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ཨ་པྤ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི མ་ཛ྄ཛྷི་མཔུ་རི་སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་པ་ར་སྶ་པ་ད་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾསི, སེ་སཾ པུ་རི་མ་ས་མཾ. ཏྭཾ བྷ་ཝ་སི, ཏུ་མྷེ བྷ་ཝ་ཐ, ཨ་པྤ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི བྷ་ཝ་སི, བྷ་ཝ་ཐ.
ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎེཏི ཀི་མ་ཏྠཾ? ཏ་ཡཱ པ་ཙྩ་ཏེ ཨོ་ད་ནོ.
ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝཱ་དྷི་ཀཱ་རེ –
༤༣༧. ཨ་མྷེ ཨུ་ཏྟ་མོ.
ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ ཨ་མྷས་དྡེ པ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ཨ་པྤ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨུ་ཏྟ་མཔུ་རི་སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་པ་ར་སྶ་པ་ད་ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ མི, ཨཔྤ་ཙྩ་ཡ་ཝུ་དྡྷིཨ་ཝཱདེ་སཱ.
༤༣༨. ཨ་ཀཱ་རོ དཱི་གྷཾ ཧི་མི་མེ་སུ.
ཨཀཱ་རོ དཱི་གྷམཱ་པ་ཛྫ་ཏེ ཧི་མི་མཨི་ཙྩེ་ཏཱ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟཱི་སུ. ཨ་ཧཾ བྷ་ཝཱ་མི, མ་ཡཾ བྷ་ཝཱ་མ. བྷ་ཝཱ་མི, བྷ་ཝཱ་མ.
‘‘ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ, ཚཱ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༤༣༩. པ་རཱ་ཎྱ་ཏྟ་ནོ་པ་དཱ་ནི.
ས་བྦཱ་སཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ཡཱ་ནི ཡཱ་ནི པ་རཱ་ནི ཚ པ་དཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དས་ཉྙཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཏེཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་ད་ས་ཉྙཱ.
‘‘དྷཱ་ཏཱུ་ཧི, ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དཱ་ནཱི’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༤༤༠. ཀ་ཏྟ་རི ཙ.
ཀ་ཏྟ་རི ཙ ཀཱ་ར་ཀེ ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻེ དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཙགྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏྠ་ཙི ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ, སེ་སཾ པ་ར་སྶ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. བྷ་ཝ་ཏེ, བྷ་ཝ་ནྟེ, བྷ་ཝ་སེ, བྷ་ཝ་ཝ྄ཧེ, བྷ་ཝེ, བྷ་ཝཱ་མྷེ.
པ་ཙ པཱ་ཀེ, དྷཱ་ཏུ་ས་ཉྙཱ་ཡཾ དྷཱ་ཏྭ་ནྟ་ལོ་པོ, ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཏྱཱདྱུ་པྤ་ཏྟི, ཨི་ཝ་ཎྞུ་ཝ་ཎྞཱ་ན་མ་བྷཱ་ཝཱ ཝུ་དྡྷི་ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཝེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ. སོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨོ་ད་ནཾ པ་ཙ་ཏི, པ་ཙ་ནྟི, པ་ཙ་སི, པ་ཙ་ཐ, པ་ཙཱ་མི, པ་ཙཱ་མ, སོ ཨོ་ད་ནཾ པ་ཙ་ཏེ, ཏེ པ་ཙ་ནྟེ, ཏྭཾ པ་ཙ་སེ, ཏུ་མྷེ པ་ཙ་ཝ྄ཧེ, ཨ་ཧཾ པ་ཙེ, མ་ཡཾ པ་ཙཱ་མྷེ.
པ་ཋ་མ་པུ་རི་སཱ་དཱི་ན་མེ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་པྤ་ཝ་ཏྟི་པྤ་ས་ངྒེ པ་རི་བྷཱ་ས་མཱ་ཧ –
༤༤༡. ས་བྦེ་ས་མེ་ཀཱ་བྷི་དྷཱ་ནེ པ་རོ པུ་རི་སོ.
