ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ
ནི་རུ་ཏྟི་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ
ག་ནྠཱ་ར་མྦྷ
༡. ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶ, དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷཱ་པ་བྷ་ངྐ་རཱ;
ལོ་ཀ་མྷི ཡ་སྶ ཛོ་ཏ་ནྟི, ན་ནྟ་ཝ་ཎྞ་པ་བྷ་སྶ་རཱ.
༢. ཨ་ན་ནྟ་ཝ་ཎྞཾ ས་མྦུ་དྡྷཾ, ཝ་ནྡེ ནི་རུ་ཏྟི་པཱ་ར་གུཾ;
ས་དྡྷ་མྨ་ཉྩ་སྶ ས་ངྒྷ་ཉྩ, ཝི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ཛ་ནཾ.
༣. མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ མ་ཧཱ་ཉཱ་ཎཱི, ནི་རུ་ཏྟཱ་ར་ཉྙ་ཀེ་ས་རཱི;
ན་དི བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ་ནཱ་དཾ, སོ་ག་ཏཱ་ར་ཉྙ་བྱཱ་པ་ནཾ.
༤. ཏ་སྶ་ཏྠཾ དཱི་པ་ཡི་སྶཱ་མི, ནཱ་ནཱ་རཱ་སིཾ་ཝི་བྷཱ་ཛ་ཡཾ;
ཨོ་གཱ་ཡ྄ཧ ས་དྡ་ས་ཏྠཱ་ནི, ན་ཝ་ངྒཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན་ནྟི.
༡. ས་ནྡྷི་ཀ་ཎྜ
ས་ཉྙཱ་རཱ་སི
ག་རུ་ས་ཉྙཱ་རཱ་སི
ཝ་ཎྞོ, ས་རོ, ས་ཝ་ཎྞོ, དཱི་གྷོ, ར་སྶོ, བྱ་ཉྫ་ནོ, ཝ་གྒོ, ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཾ.
༡. ཨ་ཨཱ་ད་ཡོ ཏི་ཏཱ་ལཱི་སཾ [ཏི་ཏཱ་ལཱི་ས (བ་ཧཱུ་སུ)] ཝ་ཎྞཱ [ཀ. ༢; རཱུ. ༢; ནཱི. ༡, ༢].
ཨ་ཨཱ་ད་ཡོ བི་ནྡ་ནྟཱ ཏེ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཀྑ་རཱ ཝ་ཎྞཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི.
ཨ, ཨཱ, ཨི, ཨཱི, ཨུ, ཨཱུ, ཨེ་ཏ, ཨེ, ཨོ་ཏ, ཨོ. ཀ, ཁ, ག, གྷ, ང, ཙ, ཚ, ཛ, ཛྷ, ཉ, ཊ, ཋ, ཌ, ཌྷ, ཎ, ཏ, ཐ, ད, དྷ, ན, པ, ཕ, བ, བྷ, མ, ཡ, ར, ལ,ཝ ས, ཧ, ལ༹, ཨཾ. ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཎྞེ་ནྟི པ་ཀཱ་སེ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཎྞཱ, ཨ་ཀྑ་རཱཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི་རཱུ་པ་ཏྟཱ ན་ཀྑ་ར་ནྟི ཁ་ཡ་ཝ་ཡཾ ན ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཀྑ་རཱ. ‘‘ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ ན ཛཱི་ར་ཏཱི’’ཏི [སཾ. ནི. ༡.༧༦] ཧི ཝུ་ཏྟཾ.
༢. ད་སཱ་དོ ས་རཱ [ཀ. ༣; རཱུ. ༣; ནཱི. ༣].
ཏེ་སུ ཝ་ཎྞེ་སུ ཨཱ་དི་མྷི ད་ས ཝ་ཎྞཱ ས་རཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ས་ཡ་མེ་ཝ ལ་དྡྷ་ས་རཱུ་པཱ ཧུ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ནྟི ཝི་རོ་ཙ་ནྟཱི་ཏི ས་རཱ.
༣. དྭེ དྭེ ས་ཝ་ཎྞཱ.
ཏེ་སུ ས་རེ་སུ དྭེ དྭེ་ས་རཱ ས་ཝ་ཎྞཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི.
ཨ, ཨཱ ཨ་ཝ་ཎྞོ, ཨི, ཨཱི ཨི་ཝ་ཎྞོ, ཨུ, ཨཱུ ཨུ་ཝ་ཎྞོ, ཨེ་ཏ, ཨེ ཨེ་ཏ་ཝ་ཎྞོ, ཨོ་ཏ, ཨོ ཨོ་ཏ་ཝ་ཎྞོ. ས་མཱ་ནོ ཝ་ཎྞོ སུ་ཏི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ས་ཝ་ཎྞཱ, ས་རཱུ་པཱཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ས་མཱ་ནཾ རཱུ་པཾ སུ་ཏི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ས་རཱུ་པཱ.
༤. པུ་བྦོ ར་སྶོ [ཀ. ༤; རཱུ. ༤; ནཱི. ༤.༢༢].
