ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ

པ་ད་རཱུ་པ་སི་དྡྷི

ག་ནྠཱ་ར་མྦྷ

[ཀ]

ཝི་སུ་དྡྷ་ས་དྡྷ་མྨ་ས་ཧ་སྶ་དཱི་དྷི་ཏིཾ,

སུ་བུ་དྡྷ་ས་མྦོ་དྷི་ཡུ་ག་ནྡྷ་རོ་དི་ཏཾ;

ཏི་བུ་དྡྷ་ཁེ་ཏྟེ་ཀ་དི་ཝཱ་ཀ་རཾ ཛི་ནཾ,

ས་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷཾ སི་ར་སཱ’བྷི་ཝ་ནྡི་ཡ.

[ཁ]

ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་ཉྩཱ་ཙ་རི་ཡཾ ན་མི་ཏྭཱ,

ནི་སྶཱ་ཡ ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ་དིཾ;

བཱ་ལ་པྤ་བོ་དྷ་ཏྠ་མུ་ཛུཾ ཀ་རི་སྶཾ,

བྱ་ཏྟཾ སུ་ཀ་ཎྜཾ པ་ད་རཱུ་པ་སི་དྡྷིཾ.

༡. ས་ནྡྷི་ཀ་ཎྜ

ཏ་ཏྠ ཛི་ན་སཱ་ས་ནཱ་དྷི་ག་མ་སྶ ཨ་ཀྑ་ར་ཀོ་ས་ལླ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱ ཏཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་པྤ་ཡོ་ཛ་ན་ཝཱ་ཀྱ་མི་ད་མུ་ཙྩ་ཏེ.

༡. ཨ་ཏྠོ ཨ་ཀྑ་ར་ས་ཉྙཱ་ཏོ.

ཡོ ཀོ་ཙི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་དི་བྷེ་དོ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ, སོ ས་བྦོ ཨ་ཀྑ་རེ་ཧེ་ཝ ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏེ. སི་ཐི་ལ་དྷ་ནི་ཏཱ་དི་ཨ་ཀྑ་ར་ཝི་པ་ཏྟི་ཡ་ཉྷི ཨ་ཏྠ་སྶ དུ་ནྣ་ཡ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཀྑ་ར་ཀོ་ས་ལླཾ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ་སུ, ཨེ་ཏྠ པ་དཱ་ནི་པི ཨ་ཀྑ་ར་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་རཱུ་པ་ཏྟཱ ཨ་ཀྑ་རེ་སྭེ་ཝ ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ནྟི.

ཏ་སྨཱ ཨ་ཀྑ་ར་ཀོ་ས་ལླཾ, ས་མྤཱ་དེ་ཡྻ ཧི་ཏ་ཏྠི་ཀོ;

ཨུ་པ་ཊྛ་ཧཾ ག་རུཾ ས་མྨཱ, ཨུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ཧི པ་ཉྩ་ཧི.

ས་ཉྙཱ་ཝི་དྷཱ་ན

ཏ་ཏྠཱ་དོ ཏཱ་ཝ ས་དྡ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཝོ་ཧཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཏྠཾ ས་ཉྙཱ་ཝི་དྷཱ་ན་མཱ་ར་བྷཱི་ཡ་ཏེ.

༢. ཨ་ཀྑ་རཱ་པཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཀ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ.

ཨ་ཀྑ་རཱ ཨ་པི ཨཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཀ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ, ཏེ ཙ ཁོ ཛི་ན་ཝ་ཙ་ནཱ་ནུ་རཱུ་པཱ ཨ་ཀཱ་རཱ་ད་ཡོ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟཱ ཨེ་ཀ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མ་ཏྟཱ ཝ་ཎྞཱ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཨ་ཀྑ་རཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏཾ ཡ་ཐཱ – ཨཱ ཨི ཨཱི ཨུ ཨཱུ ཨེ ཨོ, ཀ ཁ ག གྷ ང, ཙ ཚ ཛ ཛྷ ཉ, ཊ ཋ ཌ ཌྷ ཎ, ཏ ཐ ད དྷ ན, པ ཕ བ བྷ མ, ཡ ར ལ་ཝ ས ཧ ལ༹ ཨཾ-ཨི་ཏི ཨ་ཀྑ་རཱ.

ན་ཀྑ་ར་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཀྑ་རཱ, ཨ ཨཱ་དི ཡེ་སཾ ཏེ ཨཱ་ད་ཡོ. ཨ་ཀཱ་རཱ་དཱི་ན་མ་ནུ་ཀྐ་མོ པ་ནེ་ས ཋཱ་ནཱ་དི་ཀྐ་མ་ས་ནྣི་སྶི་ཏོ, ཏ་ཐཱ ཧི ཋཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་པྤ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ཝ་ཎྞཱ ཛཱ་ཡ་ནྟེ, ཏ་ཏྠ ཚ ཋཱ་ནཱ་ནི ཀ་ཎྛ་ཏཱ་ལུ་མུ་དྡྷ་ད་ནྟ་ཨོ་ཊྛ་ནཱ་སི་ཀཱ་ཝ་སེ་ན.

ཏ་ཏྠ – ཨཝ་ཎྞ ཀཝ་གྒ ཧཀཱ་རཱ ཀ་ཎྛ་ཛཱ.

ཨིཝ་ཎྞ ཙཝ་གྒ ཡཀཱ་རཱ ཏཱ་ལུ་ཛཱ. ཊཝ་གྒ རཀཱ་ར ལ༹ཀཱ་རཱ མུ་དྡྷ་ཛཱ. ཏཝ་གྒ ལཀཱ་ར སཀཱ་རཱ ད་ནྟ་ཛཱ. ཨུཝ་ཎྞ པཝ་གྒཱ ཨོ་ཊྛ་ཛཱ. ཨེཀཱ་རོ ཀ་ཎྛ་ཏཱ་ལུ་ཛོ. ཨོཀཱ་རོ ཀ་ཎྛོ་ཊྛ་ཛོ.

ཝཀཱ་རོ ད་ནྟོ་ཊྛ་ཛོ.

ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཾ ནཱ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ན་ཛཾ.

ང ཉ ཎ ན མཱ ས་ཀ་ཊྛཱ་ན་ཛཱ, ནཱ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ན་ཛཱ ཙཱ་ཏི.

ཧཀཱ་རཾ པ་ཉྩ་མེ་ཧེ་ཝ, ཨ་ནྟ་ཊྛཱ་ཧི ཙ སཾ་ཡུ་ཏཾ;

ཨོ་ར་ས་ནྟི ཝ་ད་ནྟེ་ཏྠ, ཀ་ཎྛ་ཛཾ ཏ་ད་སཾ་ཡུ་ཏཾ.