ས་བྦེ་སཾ པ་ཋ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནཾ, པ་ཋ་མུ་ཏྟ་མཱ་ནཾ, མ་ཛ྄ཛྷི་མུ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ཝཱ པུ་རི་སཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ་བྷི་དྷཱ་ནེ ཀཱ་ཏ་བྦེ པ་རོ པུ་རི་སོ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཀ་ཀཱ་ལཱ་ན་མེ་ཝཱ་བྷི་དྷཱ་ནེ ཙཱ་ཡཾ. སོ ཙ པ་ཙ་ཏི, ཏྭ་ཉྩ པ་ཙ་སཱི་ཏི པ་རི་ཡཱ་ཡ་པྤ་ས་ངྒེ ཏུ་མྷེ པ་ཙ་ཐཱཏི བྷ་ཝ་ཏི. ཨེ་ཝཾ སོ ཙ པ་ཙ་ཏི, ཨ་ཧ་ཉྩ པ་ཙཱ་མཱི་ཏི མ་ཡཾ པ་ཙཱ་མ, ཏ་ཐཱ ཏྭ་ཉྩ པ་ཙ་སི, ཨ་ཧ་ཉྩ པ་ཙཱ་མི, མ་ཡཾ པ་ཙཱ་མ, སོ ཙ པ་ཙ་ཏི, ཏྭ་ཉྩ པ་ཙ་སི, ཨ་ཧ་ཉྩ པ་ཙཱ་མི, མ་ཡཾ པ་ཙཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
ཨེ་ཀཱ་བྷི་དྷཱ་ནེཏི ཀི་མ་ཏྠཾ? ‘‘སོ ཙ པ་ཙ་ཏི, ཏྭ་ཉྩ པ་ཙི་སྶ་སི, ཨ་ཧཾ པ་ཙིཾ’’ ཨེ་ཏྠ བྷི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏྟཱ ‘‘མ་ཡཾ པ་ཙི་མྷཱ’’ཏི ན བྷ་ཝ་ཏི.
ག་མུ ས་པྤ ག་ཏི་མྷི, པུ་རེ ཝི་ཡ དྷཱ་ཏུ་ས་ཉྙཱ་ཡཾ དྷཱ་ཏྭ་ནྟ་ལོ་པོ.
ཀ་ཏྟ་རི ཏྱཱདྱུ་པྤ་ཏྟི.
༤༤༢. ག་མི་སྶ་ནྟོ ཙྪོ ཝཱ ས་བྦཱ་སུ.
ག་མུཨི་ཙྩེ་ཏ་སྶ དྷཱ་ཏུ་སྶ་ནྟོ མཀཱ་རོ ཙྪོ ཧོ་ཏི ཝཱ ས་བྦཱ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟཱི་སུ, ས་བྦགྒ་ཧ་ཎེ་ན མཱ་ན་ནྟ ཡ ཀཱ་རི་ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཙ. ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏ་ཝི་བྷཱ་ས་ཏྠོ་ཡཾ ཝཱས་དྡོ. ཏེ་ནཱ་ཡཾ –
ཝི་དྷིཾ ནི་ཙྩ་ཉྩ ཝཱ་ས་དྡོ, མཱ་ན’ནྟེ་སུ ཏུ ཀ་ཏྟ་རི;
དཱི་པེ་ཏཱ་ནི་ཙྩ་མ་ཉྙ་ཏྠ, པ་རོ་ཀྑཱ་ཡ་མ་ས་ནྟ་ཀཾ.
ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་པ་ར་ན་ཡ་ནཱ་ནི, སོ པུ་རི་སོ གཱ་མཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏེ ག་ཙྪ་ནྟི, ‘‘ཀྭ་ཙི དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ག་རུ་པུ་བྦ་ར་སྶ་ཏོ པ་ར་སྶ པ་ཋ་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་སྶ རེ ཝཱ ཧོ་ཏི, ག་ཙྪ་རེ. ཏྭཾ ག་ཙྪ་སི, ཏུ་མྷེ ག་ཙྪ་ཐ. ཨ་ཧཾ ག་ཙྪཱ་མི, མ་ཡཾ ག་ཙྪཱ་མ.