དྭཱི་སུ དྭཱི་སུ ས་ཝ་ཎྞེ་སུ ཡོ ཡོ པུ་བྦོ ཧོ་ཏི, སོ སོ ར་སྶོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ར་སྶེ་ན ཀཱ་ལེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ར་སྶཱ, ར་སྶ་ཀཱ་ལོ ནཱ་མ ཨ་ཀྑི་ད་ལཱ་ནཾ ཨུ་མྨི་ས་ན་ནི་མྨི་ས་ན་ས་མ་ཀཱ་ལོ.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏ, ཨོ་ཏ ཨི་ཏི དྭེ ཨེ་ཀ་པ་ད་སཾ་ཡོ་གེ པ་རེ ཀྭ་ཙི ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨེ་ཊྛི, སེ་ཊྛོ, ཨོ་ཊྛོ, སོ་ཏྠི.
ཨེ་ཀ་པ་ད་སཾ་ཡོ་གེ་ཏི ཀིཾ? པ་ད་ནྟ་ར་སཾ་ཡོ་གེ པ་རེ ར་སྶཱ མཱ ཧོ་ནྟཱུ་ཏི. མཾ ཙེ ཏྭཾ ནི་ཁ་ཎཾ ཝ་ནེ, [ཛཱ. ༢.༢༢.༥] པུ་ཏྟོ ཏྱཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ [ཛཱ. ༡.༡.༧].
ཀྭ་ཙཱི་ཏི ཀིཾ? ཨེ་ཀ་པ་ད་སཾ་ཡོ་གེ་པི ཝ་གྒ་ནྟེ་སུ ཝཱ ཡ, ར, ལ, ཝེ་སུ ཝཱ པ་རེ་སུ ར་སྶཱ མཱ ཧོ་ནྟཱུ་ཏི. ཨེ་ནྟི, སེ་ནྟི, ཨེ་ཡྻ, བྷཱ་སེ་ཡྻ, མེ་ཎྜོ, སོ་ཎྜོ.
༥. པ་རོ དཱི་གྷོ [ཀ. ༥; རཱུ. ༥; ནཱི. ༥].
དྭཱི་སུ དྭཱི་སུ ས་ཝ་ཎྞེ་སུ ཡོ ཡོ པ་རོ ཧོ་ཏི, སོ སོ དཱི་གྷོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. དཱི་གྷེ་ན ཀཱ་ལེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི དཱི་གྷཱ, དཱི་གྷ་ཀཱ་ལོ ནཱ་མ ར་སྶེ་ཧི དི་གུ་ཎ་ཀཱ་ལོ.
༦. ཀཱ་ད་ཡོ བྱ་ཉྫ་ནཱ [ཀ. ༦; རཱུ. ༨; ནཱི. ༦].
ཏེ་སུ ཝ་ཎྞེ་སུ ཀཱ་ད་ཡོ བི་ནྡ་ནྟཱ ཝ་ཎྞཱ བྱ་ཉྫ་ནཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཏྠཾ བྱ་ཉྫ་ཡ་ནྟཱི་ཏི བྱ་ཉྫ་ནཱ. ཏེ པ་ན སུ་དྡྷཱ ཨ་དྡྷ་མ་ཏྟི་ཀཱ, ར་སྶ་ཡུ་ཏྟཱ དི་ཡ་དྡྷ་མ་ཏྟི་ཀཱ, དཱི་གྷ་ཡུ་ཏྟཱ ཏི་ཡ་དྡྷ་མ་ཏྟི་ཀཱ.
༧. པ་ཉྩ་པ་ཉྩ་ཀཱ ཝ་གྒཱ [ཀ. ༧; རཱུ ༩; ནཱི. ༧].
ཏེ་སུ བྱ་ཉྫ་ནེ་སུ ཀཱ་དི-མ་ནྟཱ པ་ཉྩ་བྱ་ཉྫ་ན་པ་ཉྩ་ཀཱ ཝ་གྒཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི.
ཀཱ་དི པ་ཉྩ་ཀོ ཀ་ཝ་གྒོ, ཙཱ་དི ཙ ཝ་གྒོ, ཊཱ་དི ཊ་ཝ་གྒོ, ཏཱ་དི ཏ་ཝ་གྒོ, པཱ་དི པ་ཝ་གྒོ. སེ་སཱ ཨ་ཝ་གྒཱཏི སི་དྡྷཾ. ཝ་ཎྞུ་དྡེ་སེ ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནི་ཀཱ་ནཾ བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཾ ཝ་གྒེ ས་མཱུ་ཧེ ནི་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ཝ་གྒཱ.
༨. བི་ནྡུ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཾ [ཀ. ༨; རཱུ. ༡༠; ནཱི. ༨].
ཨ་ནྟེ བི་ནྡུ་མ་ཏྟོ ཝ་ཎྞོ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ནི་གྒ་ཡ྄ཧ ག་ཡ྄ཧ་ཏི ཨུ་ཙྩཱ་རི་ཡ་ཏཱི་ཏི ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཾ.
ག་རུ་ས་ཉྙཱ་རཱ་སི ནི་ཊྛི་ཏོ.
བྱ་ཉྫ་ན་ཝུ་ཏྟི་རཱ་སི
ཋཱ་ནཾ, ཀ་ར་ཎཾ, པ་ཡ་ཏ་ནཾ [རཱུ. ༢ (པི་ཊྛེ); ནཱི ༦ (པི་ཊྛེ); ༢༣ (སུ་ཏྟ་ངྐེ)].
