༦. ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་ཀ་ཎྜ
སུ་དྡྷ་ཀ་ཏྟུ་རཱུ་པ
ཨ་ཐ དྷཱ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་སཾ་སི་དྡྷཾ ཀཱ་ལ, ཀཱ་ར་ཀ, པུ་རི་ས, ས་ངྑྱཱ་བྷེ་ད་དཱི་པ་ཀཾ ལི་ངྒ་བྷེ་ད་ར་ཧི་ཏཾ ཀྲི་ཡཱ་པ་དྷཱ་ན་ཝཱ་ཙ་ཀཾ ཏྱཱ་དྱ་ནྟ་ནཱ་མ་ཀཾ ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་པ་དཾ དཱི་པི་ཡ་ཏེ.
ཏ་ཏྠ ཀྲི་ཡཾ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི དྷཱ་ཏུ. སཱ པ་ཀ་ཏི་དྷཱ་ཏུ, ཝི་ཀ་ཏི་དྷཱ་ཏུ, ནཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཱ.
ཏ་ཏྠ བྷཱུ, ཧཱུ, ག་མུ, པ་ཙ ཨི་ཙྩཱ་དི པ་ཀ་ཏི་དྷཱ་ཏུ ནཱ་མ ས་བྷཱ་ཝེ་ན སི་དྡྷ་ཏྟཱ.
ཏི་ཏི་ཀྑ, ཏི་ཀི་ཙྪ, བུ་བྷུ་ཀྑ, ཛི་གྷ་ཙྪ་ཨི་ཙྩཱ་དི ཝི་ཀ་ཏི་དྷཱ་ཏུ ནཱ་མ ས་ངྑ་ཏ་ཝ་སེ་ན སི་དྡྷ་ཏྟཱ.
པུ་ཏྟཱི་ཡ, པ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨི་ཙྩཱ་དི ནཱ་མ་དྷཱ་ཏུ ནཱ་མ ནཱ་མ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ས་ཏོ ཀྲི་ཡ་ཝཱ་ཙཱི་པ་ཙྩ་ཡ་ཡོ་གེ་ན དྷཱ་ཏུ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ.
པ་ཀ་ཏི་དྷཱ་ཏུ ཙ ས་ཀ་མྨི་ཀཱ’ཀ་མྨི་ཀ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ.
ཏ་ཏྠ་ཡཱ དྷཱ་ཏུ ཀ་མྨཱ་པེ་ཀྑཾ ཀྲི་ཡཾ ཝ་ད་ཏི, སཱ ས་ཀ་མྨི་ཀཱ ནཱ་མ. གཱ་མཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨོ་ད་ནཾ པ་ཙ་ཏི ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཡཱ ཀ་མྨ་ནི་ར་པེ་ཀྑཾ ཀྲི་ཡཾ ཝ་ད་ཏི, སཱ ཨ་ཀ་མྨི་ཀཱ ནཱ་མ. བྷ་ཝ་ཏི, ཧོ་ཏི, ཏི་ཊྛ་ཏི, སེ་ཏི ཨི་ཙྩཱ་དི.
ས་ཀ་མྨི་ཀཱ ཙ ཨེ་ཀ་ཀ་མྨི་ཀ, དྭི་ཀ་མྨི་ཀ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ.
ཏ་ཏྠ ཡཱ ཨེ་ཀ་ཀ་མྨཱ་པེ་ཀྑཾ ཀྲི་ཡཾ ཝ་ད་ཏི, སཱ ཨེ་ཀ་ཀ་མྨི་ཀཱ ནཱ་མ. གཱ་མཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨོ་ད་ནཾ པ་ཙ་ཏི ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཡཱ པ་དྷཱ་ནཱ’པ་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཀ་མྨ་དྭ་ཡཱ་པེ་ཀྑཾ ཀྲི་ཡཾ ཝ་ད་ཏི, སཱ དྭི་ཀ་མྨི་ཀཱ ནཱ་མ.
སཱ ཙ ནྱཱ་དི, དུ་ཧཱ་དི་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ.
ཏ་ཏྠ ཡཱ དྷཱ་ཏུ པཱ་པ་ན་ཏྠཱ ཧོ་ཏི, སཱ ནྱཱ་དི ནཱ་མ. ཨ་ཛཾ གཱ་མཾ ནེ་ཏི, བྷཱ་རཾ གཱ་མཾ ཝ་ཧ་ཏི, སཱ་ཁཾ གཱ་མཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏི.
སེ་སཱ དྭི་ཀ་མྨི་ཀཱ དུ་ཧཱ་དི ནཱ་མ. གཱ་ཝིཾ ཁཱི་རཾ དུ་ཧ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཀ་མྦ་ལཾ ཡཱ་ཙ་ཏི, དཱ་ཡ་ཀཾ བྷི་ཀྑཾ བྷི་ཀྑ་ཏི, གོ་ཎཾ ཝ་ཛཾ རུ་ནྡྷ་ཏི, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི, སི་སྶཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི, བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏཾ [ཝ་ཙ་ནཾ] ཨ་ཝོ་ཙ, རཱ་ཛཱ ཨ་མ་ཙྩཾ ཝ་ཙ་ནཾ བྲ་ཝཱི་ཏི ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཏ་ཏྠ ཡ་དཱ ཀ་མྨ་སྨིཾ རཱུ་པཾ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་དཱ ཝི་བྷ་ཏྟི, པ་ཙྩ་ཡཱ ནྱཱ་དི་མྷི པ་དྷཱ་ན་ཀ་མྨཾ ཝ་ད་ནྟི, དུ་ཧཱ་དི་མྷི ཨ་པ་དྷཱ་ན་ཀ་མྨཾ, ས་བྦ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཀཱ་རི་ཏ་ཡོ་གེ ཀཱ་རི་ཏ་ཀ་མྨ་ནྟི, ས་བྦ་ཉྩེ་ཏཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠ་ཏྟཱ པ་ན དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ནྟ་ར་ཝ་ཙ་ནེ ཝཱ ནཱ་ནུ་པ་ས་གྒ་ཡོ་གེ ཝཱ ཨ་ཀ་མྨི་ཀཱ་པི ས་ཀ་མྨི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ས་ཀ་མྨི་ཀཱ་པི ཨ་ཀ་མྨི་ཀཱ ཧོ་ནྟི.
ཨ་ཏྠ་ནྟ་ར་ཝ་ཙ་ནེ ཏཱ་ཝ –
ཝི་ད – ས་ཏྟཱ་ཡཾ, དྷ་མྨོ ཝི་ཛྫ་ཏི, སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི.
ཝི་ད – ཉཱ་ཎེ, དྷ་མྨཾ ཝི་ད་ཏི.
ཝི་ད – ལཱ་བྷེ, དྷ་ནཾ ཝི་ནྡ་ཏི.
ཝི་ད – ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནེ, སུ་ཁཾ ཝེ་དེ་ཏི, ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི [མ. ནི. ༣.༣༠༣].
