༢. ནཱ་མ་ཀ་ཎྜ
ཨ་ཐ ནཱ་མི་ཀ་ཝི་བྷ་ཏྱཱ་ཝ་ཏཱ་རོ ཝུ་ཙྩ་ཏེ.
ཨ་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ན་མ་ན་ཏོ, ཨ་ཏྟ་ནི ཙ་ཏྠ་སྶ ནཱ་མ་ན་ཏོ ནཱ་མཾ, ད་བྦཱ་བྷི་དྷཱ་ནཾ.
ཏཾ པ་ན དུ་ཝི་དྷཾ ཨ་ནྭ་ཏྠ་རུ་ལ༹ྷཱི་ཝ་སེ་ན, ཏི་ཝི་དྷཾ པུ་མི་ཏྠི་ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན. ཡ་ཐཱ – རུ་ཀྑོ, མཱ་ལཱ, དྷ་ནཾ.
ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ སཱ་མ་ཉྙ་གུ་ཎ་ཀྲི་ཡཱ་ཡ་དི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན, ཡ་ཐཱ – རུ་ཀྑོ, ནཱི་ལོ, པཱ་ཙ་ཀོ, སི་རི་ཝ་ཌྜྷོ་ཏི་ཨཱ་དི.
ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ ཨ་ཝ་ཎྞི་ཝ་ཎྞུ་ཝ་ཎྞོ་ཀཱ་ར་ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟ་པ་ཀ་ཏི་བྷེ་དེ་ན.
པུ་ལླི་ངྒ
ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མཾ ཨཀཱ་ར་ནྟ་མྷཱ པུ་ལླི་ངྒཱ ཛཱ་ཏི་ནི་མི་ཏྟཱ པུ་རི་སས་དྡཱ སྱཱདི་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ པ་རཱ ཡོ་ཛཱི་ཡ་ནྟེ.
༦༠. ཛི་ན་ཝ་ཙ་ན་ཡུ་ཏྟ་ཉྷི.
ཨ་དྷི་ཀཱ་རོཡཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ མཱ་རེ ཛི་ཏ་ཝཱ་ཏི ཛི་ནོ, བུ་དྡྷོ. ཛི་ན་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཛི་ན་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྶ ཛི་ན་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཡུ་ཏྟཾ ཛི་ན་ཝ་ཙ་ན་ཡུ་ཏྟཾ, ཏེ་པི་ཊ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་སྶ མཱ་ག་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟི་ཡཱ ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨི་དཾ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏྠཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
སཱ མཱ་ག་དྷཱི མཱུ་ལ་བྷཱ་སཱ, ན་རཱ ཡཱ་ཡཱ་དི་ཀ་པྤི་ཀཱ;
བྲ་ཧྨཱ་ནོ ཙ’སྶུ་ཏཱ་ལཱ་པཱ, ས་མྦུ་དྡྷཱ ཙཱ་པི བྷཱ་ས་རེ.
ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ པ་ན ཏི་ཝི་དྷོ སཱི་ཧ་ག་ཏི་ཀ་མ་ཎྜཱུ་ཀ་ག་ཏི་ཀ་ཡ་ཐཱ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཝ་སེ་ན, ཨ་ཡཾ པ་ན སཱི་ཧ་ག་ཏི་ཀོ པུ་བྦཱ་པ་ར་ཝི་ལོ་ཀ་ན་ཏོ, ཡ་ཐཱ་ནུ་པུ་བྦི་ཀོ་ཡེ་ཝ ཝཱ.
ས་ཀྐ་ཏ་ཝི་ས་དི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཛི་ན་ཝ་ཙ་ནཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན པ་ཀ་ཏི་ཊྛ་པ་ན་ཏྠཾ པ་རི་བྷཱ་ས་མཱ་ཧ.
༦༡. ལི་ངྒ་ཉྩ ནི་པ་ཙྩ་ཏེ.
ལི་ངྒཾཔཱ་ཊི་པ་དི་ཀཾ, ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཛི་ན་ཝ་ཙ་ན་ཡུ་ཏྟ་ཉྷི ལི་ངྒཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨི་དྷ ལི་ངྒཾ ནི་པ་ཙྩ་ཏེ ཋ་པཱི་ཡ་ཏི. ཙས་དྡེ་ན དྷཱ་ཏ་ཝོ ཙཱ་ཏི ཛི་ན་ཝ་ཙ་ནཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ ‘‘པུ་རི་ས’’ཨི་ཏི ལི་ངྒེ ཋ་པི་ཏེ ཏ་ཏོ ཏ་སྶ དྷཱ་ཏུ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝ་ཛྫི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཏོ ས་དྡ་སྶ ‘‘པ་ར་ས་མ་ཉྙཱ པ་ཡོ་གེ’’ཏི པ་རི་བྷཱ་ས་ཏོ ལི་ངྒ་ས་ཉྙཱ་ཡཾ –
ཨི་ཏོ པ་རཾ ཝི་བྷ་ཏྟི་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་དི་ཝི་དྷཱ་ནེ ས་བྦ་ཏྠ ལི་ངྒགྒ་ཧ་ཎ་མ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༦༢. ཏ་ཏོ ཙ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ.