ཚ ཋཱ་ནཱ་ནི – ཀ་ཎྛ་ཊྛཱ་ནཾ, ཏཱ་ལུ་ཊྛཱ་ནཾ, མུ་དྡྷ་ཊྛཱ་ནཾ, ད་ནྟ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨོ་ཊྛ་ཊྛཱ་ནཾ, ནཱ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ. ཏེ་སུ བྱ་ཏྟཾ ཝ་ད་ནྟེ་ན ཡ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཀྑ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ཀ་ཎྛ་ཊྛཱ་ནཾ. ཡ་ཏྠ ‘‘ཨི་ཙྪ’’ནྟི, ཏཾ ཏཱ་ལུ་ཊྛཱ་ནཾ. ཡ་ཏྠ ‘‘ར་ཊྛ’’ནྟི, ཏཾ མུ་དྡྷ་ཊྛཱ་ནཾ. ཡ་ཏྠ ‘‘ས་ཏྠ’’ནྟི, ཏཾ ད་ནྟ་ཊྛཱ་ནཾ. ཡ་ཏྠ ‘‘པུ་པྥ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ཨོ་ཊྛ་ཊྛཱ་ནཾ. ནཱ་ས་པ་དེ་སོ ནཱ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ.
ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ན ཨུ་ར་ཊྛཱ་ནཾ, སི་ར་ཊྛཱ་ནཾ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་མཱུ་ལ་ཊྛཱ་ན་ནྟི་པི ཨཱ་ག་ཏཾ. ཏ་ཏྠ སི་ར་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ མུ་དྡྷ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ. ཛི་ཝ྄ཧཱ་མཱུ་ལ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ན ས་བྦ་ཝ་ཎྞཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི.
ཀ་ར་ཎཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ – ཛི་ཝ྄ཧཱ་མཱུ་ལཾ, ཛི་ཝ྄ཧོ་པ་གྒཾ, ཛི་ཝ྄ཧ་གྒཾ, ས་ཀ་ཊྛཱ་ན་ནྟི.
པ་ཡ་ཏ་ནཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ – སཾ་ཝུ་ཊཾ, ཝི་ཝ་ཊཾ, ཕུ་ཊྛཾ, ཨཱི་སཾ་ཕུ་ཊྛ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ས་ཀ་ས་ཀ་ཊྛཱ་ནེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝ་ར་ཎཱ་དི་ཀོ ཝི་སེ་སཱ་ཀཱ་རོ སཾ་ཝུ་ཊཱ་དི ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཎྛ་པ་དེ་སཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ཝ་ཎྞ, ཀ་ཝ་གྒ, ཧ་ཀཱ་རཱ ཀ་ཎྛ་ཛཱ ནཱ་མ. ཏཱ་ལུ་མྷི ཛི་ཝ྄ཧཱ་མ་ཛ྄ཛྷ་ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨི་ཝ་ཎྞ, ཙ་ཝ་གྒ, ཡ་ཀཱ་རཱ ཏཱ་ལུ་ཛཱ ནཱ་མ. མུ་ཁ་བྦྷ་ནྟ་ར་མུ་དྡྷ་མྷི ཛི་ཝ྄ཧོ་པ་གྒ་ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཊ་ཝ་གྒ, ར, ལ༹་ཀཱ་རཱ མུ་དྡྷ་ཛཱ ནཱ་མ. ཨུ་པ་རི ད་ནྟ་པ་ནྟི་ཡཾ ཛི་ཝ྄ཧ་གྒ་ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཏ་ཝ་གྒ, ལ, ས་ཀཱ་རཱ ད་ནྟ་ཛཱ ནཱ་མ. ཨོ་ཊྛ་དྭ་ཡ་ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨུ་ཝ་ཎྞ, པ་ཝ་གྒཱ ཨོ་ཊྛ་ཛཱ ནཱ་མ. ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཾ ནཱ་སི་ཀ་ཛཾ ནཱ་མ. པ་ཉྩ་ཝ་གྒ་ནྟཱ པ་ན ནཱ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ནེ་པི ས་ཀ་ཊྛཱ་ནེ་པི ཛཱ་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཀཱ་རོ ཀ་ཎྛ་ཏཱ་ལུ་ཛོ. ཨོ་ཀཱ་རོ ཀ་ཎྛོ་ཊྛ་ཛོ. ཝ་ཀཱ་རོ ད་ནྟོ་ཊྛ་ཛོ. ཨ་པི་ཙ ཨི་ཝ་ཎྞུ་ཝ་ཎྞཱ ཀ་ཎྛེ་པི ཛཱ་ཡ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཡ་དཱ ཧ་ཀཱ་རོ ཝ་གྒ་ནྟེ་ཧི ཝཱ ཡ, ར, ལ, ཝེ་ཧི ཝཱ ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ཨུ་ར་ཛོཏི ཝ་ད་ནྟི. པ་ཉྷོ, ཏུ་ཎྷི, ནྷཱ་ཏོ, ཝི་མྷི་ཏོ, ག་ཡ྄ཧ་ཏེ, ཝུ་ལྷ་ཏེ, ཨ་ཝ྄ཧཱ་ནཾ.