ཀ་ར་ཎཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཏཱ་ལུ་ཛཱ་ནཾ, ཛི་ཝ྄ཧོ་པ་གྒཾ མུ་དྡྷ་ཛཱ་ནཾ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་གྒཾ ད་ནྟ་ཛཱ་ནཾ, སེ་སཱ ས་ཀ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ར་ཎཱ.

པ་ཡ་ཏ་ནཾ སཾ་ཝུ་ཏཱ་དི་ཀ་ར་ཎ་ཝི་སེ་སོ. སཾ་ཝུ་ཏ་ཏྟམཀཱ་ར་སྶ, ཝི་ཝ་ཊ་ཏྟཾ སེ་ས་ས་རཱ་ནཾ སཀཱ་རཧཀཱ་རཱ་ན་ཉྩ, ཕུ་ཊྛཾ ཝ་གྒཱ་ནཾ, ཨཱི་སཾ་ཕུ་ཊྛཾ ཡ་ར་ལ་ཝཱ་ན་ནྟི.

ཨེ་ཝཾ ཋཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་པྤ་ཡ་ཏ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ་ལ་བྷི་ནྣེ་སུ ཨ་ཀྑ་རེ་སུ ས་རཱ ནི་སྶ་ཡཱ, ཨི་ཏ་རེ ནི་སྶི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ –

ནི་སྶ་ཡཱ་དོ ས་རཱ ཝུ་ཏྟཱ, བྱ་ཉྫ་ནཱ ནི་སྶི་ཏཱ ཏ་ཏོ;

ཝ་གྒེ་ཀ་ཛཱ བ་ཧུ་ཏྟཱ་དོ, ཏ་ཏོ ཋཱ་ན་ལ་ཧུ་ཀྐ་མཱ.

ཝུ་ཏྟ་ཉྩ –

‘‘པ་ཉྩ་ནྣཾ པ་ན ཋཱ་ནཱ་ནཾ, པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཝ་སཱ་པི ཙ;

ནི་སྶ་ཡཱ་དི་པྤ་བྷེ་དེ་ཧི, ཝུ་ཏྟོ ཏེ་ས་མ་ནུ་ཀྐ་མོ’’ཏི.

ཨེ་ཀེ་ནཱ་དྷི་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ ཨེ་ཀ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ, ཨེ་ཏེ་ན ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན –

ཨ་དྷི་ཀ་ཀྑ་ར་ཝ་ནྟཱ་ནི, ཨེ་ཀ་ཏཱ་ལཱི་ས་ཏོ ཨི་ཏོ;

ན བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནཱི་ཏི, དཱི་པེ་ཏཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་བྷོ.

ཨ་པིགྒ་ཧ་ཎཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པེ་ཀྑཱ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ.

༣. ཏ་ཏྠོ་ད་ནྟཱ ས་རཱ ཨ་ཊྛ.

ཏ་ཏྠ ཏེ་སུ ཨ་ཀྑ་རེ་སུ ཨཀཱ་རཱ་དཱི་སུ ཨོཀཱ་ར་ནྟཱ ཨ་ཊྛ ཨ་ཀྑ་རཱ ས་རཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏཾ ཡ་ཐཱ – ཨ ཨཱ ཨི ཨཱི ཨུ ཨཱུ ཨེ ཨོ-ཨི་ཏི ས་རཱ.

ཨོ ཨ་ནྟོ ཡེ་སཾ ཏེ ཨོ་ད་ནྟཱ, དཀཱ་རོ ས་ནྡྷི་ཛོ, ས་ར་ནྟི ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ས་རཱ, བྱ་ཉྫ་ནེ སཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི་པི ས་རཱ.

‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.

༤. ལ་ཧུ་མ་ཏྟཱ ཏ་ཡོ ར་སྶཱ.

ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་སུ ས་རེ་སུ ལ་ཧུ་མ་ཏྟཱ ཏ་ཡོ ས་རཱ ར་སྶཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏཾ ཡ་ཐཱ – ཨ ཨི ཨུ-ཨི་ཏི ར་སྶཱ.

ལ་ཧུ་ཀཱ མ་ཏྟཱ པ་མཱ་ཎཾ ཡེ་སཾ ཏེ ལ་ཧུ་མ་ཏྟཱ, མ་ཏྟཱས་དྡོ ཙེ་ཏྠ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་ཨ་ཀྑི་ནི་མཱི་ལ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀཱ་ལཾ ཝ་ད་ཏི, ཏཱ་ཡ མ་ཏྟཱ་ཡ ཨེཀ་མ་ཏྟཱ ར་སྶཱ, དྭི་མ་ཏྟཱ དཱི་གྷཱ, ཨ་ཌྜྷ་མ་ཏྟཱ བྱ་ཉྫ་ནཱ. ལ་ཧུགྒ་ཧ་ཎ་ཉྩེ་ཏྠ ཚ་ནྡ་སི དི་ཡ་ཌྜྷ་མ་ཏྟ་སྶཱ་པི ག་ཧ་ཎ་ཏྠཾ. ར་སྶ་ཀཱ་ལ་ཡོ་ག་ཏོ ར་སྶཱ, ར་སྶ་ཀཱ་ལ་ཝ་ནྟོ ཝཱ ར་སྶཱ.

ས་ར་ར་སྶགྒ་ཧ་ཎཱ་ནི ཙ ཝ་ཏྟ་ནྟེ.

༥. ཨ་ཉྙེ དཱི་གྷཱ.

ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་སུ ས་རེ་སུ ར་སྶེ་ཧི ཨ་ཉྙེ དྭི་མ་ཏྟཱ པ་ཉྩ ས་རཱ དཱི་གྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏཾ ཡ་ཐཱ – ཨཱ ཨཱི ཨཱུ ཨེ ཨོ-ཨི་ཏི དཱི་གྷཱ.

ཨ་ཉྙགྒ་ཧ་ཎཾ དི་ཡ་ཌྜྷ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ན་མྤི ས་ངྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ. དཱི་གྷ་ཀཱ་ལེ ནི་ཡུ་ཏྟཱ, ཏ་བྦ་ནྟོ ཝཱ དཱི་གྷཱ. ཀྭ་ཙི སཾ་ཡོ་ག་པུ་བྦཱ ཨེ་ཀཱ་རོ་ཀཱ་རཱ ར་སྶཱ ཨི་ཝ ཝུ་ཙྩ་ནྟེ. ཡ་ཐཱ – ཨེ་ཏྠ, སེ་ཡྻོ, ཨོ་ཊྛོ, སོ་ཏྠི. ཀྭ་ཙཱིཏི ཀིཾ? མཾ ཙེ ཏྭཾ ནི་ཁ་ཎཾ ཝ་ནེ. པུ་ཏྟོ ཏྱཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ.