ཏ་ཏོ ཛི་ན་ཝ་ཙ་ན་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ལི་ངྒེ་ཧི པ་རཱ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ ཧོ་ནྟི. ཙས་དྡ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཏ་ཝེ་ཏུ་ནཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཏོ་པི. ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན, ཨེ་ཀ་ཏྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ ལི་ངྒ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟཱི་ཏི ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ.
ཀཱ ཙ པ་ན ཏཱ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ? ‘‘ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ.
༦༣. སི་ཡོ, ཨཾ་ཡོ, ནཱ་ཧི, ས་ནཾ, སྨཱ་ཧི, ས་ནཾ, སྨིཾ་སུ.
སྱཱ་ད་ཡོ དྭི་ས་ཏྟ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ སི, ཡོ ཨི་ཏི པ་ཋ་མཱ, ཨཾ, ཡོ ཨི་ཏི དུ་ཏི་ཡཱ, ནཱ, ཧི ཨི་ཏི ཏ་ཏི་ཡཱ, ས, ནཾ ཨི་ཏི ཙ་ཏུ་ཏྠཱི, སྨཱ, ཧི ཨི་ཏི པ་ཉྩ་མཱི, ས, ནཾ ཨི་ཏི ཚ་ཊྛཱི, སྨིཾ, སུ ཨི་ཏི ས་ཏྟ་མཱི.
ཨི་དཾ པ་ན ས་ཉྙཱ་དྷི་ཀཱ་ར་པ་རི་བྷཱ་སཱ་ཝི་དྷི་སུ་ཏྟེ་སུ ས་ཉྙཱ་སུ་ཏྟནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ, ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཝུ་ཏྟི་ཡཾ ‘‘ཝི་བྷ་ཏྟི་ཨི་ཙྩ་ནེ་ན ཀྭ་ཏྠོ, ཨ་མྷ་སྶ མ་མཾ ས་ཝི་བྷ་ཏྟི་སྶ སེ’’ཏི, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ པུ་རི་མ་སུ་ཏྟེ་ན ཨེ་ཀ་ཡོ་གོ ཀ་ཏྟ་བྦོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ཋ་མཱ་དི་ཝོ་ཧཱ་རོ, ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཱ་དི་ཝོ་ཧཱ་རོ ཙ ཨ་ནྭ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན, པ་ར་ས་མ་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ སི་དྡྷོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཀ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ, བ་ཧཱུ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ, དྭི་ནྣཾ པཱུ་ར་ཎཱི དུ་ཏི་ཡཱ་ཏི་ཨཱ་དི, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ པུ་རི་མ་སུ་ཏྟེ ཙས་དྡེ་ན ས་ཉྙཱ་ཀ་ར་ཎེ ཨ་པྤ་ཀ་ཏ་ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཝི་དྷི་པྤ་ས་ངྒོ སི་ཡཱ.
‘‘ཛི་ན་ཝ་ཙ་ན་ཡུ་ཏྟ་ཉྷི, ལི་ངྒ་ཉྩ ནི་པ་ཙྩ་ཏེ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ. ཨི་དྷ པ་ན པ་ད་ནི་པྥཱ་ད་ན་མྤི ཛི་ན་ཝ་ཙ་ན་སྶཱ་ཝི་རོ་དྷེ་ནཱ་ཏི ཉཱ་པེ་ཏུཾ པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟ་ར་མཱ་ཧ.
༦༤. ཏ་ད་ནུ་པ་རོ་དྷེ་ན.
ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཏེ་སཾ ཛི་ན་ཝ་ཙ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པ་རོ་དྷོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨི་དྷ ལི་ངྒཾ, ཙས་དྡེ་ནཱ་ཁྱཱ་ཏ་ཉྩ ནི་པ་ཙྩ་ཏེ, ནི་པྥཱ་དཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཨི་དྷ ཙ ཨཱ་ཁྱཱ་ཏེ ཙ དྭི་ཝ་ཙ་ནཱ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་ཀྐ་ཏ་ཝི་ས་དི་ས་ཏོ ཝི་བྷ་ཏྟི་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་དི་ཝི་དྷཱ་ན་ཉྩ ཀ་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ས་བྦ་སྱཱ་དི་ཝི་བྷ་ཏྟི་པྤ་ས་ངྒེ ‘‘ཝ་ཏྟི་ཙྪཱ་ནུ་པུ་བྦི་ཀཱ ས་དྡ་པྤ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྟི་ཙྪཱ་ཝ་སཱ –
༦༥. ལི་ངྒ་ཏྠེ པ་ཋ་མཱ.