ཀ་ཎྛཾ སཾ་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་རི་ཏོ ཨ་ཀཱ་རོ སཾ་ཝུ་ཊོ ནཱ་མ. ས་ཀ་ས་ཀ་ཊྛཱ་ན, ཀ་ར་ཎཱ་ནི ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་རི་ཏཱ སེ་ས་ས་རཱ ཙ ས, ཧ་ཀཱ་རཱ ཙ ཝི་ཝ་ཊཱ ནཱ་མ. ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ གཱ་ལ༹ྷཾ ཕུ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་རི་ཏཱ པ་ཉྩ་ཝ་གྒཱ ཕུ་ཊྛཱ ནཱ་མ. ཐོ་ཀཾ ཕུ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་རི་ཏཱ ཡ, ར, ལ, ཝཱ ཨཱི་སཾ་ཕུ་ཊྛཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཨོ་ཊྛ་ཛེ་སུ ཏཱ་ཝ པ་ཝ་གྒཾ ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ ཨོ་ཊྛ་དྭ་ཡ་སྶ གཱ་ལ༹ྷཾ ཕུ་ས་ནཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ཀ་སྨཱ? ཕུ་ཊྛ་པ་ཡ་ཏ་ནི་ཀ་ཏྟཱ པ་ཝ་གྒ་སྶ. ཨུ་ཝ་ཎྞཾ ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ པ་ན ཨོ་ཊྛ་དྭ་ཡ་སྶ ཝི་ཝ་ར་ཎཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ཀ་སྨཱ? ཝི་ཝ་ཊ་པ་ཡ་ཏ་ནི་ཀ་ཏྟཱ ཨུ་ཝ་ཎྞ་སྶ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ ས་བྦེ་སཱུ་ཏི.
ཙཱུ་ལ༹་ནི་རུ་ཏྟི་ཡཾ པ་ན ས་བྦེ ར་སྶ་ས་རཱ སཾ་ཝུ་ཊཱ ནཱ་མ, ས་བྦེ་དཱི་གྷ་ས་རཱ ཝི་ཝ་ཊཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ས་དྡ་སཱ་ར་ཏྠ་ཛཱ་ལི་ནི་ཡཾ, ཀ་ཏྠ་ཙི ས་ཀྐ་ཊ་ག་ནྠེ ཙ. ཨི་དཾ ཡུ་ཏྟ་ཏ་རཾ. ཨ་ཉྙ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ཡུ་ཏྟཱ ས་རཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཋཱ་ན, ཀ་ར་ཎཱ་ནི ཛ་ཧ་ནྟཱ་པི པ་ཡ་ཏ་ནཾ ན ཛ་ཧ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞཱ་ནཾ སཾ་ས་གྒེ པ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ སཾ་ས་གྒ་བྷེ་དོ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ ཡ་དི ཎཱ-ཀཱ་རཾ ཛི་ཝ྄ཧ་གྒེ་ན ད་ནྟ་ཊྛཱ་ནེ ཀ་ཏྭཱ ཝ་དེ་ཡྻ, ད་ནྟ་ཛོ ནཱ-ཀཱ་རོ ཨེ་ཝ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏུ-ཀཱ་ར་ཉྩ ཛི་ཝ྄ཧོ་པ་གྒེ་ན མུ་དྡྷ་ཊྛཱ་ནེ ཀ་ཏྭཱ ཝ་དེ་ཡྻ, མུ་དྡྷ་ཛོ ཊུ-ཀཱ་རོ ཨེ་ཝ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏི ཨ་ཀྑ་ར་ཝི་པ་ཏྟི ནཱ་མ སི་ཡཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ མུ་དྡྷ་ཛ་ད་ནྟ་ཛེ་སུ. ཏ་སྨཱ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཾ སཱ་ཝེ་ནྟེ་ཧི ནཱ་མ ཋཱ་ན, ཀ་ར་ཎ, པ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ སུ་ཊྛུ ཀུ་ས་ལེ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི.
སི་ཐི་ལ་ཉྩ, དྷ་ནི་ཏ་ཉྩ, དཱི་གྷཾ, ར་སྶཾ, ག་རུཾ, ལ་ཧུཾ;
ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཾ, ཝི་མུ་ཏྟ་ཉྩ, ས་མྦ་ནྡྷ་ཉྩ, ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཾ [ནཱི. ༩, ༡༠, ༡༡, ༡༢, ༡༣, ༡༤, ༡༥, ༡༦-༡༩, ༢༠, ༢༡ སུ་ཏྟེ་སུ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ].
མུ་དུ་ནཱ ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་གེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ ཝ་གྒ་པ་ཋ་མ, ཏ་ཏི་ཡ, པ་ཉྩ་མཱ སི་ཐི་ལཱ ནཱ་མ. ཐ་དྡྷེ་ན ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་གེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ ཝ་གྒ་དུ་ཏི་ཡ, ཙ་ཏུ་ཏྠཱ དྷ་ནི་ཏཱ ནཱ་མ. དཱི་གྷ, ར་སྶཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟཱ. དཱི་གྷཱ ཙེ་ཝ སཾ་ཡོ་ག་པུ་བྦཱ ཙ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟཱ ཙ ག་རུ་ཀཱ ནཱ་མ. སེ་སཱ ལ་ཧུ་ཀཱ ནཱ་མ. ཡ་ཐཱ ས་དྡ་ས་ཧི་ཏོ ཝཱ་ཏོ མུ་ཁ་ཚི་དྡེ་ན བ་ཧི ཨ་ནི་ཀྑ་མྨ ནཱ་ས་སོ་ཏཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ མུ་ཁཾ ཨ་ཝི་ཝ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ བྱ་ཉྫ་ནཾ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏེ་ན ཡུ་ཏྟཱ་ནི ས་བྦ་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟཱ་ནི ནཱ་མ. སེ་སཱ ཝི་མུ་ཏྟཱ ནཱ་མ. པ་ད་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ས་མྦ་ནྡྷཾ ནཱ་མ. པ་ད་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཾ ནཱ་མ.