ཝི་ད – ཨཱ་རོ་ཙ་ནེ, ཝེ་ད་ཡཱ་མ་ཧཾ བྷ་ནྟེ ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཏུ [ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༠༢], ཀཱ་ར་ཎཾ ནི་ཝེ་དེ་ཏི, དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝེ་དེ་ཏི ཨི་ཙྩཱ་དི.
ནཱ་ནུ་པ་ས་གྒ་ཡོ་གེ –
པ་ད-ག་ཏི་ཡཾ, མ་གྒཾ པ་ཛྫ་ཏི, པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ནི་པ་ཛྫ་ཏི, ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, བྷོ་གོ བྷ་ཝ་ཏི, ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, བྷོ་གཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི, ཏ་ཎྷཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི, པ་རི་བྷ་ཝ་ཏི, ཨ་དྷི་བྷ་ཝ་ཏི, ཨ་ར་ཉྙཾ ཨ་བྷི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ག་ཙྪ་ནྟཾ མ་གྒེ ཨ་བྷི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ས་མྤཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ཨི་ཙྩཱ་དི.
པ་དཱ་ནཾ བྱ་ཉྫ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ཏྠ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་བྷ་ཏྟི, པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ ཏྱཱ་དི, ཏྭཱ་དི་ཨི་ཙྩཱ་དི་ནཱ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ས་རཱུ་པ་ཏོ ཚ་ནྣ་ཝུ་ཏི་ཝི་དྷཱ.
ཏ་ཏྠ པུ་བྦ་ཚ་ཀྐ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་རཱུ་པཱ་ནི པ་ར་སྶ་པ་དཱ་ནི ནཱ་མ. པ་ར་ཚ་ཀྐ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་རཱུ་པཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དཱ་ནི ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ པ་ར་ཧི་ཏ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལཱ་ནི པ་དཱ་ནི པ་ར་སྶ་པ་དཱ་ནི ནཱ་མ. ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དཱ་ནི ནཱ་མཱ་ཏི ཨེ་ཀེ.
པ་རོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀ་ཏྟཱ ས་བྦ་ཀྲི་ཡཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ, ཨ་ཏྟཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀ་མྨཾ ས་ཀ་ས་ཀ་ཀྲི་ཡཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ, པ་ར་སྶ ཨ་བྷི་དྷཱ་ཡ་ཀཱ་ནི པ་དཱ་ནི པ་ར་སྶ་པ་དཱ་ནི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྷི་དྷཱ་ཡ་ཀཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཉྙེ.
ཨ་ཏྟཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ད་ཏྠཱ་ནཾ ས་རཱི་ར་བྷཱུ་ཏཱ ཀྲི་ཡཱ, ཀ་ཏྟུ་ནཱ པ་ན སཱ་དྷྱ་ཊྛེ་ན ཀྲི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི བྷཱ་ཝ, ཀ་མྨཱ་ནི་པི ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. སཱ་དྷ་ཀ་ཊྛེ་ན ཏེ་ཧི པ་ར་བྷཱུ་ཏོ ཀ་ཏྟཱ པ་རོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་པ་རེ.
ཨ་ཏྟཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་མྷ་ཏྠོ, པ་རོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏུ་མྷ, ནཱ་མ་ཏྠོ, པུ་བྦ་ཚ་ཀྐཱ་ནི པ་ར་བ་ཧུ་ལ་ཏྟཱ པ་ར་སྶ་པ་དཱ་ནི ནཱ་མ, པ་ར་ཚ་ཀྐཱ་ནི པ་ན རཱུ་ལ༹ྷཱི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དཱ་ནི ནཱ་མཱ་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. ཨི་དཾ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི པ་ར་ཚ་ཀྐེ་སུ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་མ་ཏྟ་སྶཱ་པི ཨ་སི་དྡྷ་ཏྟཱ. པཱ་ལི༹་བྷཱ་སཾ པ་ན པ་ཏྭཱ དྭི་ནྣཾ ཚ་ཀྐཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ, པ་ར་ཧི་ཏེ་སུ ཝཱ ཏཱི་སུ ཀཱ་ར་ཀེ་སུ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟི་ནཱ་ནཱ་ཏྟཾ ན དི་སྶ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཨི་མ་སྨིཾ ག་ནྠེ ཏཾ ནཱ་མ་དྭ་ཡཾ ན ག་ཧི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝི་ཀ་ར་ཎ, ཀི་ཙྩ, ཀཱ་རི་ཏ, དྷཱ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན.
ཏ་ཏྠ ཡེ དྷཱ་ཏུ་སི་དྡྷཱ་ནི ཏྱཱ་དི་པ་དཱ་ནི ཏ་བྦཱ་དི་པ་དཱ་ནི ཙ ག་ཎ་ཝི་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ས་དི་ས་རཱུ་པཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི, ཏེ ཝི་ཀ་ར་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ, ལ, ཡ, ཎོ་ཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ.
བྷཱ་ཝ, ཀ་མྨ་ཝི་ས་ཡོ ཀྱོ ཀི་ཙྩ་པ་ཙྩ་ཡོ ནཱ་མ.
པ་རེ་སཾ ཨཱ་ཎཱ་པ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ པ་ཡོ་ཛ་ཀ་བྱཱ་པཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟཱ ཎི, ཎཱ་པི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀཱ་རི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ.
ཝི་སུཾ ཏཾ་ཏཾ་ཀྲི་ཡ་ཝཱ་ཙཱི་བྷཱ་ཝེ་ན དྷཱ་ཏུ་རཱུ་པཱ ཁ, ཚ, ས་ཨི་ཙྩཱ་དི་ཀཱ པ་ཙྩ་ཡཱ དྷཱ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ.
‘‘ཀཱ་ལ, ཀཱ་ར་ཀ, པུ་རི་ས, ས་ངྑྱཱ་བྷེ་ད་དཱི་པ་ཀ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ’ནཱ་ག་ཏ, ཀཱ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ལ་བྷེ་དོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ.
ཏ་ཏྠ ཧི་ཡྻ་ཏྟ་ནཱི, ཨ་ཛྫ་ཏྟ་ནཱི [ཨ་ཛྫ་ཏ་ནཱི (བ་ཧཱུ་སུ)], པ་རོ་ཀྑཱ་ཏི ཨི་མཱ ཏི་སྶོ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀཱ་ལེ ཝ་ཏྟ་ནྟི.
ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ, པ་ཉྩ་མཱི་ཏི དྭེ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ.
ཨེ་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ.
ས་ཏྟ་མཱི, ཀཱ་ལཱ་ཏི་པ་ཏྟཱི་ཏི དྭེ ཀཱ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟེ ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཀི་ར པོ་རཱ་ཎི་ཀོ ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ཀ་མོ, སོ ཙ པཱ་ལི༹་ཡཱ ས་མེ་ཏི་ཡེ་ཝ.
‘‘ས་བྦེ ས་དྡྷ་མྨ་ག་རུ་ནོ, ཝི་ཧཾ་སུ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཙ.