ལི་ངྒ་ཏྠཱ་བྷི་དྷཱ་ན་མ་ཏྟེ པ་ཋ་མཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་ཋ་མཱ. ཏ་ཏྠཱ་པི ཨ་ནི་ཡ་མེ་ནེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་པྤ་ས་ངྒེ ‘‘ཨེ་ཀ་མྷཱི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི པ་རི་བྷཱ་ས་ཏོ ལི་ངྒ་ཏྠ་སྶེ་ཀ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ པ་ཋ་མེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ སི.
‘‘ཨ་ཏོ ནེ་ནཱ’’ཏི ཨི་ཏོ ‘‘ཨ་ཏོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ, ལི་ངྒགྒ་ཧ་ཎ་ཉྩ.
༦༦. སོ.
སི, ཨོ་ཨི་ཏི དྭི་པ་ད་མི་དཾ. ལི་ངྒ་སྶ ཨཀཱ་ར་ཏོ པ་ར་སྶ སིཝ་ཙ་ན་སྶ ཨོཀཱ་རོ ཧོ་ཏི.
སུ་ཏྟེ་སུ ཧི པ་ཋ་མཱ་ནི་དྡི་ཊྛ་སྶ ཀཱ་རི་ཡི་ནོ ཚ་ཊྛཱི་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ན ཝི་ཝ་ར་ཎཾ ཨཱ་དེ་སཱ་པེ་ཀྑ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨེ་ཏྠ ཙ སཱིཏི ཝི་བྷ་ཏྟི ག་ཡ྄ཧ་ཏེ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ་རི་ཡ་ཝི་དྷི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ, ‘‘ཏ་ཏོ ཙ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི ཨི་ཏོ ཝི་བྷ་ཏྟིགྒ་ཧ་ཎཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཝཱ, ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ སྱཱདཱི་ནཾ ཀཱ་རི་ཡ་ཝི་དྷཱ་ནེ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
‘‘ཝཱ པ་རོ ཨ་ས་རཱུ་པཱ’’ཏི པ་ར་ལོ་པེ ས་མྤ་ཏྟེ ཏ་ད་པ་ཝཱ་དེ་ན པུ་བྦ་ལོ་པ་མཱ་ཧ.
༦༧. ས་ར་ལོ་པོ’མཱ་དེ་ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་དི་མྷི ས་ར་ལོ་པེ ཏུ པ་ཀ་ཏི.
པུ་བྦ་སྶ་ར་སྶ ལོ་པོ ཧོ་ཏི ཨཾཝ་ཙ་ནེ, ཨཱ་དེ་ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་དི་བྷཱུ་ཏེ ཙ ས་རེ པ་རེ, ས་ར་ལོ་པེ ཀ་ཏེ ཏུ པ་ར་ས་ར་སྶ པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ས་ར་ལོ་པེ’’ཏི པུ་ན་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཀ་ཏ་ས་ར་ལོ་པ་ནི་མི་ཏྟེ་ཡེ་ཝ པ་ར་སྶ ཝི་ཀཱ་རེ ས་མྤ་ཏྟེ པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ. པ་ར་ས་ར་སྶ པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཝི་དྷཱ་ན་སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་ཏོ ཨ་མཱ་དེ་ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་དི་བྷཱུ་ཏེ ས་རེ པ་རེ་ཏི་པི སི་དྡྷཾ.
ཏྱཱ་དི་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ ཙེ་ཏྠ, པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟེ་ན ག་ཡ྄ཧ་རེ;
ཨཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎ་མཱ་ཁྱཱ་ཏ-ཀི་ཏ་ཀེ་སྭཱ་ག་མ་ཏྠི་དཾ.
པ་ཙྩ་ཡ་སཱ་ཧ་ཙ་རི་ཡཱ, ཙཱ་དེ་སོ པ་ཀ་ཏཱི་པ་རོ;
པ་ད་ནྟ་སྶ་ར་ལོ་པོ ན, ཏེ་ན’བྦྷཱ་ཧཱ་དི་ཀེ པ་རེ.
ཏུགྒ་ཧ་ཎཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱིཨཱ་དཱི་སུ ས་ར་ལོ་པ་ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ, ‘‘ན་ཡེ པ་རཾ ཡུ་ཏྟེ’’ཏི པ་རཾ ནེ་ཏ་བྦཾ. པུ་རི་སོ ཏི་ཊྛ་ཏི.
པུ་རི་སོ ཙ པུ་རི་སོ ཙཱ་ཏི པུ་རི་ས པུ་རི་ས་ཨི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ –
༦༨. ས་རཱུ་པཱ་ན་མེ་ཀ་སེ་སྭ་ས་ཀིཾ.