བྱ་ཉྫ་ན་ཝུ་ཏྟི་རཱ་སི ནི་ཊྛི་ཏོ.
ལ་ཧུ་ས་ཉྙཱ་རཱ་སི
ཛྷོ, ལོ, པོ, གྷོ, གོ.
༩. ཡུ་ཝ་ཎྞཱ [ཨི་ཡུ་ཝ་ཎྞཱ (བ་ཧཱུ་སུ)] ཛྷ་ལཱ ནཱ་མ་སྶ་ནྟེ [ཀ. ༥༨; རཱུ. ༢༩; ནཱི. ༢༠༥].
ཨ་ནི་ཏྠི་ལི་ངྒ་སྶ ནཱ་མ་སྶ ཨ་ནྟེ ཨི་ཝ་ཎྞུ་ཝ་ཎྞཱ ཀ་མེ་ན ཛྷ་ལ་ས་ཉྙཱ ཧོ་ནྟི.
༡༠. པི་ཏྠི་ཡཾ [ཀ. ༥༩; རཱུ. ༡༨༢; ནཱི. ༢༠༦].
ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ ནཱ་མ་སྶ་ནྟེ ཨི་ཝ་ཎྞུ་ཝ་ཎྞཱ པ་ས་ཉྙཱ ཧོ་ནྟི.
༡༡. གྷཱ [ཀ. ༦༠; རཱུ. ༡༧༧; ནཱི. ༢༠༧].
གྷོ
, ཨཱ ཨི་ཏི དྭི་པ་དཾ. ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ ཨཱ་ཀཱ་རོ གྷ་ས་ཉྙོ ཧོ་ཏི.
༡༢. གོ སྱཱ་ལ་པ་ནེ [ཀ. ༥༧; རཱུ. ༧༡; ནཱི. ༢༡༤].
ཨཱ་ལ་པ་ནེ སི ག་ས་ཉྙོ ཧོ་ཏི.
ལ་ཧུ་ས་ཉྙཱ་རཱ་སི ནི་ཊྛི་ཏོ.
ས་ངྐེ་ཏ་རཱ་སི
༡༣. ཝི་དྷི ཝི་སེ་ས་ནཾ ཡཾ ཏ་སྶ [ཙཾ. ༡.༡.༦; པཱ. ༡.༡.༧༢; ཝི་དྷི་བྦི་སེ་ས་ན་ནྟ་སྶ (བ་ཧཱུ་སུ)].
སུ་ཏྟེ ཡཾ ཝི་སེ་ས་ནཾ དི་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ ཝི་དྷི ཉཱ་ཏ་བྦོ.
‘ཨ་ཏོ ཡོ་ནཾ ཊཱ་ཊེ’. ན་རཱ, ན་རེ. ཡོ་ན་ནྟི ཝི་སེ་ས་ནཾ. ཊཱ་ཊེ་ཏི ཝི་དྷི.
༡༤. ས་ཏྟ་མི་ཡཾ པུ་བྦ་སྶ [རཱུ. ༨ (པི་ཊྛེ); ཙཾ. ༡.༡.༧; པཱ. ༡.༡.༦༦].
ས་ཏྟ་མཱི་ནི་དྡེ་སེ པུ་བྦ་ཝ་ཎྞ་སྶེ་ཝ ཝི་དྷི ཉཱ་ཏ་བྦོ.
‘ས་རོ ལོ་པོ ས་རེ’. ལོ་ཀ་གྒོ [ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༡༢.༥༧].
༡༥. པ་ཉྩ་མི་ཡཾ པ་ར་སྶ [ཙཾ. ༡.༡.༨; པཱ. ༡.༡.༦༧].
པ་ཉྩ་མཱི་ནི་དྡེ་སེ པ་ར་སྶེ་ཝ ཝི་དྷི ཉཱ་ཏ་བྦོ.
‘ཨ་ཏོ ཡོ་ནཾ ཊཱ་ཊེ’. ན་རཱ, ན་རེ.
༡༦. ཨཱ་དི་སྶ [ཙཾ. ༡.༡.༩; པཱ. ༡.༡.༥༤].
པ་ར་སྶ སི་སྶ་མཱ་ནོ [དི་སྶ་མཱ་ནོ (མཱུ)] ཝི་དྷི ཨཱ་དི་ཝ་ཎྞ་སྶ ཉཱ་ཏ་བྦོ.
‘ར ས་ངྑྱཱ་ཏོ ཝཱ’. ཏེ་ར་ས.
༡༧. ཚ་ཊྛི་ཡ་ནྟ་སྶ [ཙཾ. ༡.༡.༡༠; པཱ. ༡.༡.༥༢].
ཚ་ཊྛཱི་ནི་དྡེ་སེ ཏ་ད་ནྟ་སྶ ཝི་དྷི ཉཱ་ཏ་བྦོ.
‘རཱ་ཛ་སྶི ནཱ་མྷི’. རཱ་ཛི་ནཱ.