ཙྪཱདེ་སཱ་བྷཱ་ཝེ ‘‘ལོ་པ་ཉྩེ་ཏྟ་མ་ཀཱ་རོ’’ཏི ཨཔྤ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཨེཀཱ་རོ. ག་མེ་ཏི, ག་མེ་ནྟི, ས་ར་ལོ་པོ. ག་མེ་སི, ག་མེ་ཐ. ག་མེ་མི, ག་མེ་མ.
ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དེ་པི སོ གཱ་མཾ ག་ཙྪ་ཏེ, ག་ཙྪ་ནྟེ, ག་ཙྪ་རེ. ག་ཙྪ་སེ, ག་ཙྪ་ཝ྄ཧེ. ག་ཙྪེ, ག་ཙྪཱ་མྷེ.
‘‘ཀུ་ཏོ ནུ ཏྭཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་སི, རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ས་མཱི་པེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ.
‘‘ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༤༤༣. ག་མི་སྶ གྷ་མྨཾ.
ག་མུཨི་ཙྩེ་ཏ་སྶ དྷཱ་ཏུ་སྶ ས་བྦ་སྶ གྷ་མྨཱདེ་སོ ཧོ་ཏི ཝཱ. གྷ་མྨ་ཏི, གྷ་མྨ་ནྟི ཨི་ཙྩཱ་དི.
བྷཱ་ཝ་ཀ་མྨེ་སུ པ་ན –
༤༤༤. ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དཱ་ནི བྷཱ་ཝེ ཙ ཀ་མྨ་ནི.
བྷཱ་ཝེ ཙ ཀ་མྨ་ནི ཙ ཀཱ་ར་ཀེ ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻེ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཙས་དྡེ་ན ཀ་མྨ་ཀ་ཏྟ་རི་པི. བྷ་ཝ་ནཾ བྷཱ་ཝོ, སོ ཙ ཀཱ་ར་ཀ་ནྟ་རེ་ན ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཀེ་ཝ་ལོ བྷ་ཝ་ན་ལ་ཝ་ནཱ་དི་ཀོ དྷཱ་ཏྭ་ཏྠོ. ཀ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀ་མྨཾ. ཨ་ཀ་མྨ་ཀཱ་པི དྷཱ་ཏ་ཝོ སོ་པ་ས་གྒཱ ས་ཀ་མྨ་ཀཱ་པི བྷ་ཝ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཀ་མྨ་ནི ཨ་ནུ་པུ་བྦཱ བྷཱུ་དྷཱ་ཏུ་ཏོ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཏྟ་ནོ་པ་ད་པ་ཋ་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཏེ.
‘‘དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཎེ ཎ་ཡ’’ཨི་ཙྩཱ་དི་ཏོ ‘‘དྷཱ་ཏཱུ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ –
༤༤༥. བྷཱ་ཝ་ཀ་མྨེ་སུ ཡོ.
ས་བྦ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི པ་རོ བྷཱ་ཝ་ཀ་མྨེ་སུ ཡཔྤ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་ད་ཝི་ས་ཡེ་ཝཱ་ཡ་མི་སྶ་ཏེ, ‘‘ཨ་ཉྙེ་སུ ཙཱ’’ཏི སུ་ཏྟེ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཏཝཱགྒ་ཧ་ཎེ་ན ཡཔྤ་ཙྩ་ཡེ ཝུ་དྡྷི ན བྷ་ཝ་ཏི, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ཏེ སུ་ཁཾ དེ་ཝ་ད་ཏྟེ་ན.
ཨཱ་ཁྱཱ་ཏེ་ན ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ, ཏ་ཏི་ཡཱ ཧོ་ཏི ཀ་ཏྟ་རི;
ཀ་མྨ་སྶཱ་བྷི་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ན, དུ་ཏི་ཡཱ པ་ཋ་མཱ་ཝི་དྷ.
ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ནྟེ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཏ་ཡཱ. ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་སེ ཏྭཾ དེ་ཝ་ད་ཏྟེ་ན, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ཝ྄ཧེ ཏུ་མྷེ. ཨ་ཧཾ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡེ ཏ་ཡཱ, མ་ཡཾ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡཱ་མྷེ.
‘‘ཀྭ་ཙི དྷཱ་ཏུ’’ཨི་ཙྩཱ་དི་ཏོ ‘‘ཀྭ་ཙཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ –
༤༤༦. ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དཱ་ནི པ་ར་སྶ་པ་ད་ཏྟཾ.
ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དཱ་ནི ཀྭ་ཙི པ་ར་སྶ་པ་ད་ཏྟ་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟེ, ཨ་ཀ་ཏྟ་རི་ཡེ་ཝེ་ཏཾ. ཡཀཱ་ར་སྶ དྭི་ཏྟཾ, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡྻ་ཏི མ་ཡཱ སུ་ཁཾ, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡྻ་ཏེ ཝཱ, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡྻ་ནྟི. ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡྻ་སི, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡྻ་ཐ. ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡྻཱ་མི, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡྻཱ་མ. དྭི་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ – ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ཏི, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ནྟི.
ཀྭ་ཙཱིཏི ཀིཾ? ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ཏེ.
བྷཱ་ཝེ ཨ་ད་བྦ་ཝུ་ཏྟི་ནོ བྷཱ་ཝ་སྶེ་ཀ་ཏྟཱ ཨེཀ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ, ཏ་ཉྩ པ་ཋ་མ་པུ་རི་ས་སྶེ་ཝ, བྷཱུ་ཡ་ཏེ དེ་ཝ་ད་ཏྟེ་ན, དེ་ཝ་ད་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཏི བྷ་ཝ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
པ་ཙ་དྷཱ་ཏུ་ཏོ ཀ་མྨ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དེ ཡ་པྤ་ཙྩ་ཡེ ཙ ཀ་ཏེ –
ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ན ‘‘ཡ་སྶཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ –
༤༤༧. ཏ་སྶ ཙ་ཝ་གྒ་ཡ་ཀཱ་ར་ཝ་ཀཱ་ར་ཏྟཾ ས་དྷཱ་ཏྭ་ནྟ་སྶ.
ཏ་སྶ བྷཱ་ཝ་ཀ་མྨ་ཝི་ས་ཡ་སྶ ཡཔྤ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཙཝ་གྒཡཀཱ་རཝཀཱ་ར་ཏྟཾ ཧོ་ཏི དྷཱ་ཏྭ་ནྟེ་ན ས་ཧ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨི་ཝ་ཎྞཱ་ག་མོ ཝཱ’’ཏི ཨི་ཏོ སཱི་ཧ་ག་ཏི་ཡཱ ཝཱས་དྡོ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ, སོ ཙ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏ་ཝི་བྷཱ་ས་ཏྠོ. ཏེ་ན –
ཙ་ཝ་གྒོ ཙ ཏ ཝ་གྒཱ་ནཾ, དྷཱ་ཏྭ་ནྟཱ་ནཾ ཡ་ཝ་ཏྟ་ནཾ;
ར་ཝཱ་ན་ཉྩ ས་ཡ་པྤ་ཙྩ-ཡཱ་ནཾ ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མ་ནྟི.
དྷཱ་ཏྭ་ནྟ་སྶ ཙ་ཝ་གྒཱ་དི་ཏྟཱ ཙཀཱ་རེ ཀ་ཏེ ‘‘པ་ར་དྭེ་བྷཱ་ཝོ ཋཱ་ནེ’’ཏི ཙཀཱ་ར་སྶ དྭི་ཏྟཾ. པ་ཙྩ་ཏེ ཨོ་ད་ནོ དེ་ཝ་ད་ཏྟེ་ན, ‘‘ཀྭ་ཙི དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ག་རུ་པུ་བྦ་ར་སྶ་ཏོ པ་ར་སྶ པ་ཋ་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཀྭ་ཙི རེ ཧོ་ཏི. པ་ཙྩ་རེ, པ་ཙྩ་ནྟེ. པ་ཙྩ་སེ, པ་ཙྩ་ཝ྄ཧེ. པ་ཙྩེ, པ་ཙྩཱ་མྷེ.