ས་རཱུ་པཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་རཱུ་པཱ་ནཾ པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨེ་ཀོ་ཝ སི་སྶ་ཏེ, ཨ་ཉྙེ ལོ་པ་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟེ ཨ་ས་ཀི་ནྟི ཨེ་ཀ་སེ་སོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ས་རཱུ་པཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཝ སི་དྡྷེ ཨ་ས་ཀི་མྤ་ཡོ་གེ པུནཱ་ས་ཀིཾག་ཧ་ཎཾ ཨེཀ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཱ་ན་མེ་ཝཱ་ས་ཀི་མྤ་ཡོ་གེ ཨེ་ཝཱ་ཡ་ནྟི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ, ན ཙ ཝི་ཙྪཱ་པ་ཡོ་གེ’ཏི་པྤ་ས་ངྒོ. ‘‘ཝ་གྒཱ པ་ཉྩ་པ་ཉྩ་སོ མ་ནྟཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘པ་ཉྩ་པ་ཉྩ་སོ’’ཏི ནི་དྡེ་སེ་ནེ་ཝ ཝི་ཙྪཱ་པ་ཡོ་ག་སི་དྡྷི་ཡཱ ཉཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ, ཨ་ཐ ཝཱ ས་ཧ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡ’མ་ཡ’མེ་ཀ་སེ་སོ.
ཡོ་ག་ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ ཙེ་ཏྠ, ཨེ་ཀ་སེ་སྭ་ས་ཀིཾ ཨི་ཏི;
ཝི་རཱུ་པེ་ཀ་སེ་སོ ཧོ་ཏི, ཝཱ ‘‘པི་ཏཱུ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་སུ.
ཏ་ཏྠེ་ཝ ལི་ངྒ་ཏྠ་སྶ བཧུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ ‘‘བ་ཧུ་མྷི ཝ་ཏྟ་བྦེ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི པ་ཋ་མཱ་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཡོ, པུ་རི་ས ཡོ ཨི་ཏཱི་དྷ ‘‘ཨ་ཏོ, ཝཱ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༦༩. ས་བྦ་ཡོ་ནཱི་ན་མཱ་ཨེ.
ཨཀཱ་ར་ནྟ་ཏོ ལི་ངྒ་མྷཱ པ་རེ་སཾ ས་བྦེ་སཾ པ་ཋ་མཱ་ཡོ་ནཱི་ནཾ, དུ་ཏི་ཡཱ་ཡོ་ནཱི་ན་ཉྩ ཡ་ཡཱ་ཀྐ་མཾ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཀཱ་རཱ་དེ་སཱ ཧོ་ནྟི ཝཱ་ཏི ཨཱཀཱ་རོ, ས་བྦགྒ་ཧ་ཎཾ ས་བྦཱ་དེ་ས་ཏྠཾ, ས་ར་ལོ་པཱ་དི པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ, པུ་རི་སཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི.
ཝཱ ཨི་ཙྩེ་ཝ རཱུ་པཱ རཱུ་པཱ་ནི, ཨ་གྒ་ཡོ, མུ་ན་ཡོ.
ཝཱས་དྡོ་ཡཾ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏ་པི་བྷཱ་ས་ཏྠོ, ཏེ་ན ཙེ་ཏྠ –
ནི་ཙྩ་མེ་ཝ ཙ པུ་ལླི་ངྒེ, ཨ་ནི་ཙྩ་ཉྩ ན་པུཾ་ས་ཀེ;
ཨ་ས་ནྟཾ ཛྷེ ཀ་ཏ་ཏྟེ ཏུ, ཝི་དྷིཾ དཱི་པེ་ཏི ཝཱསུ་ཏི.
ཏ་ཏྠེ་ཝཱ་ལ་པ་ན་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ ‘‘ལི་ངྒ་ཏྠེ པ་ཋ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༧༠. ཨཱ་ལ་པ་ནེ ཙ.
ཨབྷི་མུ་ཁཾ ཀ་ཏྭཱ ལ་པ་ནཾ ཨཱ་ལ་པ་ནཾ, ས་མྦོ་དྷ་ནཾ. ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ལ་པ་ན་ཏྠཱ་དྷི་ཀེ ལི་ངྒ་ཏྠཱ་བྷི་དྷཱ་ན་མ་ཏྟེ ཙ པ་ཋ་མཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི ཧོ་ཏི. པུ་རེ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཱ་དི.
པུ་རི་ས སི ཨི་ཙྩ་ཏྲ –
༧༡. ཨཱ་ལ་པ་ནེ སི ག་ས་ཉྙོ.
ཨཱ་ལ་པ་ན་ཏྠེ ཝི་ཧི་ཏོ སི གས་ཉྙོ ཧོ་ཏཱི་ཏི གས་ཉྙཱ་ཡཾ ‘‘བྷོ གེ ཏཱུ’’ཏི ཨི་ཏོ ‘‘གེ’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༧༢. ཨ་ཀཱ་ར་པི་ཏཱ་དྱ་ནྟཱ་ན་མཱ.