ཨ་ཐོ་པི ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི, ཨེ་སཱ བུ་དྡྷཱ་ན དྷ་མྨ་ཏཱ’’ཏི [ཨ. ནི. ༤.༢༡] ཙ –
‘‘ཨ་བྦྷ་ཏཱི་ཏཱ ཙ ཡེ བུ་དྡྷཱ, ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ཙ [ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༡.༥༨༨] པཱ་ལཱི༹. ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་མེ པ་ཉྩ་མཱི, ས་ཏྟ་མཱི་ཏི ནཱ་མ་དྭ་ཡ་མྤི ཨ་ནྭ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན སི་དྡྷཾ བྷ་ཝ་ཏི. པ་ཙྪཱ པ་ན ག་རུ་ནོ ཝ་ཏྟི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་མཾ ཀ་རོ་ནྟི.
ཀ་ཏྟུ, ཀ་མྨ, བྷཱ་ཝཱ པ་ན ཀཱ་ར་ཀ་བྷེ་དོ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ བྷཱ་ཝོ དུ་ཝི་དྷོ སཱ་དྷྱ, སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་སེ་ས་ན, ཝི་སེ་སྱ་ཝ་སེ་ན ཙ. ཏ་ཏྠ དྷཱ་ཏྭ་ཏྠ་ཀྲི་ཡཱ སཱ་དྷྱ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ. པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠ་ཀྲི་ཡཱ སཱ་དྷ་ན་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ.
ཏེ་སུ སཱ་དྷྱ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ན ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. སཱ་དྷ་ན་བྷཱ་ཝོ ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏྭ་ཏྠཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨེ་ཀ་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀོ་ཝ ཧོ་ཏི. སོ པ་ན ཡ་ཐཱ ཛཱ་ཏི ནཱ་མ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་པ་ཀྑེ ཋི་ཏེ ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟཱི ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཝོ་ཧཱ་ར་ཝི་ས་ཡ་མ་ཏྟེ ཋི་ཏེ ས་བྦ་དྷཱ་ཏྭ་ཏྠེ པཱ་ཏུ་བྷོ་ནྟེ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ སོ སཱ་དྷ་ན་ནྟི ཙ ཀཱ་ར་ཀ་ནྟི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཱ ‘‘ཙི་ནྟ་ནཾ ཛཱ་ཏཾ, ཕུ་ས་ནཾ ཛཱ་ཏ’’ མི་ཙྩཱ་དི་ནཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་མེ་ཝ ཛཱ་ཏིཾ ཝི་སེ་སེ་ནྟི, ཏ་ཐཱ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན པཱ་ཏུ་བྷོ་ནྟཱ ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏྭ་ཏྠཱ་པི ‘‘བྷུ་ཡྻ་ཏེ, ག་མྱ་ཏེ, པ་ཙྩ་ཏེ, བྷ་ཝ་ནཾ, ག་མ་ནཾ, པ་ཙ་ན’’ མི་ཙྩཱ་དི་ནཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་མེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠཾ ཝི་སེ་སེ་ནྟི. ཝ་ཏྟི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན པ་ན བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ན་པ་དེ་སུ དྷཱ་ཏྭ་ཏྠ, པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠཱ་ནཾ ཨ་བྷེ་དོ་པི ཝ་ཏྟུཾ ཡུ་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨི་དྷ པ་ན དྭཱི་སུ བྷཱ་ཝེ་སུ སཱ་དྷ་ན་བྷཱ་ཝོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི.
པ་ཋ་མ, མ་ཛ྄ཛྷི་མུ’ཏྟ་མ་པུ་རི་སཱ པུ་རི་ས་བྷེ་དོ. ‘པུ་རི་སོ’ཏི ཙ ‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི [མ. ནི. ༣.༡] ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི, སོ ཙ ཨ་ཏྟཱ ‘‘སོ ཀ་རོ་ཏི, སོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱི’’ཏི [ཨ. ནི. ༦.༤༣; ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༥༨༠] ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ཏི ‘པུ་རི་སོ’ཏི ཀཱ་ར་ཀོ ཨེ་ཝ.
སོ ཙ ཏི་ཝི་དྷོ ནཱ་མ་ཏྠོ, ཏུ་མྷ་ཏྠོ, ཨ་མྷ་ཏྠོ ཙཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་མྷ་ཏྠོ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སོ ནཱ་མ, སེ་སཱ པ་ན ཀ་མེ་ན པ་ཋ་མ་པུ་རི་སོ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་སོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ པ་ན ཏ་དྡཱི་པ་ཀ་ཏྟཱ པ་ཋ་མ་པུ་རི་སཱ་དི་ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ནྟི. ཨི་ད་ཉྩ ནཱ་མཾ ཀཱ་ར་ཀ་བྷེ་དེ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་མེ་ཝཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ ག་ནྠེ ན ག་ཧི་ཏ་ནྟི.
ས་ངྑྱཱ་བྷེ་དོ དུ་ཝི་དྷོ ཨེ་ཀ་ཏྟ, བ་ཧུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན.
‘ལི་ངྒ་བྷེ་ད་ར་ཧི་ཏ’ནྟི ‘‘པུ་རི་སོ ག་ཙྪ་ཏི, ཨི་ཏྠཱི ག་ཙྪ་ཏི, ཀུ་ལཾ ག་ཙྪ་ཏི’’ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་སུ ‘པུ་རི་སོ’ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་པ་དཱ་ནཾ ལི་ངྒཱ་ནུ་ག་ཏོ རཱུ་པ་བྷེ་དོ ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་པ་དེ ན་ཏྠི.
‘ཀྲི་ཡཱ་པ་དྷཱ་ན་ཝཱ་ཙ་ཀ’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཀྲི་ཡཾ ཨེ་ཝ པ་དྷཱ་ན་ཏོ ཨ་བྷི་དྷཱ་ཏི, ན ནཱ་མ་པ་དཾ ཝི་ཡ ད་བྦཾ པ་དྷཱ་ན་ཏོ ཨ་བྷི་དྷཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ཀྲི་ཡཱ ནཱ་མ དྷཱ་ཏྭ་ཏྠ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, སཱ ཙ ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀྲི་ཡཱ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀྲི་ཡཱ, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཀྲི་ཡཱ, ཀཱ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཀྲི་ཡཱ་ཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཧོ་ཏི.
ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀྲི་ཡཱ, ཨཱ་སི་ཊྛ་ཀྲི་ཡཱ, ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཀྲི་ཡཱ, པ་རི་ཀ་པྤ་ཀྲི་ཡཱ, ཨ་ར་ཧ, ས་ཀྐ, ཝི་དྷི, ནི་མ་ནྟ་ནཱ’མ་ནྟ་ནཱ་དི་ཀྲི་ཡཱ་ཏི བ་ཧུ་ཝི་དྷོ ཀྲི་ཡཱ་བྷེ་དོ་ཏི.