༡༨. ངཱ་ནུ་བ་ནྡྷོ [ཙཾ. ༡.༡.༡༡; པཱ. ༡.༡.༥༣].
ངཱ་ནུ་བ་ནྡྷོ ཨཱ་དེ་སོ ཚ་ཊྛཱི་ནི་དྡི་ཊྛ་སྶ ཨ་ནྟ་སྶ ཉཱ་ཏ་བྦོ.
‘གོ་སྶཱ་ཝ་ང’. ག་ཝ་སྶཾ.
༡༩. ཊཱ་ནུ་བ་ནྡྷོ་ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞོ ས་བྦ་སྶ [ཙཾ. ༡.༡.༡༢; པཱ. ༡.༡.༥༥; ཊཱ་ནུ་བ་ནྡྷཱ་ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ ས་བྦ་སྶ (བ་ཧཱུ་སུ)].
ཡོ ཙ ཊཱ་ནུ་བ་ནྡྷོ ཨཱ་དེ་སོ, ཡོ ཙ ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞོ ཨཱ་དེ་སོ, ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཚ་ཊྛཱི་ནི་དྡི་ཊྛ་སྶ ས་བྦ་སྶེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ས་མུ་དཱ་ཡ་སྶ ཉཱ་ཏ་བྦཾ.
ཊཱ་ནུ་བ་ནྡྷེ ཏཱ་ཝ –
‘ཨི་མ་སྶཱ་ནི་ཏྠི་ཡཾ ཊེ’. ཨེ་སུ.
ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞེ –
‘ཨ་ནི་མི ནཱ་མྷི’. ཨ་ནེ་ན, ཨི་མི་ནཱ.
༢༠. ཉ་ཀཱ་ནུ་བ་ནྡྷཱ ཨཱ་དྱ་ནྟཱ [ཙཾ. ༡.༡.༡༣; པཱ. ༡.༡.༤༦].
ཉཱ་ནུ་བ་ནྡྷོ ཨཱ་ག་མོ ཙ ཀཱ་ནུ་བ་ནྡྷོ ཨཱ་ག་མོ ཙ ཀ་མེ་ན ཚ་ཊྛཱི་ནི་དྡི་ཊྛ་སྶ ཨཱ་དི་མྷི ཙ ཨ་ནྟེ ཙ ཉཱ་ཏ་བྦོ.
ཉཱ་ནུ་བ་ནྡྷེ –
‘བྲཱུ་ཏོ ཏི་སྶི་ཉ’. བྲ་ཝི་ཏི.
ཀཱ་ནུ་བ་ནྡྷེ –
‘བྷཱུ་སྶ ཝུ་ཀ’. བ་བྷུ་ཝ.
༢༡. མཱ་ནུ་བ་ནྡྷོ ས་རཱ་ན་མ་ནྟཱ པ་རོ [ཙཾ. ༡.༡.༡༤; པཱ. ༡.༡.༤༧].
མཱ་ནུ་བ་ནྡྷོ ཨཱ་ག་མོ ས་རཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་ས་ར་མྷཱ པ་རོ ཧོ་ཏི.
‘ན་ཛྫཱ་ཡོ སྭཱ་མ’. ན་ཛྫཱ་ཡོ ས་ནྡ་ནྟི. ‘མཾ ཝཱ རུ་དྷཱ་དཱི་ནཾ’. རུ་ནྡྷ་ཏི. ‘ཛ་ར ས་དཱ་ན་མཱི་མ ཝཱ’. ཛཱི་ར་ཏི, སཱི་ད་ཏི.
ཨི་མ་སྨིཾ བྱཱ་ཀ་ར་ཎེ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ར་ཏཱ ནཱ་མ ན་དཱི, པུ་རི་ས ཨི་ཙྩཱ་དཱི་སུ ལི་ངྒ་པ་དེ་སུ ཨེ་ཝ ཨ་ཏྠི, ག་མུ, པ་ཙ་ཨི་ཙྩཱ་དཱི་སུ དྷཱ་ཏུ་པ་དེ་སུ ན་ཏྠི. ས་བྦ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ བྱ་ཉྫ་ན་ནྟཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི, དྷཱ་ཏྭ་ནྟ་ལོ་པ་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ན་ཛྫཱ་ཡོ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱི-ཀཱ་རོ ཨ་ནྟ་ས་རོ ནཱ་མ. ཏ་ཏོ ‘ན་ཛྫཱ་ཡོ སྭཱ་མ’ ཨི་ཏི སུ་ཏྟེ་ན ཨཱ-ཀཱ་རཱ་ག་མོ. རུ་ནྡྷ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨུ-ཀཱ་རོ ཨ་ནྟ་ས་རོ ནཱ་མ, ཏ་ཏོ ‘‘མཾ ཝཱ རུ་དྷཱ་དཱི་ན’’ནྟི སུ་ཏྟེ་ན བི་ནྡཱ་ག་མོ. ཨེ་ཝཾ ཛཱི་ར་ཏི, སཱི་ད་ཏི ཨི་ཙྩཱ་དཱི་སུ. མྲ་མྨ་པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ པ་ན ‘‘མཱ་ནུ་བ་ནྡྷོ པ་དཱ་ན་མ་ནྟཱ པ་རོ’’ཏི པཱ་ཋོ, སོ སཱི་ཧ་ལ༹་པོ་ཏྠ་ཀེ་ཧི ན ས་མེ་ཏི.