ལི་ངྒ་སྶ ས་མྦ་ནྡྷཱི ཨཀཱ་རོ ཙ པི་ཏུ་ས་ཏྠུཨི་ཙྩེ་ཝ་མཱ་དཱི་ན་མ་ནྟོ ཙ ཨཱཀཱ་ར་ཏྟ་མཱ་པ་ཛྫ་ཏེ གེ པ་རེ.
‘‘གེ, ར་སྶ’’མི་ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༧༣. ཨཱ་ཀཱ་རོ ཝཱ.
ལི་ངྒ་སྶ ས་མྦ་ནྡྷཱི ཨཱཀཱ་རོ ར་སྶ་མཱ་པ་ཛྫ་ཏེ གེ པ་རེ ཝི་ཀ་པྤེ་ན, ཨ་དཱུ་ར་ཊྛ་སྶཱ་ལ་པ་ནེ་ཝཱ་ཡཾ.
༧༤. སེ་ས་ཏོ ལོ་པཾ ག་སི་པི.
‘‘སིཾ, སོ, སྱཱ ཙ, ས་ཁ་ཏོ ག་སྶེ ཝཱ, གྷ་ཏེ ཙཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི ནི་དྡི་ཊྛེ་ཧི ཨ་ཉྙོ སེ་སོ ནཱ་མ, ཏ་ཏོ སེ་ས་ཏོ ལི་ངྒ་མྷཱ ག་སིཨི་ཙྩེ་ཏེ ལོ་པ་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟེ. ཨ་པིགྒ་ཧ་ཎཾ དུ་ཏི་ཡ་ཏྠ་ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཏྠཾ, ཨེ་ཏྠ ཙ ས་ཏི་པི སིགྒ་ཧ་ཎེ ཝཨི་ཏི ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཉཱ་པ་ཀ་མ་ཉྙ་ཏྠཱ་པི སིགྒ་ཧ་ཎེ ཨཱ་ལ་པ་ནཱ་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ. ཀེ་ཙི ཨཱ་ལ་པ་ནཱ་བྷི་བྱ་ཏྟི་ཡཱ བྷ་ཝ་ནྟས་དྡཾ ཝཱ ཧེས་དྡཾ ཝཱ པ་ཡུ་ཛྫ་ནྟེ. བྷོ པུ་རི་ས ཏི་ཊྛ, ཧེ པུ་རི་སཱ ཝཱ.
བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ ན ཝི་སེ་སོ, བྷ་ཝ་ནྟོ པུ་རི་སཱ ཏི་ཊྛ་ཐ.
ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀ་མྨ་ཏྠ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ ‘‘ཝ,’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༧༥. ཡཾ ཀ་རོ་ཏི ཏཾ ཀ་མྨཾ.
ཡཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ཡཾ ཝཱ ཝི་ཀ་རོ་ཏི, ཡཾ ཝཱ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏཾ ཀཱ་ར་ཀཾ ཀྲི་ཡཱ་ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་མྨ་ས་ཉྙཾ ཧོ་ཏི.
༧༦. ཀ་མྨ་ཏྠེ དུ་ཏི་ཡཱ.
ཀ་མྨ་ཏྠེ དུ་ཏི་ཡཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི ཧོ་ཏི. པུ་རེ ཝི་ཡ དུ་ཏི་ཡེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨཾ, ‘‘ས་ར་ལོ་པོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་རེ ལུ་ཏྟེ ‘‘དཱི་གྷ’’ནྟི དཱི་གྷེ ས་མྤ་ཏྟེ པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝོ ཙ, པུ་རི་སཾ པ་སྶ.
བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ ‘‘ས་བྦ་ཡོ་ནཱི་ན་མཱ་ཨེ’’ཏི ཡོཝ་ཙ་ནསྶེཀཱ་རོ, པུ་རི་སེ པ་སྶ.
ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀ་ཏྟུ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ –
༧༧. ཡོ ཀ་རོ་ཏི ས ཀ་ཏྟཱ.
ཡོ ཨ་ཏྟ་པྤ་དྷཱ་ནོ ཀྲི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, སོ ཀ་ཏྟུ་ས་ཉྙོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཏ་ཏི་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༧༨. ཀ་ཏྟ་རི ཙ.
ཀ་ཏྟ་རི ཙ ཀཱ་ར་ཀེ ཏ་ཏི་ཡཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཏི་ཡེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ནཱ.
༧༩. ཨ་ཏོ ནེ་ན.
ཨེ་ནཱཏི ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀ་ནི་དྡེ་སོ. ཨཀཱ་ར་ནྟ་ཏོ ལི་ངྒ་མྷཱ པ་ར་སྶ ནཱཝ་ཙ་ན་སྶ ཨེ་ནཱདེ་སོ ཧོ་ཏི, ས་ར་ལོ་པཱ་དི, པུ་རི་སེ་ན ཀ་ཏཾ.
བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་མྷི –
༨༠. སུ་ཧི་སྭ་ཀཱ་རོ ཨེ.
སུ, ཧིཨི་ཙྩེ་ཏེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟི་རཱུ་པེ་སུ པ་རེ་སུ ལི་ངྒ་སྶ ས་མྦ་ནྡྷཱི ཨཀཱ་རོ ཨེཏྟ་མཱ་པ་ཛྫ་ཏེ.
༨༡. སྨཱ་ཧི་སྨིཾ་ནཾ མྷཱ་བྷི་མྷི ཝཱ.
ས་བྦ་ཏོ ལི་ངྒ་མྷཱ སྨཱ ཧི སྨིཾཨི་ཙྩེ་ཏེ་སཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ མྷཱ, བྷི, མྷིཨི་ཙྩེ་ཏེ ཨཱ་དེ་སཱ ཧོ་ནྟི ཝཱ, པུ་རི་སེ་ཧི, པུ་རི་སེ་བྷི ཀ་ཏཾ.
ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ –
༨༢. ཡེ་ན ཝཱ ཀ་ཡི་ར་ཏེ ཏཾ ཀ་ར་ཎཾ.
ཡེ་ན ཝཱ ཀ་ཡི་ར་ཏེ, ཡེ་ན ཝཱ པ་སྶ་ཏི, ཡེ་ན ཝཱ སུ་ཎཱ་ཏི, ཏཾ ཀཱ་ར་ཀཾ ཀ་ར་ཎ་ས་ཉྙཾ ཧོ་ཏི.
༨༣. ཀ་ར་ཎེ ཏ་ཏི་ཡཱ.
ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀེ ཏ་ཏི་ཡཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི ཧོ་ཏི, སེ་སཾ ཀ་ཏྟུ་ས་མཾ, ཨཱ་ཝི་ཊྛེ་ན པུ་རི་སེ་ན སོ པུ་ཉྙཾ ཀ་རོ་ཏི, པུ་རི་སེ་ཧི, པུ་རི་སེ་བྷི.
ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་མྤ་དཱ་ན་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ –
༨༤. ཡ་སྶ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ རོ་ཙ་ཏེ དྷཱ་ར་ཡ་ཏེ ཝཱ ཏཾ ས་མྤ་དཱ་ནཾ.
ཡ་སྶ ཝཱ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཡ་སྶ ཝཱ རོ་ཙ་ཏེ, ཡ་སྶ ཝཱ དྷཱ་ར་ཡ་ཏེ, ཏཾ ཀཱ་ར་ཀཾ ས་མྤ་དཱ་ན་ས་ཉྙཾ ཧོ་ཏི.
༨༥. ས་མྤ་དཱ་ནེ ཙ་ཏུ་ཏྠཱི.
ས་མྤ་དཱ་ན་ཀཱ་ར་ཀེ ཙ་ཏུ་ཏྠཱི་ཝི་བྷ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙ་ཏུ་ཏྠི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ས.
༨༦. སཱ་ག་མོ སེ.
ས་བྦ་ཏོ ལི་ངྒ་མྷཱ སཀཱ་རཱ་ག་མོ ཧོ་ཏི སེ ཝི་བྷ་ཏྟི་མྷི པ་རེ. པུ་རི་ས་སྶ དྷ་ནཾ ད་དཱ་ཏི.
བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་མྷི ‘‘དཱི་གྷ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༨༧. སུ་ནཾ་ཧི་སུ ཙ.
སུ ནཾ ཧིཨི་ཙྩེ་ཏེ་སུ པ་རེ་སུ ལི་ངྒ་སྶ ཨ་ནྟ་བྷཱུ་ཏཱ ས་བྦེ ར་སྶ་ས་རཱ དཱི་གྷ་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟེ, ཙགྒ་ཧ་ཎ་མི་ཀཱ་རུ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཀྭ་ཙི ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ. པུ་རི་སཱ་ནཾ.
ཏ་ཏྠེ་ཝཱ་པཱ་དཱ་ན་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ –
༨༨. ཡ་སྨཱ ད་པེ་ཏི བྷ་ཡ་མཱ་ད་ཏྟེ ཝཱ ཏ་ད་པཱ་དཱ་ནཾ.
ཡ་སྨཱ ཝཱ ཨ་ཝ་དྷི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་པེ་ཏི, ཡ་སྨཱ ཝཱ བྷ་ཡཾ, ཡ་སྨཱ ཝཱ ཨཱ་ད་ཏྟེ, ཏཾ ཀཱ་ར་ཀཾ ཨ་པཱ་དཱ་ན་ས་ཉྙཾ ཧོ་ཏི.