༦. དུ་མྷི ག་རུ.

དྭི་ནྣཾ ས་མཱུ་ཧོ དུ, ཏ་སྨིཾ དུ་མྷི. སཾ་ཡོ་ག་བྷཱུ་ཏེ ཨ་ཀྑ་རེ པ་རེ ཡོ པུ་བྦོ ར་སྶ་ཀྑ་རོ, སོ ག་རུ་ས་ཉྙོ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ – ད་ཏྭཱ, ཧི་ཏྭཱ, བྷུ་ཏྭཱ.

‘‘ག་རཱུ’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.

༧. དཱི་གྷོ ཙ.

དཱི་གྷོ ཙ ས་རོ ག་རུ་ས་ཉྙོ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ – ནཱ་ཝཱ, ན་དཱི, ཝ་དྷཱུ, དྭེ, ཏ་ཡོ. ག་རུ་ཀ་ཏོ ཨ་ཉྙོ ‘‘ལ་ཧུ་ཀོ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

༨. སེ་སཱ བྱ་ཉྫ་ནཱ.

ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ ས་རེ སེ་སཱ ཨ་ཌྜྷ་མ་ཏྟཱ ཨ་ཀྑ་རཱ ཀཀཱ་རཱ་ད་ཡོ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟཱ ཏེ་ཏྟིཾ་ས བྱ་ཉྫ་ནཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཨ་ཉྙེ སེ་སཱ. བྱ་ཉྫཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ཧི ཨ་ཏྠོ་ཏི བྱ་ཉྫ་ནཱ. ཏཾ ཡ་ཐཱ – ཀ ཁ ག གྷ ང, ཙ ཚ ཛ ཛྷ ཉ, ཊ ཋ ཌ ཌྷ ཎ, ཏ ཐ ད དྷ ན, པ ཕ བ བྷ མ, ཡ ར ལ་ཝ ས ཧ ལ༹ ཨཾ-ཨི་ཏི བྱ་ཉྫ་ནཱ. ཀཀཱ་རཱ་དཱི་སྭ་ཀཱ་རོ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཏྠོ.

‘‘བྱ་ཉྫ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.

༩. ཝ་གྒཱ པ་ཉྩ་པ་ཉྩ་སོ མ་ནྟཱ.

ཏེ་སཾ ཁོ བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཾ ཀཀཱ་རཱ་ད་ཡོ མཀཱ་ར་ནྟཱ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི བྱ་ཉྫ་ནཱ པ་ཉྩ་པ་ཉྩ་ཝི་བྷཱ་གེ་ན ཝ་གྒཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏཾ ཡ་ཐཱ – ཀ ཁ ག གྷ ང, ཙ ཚ ཛ ཛྷ ཉ, ཊ ཋ ཌ ཌྷ ཎ, ཏ ཐ ད དྷ ན, པ ཕ བ བྷ མ-ཨི་ཏི ཝ་གྒཱ.

ཏེ པ་ན པ་ཋ་མ་ཀྑ་ར་ཝ་སེ་ན ཀཝ་གྒཙཝ་གྒཱ་དི་ཝོ་ཧཱ་རཾ ག་ཏཱ, ཝ་གྒོཏི ས་མཱུ་ཧོ, ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ་པ་ཉྩ་ཝི་བྷཱ་གེ་ནཱ་ཏི ཝཱ པ་ཉྩ པ་ཉྩ ཨེ་ཏེ་ས་མ་ཏྠཱི་ཏི ཝཱ པ་ཉྩ་པ་ཉྩ་སོ, མོ ཨ་ནྟོ ཡེ་སཾ ཏེ མ་ནྟཱ.

༡༠. ཨཾ་ཨི་ཏི ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཾ.

ཨཀཱ་རོ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཏྠོ, ཨི་ཏིས་དྡོ པ་ནཱ་ན་ནྟ་ར་ཝུ་ཏྟ་ནི་ད་སྶ་ན་ཏྠོ, ཨཾ་ཨི་ཏི ཡཾ ཨཀཱ་ར་ཏོ པ་རཾ ཝུ་ཏྟཾ བི་ནྡུ, ཏཾ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ར་སྶ་སྶ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ག་ཡ྄ཧ་ཏི, ཀ་ར་ཎཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཾ.

ཀ་ར་ཎཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ན, མུ་ཁེ་ནཱ་ཝི་ཝ་ཊེ་ན ཡཾ;

ཝུ་ཙྩ་ཏེ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟི, ཝུ་ཏྟཾ བི་ནྡུ ས་རཱ་ནུ་གཾ.

ཨི་དྷ ཨ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་ས་མ་ཉྙཱ་ན་མྤི པ་ཡོ་ཛ་ནེ ས་ཏི ག་ཧ་ཎ་ཏྠཾ པ་རི་བྷཱ་ས་མཱ་ཧ.

༡༡. པ་ར་ས་མ་ཉྙཱ པ་ཡོ་གེ.

ཡཱ ཙ པ་ན པ་ར་སྨིཾ ས་ཀྐ་ཏ་ག་ནྠེ, པ་རེ་སཾ ཝཱ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ས་མ་ཉྙཱ གྷོ་སཱ་གྷོ་ས་ལོ་པ་ས་ཝ་ཎྞ་སཾ་ཡོ་ག་ལི་ངྒཱ་དི་ཀཱ, ཏཱ པ་ཡོ་གེ ས་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཡུ་ཛྫ་ནྟེ.

པ་ར་སྨིཾ, པ་རེ་སཾ ཝཱ ས་མ་ཉྙཱ པ་ར་ས་མ་ཉྙཱ, ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ, ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་མ་དྷཱི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ས་མ་ཉྙཱ་ཏྱ་ཏྠོ. པ་ཡུ་ཛྫ་ནཾ པ་ཡོ་གོ, ཝི་ནི་ཡོ་གོ.

ཏ་ཏྠ ཝ་གྒཱ་ནཾ པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡཱ, སཀཱ་རོ ཙ ཨ་གྷོ་སཱ. ཝ་གྒཱ་ནཾ ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མཱ, ཡ ར ལ་ཝ ཧ ལཱ༹ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི གྷོ་སཱ ནཱ་མ.