བྷཱུ-ས་ཏྟཱ་ཡཾ, ས་ནྟ་སྶ བྷཱ་ཝོ ས་ཏྟཱ, ཏ་སྶཾ ས་ཏྟཱ་ཡཾ, བྷཱུ་དྷཱ་ཏུ ས་ཏྟཱ་ཡ་མ་ཏྠེ ཝ་ཏྟ་ཏེ, ས་བྦ་པ་ད་ཏྠཱ་ནཾ ས་དྡ, བུ་དྡྷི་ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་བྷཱ་ཝེ ཝ་ཏྟ་ཏེ་ཏྱ་ཏྠོ.
༥༦༡. ཀྲི་ཡ་ཏྠཱ [ཀ. ༤༣༢, ༤༥༥; རཱུ. ༣༦༢, ༥༣༠; ནཱི. ༩༠༥, ༩༣༦; པཱ. ༣.༡.༩༡].
ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་སུ་ཏྟ་མི་དཾ, ཀྲི་ཡ་ཏྠཱ པ་རཾ ཝི་བྷ་ཏྟི, པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀྲི་ཡཱ ཨ་ཏྠོ ཡ་སྶཱ་ཏི ཀྲི་ཡ་ཏྠོ. པ་ཀ་ཏི་དྷཱ་ཏུ, ཝི་ཀ་ཏི་དྷཱ་ཏུ, ནཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷོ དྷཱ་ཏུ, ཀཱ་རི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་རཱུ་པ་མྤི ཝི་ཀ་ཏི་དྷཱ་ཏུ་མྷི ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ཏི.
༥༦༢. ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་ཏི ཨ་ནྟི སི ཐ མི མ ཏེ ཨ་ནྟེ སེ ཝ྄ཧེ ཨེ མྷེ [ཀ. ༤༡༤; རཱུ. ༤༢༨; ནཱི. ༨༧༢; ཙཾ. ༡.༢.༨༢; པཱ. ༣.༢.༡༢༣].
ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ནི་ཊྛཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ཏོ བྷཱ་ཝོ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ ནཱ་མ, ཏཾ་ས་མྦ་ནྡྷཱི་ཀཱ་ལོ་པི ཏ་དཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཀཱ་ལེ ཀྲི་ཡ་ཏྠཱ པ་རཾ ཏྱཱ་དི་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ བྷ་ཝ་ནྟི. ཨ་ཡ་ཉྩ ཝི་བྷ་ཏྟི ཏྱཱ་དཱི་ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཀཱ་ལ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཏི ཙ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
༥༦༣. པུ་བྦཱ་པ་ར་ཚ་ཀྐཱ་ན་མེ་ཀཱ་ནེ་ཀེ་སུ ཏུ་མྷ་མྷ་སེ་སེ་སུ དྭེ དྭེ མ་ཛ྄ཛྷི་མུ་ཏྟ་མ་པ་ཋ་མཱ [ཀ. ༤༠༨; རཱུ. ༤༣༡; ནཱི. ༨༦༧].
ཏུ་མྷ་ནཱ་མཾ, ཨ་མྷ་ནཱ་མཾ, ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཏོ སེ་ས་ནཱ་མ་ནྟི ཏཱི་སུ ནཱ་མེ་སུ པ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ཝཱ ག་མྱ་མཱ་ནེ་སུ ཝཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ནེ་ཀེ་སུ ཝཱ ཨ་ཏྠེ་སུ པུ་བྦ་ཚ་ཀྐ, པ་ར་ཚ་ཀྐཱ་ནཾ དྭེ དྭེ མ་ཛ྄ཛྷི་མ, ཨུ་ཏྟ་མ, པ་ཋ་མཱ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ བྷ་ཝ་ནྟི. ‘‘ཨུ་ཏྟ་མ་ནྟི ཨུ་ཏྟ་རཾ ཨ་ནྟི་མ’’ནྟི ཙཱུ་ལ༹་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝི་དྷཱ་ན་མུ་ཁེ་ན ཏཾ་ཏཾ་ས་ཉྙཱ་ཝི་དྷཱ་ན་མྤི སི་དྡྷཾ ཧོ་ཏི.
ཀ་ཐཾ?ཏི, ཨ་ནྟི, སི, ཐ, མི, མ ཨི་ཏི པུ་བྦ་ཚ་ཀྐཾ ནཱ་མ.
ཏེ, ཨ་ནྟེ, སེ, ཝ྄ཧེ, ཨེ, མྷེ ཨི་ཏི པ་ར་ཚ་ཀྐཾ ནཱ་མ.
པུ་བྦ་ཚ་ཀྐེ ཙ-ཏི, ཨ་ནྟི་དྭ་ཡཾ པ་ཋ་མ་དུ་ཀཾ ནཱ་མ, སི, ཐ་དྭ་ཡཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དུ་ཀཾ ནཱ་མ, མི, མ་དྭ་ཡཾ ཨུ་ཏྟ་མ་དུ་ཀཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ པ་ར་ཚ་ཀྐེ.
ཏ་ཏྠ ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ སེ་ས་ནཱ་མེ པ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཝཱ ག་མྱ་མཱ་ནེ ཝཱ པ་ཋ་མ་དུ་ཀཾ བྷ་ཝ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཏུ་མྷ་ནཱ་མེ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དུ་ཀཾ, ཨ་མྷ་ནཱ་མེ ཨུ་ཏྟ་མ་དུ་ཀཾ. དུ་ཀེ་སུ ཙ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཝ་ཏྟ་བྦེ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ, བ་ཧུ་མྷི ཝ་ཏྟ་བྦེ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ནཱ་མཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ནི་སྶི་ཏཱ ཀ་ཏྭ་ཏྠ, ཀ་མྨ་ཏྠཱ ཨི་དྷ ནཱ་མ་ཏྠཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཀ་ཏྟུ, ཀ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཡ་སྨིཾ ནཱ་མ་ཏྠེ ཏྱཱ་དི་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ བྷ་ཝ་ནྟི, སོ ནཱ་མ་ཏྠོ ཏྱཱ་དི་ཝཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝ ཝཱ་ཙྩ་བྷཱུ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ཏྠོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ན སྱཱ་དི་ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ.
ཝུ་ཏྟ་ཀ་ཏྟུ, ཀ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སྶ ཙ ལི་ངྒ་ཏྠ་སྶ ཝཱ་ཙ་ཀཾ ནཱ་མ་པ་དཾ ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་པ་དཾ ནཱ་མ, ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་པ་ད་ནྟི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨ་མཱ་ད་ཡོ ཙ ཨ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ན ལ་བྷ་ནྟི, ལི་ངྒ་ཏྠ་མ་ཏྟ་ཛོ་ཏི་ཀཱ པ་ཋ་མཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི ཨེ་ཝ ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་པ་དཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ སུ་ཏྟེ ‘ཏུ་མྷ་མྷ་སེ་སེ་སཱུ’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨི་ད་ཉྩ སུ་ཏྟཾ སུ་དྡྷེ་ཧི ཏུ་མྷ’མྷ, སེ་ས་ནཱ་མེ་ཧི ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་ཀྱེ ཙ མི་སྶ་ཀེ་ཧི ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་ཀྱེ ཙཱ་ཏི དྭཱི་སུ དྭཱི་སུ ཝཱ་ཀྱེ་སུ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྠ སུ་དྡྷེ་ཧི ཡུ་ཏྟེ པ་ཙྩེ་ཀཾ དུ་ཀཱ་ནི ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཡ་ཐཱ? སོ ག་ཙྪ་ཏི, ཏེ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏྭཾ ག་ཙྪ་སི, ཏུ་མྷེ ག་ཙྪ་ཐ, ཨ་ཧཾ ག་ཙྪཱ་མི, མ་ཡཾ ག་ཙྪཱ་མཱ་ཏི.