༨༩. ཨ་པཱ་དཱ་ནེ པ་ཉྩ་མཱི.
ཨ་པཱ་དཱ་ན་ཀཱ་ར་ཀེ པ་ཉྩ་མཱི་ཝི་བྷ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྩ་མི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ སྨཱ.
‘‘ཨ་ཏོ, ས་བྦེ་སཾ, ཨཱ ཨེ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༩༠. སྨཱ་སྨིཾ་ན ཝཱ.
ཨཀཱ་ར་ནྟ་ཏོ ལི་ངྒ་མྷཱ ས་བྦེ་སཾ སྨཱ སྨིཾཨི་ཙྩེ་ཏེ་སཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཀཱ་རཱ་དེ་སཱ ཧོ་ནྟི ཝཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྠ མྷཱདེ་སོ. པུ་རི་སཱ ཨ་པེ་ཏི, པུ་རི་ས་མྷཱ, པུ་རི་ས་སྨཱ.
བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ ས་བྦ་ཏྠ ཏ་ཏི་ཡཱ་ས་མཾ, ཧིསྶ བྷིཨཱ་དེ་སོ ཧོ་ཏི. པུ་རི་སེ་ཧི, པུ་རི་སེ་བྷི ཨ་པེ་ཏི.
ཏ་ཏྠེ་ཝ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ –
༩༡. ཡ་སྶ ཝཱ པ་རི་གྒ་ཧོ ཏཾ སཱ་མི.
ཡ་སྶ ཝཱ པ་རི་གྒ་ཧོ, ཏཾ སཱ་མི་ས་ཉྙཾ ཧོ་ཏི.
༩༢. སཱ་མི་སྨིཾ ཚ་ཊྛཱི.
སཱ་མི་སྨིཾ ཚ་ཊྛཱི་ཝི་བྷ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡཱདེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ཏྠཱི་ཚ་ཊྛཱི་ནཾ ས་མཱ་ནཾ རཱུ་པཾ. པུ་རི་ས་སྶ ཨེ་ཏཾ དྷ་ནཾ, པུ་རི་སཱ་ནཾ.
ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨོ་ཀཱ་ས་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ –
༩༣. ཡོ་དྷཱ་རོ ཏ་མོ་ཀཱ་སཾ.
ཡོ ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀྲི་ཡཱ་ཡ ཨཱ་དྷཱ་རོ, ཏཾ ཀཱ་ར་ཀཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ས་ཉྙཾ ཧོ་ཏི.
༩༤. ཨོ་ཀཱ་སེ ས་ཏྟ་མཱི.
ཨོ་ཀཱ་ས་ཀཱ་ར་ཀེ ས་ཏྟ་མཱི་ཝི་བྷ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་ཏྟ་མི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ སྨིཾ, ཏ་སྶ ‘‘སྨཱ་སྨིཾ་ནཾ ཝཱ’’ཏི ཨེཀཱ་རོ, མྷིཨཱ་དེ་སོ ཙ, པུ་རི་སེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ, པུ་རི་ས་མྷི, པུ་རི་ས་སྨིཾ.
བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ ‘‘སུ་ཧི་སྭ་ཀཱ་རོ ཨེ’’ཏི ཨེཀཱ་རོ, པུ་རི་སེ་སུ.
པུ་རི་སོ, པུ་རི་སཱ, བྷོ པུ་རི་ས བྷོ པུ་རི་སཱ ཝཱ, བྷ་ཝ་ནྟོ པུ་རི་སཱ, པུ་རི་སཾ, པུ་རི་སེ, པུ་རི་སེ་ན, པུ་རི་སེ་ཧི པུ་རི་སེ་བྷི, པུ་རི་ས་སྶ, པུ་རི་སཱ་ནཾ, པུ་རི་སཱ པུ་རི་ས་སྨཱ པུ་རི་ས་མྷཱ, པུ་རི་སེ་ཧི པུ་རི་སེ་བྷི, པུ་རི་ས་སྶ, པུ་རི་སཱ་ནཾ, པུ་རི་སེ པུ་རི་ས་སྨིཾ པུ་རི་ས་མྷི, པུ་རི་སེ་སུ.
ཏ་ཐཱ སུ་ག་ཏོ, སུ་ག་ཏཱ, བྷོ སུ་ག་ཏ བྷོ སུ་ག་ཏཱ ཝཱ, བྷ་ཝ་ནྟོ སུ་ག་ཏཱ, སུ་ག་ཏཾ, སུ་ག་ཏེ, སུ་ག་ཏེ་ན, སུ་ག་ཏེ་ཧི སུ་ག་ཏེ་བྷི, སུ་ག་ཏ་སྶ, སུ་ག་ཏཱ་ནཾ, སུ་ག་ཏཱ སུ་ག་ཏ་སྨཱ སུ་ག་ཏ་མྷཱ, སུ་ག་ཏེ་ཧི སུ་ག་ཏེ་བྷི, སུ་ག་ཏ་སྶ, སུ་ག་ཏཱ་ནཾ, སུ་ག་ཏེ སུ་ག་ཏ་སྨིཾ སུ་ག་ཏ་མྷི, སུ་ག་ཏེ་སུ.