ཨེ་ཏྠ ཙ ཝ་གྒཱ་ནཾ དུ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠཱ དྷ་ནི་ཏཱཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ སི་ཐི་ལཱཏི. ཝི་ནཱ་སོ ལོ་པོ. ར་སྶ་སྶ་རཱ ས་ཀ་དཱི་གྷེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ཝ་ཎྞཱ ནཱ་མ, ཡེ ས་རཱུ་པཱཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ས་རཱ་ན་ནྟ་རི་ཏཱ་ནི བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི སཾ་ཡོ་གོ. དྷཱ་ཏུ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝ་ཛྫི་ཏ་མ་ཏྠ་ཝཾ ལི་ངྒཾ. ཝི་བྷ་ཏྱ་ནྟཾ པ་དཾ. ཨི་ཙྩེ་ཝ་མཱ་དི.

ཨི་ཏི ས་ཉྙཱ་ཝི་དྷཱ་ནཾ.

ས་ར་ས་ནྡྷི་ཝི་དྷཱ་ན

ཨ་ཐ ས་ར་ས་ནྡྷི ཝུ་ཙྩ་ཏེ.

ལོ་ཀ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལོ, པ་ཉྙཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, ཏཱི་ཎི ཨི་མཱ་ནི, ནོ ཧི ཨེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨོ་ཝཱ་དོ, མཱ་ཏུ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ས་མེ་ཏུ ཨཱ་ཡ་སྨཱ, ཨ་བྷི་བྷཱུ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, དྷ་ནཱ མེ ཨ་ཏྠི, ས་བྦེ ཨེ་ཝ, ཏ་ཡོ ཨ་སྶུ དྷ་མྨཱ, ཨ་ས་ནྟོ ཨེ་ཏྠ ན དི་སྶ་ནྟི ཨི་ཏཱི་དྷ ས་རཱ་དི་ས་ཉྙཱ་ཡཾ ས་བྦ་ས་ནྡྷི་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ བྱ་ཉྫ་ན་ཝི་ཡོ་ཛ་ན་ཏྠཾ པ་རི་བྷཱ་ས་མཱ་ཧ.

༡༢. པུ་བྦ་མ་དྷོ་ཋི་ཏ་མ་སྶ་རཾ ས་རེ་ན ཝི་ཡོ་ཛ་ཡེ.

ས་རེ་ནཱཏི ནི་སྶ་ཀྐེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, ས་ཧ་ཡོ་གེ ཝཱ, ས་ནྡྷི་ཏ་བྦེ ས་ར་ས་ཧི་ཏཾ པུ་བྦ་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟོ ཨ་དྷོ་ཋི་ཏ་མ་སྶ་ར་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ས་ར་ཏོ ཝི་ཡོ་ཛ་ཡེ་ཏི ས་ར་ཏོ བྱ་ཉྫ་ནཾ ཝི་ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་སྶ་རགྒ་ཧ་ཎ་སཱ་མ་ཏྠི་ཡེ་ན ‘‘བྱ་ཉྫ་ན’’ནྟི ལ་དྡྷཾ.

༡༣. ས་རཱ ས་རེ ལོ་པཾ.

ས་རཱ ཁོ ས་བྦེ་པི ས་རེ པ་རེ ཋི་ཏེ ལོ་པཾ པ་པྤོ་ནྟི. ལོ་པོཏི ཨ་ད་སྶ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྩཱ་ར་ཎཾ. ཨེ་ཏྠ ས་རཱཏི ཀཱ་རི་ཡཱི་ནི་དྡེ་སོ. བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ས་རེ པ་རེ བ་ཧཱུ་ནཾ ལོ་པ་ཉཱ་པ་ན་ཏྠཾ. ས་རེཏི ནི་མི་ཏྟ་ནི་དྡེ་སོ, ནི་མི་ཏྟ་ས་ཏྟ་མཱི ཙཱ་ཡཾ, ནི་མི་ཏྟོ་པཱ་དཱ་ན་སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་ཏོ ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ལ་བྱ་ཝ་དྷཱ་ནེ ས་ནྡྷི་ཀཱ་རི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི. ལོ་པནྟི ཀཱ་རི་ཡ་ནི་དྡེ་སོ, ཨི་དཾ པ་ན སུ་ཏྟཾ ཨུ་པ་རི པ་ར་ལོ་པ་ཝི་དྷཱ་ན་ཏོ པུ་བྦ་ལོ་པ་ཝི་དྷཱ་ན་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ས་ཏྟ་མཱི་ནི་དྡེ་སེ པུ་བྦ་སྶེ་ཝ ཝི་དྷི, ན པ་ར་སྶ ཝི་དྷཱ་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཨ་སྶ་རཾ, ཨ་དྷོ་ཋི་ཏ’’ནྟི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ, སི་ལི་ཊྛ་ཀ་ཐ་ནེ པ་རི་བྷཱ་ས་མཱ་ཧ.

༡༤. ན་ཡེ པ་རཾ ཡུ་ཏྟེ.

ས་ར་ར་ཧི་ཏཾ ཁོ བྱ་ཉྫ་ནཾ ཨ་དྷོ་ཋི་ཏཾ པ་ར་ཀྑ་རཾ ན་ཡེ ཡུ་ཏྟེ ཋཱ་ནེ་ཏི པ་ར་ན་ཡ་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠ ཡུ་ཏྟགྒ་ཧ་ཎཾ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནི་སེ་དྷ་ན་ཏྠཾ, ཏེ་ན ‘‘ཨ་ཀྐོ་ཙྪི མཾ ཨ་ཝ་དྷི མ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ར་ན་ཡ་ན་ས་ནྡེ་ཧོ ན ཧོ་ཏི.

ལོ་ཀ་གྒ་པུ་གྒ་ལོ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ, ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, ནོ་ཧེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་དོ, མཱ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ས་མེ་ཏཱ་ཡ་སྨཱ, ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, དྷ་ནཱ མ་ཏྠི, ས་བྦེ་ཝ, ཏ་ཡ་སྶུ དྷ་མྨཱ, ཨ་ས་ནྟེ་ཏྠ ན དི་སྶ་ནྟི.