ཏ་ཐཱ སུ་དྡྷ་དྭ་ནྡེ་པི. ཡ་ཐཱ? སོ ཙ སོ ཙ ག་ཙྪ་ཏི, ག་ཙྪ་ནྟི ཝཱ. ཏེ ཙ ཏེ ཙ ག་ཙྪ་ནྟི, སོ ཙ ཏེ ཙ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏྭ་ཉྩ ཏྭ་ཉྩ ག་ཙྪ་སི, ག་ཙྪ་ཐ ཝཱ. ཏུ་མྷེ ཙ ཏུ་མྷེ ཙ ག་ཙྪ་ཐ, ཏྭ་ཉྩ ཏུ་མྷེ ཙ ག་ཙྪ་ཐཱ་ཏི.
མི་སྶ་ཀེ་ཧི ཡུ་ཏྟེ དྭ་ནྡ་ཝཱ་ཀྱེ པ་ན ‘ཝི་པྤ་ཊི་སེ་དྷེ’ཏི ས་ངྐེ་ཏ་ཏྟཱ པ་ར་དུ་ཀཱ་ནི ཨེ་ཝ ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཏེ་སུ ཙ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཨེ་ཝ. ཡ་ཐཱ? སོ ཙ ཏྭ་ཉྩ ག་ཙྪ་ཐ, སོ ཙ ཨ་ཧ་ཉྩ ག་ཙྪཱ་མ, ཏྭ་ཉྩ ཨ་ཧ་ཉྩ ག་ཙྪཱ་མ, སོ ཙ ཏྭ་ཉྩ ཨ་ཧ་ཉྩ ག་ཙྪཱ་མ. ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ.
ཏེ ཙ ཏུ་མྷེ ཙ ག་ཙྪ་ཐ, ཏེ ཙ མ་ཡ་ཉྩ ག་ཙྪཱ་མ, ཏུ་མྷེ ཙ མ་ཡ་ཉྩ ག་ཙྪཱ་མ, ཏེ ཙ ཏུ་མྷེ ཙ མ་ཡ་ཉྩ ག་ཙྪཱ་མ. བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ.
སོ ཙ ཏུ་མྷེ ཙ ག་ཙྪ་ཐ, སོ ཙ མ་ཡ་ཉྩ ག་ཙྪཱ་མ, ཏྭ་ཉྩ མ་ཡ་ཉྩ ག་ཙྪཱ་མ, སོ ཙ ཏྭ་ཉྩ མ་ཡ་ཉྩ ག་ཙྪཱ་མ. ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་མཱུ་ལ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ.
ཏེ ཙ ཏྭ་ཉྩ ག་ཙྪ་ཐ, ཏེ ཙ ཨ་ཧ་ཉྩ ག་ཙྪཱ་མ, ཏུ་མྷེ ཙ ཨ་ཧ་ཉྩ ག་ཙྪཱ་མ, ཏེ ཙ ཏུ་མྷེ ཙ ཨ་ཧ་ཉྩ ག་ཙྪཱ་མ. བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་མཱུ་ལ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ.
ཨ་པི ཙ ཏྭ་ཉྩ སོ ཙ ག་ཙྪ་ཐ, ཨ་ཧ་ཉྩ སོ ཙ ག་ཙྪཱ་མ, ཏྭ་ཉྩ ཨ་ཧ་ཉྩ སོ ཙ ག་ཙྪཱ་མ, ཏུ་མྷེ ཙ སོ ཙ ག་ཙྪ་ཐ, མ་ཡ་ཉྩ སོ ཙ ག་ཙྪཱ་མ, ཏྭ་ཉྩ ཏེ ཙ ག་ཙྪ་ཐ, ཨ་ཧ་ཉྩ ཏེ ཙ ག་ཙྪཱ་མ་ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི་པི ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨ་ཏྲི་མཱ པཱ་ལཱི༹ – ཏུ་ཝ་ཉྩ པུ་ཏྟོ སུ་ཎི་སཱ ཙ ན་ཏྟཱ, ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ གྷ་ར་མཱ་ཝ་སེ་ཐ [ཛཱ. ༡.༨.༧]. ཨ་ཧ་ཉྩ པུ་ཏྟོ སུ་ཎི་སཱ ཙ ན་ཏྟཱ, ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ གྷ་ར་མཱ་ཝ་སེ་མ [ཛཱ. ༡.༨.༧].
ཨ་ཧ་ཉྩ དཱ་ནི ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རི་སྶཱ་མ [མ. ནི. ༢.༡༦༠].
ཨ་ཧ་ཉྩ ཨི་མེ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ས་མཱ་དྷི་ནཱ ནི་སཱི་དི་མྷཱ.
ཨ་ཧ་ཉྩ བྷ་རི་ཡཱ ཙ དཱ་ན་པ་ཏཱི ཨ་ཧུ་མྷཱ [ཛཱ. ༢.༢༢.༡༥༩༣].
ཨ་ཧ་ཉྩ སཱ་མི་ཀོ ཙ དཱ་ན་པ་ཏཱི ཨ་ཧུ་མྷཱ [ཛཱ. ༢.༢༢.༡༦༡༧] ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཡཾ པ་ན ‘‘སོ ཙ ག་ཙྪ་ཏི, ཏྭ་ཉྩ ག་ཙྪ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ཏུ་མྷེ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘སོ ཙ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཧ་ཉྩ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘མ་ཡཾ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཝཱ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ པ་ཀ་ཏི་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ, ན པ་རོ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཡ་ཉྩ ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནེ – ‘‘ས་བྦེ་ས་མེ་ཀཱ་བྷི་དྷཱ་ནེ པ་རོ པུ་རི་སོ’’ཏི [ནཱི. ༢༡༦ པི་ཊྛེ] སུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ་པི ས་བྦེ་སཾ དྭི་ནྣཾ ཝཱ ཏི་ཎྞཾ ཝཱ མི་སྶ་ཀ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ནཱ་མ, ཏུ་མྷ’མྷཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་བྷི་དྷཱ་ནེ མི་སྶ་ཀ་དྭ་ནྡ་ཝཱ་ཀྱེ པ་རོ པུ་རི་སོ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ ན ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི.
༥༦༤. ཀ་ཏྟ་རི ལོ [ཀ. ༤༥༥; རཱུ. ༤༣༣; ནཱི. ༩༢༥].