ཨེ་ཝཾ སུ་རཱ’སུ་ར ན་རོ’ར་ག ནཱ་ག ཡ་ཀྑཱ,
ག་ནྡྷ་བྦ ཀི་ནྣ་ར མ་ནུ་སྶ པི་སཱ་ཙ པེ་ཏཱ;
མཱ་ཏ་ངྒ ཛ་ངྒ་མ ཏུ་ར་ངྒ ཝ་རཱ་ཧ སཱི་ཧཱ,
བྱ་གྒྷ’ཙྪ ཀ་ཙྪ་པ ཏ་ར་ཙྪ མི་ག’སྶ སོ་ཎཱ.
ཨཱ་ལོ་ཀ ལོ་ཀ ནི་ལ་ཡཱ’ནི་ལ ཙཱ་ག ཡོ་གཱ, ཝཱ་ཡཱ་མ གཱ་མ
ནི་ག་མཱ’ག་མ དྷ་མྨ ཀཱ་མཱ;
ས་ངྒྷོ’གྷ གྷོ་ས པ་ཊི་གྷཱ’ས་ཝ ཀོ་དྷ ལོ་བྷཱ,
སཱ་ར་མྦྷ ཐ་མྦྷ མ་ད མཱ་ན པ་མཱ་ད མ་ཀྑཱ.
པུ་ནྣཱ་ག པཱུ་ག པ་ན་སཱ’ས་ན ཙ་མྤ་ཀ’མྦཱ,
ཧི་ནྟཱ་ལ ཏཱ་ལ བ་ཀུ་ལ’ཛྫུ་ན ཀིཾ་སུ་ཀཱ ཙ;
མ་ནྡཱ་ར ཀུ་ནྡ པུ་ཙི་མ་ནྡ ཀ་ར་ཉྫ རུ་ཀྑཱ,
ཉེ་ཡྻཱ མ་ཡཱུ་ར ས་ཀུ་ན་ཎྜ་ཛ ཀོ་ཉྩ ཧཾ་སཱ –
ཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ་པི.
མ་ནོ་ག་ཎཱ་དི་སྶ ཏུ ནཱ་ས་སྨཱ་སྨིཾ་སུ ཝི་སེ་སོ. ཨ་ཉྙ་ཏྠ པུ་རི་ས་ས་མཾ.
མ་ནོ, མ་ནཱ, ཧེ མ་ན ཧེ མ་ནཱ ཝཱ, བྷ་ཝ་ནྟོ མ་ནཱ, མ་ནཾ, མ་ནེ.
‘‘ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༩༥. མ་ནོ་ག་ཎཱ་དི་ཏོ སྨིཾ་ནཱ་ན་མི་ཨཱ.
མ་ནོ་པ་བྷུ་ཏི ག་ཎོ མ་ནོ་ག་ཎོ, མ་ནོ་ག་ཎཱ་དི་ཏོ སྨིཾ, ནཱཨི་ཙྩེ་ཏེ་སཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཨི་ཀཱ་རཱ་ཀཱ་རཱ་དེ་སཱ ཧོ་ནྟི ཝཱ. ཨཱ་དིགྒ་ཧ་ཎེ་ན བི་ལ་པ་དཱདི་ཏོ་པི.
‘‘མ་ནོ་ག་ཎཱ་དི་ཏོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༩༦. ས ས་རེ ཝཱ་ག་མོ.
ཨེ་ཏེ་ཧེ་ཝ མ་ནོ་ག་ཎཱ་དཱི་ཧི ས་རེ པ་རེ སཱག་མོ ཧོ་ཏི ཝཱ. མ་ན་སཱ, མ་ནེ་ན.
ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏ་ཝི་བྷཱ་ས་ཏྠོ་ཡཾ ཝཱས་དྡོ, ཏེ་ན ‘‘མ་ནོ མ་ནཱ མ་ནཾ མ་ནེ མ་ན་ཨཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ན ཧོ་ཏི. ‘‘མཱ་ན་སི་ཀཾ, ཙེ་ཏ་སི་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ནི་ཙྩཾ. མ་ནེ་ཧི, མ་ནེ་བྷི.
‘‘མ་ནོ་ག་ཎཱ་དི་ཏོ, ཝཱ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༩༧. ས་སྶ ཙོ.
མ་ནོ་ག་ཎཱ་དི་ཏོ པ་ར་སྶ སསྶ ཝི་བྷ་ཏྟི་སྶ ཨོཀཱ་རོ ཧོ་ཏི ཝཱ. སཱག་མོ.