ཡ་སྶ ཨི་དཱ་ནི, ས་ཉྙཱ ཨི་ཏི, ཚཱ་ཡཱ ཨི་ཝ, ཀ་ཐཱ ཨེ་ཝ ཀཱ, ཨི་ཏི ཨ་པི, ཨ་སྶ་མ་ཎཱི ཨ་སི, ཙ་ཀྑུ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ ཨ་སི, ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨི་ཝ, ཏེ ཨ་པི, ཝ་ནྡེ ཨ་ཧཾ, སོ ཨ་ཧཾ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་མེ, ཝ་ས་ལོ ཨི་ཏི, མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨཱ་སི བཱི་ཛ་ཀོ, པཱ་ཏོ ཨེ་ཝཱ་ཏཱི་དྷ པུ་བྦ་ལོ་པེ ས་མྤ་ཏྟེ ‘‘ས་རེ’’ཏི ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ, ཨི་དྷ པ་ན ‘‘ཨ་ཏྠ་ཝ་སཱ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ’’ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ས་རོ, ས་ར་མྷཱ, ལོ་པ’’ནྟི ཙ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ –

༡༥. ཝཱ པ་རོ ཨ་ས་རཱུ་པཱ.

ཨ་ས་མཱ་ན་རཱུ་པ་མྷཱ ས་ར་མྷཱ པ་རོ ས་རོ ལོ་པཾ པ་པྤོ་ཏི ཝཱ. ས་མཱ་ནཾ རཱུ་པཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ས་རཱུ་པོ, ན ས་རཱུ་པོ ཨ་ས་རཱུ་པོ, ཨ་ས་ཝ་ཎྞོ. ཡ་སྨཱ པ་ན མ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡཾ, ཨ་བྷི་ཝི་དྷི་མྷི ཙ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ ཨཱཨུ་པ་ས་གྒོ ཝི་ཡ ཝཱས་དྡོ དྭི་དྷཱ ཝ་ཏྟ་ཏེ, ཀ་ཏྠ་ཙི ཝི་ཀ་པྤེ, ཀ་ཏྠ་ཙི ཡ་ཐཱ་ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏ་རཱུ་པ་པ་རི་གྒ་ཧེ, ཨི་དྷ པ་ན པ་ཙྪི་མེ, ཏ་ཏོ ནི་ཙྩ་མ་ནི་ཙྩ་མ་ས་ནྟ་ཉྩ ཝི་དྷི་མེ་ཏྠ ཝཱས་དྡོ དཱི་པེ་ཏི. ‘‘ན་ཡེ པ་རཾ ཡུ་ཏྟེ’’ཏི པ་རཾ ནེ་ཏ་བྦཾ.

ཡ་སྶ་དཱ་ནི ཡ་སྶ ཨི་དཱ་ནི, ས་ཉྙཱ་ཏི ས་ཉྙཱ ཨི་ཏི, ཚཱ་ཡཱ་ཝ ཚཱ་ཡཱ ཨི་ཝ, ཀ་ཐཱ་ཝ ཀཱ ཀ་ཐཱ ཨེ་ཝ ཀཱ, ཨི་ཏཱི་པི ཨི་ཏི ཨ་པི, ཨ་སྶ་མ་ཎཱི་སི ཨ་སྶ་མ་ཎཱི ཨ་སི. ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ མི་ཏི ནི་ཙྩཾ. ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ་སི ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ ཨ་སི, ཨཱ་ཀཱ་སེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨི་ཝ, ཏེ་པི ཏེ ཨ་པི, ཝ་ནྡེ་ཧཾ ཝ་ནྡེ ཨ་ཧཾ, སོ་ཧཾ སོ ཨ་ཧཾ, ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་མེ, ཝ་ས་ལོ་ཏི ཝ་ས་ལོ ཨི་ཏི, མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ་སི བཱི་ཛ་ཀོ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨཱ་སི བཱི་ཛ་ཀོ, པཱ་ཏོ་ཝ པཱ་ཏོ ཨེ་ཝ.

ཨི་དྷ ན བྷ་ཝ་ཏི – པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་ཏྟུ་ཏྟ་མོ, ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི, ཡ་སྶེ་ཏེ, སུ་ག་ཏོ་ཝཱ་དོ, དི་ཊྛཱ་ས་ཝོ, དི་ཊྛོ་གྷོ, ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཏཾ ཀུ་ཏེ་ཏྠ ལ་བྦྷཱ ཨི་ཙྩཱ་དི.

བྷ་ཝ་ཏི ཙ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏ་ཝི་བྷཱ་སཱ་ཡ.

ཨ་ཝ་ཎྞ་ཏོ ས་རོ་དཱ་ནཱི-ཏཱི་ཝེ་ཝཱ་དིཾ ཝི་ནཱ པ་རོ;

ན ལུ་པྤ་ཏ་ཉྙ་ཏོ དཱི་གྷོ, ཨཱ་སེ་ཝཱ་དི་ཝི་ཝ་ཛྫི་ཏོ.

བ་ནྡྷུ་སྶ ཨི་ཝ, ཨུ་པ ཨི་ཀྑ་ཏི, ཨུ་པ ཨི་ཏོ, ཨ་ཝ ཨི་ཙྩ, ཛི་ན ཨཱི་རི་ཏཾ, ན ཨུ་པེ་ཏི, ཙ་ནྡ ཨུ་ད་ཡོ, ཡ་ཐཱ ཨུ་ད་ཀེ ཨི་ཏཱི་དྷ པུ་བྦཱ་ཝ་ཎྞ་སྶ་རཱ་ནཾ ལོ་པེ ཀ་ཏེ ‘‘པ་རོ, ཨ་ས་རཱུ་པེ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ, ཏ་ཐཱ ‘‘ཨི་ཝ་ཎྞོ ཡཾ ན་ཝཱ’’ཏི ཨི་ཏོ ཨི་ཝ་ཎྞགྒ་ཧ་ཎ་ཉྩ, ‘‘ཝ་མོ་དུ་ད་ནྟཱ་ན’’ནྟི ཨི་ཏོ ཨུགྒ་ཧ་ཎ་ཉྩ སཱི་ཧ་ག་ཏི་ཡཱ ཨི་དྷཱ་ནུ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཾ.

༡༦. ཀྭ་ཙཱ་ས་ཝ་ཎྞཾ ལུ་ཏྟེ.

ཨིཝ་ཎྞ་བྷཱུ་ཏོ, ཨུཀཱ་ར་བྷཱུ་ཏོ ཙ པ་རོ ས་རོ ཨ་ས་རཱུ་པེ པུ་བྦ་སྶ་རེ ལུ་ཏྟེ ཀྭ་ཙི ཨ་ས་ཝ་ཎྞཾ པ་པྤོ་ཏི. ན་ཏྠི ས་ཝ་ཎྞཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨ་ས་ཝ་ཎྞཱ, ཨེ་ཀཱ་རོ་ཀཱ་རཱ, ཏ་ཏྠ ཋཱ་ནཱ་ས་ནྣ་ཝ་སེ་ན ཨི་ཝ་ཎྞུ་ཀཱ་རཱ་ན་མེ་ཀཱ་རོ་ཀཱ་རཱ ཧོ་ནྟི.