ཨ་པ་རོ་ཀྑེ་སུ མཱ་ན, ནྟ, ཏྱཱ་དཱི་སུ པ་རེ་སུ ཀྲི་ཡ་ཏྠཱ པ་རཾ ཀ་ཏྟ་རི ལཱ་ནུ་བ་ནྡྷོ ཨ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ལཱ་ནུ་བ་ནྡྷོ ‘ཨཱུ་ལ་སྶེ’ཏི སུ་ཏྟེ ཝི་སེ་ས་ན་ཏྠོ.
ཨེ་ཏེ་ན ཡ་ཏྠ མཱ་ན, ནྟ, ཏྱཱ་ད་ཡོ ཀ་ཏྟ་རི ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ལ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ལ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཏེ་སཾ ཀ་ཏྟུ་ཝཱ་ཙ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཉཱ་པེ་ཏི, ཨེ་ས ན་ཡོ ‘‘ཀྱོ བྷཱ་ཝ་ཀ་མྨེ་སུ…’’ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་སུ་པི.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཝི་ཀ་ར་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ བྱ་ཉྫ་ན་པཱུ་ར་ཎཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ན ཨ་ཏྠ་པཱུ་ར་ཎཱ, ཏ་སྨཱ ཡ་སྨིཾ པ་ཡོ་གེ ཏེ་ཧི ཝི་ནཱ པ་ད་རཱུ་པཾ ན སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏེ ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཡ་ཏྠ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་ཏྠ ན ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཨ་ཡ་མྤི ལ་པ་ཙྩ་ཡོ དྷཱ་ཏུ་ཏོ པ་རཾ ཝི་བྷ་ཏྟི་ས་རེ ཝཱ ཨཱ་ག་མ་ས་རེ ཝཱ ཨ་ས་ནྟེ ཝ་ཏྟ་ཏི, ས་ནྟེ པ་ན ‘‘པ་ཙཱ་མི, པ་ཙཱ་མ, པ་ཙཱ་ཧི, ག་མེ་ཏི, ག་མེ་ནྟི, ཝ་ཛྫེ་ཏི, ཝ་ཛྫེ་ནྟི’’-ཨི་ཙྩཱ་དཱི་སུ ཀཱ་རི་ཡ་ནྟ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་ཏྠ ཙ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ལོ་པོ ཝི་ཧི་ཏོ, ཏ་ཏྠ ག་ཎ་ནྟ་ར, རཱུ་པ་ནྟ་ར་པྤ་ས་ངྒ་པ་ཊི་སི་དྡྷཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྠ ན ཝ་ཏྟ་ཏི.
༥༦༥. ཡུ་ཝ་ཎྞཱ་ན་མེ་ཨོ པ་ཙྩ་ཡེ [ཀ. ༤༨༥; རཱུ. ༤༣༤; ནཱི. ༩༧༥; ཙཾ. ༡.༡.༨༢; པཱ. ༣.༡.༦༠].
ཝི་བྷ་ཏྟི, པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡོ ནཱ་མ. ཨི, ཀཱི, ཁི, ཙི, ཛི ཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ ཨི་ཝ་ཎྞཱ ནཱ་མ. ཙུ, ཛུ, བྷཱུ, ཧཱུ ཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ ཨུ་ཝ་ཎྞཱ ནཱ་མ. པ་ཙྩ་ཡེ པ་རེ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ར་དྷཱ་ཏྭ་ནྟཱ་ནཾ ཨི་ཝ་ཎྞུ’ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཀ་མེ་ན ཨེ, ཨོ་ཝུ་དྡྷི་ཡོ ཧོ་ནྟི. ‘པ་རོ ཀྭ་ཙཱི’ཏི པ་ར་ས་ར་ལོ་པོ.
སཾ་པུ་བྦོ-ས་མྦྷོ་ཏི, ས་མྦྷོ་ནྟི, ས་མྦྷོ་སི, ས་མྦྷོ་ཐ, ས་མྦྷོ་མི, ས་མྦྷོ་མ.
ཨ་ནུ་པུ་བྦོ-ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནེ, སོ བྷོ་གཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ཏི, ཏེ བྷོ་གཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ནྟི, ཏྭཾ བྷོ་གཾ ཨ་ནུ་བྷོ་སི, ཏུ་མྷེ བྷོ་གཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ཐ, ཨ་ཧཾ བྷོ་གཾ ཨ་ནུ་བྷོ་མི, མ་ཡཾ བྷོ་གཾ ཨ་ནུ་བྷོ་མ.
ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ‘‘ནཱི་ལོ པ་ཊོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ནཱི་ལ་ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠོ དུ་ཝི་དྷོ ཝཱ་ཙྩ་ཏྠོ, ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ཏྠོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ གུ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏོ ས་ཀ་ཏྠོ ཝཱ་ཙྩ་ཏྠོ ནཱ་མ.
གུ་ཎ་ནི་སྶ་ཡོ ད་བྦ་ཏྠོ ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ཏྠོ ནཱ་མ.
ནཱི་ལ་ས་དྡོ པ་ན ཝ་ཙྩཱ་ཏྠ་མེ་ཝ ཨུ་ཛུཾ ཝ་ད་ཏི, ནཱི་ལ་ས་དྡ་མ་ཏྟཾ སུ་ཎ་ནྟོ ནཱི་ལ་གུ་ཎ་མེ་ཝ ཨུ་ཛུཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘པ་ཊོ’’ ཨི་ཏི པ་ད་ནྟ་རེ་ན ནཱི་ལ་ས་དྡ་སྶ ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ཏྠོ ཨཱ་ཙི་ཀྑཱི་ཡ་ཏི.
ཏ་ཐཱ ‘‘ཨ་ནུ་བྷོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཏི་ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠོ དུ་ཝི་དྷོ ཝཱ་ཙྩ་ཏྠོ, ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ཏྠོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏྟུ་ས་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏོ ས་ཀ་ཏྠོ ཝཱ་ཙྩ་ཏྠོ ནཱ་མ.
ས་ཏྟི་ནི་སྶ་ཡོ ལི་ངྒ་ཏྠོ ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ཏྠོ ནཱ་མ.
ཏི་ས་དྡོ པ་ན ཝཱ་ཙྩ་ཏྠ་མེ་ཝ ཨུ་ཛུཾ ཝ་ད་ཏི, ན ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ཏྠཾ. ‘‘ཨ་ནུ་བྷོ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཎ་ནྟོ་སཱ་དྷྱ་ཀྲི་ཡཱ་ས་ཧི་ཏཾ ཀ་ཏྟཱ་ར་མེ་ཝ ཨུ་ཛུཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ཀི་ཉྩི ད་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྨཱ ‘‘སོ’’ ཨི་ཏི པ་ད་ནྟ་རེ་ན ཏི་ས་དྡ་སྶ ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ཏྠོ ཨཱ་ཙི་ཀྑཱི་ཡ་ཏི, ཝཱ་ཙྩ་ཏྠ་སྶ པ་ན ཏི་ས་དྡེ་ནེ་ཝ ཨུ་ཛུཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་ཏི་ཡཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡཱ པུ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ལི་ངྒ་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ན་ཏྠཾ ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་པ་དེ པ་ཋ་མཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི ཨེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.