པ་ར་སྶ་པ་དཱ་དེ་སེ པ་ཙྩ་ཏི, པ་ཙྩ་ནྟི. པ་ཙྩ་སི, པ་ཙྩ་ཐ. པ་ཙྩཱ་མི, པ་ཙྩཱ་མ. ཏ་ཐཱ ཀ་མྨ་ཀ་ཏྟ་རི པ་ཙྩ་ཏེ ཨོ་ད་ནོ ས་ཡ་མེ་ཝ, པ་ཙྩ་ནྟེ. པ་ཙྩ་ཏི, པ་ཙྩ་ནྟི ཝཱ ཨི་ཙྩཱ་དི.
ག་མི་ཏོ ཀ་མྨ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དེ, ཡཔྤ་ཙྩ་ཡེ ཙ ཀ་ཏེ –
‘‘དྷཱ་ཏཱུ་ཧི, ཏ་སྨིཾ, ཡེ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༤༤༨. ཨི་ཝ་ཎྞཱ་ག་མོ ཝཱ.
ས་བྦེ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཏ་སྨིཾ བྷཱ་ཝ་ཀ་མྨ་ཝི་ས་ཡེ ཡཔྤ་ཙྩ་ཡེ པ་རེ ཨི་ཝ་ཎྞཱ་ག་མོ ཧོ་ཏི ཝཱ་ཏི ཨཱི་ཀཱ་རཱ་ག་མོ. ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏ་ཝི་བྷཱ་ས་ཏྠོ་ཡཾ ཝཱས་དྡོ. ཙྪཱདེ་སོ, ག་ཙྪཱི་ཡ་ཏེ གཱ་མོ དེ་ཝ་ད་ཏྟེ་ན, ག་ཙྪཱི་ཡ་ནྟེ. ག་ཙྪཱི་ཡ་སེ, ག་ཙྪཱི་ཡ་ཝ྄ཧེ. ག་ཙྪཱི་ཡེ, ག་ཙྪཱི་ཡཱ་མྷེ.
ཙྪཱདེ་སཱ་བྷཱ་ཝེ –
‘‘དྷཱ་ཏཱུ་ཧི, ཡོ, ཝཱ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༤༤༩. པུ་བྦ་རཱུ་པ་ཉྩ.
ཧེ་ཊྛཱ་ནུ་ཏྟེ་ཧི པ་ར་སྶེ་ཝེ་དཾ, ཏེ་ན ཀ་ཊ་པཝ་གྒཡཀཱ་རལ་སནྟེ་ཧེ་ཝ དྷཱ་ཏཱུ་ཧི པ་རོ ཡཔྤ་ཙྩ་ཡོ པུ་བྦ་རཱུ་པ་མཱ་པ་ཛྫ་ཏེ ཝཱ་ཏི མཀཱ་རཱ པ་ར་སྶ ཡཀཱ་ར་སྶ མཀཱ་རོ. ག་མྨ་ཏེ, ག་མཱི་ཡ་ཏེ, ག་མྨ་ནྟེ, ག་མཱི་ཡ་ནྟེ. ག་མྨ་སེ, ག་མཱི་ཡ་སེ, ག་མྨ་ཝ྄ཧེ, ག་མཱི་ཡ་ཝ྄ཧེ. ག་མྨེ, ག་མཱི་ཡེ, ག་མྨཱ་མྷེ, ག་མཱི་ཡཱ་མྷེ.
པ་ར་སྶ་པ་ད་ཏྟེ – ག་ཙྪཱི་ཡྻ་ཏི, ག་ཙྪཱི་ཡྻ་ནྟི. ག་ཙྪཱི་ཡ་ཏི, ག་ཙྪཱི་ཡ་ནྟི ཝཱ. ག་མྨ་ཏི, ག་མྨ་ནྟི. ག་མཱི་ཡ་ཏི, ག་མཱི་ཡ་ནྟི. ཨིཀཱ་རཱ་ག་མེ ག་མི་ཡྻ་ཏི, ག་མི་ཡྻ་ནྟི. ཏ་ཐཱ གྷ་མྨཱི་ཡ་ཏི, གྷ་མྨཱི་ཡ་ནྟི ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི.