བ་ནྡྷུ་སྶེ་ཝ, ཨུ་པེ་ཀྑ་ཏི, ཨུ་པེ་ཏོ, ཨ་ཝེ་ཙྩ, ཛི་ནེ་རི་ཏཾ, ནོ་པེ་ཏི, ཙ་ནྡོ་ད་ཡོ, ཡ་ཐོ་ད་ཀེ. ཀྭ་ཙཱིཏི ཀིཾ? ཏ་ཏྲི་མེ, ཡ་སྶི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ, ས་བྦཱི་ཏི་ཡོ, ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ. ལུ་ཏྟེཏི ཀིཾ? ཚ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ, ཡ་ཐཱ ཨི་དཾ, ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ. ཨ་ས་རཱུ་པེཏི ཀིཾ? ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, མཱ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ.

ཨེ་ཏྠ ཙ ས་ཏི་པི ཧེ་ཊྛཱ ཝཱགྒ་ཧ་ཎེ ཀྭ་ཙིཀ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་ཝ་ཎྞེ ཨེ་ཝ ལུ་ཏྟེ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷི ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏ་ཏོ ཨི་དྷ ན བྷ་ཝ་ཏི – དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ, པ་ཉྩ་ཧུ་པཱ་ལི, མུ་དི་ནྡྲི་ཡཾ, ཡོ མི་སྶ་རོ་ཏི.

ཏ་ཏྲ ཨ་ཡཾ, བུ་དྡྷ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི, ས ཨ་ཏྠི་ཀཱ, པ་ཉྙ་ཝཱ ཨ་སྶ, ཏ་དཱ ཨ་ཧཾ, ཡཱ་ནི ཨི་དྷ བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ག་ཙྪཱ་མི ཨི་ཏི, ཨ་ཏི ཨི་ཏོ, ཀི་ཀཱི ཨི་ཝ, བ་ཧུ ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ, མ་དྷུ ཨུ་ད་ཀཾ, སུ ཨུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཾ, ཡོ་པི ཨ་ཡཾ, ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཧཾ, ས་ཙེ ཨ་ཡཾ, ཨ་པྤ་སྶུ་ཏོ ཨ་ཡཾ, ཨི་ཏ་ར ཨི་ཏ་རེ་ན, ས་དྡྷཱ ཨི་དྷ ཝི་ཏྟཾ, ཀ་མྨ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ, ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་མཾ, ར་ཏྟི ཨུ་པ་ར་ཏོ, ཝི ཨུ་པ་ས་མོ ཨི་ཙྩ་ཏྲ པུ་བྦ་སྶ་རཱ་ནཾ ལོ་པེ ཀ་ཏེ –

‘‘ཀྭ་ཙཱི’’ཏི ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ, ‘‘པ་རོ, ལུ་ཏྟེ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ.

༡༧. དཱི་གྷཾ.

ས་རོ ཁོ པ་རོ པུ་བྦ་སྶ་རེ ལུ་ཏྟེ ཀྭ་ཙི དཱི་གྷ་བྷཱ་ཝཾ པ་པྤོ་ཏཱི་ཏི ཋཱ་ནཱ་ས་ནྣ་ཝ་སེ་ན ར་སྶ་སྶ་རཱ་ནཾ ས་ཝ་ཎྞ་དཱི་གྷོ.

ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ, བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི, སཱ་ཏྠི་ཀཱ, པ་ཉྙ་ཝཱ་སྶ, ཏ་དཱ་ཧཾ, ཡཱ་ནཱི་དྷ བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ག་ཙྪཱ་མཱི་ཏི, ཨ་ཏཱི་ཏོ, ཀི་ཀཱི་ཝ, བཧཱུ་པ་ཀཱ་རཾ, མ་དྷཱུ་ད་ཀཾ, སཱུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཾ, ཡོ་པཱ་ཡཾ, ཨི་དཱ་ནཱ་ཧཾ, ས་ཙཱ་ཡཾ, ཨ་པྤ་སྶུ་ཏཱ་ཡཾ, ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ན, ས་དྡྷཱི་དྷ ཝི་ཏྟཾ, ཀ་མྨཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ, ཏ་ཐཱུ་པ་མཾ, ར་ཏྟཱུ་པ་ར་ཏོ, ཝཱུ་པ་ས་མོ.

ཀྭ་ཙཱིཏི ཀིཾ? ཨ་ཙི་རཾ ཝ་ཏ’ཡཾ ཀཱ་ཡོ, ཀི་མྤི་མཱ་ཡ, ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, པ་ཉྩ་སུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ, ཏ་སྶ་ཏྠོ, པ་ཉྩ་ངྒི་ཀོ, མུ་ནི་ནྡོ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ, ག་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, ཏ་ཏྲི་དཾ, པ་ཉྩ་ཧུ་པཱ་ལི, ན་ཏྠ་ཉྙཾ. ལུ་ཏྟེཏི ཀིཾ? ཡ་ཐཱ ཨ་ཡཾ, ནི་མི ཨི་ཝ རཱ་ཛཱ, ཀི་ཀཱི ཨི་ཝ, སུ ཨུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཾ.

ལོ་ཀ་སྶ ཨི་ཏི, དེ་ཝ ཨི་ཏི, ཝི ཨ་ཏི པ་ཏ་ནྟི, ཝི ཨ་ཏི ནཱ་མེ་ནྟི, ས་ངྒྷཱ་ཊི ཨ་པི, ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ ཨ་པི, ཝི་ཛྫུ ཨི་ཝ, ཀིཾ་སུ ཨི་དྷ ཝི་ཏྟཾ, སཱ་དྷུ ཨི་ཏི ཨི་ཏཱི་དྷ པ་ར་སྶ་རཱ་ནཾ ལོ་པེ ཀ་ཏེ –

‘‘ལུ་ཏྟེ, དཱི་གྷ’’ནྟི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ.

༡༨. པུ་བྦོ ཙ.

པུ་བྦོ ས་རོ པ་ར་སྶ་རེ ལུ་ཏྟེ ཀྭ་ཙི་དཱི་གྷཾ པ་པྤོ་ཏི. ཙགྒ་ཧ་ཎཾ ལུ་ཏྟ་དཱི་གྷ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ནུ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཏྠཾ, ཏཾ ‘‘ཙཱནུ་ཀ་ཌྜྷི་ཏ་མུ་ཏྟ་ར་ཏྲ ནཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏེ’’ཏི ཉཱ་པ་ན་ཏྠཾ.