༥༦༦. ཨེ་ཨོ་ན་མ་ཡ་ཝཱ ས་རེ [ཀ. ༥༡༣, ༥༡༤; རཱུ. ༤༣༥, ༤༩༡; ནཱི. ༡༠༢༧, ༡༠༢༨].
ས་རེ པ་རེ ཨེ, ཨོ་ནཾ ཀ་མེ་ན ཨ་ཡ, ཨ་ཝཱ ཧོ་ནྟི. ཡ, ཝེ་སུ ཨ-ཀཱ་རོ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཏྠོ.
བྷ་ཝ་ཏི, བྷ་ཝ་ནྟི, བྷ་ཝ་སི, བྷ་ཝ་ཐ.
༥༦༧. ཧི་མི་མེ་སྭ་སྶ [ཀ. ༤༧༨; རཱུ. ༤༣༨; ནཱི. ༩༥༩].
ཧི, མི, མེ་སུ པ་རེ་སུ ཨ-ཀཱ་ར་སྶ དཱི་གྷོ ཧོ་ཏི.
བྷ་ཝཱ་མི, བྷ་ཝཱ་མ.
པ་ར་ཚ་ཀྐེ – བྷ་ཝ་ཏེ, བྷ་ཝ་ནྟེ, བྷ་ཝ་སེ, བྷ་ཝ་ཝ྄ཧེ, བྷ་ཝེ, བྷ་ཝ་མྷེ.
པ་པུ་བྦོ བྷཱུ-པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ, ན་དཱི པ་བྷ་ཝ་ཏི.
ཨ་དྷྱཱ’བྷི, པ་རི་པུ་བྦོ ཧིཾ་སཱ་ཡཾ, ཨ་དྷི་བྷ་ཝ་ཏི, ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི, པ་རི་བྷ་ཝ་ཏི.
ཝི་པུ་བྦོ ཝི་ནཱ་སེ, པཱ་ཀ་ཊེ, སོ་བྷ་ཎེ ཙ, ཝི་བྷ་ཝ་ཏི.
པ་རཱ་པུ་བྦོ པ་རཱ་ཛ་ཡེ, པ་རཱ་བྷ་ཝ་ཏི.
ཨ་བྷི, སཾ་པུ་བྦོ པ་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ ཙ, ཨ་བྷི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཏ་ཐཱ པཱ་ཏུ་བྦྷ་ཝ་ཏི, ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝ་ཏི ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཨི་ཏི སུ་དྡྷ་ཀ་ཏྟུ་རཱུ་པཾ.
སུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཀ་མྨ་རཱུ་པ
༥༦༨. ཀྱོ བྷཱ་ཝ་ཀ་མྨེ་སྭ་པ་རོ་ཀྑེ་སུ མཱ་ན ནྟ ཏྱཱ་དཱི་སུ [ཀ. ༤༤༠; རཱུ. ༤༤༥; ནཱི. ༩༢༠; ཙཾ. ༡.༡.༨༠; པཱ. ༣.༡.༦༧].
པ་རོ་ཀྑཱ་ཝ་ཛྫི་ཏེ་སུ མཱ་ན, ནྟ་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཏྱཱ་དཱི་སུ ཙ པ་རེ་སུ ཀྲི་ཡ་ཏྠཱ བྷཱ་ཝ་སྨིཾ ཀ་མྨ་ནི ཙ ཀཱ་ནུ་བ་ནྡྷོ ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་ལཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ ཀྭ་ཙི ཀ་ཏྟ་རི ཙ.
རཱུ་པཾ ཝི་བྷུ་ཡྻ་ཏི, སོ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ཏི [སཾ. ནི. ༡.༢༤༩], བྷ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཏི, གི་མྷེ ཨུ་ད་ཀཾ ཚི་ཛྫ་ཏི, ཀུ་སཱུ་ལོ བྷི་ཛྫ་ཏི.
༥༦༩. ན ཏེ ཀཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ག་མེ་སུ.
ཀཱ་ནུ་བ་ནྡྷེ ནཱ་ག་མེ ཙ ཨི་ཝ་ཎྞུ’ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཨ་སྶ ཙ ཏེ ཨེ, ཨོ,-ཨཱ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཀྱ་མྷི ཝུ་དྡྷི ན་ཏྠི.
ཀ་མྨེ-ཏེ་ན པུ་རི་སེ་ན བྷོ་གོ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ཏི, ཏེ་ན བྷོ་གཱ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ནྟི, ཏེ་ན ཏྭཾ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་སི, ཏེ་ན ཏུ་མྷེ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ཐ, ཏེ་ན ཨ་ཧཾ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡཱ་མི, ཏེ་ན མ་ཡཾ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡཱ་མ. ཡ་སྶ དྭི་ཏྟཾ ར་སྶ་ཏྟ་ཉྩ, ཨ་ནུ་བྷུ་ཡྻ་ཏི, ཨ་ནུ་བྷུ་ཡྻ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཀྱ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ཧི་ཏ་སྶ ཏི་ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠོ དུ་ཝི་དྷོ ཝཱ་ཙྩ་ཏྠོ, ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ཏྠོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀ་མྨ་ས་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏོ ས་ཀ་ཏྠོ ཝཱ་ཙྩ་ཏྠོ ནཱ་མ.
ས་ཏྟི་ནི་སྶ་ཡོ ལི་ངྒ་ཏྠོ ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ཏྠོ ནཱ་མ.
ཏི་ས་དྡོ པ་ན ཀྱ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ཧི་ཏོ ཝཱ་ཙྩ་ཏྠ་མེ་ཝ ཨུ་ཛུཾ ཝ་ད་ཏི, ན ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ཏྠཾ. ‘‘ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཎ་ནྟོ སཱ་དྷྱ་ཀྲི་ཡཱ་ས་ཧི་ཏཾ ཀ་མྨ་ས་ཏྟིཾ ཨེ་ཝ ཨུ་ཛུཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ཀི་ཉྩི ད་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སེ་སཾ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ཏེ, ཨ་ནུ་བྷུ་ཡྻ་ཏེ, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ནྟེ, ཨ་ནུ་བྷུ་ཡྻ་ནྟེ, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་སེ, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ཝ྄ཧེ, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡེ, ཨ་ནུ་བྷུ་ཡྻེ, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་མྷེ, ཨ་ནུ་བྷུ་ཡྻ་མྷེ.
༥༧༠. ག་རུ་པུ་བྦཱ ར་སྶཱ རེ ནྟེ་ནྟཱི་ནཾ [ཀ. ༥༡༧; རཱུ. ༤༨༨; ནཱི. ༡༡༠༥; ‘གུ་རུ…’ (བ་ཧཱུ་སུ)].