༢༢. ཝི་པྤ་ཊི་སེ་དྷེ [ཙཾ. ༡.༡.༡༦; པཱ. ༡.༤.༢].
ས་མཱ་ན་ཝི་ས་ཡཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ཝི་དྷཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཊི་སེ་དྷ་ར་ཧི་ཏེ ཋཱ་ནེ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན པ་རོ ཝི་དྷི ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷ་ཏི.
ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ བྷི་ཀྑ་ཝེ དྷ་མྨཱ [ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡེ] -ཨེ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རི་མེ་ཏི པུ་བྦ་ལོ་པེ ས་མྤ་ཏྟེ པ་ར་ལོ་པོ ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷ་ཏི.
༢༣. ས་ངྐེ་ཏོ ནཱ་ཝ་ཡ་ཝོ་ནུ་བ་ནྡྷོ [ཙཾ. ༡.༡.༥].
ཡོ ཝ་ཎྞོ པ་ཡོ་ག་སྶ ཨ་ཝ་ཡ་ཝོ ན ཧོ་ཏི, སུ་ཏྟེ་སུ ས་ངྐེ་ཏ་མ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, སོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷོ ནཱ་མ.
‘གོ་སྶཱ་ཝ’. ག་ཝ་སྶཾ-ཨེ་ཏེ་ན པ་ད་རཱུ་པ་ཝི་དྷཱ་ནེ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷོ ཨུ་པ་ཡོ་གཾ ན ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཉཱ་པེ་ཏི.
༢༤. ཝ་ཎྞ་པ་རེ་ན ས་ཝ་ཎྞོ་པི.
ཝ་ཎྞ་ས་དྡོ པ་རོ ཨེ་ཏ་སྨཱ་ཏི ཝ་ཎྞ་པ་རོ, ཝ་ཎྞ་པ་རེ་ན ར་སྶ་ས་རེ་ན ས་ཝ་ཎྞོ་པི ག་ཡ྄ཧ་ཏི ས་ཡ་ཉྩ, ཨ་ཝ་ཎྞོ་ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨཱ-ཀཱ་རོ་པི ག་ཡ྄ཧ་ཏི ཨ-ཀཱ་རོ ཙཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨི་ཝ་ཎྞུ་ཝ་ཎྞེ་སུ.
༢༥. ནྟུ་ཝ་ནྟུ་མ་ནྟཱ་ཝ་ནྟུ་ཏ་ཝ་ནྟུ་ས་མྦ་ནྡྷཱི [ནྟུ ཝ་ནྟུ་མ་ནྟྭཱ་ཝ་ནྟུ་ཏ་ཝ་ནྟུ ས་མྦ་ནྡྷཱི (བ་ཧཱུ་སུ)].
ནྟུ་ཨི་ཏི ཝུ་ཏྟེ ཝ་ནྟུ, མ་ནྟུ, ཨཱ་ཝ་ནྟུ, ཏ་ཝ་ནྟཱུ་ནཾ ས་མྦ་ནྡྷཱི་བྷཱུ་ཏོ ནྟུ་ཀཱ་རོ ག་ཡ྄ཧ་ཏི.
‘ནྟ་ནྟཱུ་ནཾ ནྟོ ཡོ་མྷི པ་ཋ་མེ’. གུ་ཎ་ཝ་ནྟོ, ས་ཏི་མ་ནྟོ, ཡཱ་ཝ་ནྟོ, བྷུ་ཏྟ་ཝ་ནྟོ.
ས་ངྐེ་ཏ་རཱ་སི ནི་ཊྛི་ཏོ.
ས་ནྡྷི་ཝི་དྷཱ་ན
ཨ་ཐ ས་ནྡྷི་ཝི་དྷཱ་ནཾ དཱི་པི་ཡ་ཏེ.
ལོ་པོ, དཱི་གྷོ, ར་སྶོ, ཝུ་དྡྷི, ཨཱ་དེ་སོ, ཨཱ་ག་མོ, དྭི་བྷཱ་ཝོ, ཝི་པ་ལླཱ་སོ.
ལོ་པ་རཱ་སི
༢༦. ས་རོ ལོ་པོ ས་རེ [ཀ. ༡༢; རཱུ. ༡༣; ནཱི. ༣༠].
ལུ་པྤ་ཏཱི་ཏི ལོ་པོ. ས་རེ པ་རེ ས་རཱུ་པོ ཝཱ ཨ་ས་རཱུ་པོ ཝཱ པུ་བྦོ ས་རོ ལོ་པོ ཧོ་ཏི.
ས་རཱུ་པེ ཏཱ་ཝ –
ཨ་ཝ་ཎྞེ-ལོ་ཀ་གྒོ [ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༡༢.༥༧], བྷ་ཝཱ་ས་ཝོ, [དྷ. ས. ༡༡༠༢] ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ [དྷ. ས. ༡༡༠༢], ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ [ཝི་བྷ. ༩༤༩].
ཨི་ཝ་ཎྞེ-མུ་ནི་ནྡོ, མུ་ནཱི་རི་ཏོ, ཝ་ར་ཝཱ་དཱི་རི་ཏོ, ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ [ཝི་བྷ. ༢༡༩].