ལོ་ཀ་སྶཱ་ཏི, དེ་ཝཱ་ཏི, ཝཱི་ཏི་པ་ཏ་ནྟི, ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟི, ས་ངྒྷཱ་ཊཱི་པི, ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏཱུ་པི, ཝི་ཛྫཱུ་ཝ, ཀིཾ་སཱུ་དྷ ཝི་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱུ་ཏི.

ཀྭ་ཙཱིཏི ཀིཾ? ཡ་སྶ་དཱ་ནི, ཨི་ཏི་སྶ, ཨི་དཱ་ནི་པི, ཏེ་སུ་པི, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, ཀི་ནྣུ་མཱ་ཝ.

ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཁོ མེ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, པུ་ཏྟོ ཏེ ཨ་ཧཾ, ཏེ ཨ་སྶ པ་ཧཱི་ནཱ, པ་བྦ་ཏེ ཨ་ཧཾ, ཡེ ཨ་སྶ ཨི་ཏཱི་དྷ པུ་བྦ་ལོ་པེ ས་མྤ་ཏྟེ –

༡༩. ཡ་མེ་ད་ནྟ་སྶཱ་དེ་སོ.

ཨེ་ཀཱ་ར་སྶ པ་ད་ནྟ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཋཱ་ནེ ས་རེ པ་རེ ཀྭ་ཙི ཡཀཱ་རཱ་དེ་སོ ཧོ་ཏི. ཨཀཱ་རེ་མེ་ཏེ་ཡེ་ས་དྡཱ་དི་སྶེ་ཝཱ་ཡཾ ཝི་དྷི, ཡནྟི ཡཾ རཱུ་པཾ, ཨེ ཨེ་ཝ ཨ་ནྟོ ཨེ་ད་ནྟོ, ཨཱ་དེ་སི་ཊྛཱ་ནེ ཨཱ་དི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་དེ་སོ. ‘‘བྱ་ཉྫ་ནེ’’ཏི ཨ་དྷི་ཀི་ཙྩ ‘‘དཱི་གྷ’’ནྟི དཱི་གྷོ.

ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཁོ མྱཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ, པུ་ཏྟོ ཏྱཱ་ཧཾ, ཏྱཱ་སྶ པ་ཧཱི་ནཱ, པ་བྦ་ཏྱཱ་ཧཾ, ཡྻཱ་སྶ.

ཀྭ་ཙཱིཏི ཀིཾ? ཏེ ནཱ་ག་ཏཱ, པུ་ཏྟཱ མ་ཏྠི. ཨ་ནྟགྒ་ཧ་ཎཾ ཀིཾ? དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ, ད་མེ་ནྟོ ཙི་ཏྟཾ.

ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀོ ཨ་སྶ ཀཱ་ཡོ, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀོ ཨ་སྶ བྱཱ་མོ, ཀོ ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་སྶ, ཨ་ཧཾ ཁོ ཨ་ཛྫ, ཡོ ཨ་ཡཾ, སོ ཨ་སྶ, སོ ཨེ་ཝ, ཡ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ, ཨ་ནུ ཨ་དྡྷ་མཱ་སཾ, ཨ་ནུ ཨེ་ཏི, སུ ཨཱ་ག་ཏཾ, སུ ཨཱ་ཀཱ་རོ, དུ ཨཱ་ཀཱ་རོ, ཙ་ཀྑུ ཨཱ་པཱ་ཐཾ, བ་ཧུ ཨཱ་བཱ་དྷོ, པཱ་ཏུ ཨ་ཀཱ་སི, ན ཏུ ཨེ་ཝཱ་ཏཱི་དྷ –

༢༠. ཝ་མོ་དུ་ད་ནྟཱ་ནཾ.

ཨོ་ཀཱ་རུ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ས་རེ པ་རེ ཀྭ་ཙི ཝཀཱ་རཱ་དེ་སོ ཧོ་ཏི. ཀ ཁ ཡ ཏས་དྡཱ་དིཨོཀཱ་ར་སྶེ་དཾ ག་ཧ་ཎཾ.

ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀྭ་སྶ ཀཱ་ཡོ, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀྭ་སྶ བྱཱ་མོ, ཀྭ་ཏྠོ, ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ, ཨ་ཧཾ ཁྭ་ཛྫ, ཡྭཱ་ཡཾ, སྭ་སྶ, སྭེ་ཝ, ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ, ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སཾ, ཨ་ནྭེ་བྷི, སྭཱ་ག་ཏཾ, སྭཱ་ཀཱ་རོ, དྭཱ་ཀཱ་རོ, ཙ་ཀྑྭཱ་པཱ་ཐཾ, བ་ཧྭཱ་བཱ་དྷོ, པཱ་ཏྭཱ་ཀཱ་སི, ན ཏྭེ་ཝ.

ཀྭ་ཙཱིཏི ཀིཾ? ཀོ ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ, ཡོ་ཧཾ, སོ་ཧཾ, ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, སཱ་ག་ཏཾ, སཱ་དྷཱ་ཝུ་སོ, ཧོ་ཏཱུ་ཏི. ཨ་ནྟགྒ་ཧ་ཎཾ ཀིཾ? ས་ཝ་ནཱི་ཡཾ, ཝི་ར་ཝ་ནྟི.

པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་ཝུ་ཏྟི ཨ་སྶ, ས་བྦཱ ཝི་ཏྟི ཨ་ནུ་བྷུ་ཡྻ་ཏེ, ཝི ཨ་ཉྫ་ནཾ, ཝི ཨཱ་ཀ་ཏོ, ན་དཱི ཨཱ་ས་ནྣོ ཨི་ཏཱི་དྷ མ་ཎྜཱུ་ཀ་ག་ཏི་ཡཱ ‘‘ཨ་ས་རཱུ་པེ’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.

༢༡. ཨི་ཝ་ཎྞོ ཡཾ ན་ཝཱ.

པུ་བྦོ ཨི་ཝ་ཎྞོ ཨ་ས་རཱུ་པེ ས་རེ པ་རེ ཡཀཱ་རཾ པ་པྤོ་ཏི ན་ཝཱ. ཨི ཨེ་ཝ ཝ་ཎྞོ ཨི་ཝ་ཎྞོ, ན་ཝཱས་དྡོ ཀྭ་ཙིས་དྡ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ.

པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་ཝུ་ཏྱ་སྶ, ས་བྦཱ ཝི་ཏྱཱ་ནུ་བྷུ་ཡྻ་ཏེ, བྱ་ཉྫ་ནཾ, བྱཱ་ཀ་ཏོ, ན་དྱཱ་ས་ནྣོ.

ན་ཝཱཏི ཀིཾ? པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི, ཏཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནི, ག་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, མུ་ཏྟ་ཙཱ་གཱི ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏོ. ཨ་ས་རཱུ་པེཏི ཀིཾ? ཨི་ཏི་ཧི་དཾ, ཨ་གྒཱི་ཝ, ཨ་ཏྠཱི་ཏི.

ཨ་ཏི ཨ་ནྟཾ, ཨ་ཏི ཨོ་དཱ་ཏཱ, པ་ཏི ཨ་ཡོ, པ་ཏི ཨཱ་ཧ་ར་ཏི, པ་ཏི ཨེ་ཏི, ཨི་ཏི ཨ་སྶ, ཨི་ཏི ཨེ་ཏཾ, ཨི་ཏི་ཨཱ་དི ཨི་ཏཱི་དྷ ‘‘ཨི་ཝ་ཎྞོ ཡཾ ན་ཝཱ’’ཏི ཡཀཱ་རཱ་དེ་སེ ས་མྤ་ཏྟེ –

༢༢. ས་བྦོ ཙ་ནྟི.

ཨ་ཏི་པ་ཏི་ཨི་ཏཱི་ནཾ ཏིས་དྡ་སྶེ་དཾ ག་ཧ་ཎཾ.

ས་བྦོ ཏིཨི་ཙྩེ་སོ ས་དྡོ ས་རེ པ་རེ ཀྭ་ཙི ཙཀཱ་རཾ པ་པྤོ་ཏི. ཏཱིཏི ནི་དྡེ་ས་ཏོ ཨ་ཀ་ཏཡཀཱ་ར་སྶེ་ཝཱ་ཡཾ ཝི་དྷི, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཀྭ་ཙིགྒ་ཧ་ཎ་སྶ ཙ ‘‘ཨ་ཏི་སྶ ཙ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི་སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཏཱ སི་ཡཱ. ‘‘པ་ར་དྭེ་བྷཱ་ཝོ ཋཱ་ནེ’’ཏི དྭི་ཏྟཾ.

ཨ་ཙྩ་ནྟཾ, ཨ་ཙྩོ་དཱ་ཏཱ, པ་ཙྩ་ཡོ, པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏི, པ་ཙྩེ་ཏི, ཨི་ཙྩ་སྶ, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ, ཨི་ཙྩཱ་དི.

ཀྭ་ཙཱིཏི ཀིཾ? ཨི་ཏི་སྶ, ཨི་ཏི ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནེ་ན.

‘‘ཏེ ན ཝཱ་ཨི་ཝ་ཎྞེ’’ཏི ཨི་ཏོ ‘‘ན ཨི་ཝ་ཎྞེ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ.

༢༣. ཨ་ཏི་སྶ ཙ་ནྟ་སྶ.

ཨ་ཏིཨི་ཙྩེ་ཏ་སྶ ཨ་ནྟ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཏིས་དྡ་སྶ ཨི་ཝ་ཎྞེ པ་རེ ‘‘ས་བྦོ ཙཾ ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་རཱུ་པཾ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཏི་སྶཱཏི ཨ་ཏིཨུ་པ་ས་གྒཱ་ནུ་ཀ་ར་ཎ་མེ་ཏཾ. ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཝི་བྷ་ཏྟི་ལོ་པཱ་བྷཱ་ཝོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ནྟས་དྡོ ས་དྡ་ཝི་དྷི་ནི་སེ་དྷ་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་ཏིས་དྡ་ནྟ་བྷཱུ་ཏཾ ཏིས་དྡ་མེ་ཝ ཝ་ད་ཏི, ན ཨི་ཝ་ཎྞ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མེ་ཝ ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ སི་ཡཱ.

‘‘ཨིཝ་ཎྞོ ཡཾ ན་ཝཱ’’ཏཱི་དྷ, ཨ་ས་རཱུ་པཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏོ;

ཨི་ཝ་ཎྞ་སྶ ས་རཱུ་པ་སྨིཾ, ཡཱདེ་སོ ཙ ན ས་མྦྷ་ཝེ.

ཙཀཱ་རོ ཨ་ནུ་ཏྟ་ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠོ, ཏེ་ན ཨི་ཏི་པ་ཏཱིན་མ་ནྟ་སྶ ཙ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཏི ཨི་སི་ག་ཎོ ཨ་ཏཱི་སི་ག་ཎོ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏཱི་ཏོ, ཨ་ཏཱི་རི་ཏཾ, ཨི་ཏཱི་ཏི, ཨི་ཏཱི་དཾ, པ་ཏཱི་ཏོ.

ཨ་བྷི ཨ་ཀྑཱ་ནཾ, ཨ་བྷི ཨུ་གྒ་ཏོ, ཨ་བྷི ཨོ་ཀཱ་སོ ཨི་ཏཱི་དྷ ཡཀཱ་རེ ས་མྤ་ཏྟེ –

‘‘ས་རེ’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.

༢༤. ཨ་བྦྷོ ཨ་བྷི.

ཨ་བྷི་ཨི་ཙྩེ་ཏ་སྶ ས་བྦ་སྶ ས་རེ པ་རེ ཨ་བྦྷཱདེ་སོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཨ་བྷཱི’’ཏི པ་ཋ་མ་ནྟ་སྶ, ཝུ་ཏྟི་ཡཾ ཚ་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཾ;

ཨཱ་དེ་སཱ་པེ་ཀྑ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཨཾ་མོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀེ ཝི་ཡ.

པུ་བྦ་སྶ་ར་ལོ་པོ, ཨ་བྦྷ་ཀྑཱ་ནཾ, ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ, ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ.

ཨ་དྷི ཨ་ག་མཱ, ཨ་དྷི ཨུ་པ་ག་ཏོ, ཨ་དྷི ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་ཏཱི་དྷ

༢༥. ཨ་ཛ྄ཛྷོ ཨ་དྷི.

ཨ་དྷིཨི་ཙྩེ་ཏ་སྶ ས་བྦ་སྶ ས་རེ པ་རེ ཨ་ཛ྄ཛྷཱདེ་སོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ག་མཱ, ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་ཏོ, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ.

ཨ་བྷི ཨི་ཙྪི་ཏཾ, ཨ་དྷི ཨཱི་རི་ཏཾ ཨི་ཏཱི་དྷ