༤༥༠. པ་ཉྩ་མཱི ཏུ ཨ་ནྟུ, ཧི ཐ, མི མ, ཏཾ ཨ་ནྟཾ, སྶུ་ཝ྄ཧོ, ཨེ ཨཱ་མ་སེ.
ཏྭཱ་ད་ཡོ དྭཱ་ད་ས པ་ཉྩ་མཱིས་ཉྙཱ ཧོ་ནྟི.
༤༥༡. ཨཱ་ཎ་ཏྱཱ་སི་ཊྛེ་ནུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ པ་ཉྩ་མཱི.
ཨཱ་ཎ་ཏྱ་ཏྠེ ཙ ཨཱ་སཱི་ས་ཏྠེ ཨ་ནུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ པ་ཉྩ་མཱིཝི་བྷ་ཏྟི ཧོ་ཏི.
ས་ཏི་པི ཀཱ་ལཱ་དྷི་ཀཱ་རེ པུ་ན ཀཱ་ལགྒ་ཧ་ཎེ་ན ཝི་དྷི་ནི་མ་ནྟ་ནཱ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ནཱ་ནུ་མ་ཏི་པ་ཏྠ་ནཱ་པ་ཏྟ་ཀཱ་ལཱདཱི་སུ ཙ པ་ཉྩ་མཱི. ཨཱ་ཎཱ་པ་ནམཱ་ཎ་ཏྟི, ཨཱ་སཱི་ས་ན་མཱསི་ཊྛོ, སོ ཙ ཨི་ཊྛ་སྶ ཨ་ས་མྤ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ པ་ཏྠ་ནཾ, ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ཎ་ཏྱཱ་སི་ཊྛེ. ཨ་ནུ ས་མཱི་པེ ཨུ་ཏྟ་ཀཱ་ལོ ཨ་ནུ་ཏྟ་ཀཱ་ལོ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལོ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ན ཨུ་ཏྟ་ཀཱ་ལོ་ཏི ཝཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་ཀཱ་ལོ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ, ཀཱ་ལ་མ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་ཏྠ ཨཱ་སཱི་ས་ན་ཏྠེ བྷཱུ་དྷཱ་ཏུ་ཏོ པ་ཉྩ་མཱི་པ་ར་སྶ་པ་ད་པ་ཋ་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཏུ, ཨཔྤ་ཙྩ་ཡ་ཝུ་དྡྷིཨ་ཝཱདེ་སཱ. སོ སུ་ཁཱི བྷ་ཝ་ཏུ, ཏེ སུ་ཁི་ཏཱ བྷ་ཝ་ནྟུ.
ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ན ‘‘ཨ་ཀཱ་ར་ཏོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༤༥༢. ཧི་ལོ་པཾ ཝཱ.
ཨཀཱ་ར་ཏོ པ་རོ ཧིཝི་བྷ་ཏྟི ལོ་པམཱ་པ་ཛྫ་ཏེ ཝཱ. ཏྭཾ སུ་ཁཱི བྷ་ཝ, བྷ་ཝཱ་ཧི ཝཱ, ཧི་མྷི དཱི་གྷོ. ཏུ་མྷེ སུ་ཁི་ཏཱ བྷ་ཝ་ཐ. ཨ་ཧཾ སུ་ཁཱི བྷ་ཝཱ་མི, མ་ཡཾ སུ་ཁི་ནོ བྷ་ཝཱ་མ.
ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དེ སོ སུ་ཁཱི བྷ་ཝ་ཏཾ, ཏེ སུ་ཁི་ཏཱ བྷ་ཝ་ནྟཾ. ཏྭཾ སུ་ཁཱི བྷ་ཝ་སྶུ, ཏུ་མྷེ སུ་ཁི་ཏཱ བྷ་ཝ་ཝ྄ཧོ. ཨ་ཧཾ སུ་ཁཱི བྷ་ཝེ, མ་ཡཾ སུ་ཁི་ཏཱ བྷ་ཝཱ་མ་སེ.