ག་རུ་པུ་བྦ་མྷཱ ར་སྶ་ཏོ ནྟེ, ནྟཱི་ནཾ རེ་ཨཱ་དེ་སོ ཧོ་ཏི.
ཛཱ་ཡ་རེ, ཛཱ་ཡ་ནྟི, ཛཱ་ཡ་རེ, ཛཱ་ཡ་ནྟེ, ག་ཙྪ་རེ, ག་ཙྪ་ནྟི, ག་ཙྪ་རེ, ག་ཙྪ་ནྟེ, ག་མི་སྶ་རེ, ག་མི་སྶ་ནྟི, ག་མི་སྶ་རེ, ག་མི་སྶ་ནྟེ.
ག་རུ་པུ་བྦཱ་ཏི ཀིཾ? པ་ཙ་ནྟི, པ་ཙ་ནྟེ.
ར་སྶཱ་ཏི ཀིཾ? པཱ་ཙེ་ནྟི, པཱ་ཙ་ནྟེ.
ཨེ་ཏྠ ཙ སུ་ཏྟ་ཝི་བྷཱ་གེ་ན ‘‘ས་བྦཾ ཧི་དཾ བྷ་ཉྫ་རེ ཀཱ་ལ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ [ཛཱ. ༡.༡༥.༣༧༠], མུ་ཉྩ་རེ བ་ནྡྷ་ན་སྨཱ [ཛཱ. ༢.༢༢.༡༦༤༨], ཛཱི་ཝ་རེ’ ཝཱ་པི སུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི [ཛཱ. ༢.༢༢.༨༤༠] ཨེ་ཏཱ་ནི པཱ་ལི༹་པ་དཱ་ནི སི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ‘བྷ་ཉྫ་རེ’ཏི བྷི་ཛྫ་ཏི, ‘མུ་ཉྩ་རེ’ཏི མུ་ཉྩ་ནྟུ, ‘ཛཱི་ཝ་རེ’ ཝཱ་པཱི’ཏི ཛཱི་ཝ་ནྟོ’ཝཱ་པི. ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་རེ, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ནྟི, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་རེ, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ནྟེ.
བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ བྷ་ཝ་ན, ག་མ་ནཱ་དི་ཀོ ཀྲི་ཡཱ་ཀཱ་རོ, སོ དྷཱ་ཏུ་ནཱ ཨེ་ཝ ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་སེ་སཱི་ཡ་ཏི, ན ནཱ་མ་པ་དེ་ན, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཏུ་མྷ’མྷ, སེ་ས་ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན ཏྱཱ་དི་དུ་ཀ་ཝི་སེ་ས་ཡོ་གོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, པ་ཋ་མ་དུ་ཀ་མེ་ཝ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝ་ཏི, ད་བྦ་སྶེ་ཝ ཙ ཏ་སྶ ཨ་བྱ་ཏྟ་ས་རཱུ་པ་ཏྟཱ ས་ངྑྱཱ་བྷེ་དོ་པི ན་ཏྠི, ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ བྷ་ཝ་ཏི.
ཏེ་ན བྷོ་གཾ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ཏི, ཨ་ནུ་བྷུ་ཡྻ་ཏི, ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ཏེ, ཨ་ནུ་བྷུ་ཡྻ་ཏེ, ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་ཏི སུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཀ་མྨ་རཱུ་པཱ་ནི.
ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟུ་རཱུ་པ
༥༧༡. པ་ཡོ་ཛ་ཀ་བྱཱ་པཱ་རེ ཎཱ་པི ཙ [ཀ. ༤༣༨; རཱུ. ༥༤༠; ནཱི. ༩༡༤].
ཡོ སུ་དྡྷ་ཀ་ཏྟཱ་རཾ པ་ཡོ་ཛེ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ཡོ་ཛ་ཀ་སྶ ཀ་ཏྟུ་ནོ བྱཱ་པཱ་རེ ཀྲི་ཡ་ཏྠཱ ཎི ཙ ཎཱ་པི ཙ ཧོ་ནྟི. ཎཱ་ནུ་བ་ནྡྷཱ ཝུ་དྡྷུ་ཏྠཱ.
ཏེ་སུ ཙ ཨཱ་ཀཱ་ར་ནྟ་ཏོ [‘ཨ་ཏོ’ (མོ་ག.)] ཎཱ་པི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, དཱ་པེ་ཏི, དཱ་པ་ཡ་ཏི.
ཨུ་ཝ་ཎྞ་ནྟ་ཏོ ཎི་ཡེ་ཝ, སཱ་ཝེ་ཏི, སཱ་ཝ་ཡ་ཏི.
སེ་ས་ཏོ དྭེ་པི, པཱ་ཙེ་ཏི, པཱ་ཙ་ཡ་ཏི, པཱ་ཙཱ་པེ་ཏི, པཱ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏི.
པ་ཡོ་ཛ་ཀ་བྱཱ་པཱ་རོ་པི ཀྲི་ཡཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཏ་ད་ཏྠ་ཝཱ་ཙཱི་ཧི ཎི,-ཎཱ་པཱི་ཧི པ་རཾ ཝི་བྷ་ཏྟི, པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝ་ནྟི, དྷཱ་ཏྭ་ནྟ་སྶ ཙ ཎི, ཎཱ་པཱི་ན་ཉྩ ཝུ་དྡྷི.
སོ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཏེ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟི, ཏྭཾ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་སི, ཏུ་མྷེ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཐ, ཨ་ཧཾ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་མི, མ་ཡཾ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་མ.
༥༧༢. ཨཱ་ཡཱ་ཝཱ ཎཱ་ནུ་བ་ནྡྷེ [ཀ. ༥༡༥; རཱུ. ༥༤༡; ནཱི. ༡༠༢༩].
ཨེ, ཨོ་ནཾ ཀ་མེ་ན ཨཱ་ཡ, ཨཱ་ཝཱ ཧོ་ནྟི ས་རཱ་དོ ཎཱ་ནུ་བ་ནྡྷེ པ་ཙྩ་ཡེ པ་རེ, སུ་ཏྟ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཎཱ་ནུ་བ་ནྡྷེ་པི ཨཱ་ཡཱ’ཝཱ ཧོ་ནྟི.
གེ-ས་དྡེ, གཱ་ཡ་ཏི, གཱ་ཡ་ནྟི.
ཨ་པ་པུ་བྦོ ཙེ-པཱུ་ཛཱ་ཡཾ, ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་ཏི, ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་ནྟི.
ཛྷེ-ཙི་ནྟཱ་ཡཾ, ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཛྷཱ་ཡ་ནྟི, ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཨི་ཙྩཱ་དི.
༥༧༣. ཎི་ཎཱ་པྱཱ་པཱི་ཧི ཙ [‘‘…ཝཱ’’ (བ་ཧཱུ་སུ)].
ཎི, ཎཱ་པི, ཨཱ་པཱི་ཧི ཙ ཀ་ཏྟ་རི ལོ ཧོ་ཏི ཝཱ.