ཀ་མྨ་ནི ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ཏཾ ཏ་ཡཱ, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ནྟཾ. ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་སྶུ, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ཝ྄ཧོ. ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡེ, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡཱ་མ་སེ. པ་ར་སྶ་པ་ད་ཏྟེ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡྻ་ཏུ, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡྻ་ནྟུ. ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ཏུ, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ནྟུ ཝཱ, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡྻཱ་ཧི ཨི་ཙྩཱ་དི. བྷཱ་ཝེ བྷཱུ་ཡ་ཏཾ.
ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཾ ཀ་ཏྟ་རི དེ་ཝ་ད་ཏྟོ དཱ་ནི ཨོ་ད་ནཾ པ་ཙ་ཏུ, པ་ཙ་ནྟུ. པ་ཙ, པ་ཙཱ་ཧི, པ་ཙ་ཐ. པ་ཙཱ་མི, པ་ཙཱ་མ. པ་ཙ་ཏཾ, པ་ཙ་ནྟཾ. པ་ཙ་སྶུ, པ་ཙ་ཝ྄ཧོ. པ་ཙེ, པ་ཙཱ་མ་སེ.
ཀ་མྨ་ནི ཡཔྤ་ཙྩ་ཡ་ཙ་ཝ་གྒཱ་དི, པ་ཙྩ་ཏཾ ཨོ་ད་ནོ དེ་ཝ་ད་ཏྟེ་ན, པ་ཙྩ་ནྟཾ. པ་ཙྩ་སྶུ, པ་ཙྩ་ཝ྄ཧོ. པ་ཙྩེ, པ་ཙྩཱ་མ་སེ. པ་ར་སྶ་པ་ད་ཏྟེ པ་ཙྩ་ཏུ, པ་ཙྩ་ནྟུ. པ་ཙྩ, པ་ཙྩཱ་ཧི, པ་ཙྩ་ཐ. པ་ཙྩཱ་མི, པ་ཙྩཱ་མ.
ཏ་ཐཱ སོ གཱ་མཾ ག་ཙྪ་ཏུ, ག་ཙྪ་ནྟུ. ག་ཙྪ, ག་ཙྪཱ་ཧི, ག་ཙྪ་ཐ. ག་ཙྪཱ་མི, ག་ཙྪཱ་མ. ག་མེ་ཏུ, ག་མེ་ནྟུ. ག་མ, ག་མཱ་ཧི, ག་མེ་ཐ. ག་མེ་མི, ག་མེ་མ. ག་ཙྪ་ཏཾ, ག་ཙྪ་ནྟཾ. ག་ཙྪ་སྶུ, ག་ཙྪ་ཝ྄ཧོ. ག་ཙྪེ, ག་ཙྪཱ་མ་སེ. གྷ་མྨཱདེ་སེ གྷ་མྨ་ཏུ, གྷ་མྨ་ནྟུ ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཀ་མྨ་ནི ག་ཙྪཱི་ཡ་ཏཾ, ག་ཙྪཱི་ཡ་ཏུ, ག་མཱི་ཡ་ཏཾ, ག་མཱི་ཡ་ཏུ, ག་མྨ་ཏཾ, ག་མྨ་ཏུ ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཝི་དྷི་མྷི ཨི་དྷ པ་བྦ་ཏོ ཧོ་ཏུ, ཨ་ཡཾ པཱ་སཱ་དོ སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡོ ཧོ་ཏཱུ་ཏི་ཨཱ་དི.
ནི་མ་ནྟ་ནེ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ མེ བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཾ, ཨི་དྷ ནི་སཱི་ད་ཏུ བྷ་ཝཾ.
ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ནེ དེ་སེ་ཏུ བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ.
ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཾ པུ་ཙྪ་ཏུ བྷ་ཝཾ པ་ཉྷཾ, པ་ཝི་ས་ཏུ བྷ་ཝཾ, ཨེ་ཏྠ ནི་སཱི་ད་ཏུ.