ཨུ་ཝ་ཎྞེ-བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རོ [ཛཱ. ༡.༢༢.༥༨༨], བ་ཧུ་ཀཱ ཨཱུ་མི བ་ཧཱུ་མི, ས་ར་བྷུ་ཡཱ ཨཱུ་མི ས་ར་བྷཱུ་མི, ས་ར་བྷུ་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ས་ར་བྷཱུ་ད་ཀཾ.
ཨ་ས་རཱུ་པེ –
སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ [ཝི་བྷ. ༢༡༩], ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ, བྷ་ཝེ་ས་ནཱ [དཱི. ནི. ༣.༣༠༥], བྷ་ཝོ་གྷོ [དྷ. ས. ༡༡༥༦], སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ [པཱ་རཱ. ༣༨༡], དི་ཊྛཱ་ནུ་ས་ཡོ [ཝི་བྷ. ༩༤༩], དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ, དི་ཊྛེ་ཀ་ཊྛཾ, དི་ཊྛོ་གྷོ [དྷ. ས. ༡༡༥༦], མུ་དི་ནྡྲི་ཡཾ [མ་ཧཱ་ཝ. ༩], པུ་ཏྟཱ མ་ཏྠི [དྷ. པ. ༦༢], ཨུ་ར་སྶ དུ་ཀྑོ [པཱ་ཙི. ༤༠༢], ཨ་ས་ནྟེ་ཏྠ ན དི་སྶ་ནྟི [དྷ. པ. ༣༠༤] ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཨི་ཏི པུ་བྦ་ལོ་པ་རཱ་སི.
༢༧. པ་རོ ཀྭ་ཙི [ཀ. ༡༣; རཱུ. ༡༥; ནཱི. ༣༡].
པུ་བྦ་ས་ར་མྷཱ ས་རཱུ་པོ ཝཱ ཨ་ས་རཱུ་པོ ཝཱ པ་རོ ས་རོ ཀྭ་ཙི ལོ་པོ ཧོ་ཏི.
ས་རཱུ་པེ ཏཱ་ཝ –
ཏཾ ཀ་དཱ་སྶུ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི [ཛཱ. ༢.༢༢.༡༤༤ ཨཱ་ད་ཡོ; ཏཾ ཀུ་ད་སྶུ], ཀུ་དཱ་སྶུ ནཱ་མ དུ་མྨེ་དྷོ, དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི [དྷ. པ. ༣༧༦], ཡ་དཱ་སྶ སཱི་ལཾ པ་ཉྙ་ཉྩ [ཛཱ. ༢.༢༢.༡༤༧༤], ཏ་དཱ་སྶུ ཀ་ཎྷཾ ཡུ་ཉྫ་ནྟི [ཛཱ. ༡.༡.༢༩] -ཀ་ཎྷ་ནྟི མ་ཧཱ་ཀ་ཎྷ་གོ་ཎཾ, ཏ་ཎྷཱ་སྶ ཝི་པྤ་ཧཱི་ནཱ, མཱ་སྶུ ཀུ་ཛ྄ཛྷ ར་ཐེ་ས་བྷ, ས་ཏྠ་ཧཱ་ར་ཀཾ ཝཱ་སྶ པ་རི་ཡེ་སེ་ཡྻ [པཱ་རཱ. ༡༦༧, ༡༧༡], ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏྠ ཏུ་མྷེ, སོ་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ཏྠ ཏུ་མྷེ, མཱ་ཡྻོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་མ་ཀཱ་སི, པ་པཾ ཨ་ཝི་ནྡུཾ [ཛཱ. ༡.༡.༢] -པ་ཝ་ཌྜྷཾ ཨཱ་པཾ ལ་བྷིཾ་སཱུ་ཏྱ་ཏྠོ, ནཱ་ལཾ ཀ་བ་ལ༹ཾ པ་དཱ་ཏ་ཝེ [ཛཱ. ༡.༡.༢༧] -པ+ཨཱ་དཱ་ཏ་ཝེ་ཏི ཚེ་དོ, ག་ཎྷི་ཏུ་ནྟ་ཏྠོ, རུ་པྤ་ཏཱི་ཏི རཱུ་པཾ, བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི བུ་དྡྷོ-དཱི་གྷོ, ཨ་གྒཱི་ཝ ཏ་པྤ་ཏི, ཨི་ཏྠཱི་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, ན་དཱི་ཝ ས་ནྡ་ཏི, མཱ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, པི་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཡེ་ཏེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ [ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༩༩] ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཨ་ས་རཱུ་པེ –
ཨི་ཏི་སྶ [པཱ་ཙི. ༤༦༥], ཨི་ཏི་པི [པཱ་རཱ. ༡], ཨ་སྶ་མ་ཎཱི་སི [པཱ་རཱ. ༡༣༥], ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ་སི [དྷ. པ. ༣༨༣], ཝ་ནྡེ་ཧཾ, སོ་ཧཾ, ཡ་སྶ་དཱ་ནི [མ་ཧཱ་ཝ. ༢༤༢], ཚཱ་ཡཱ་ཝ ཨ་ན་པཱ་ཡི་ནཱི [དྷ. པ. ༢], མཱ་དི་སེ་སུ ཀ་ཐཱ་ཝ ཀཱ, ཀི་ནྣུ་མཱ་ཝ ས་མ་ཎི་ཡོ མ་དྷུ་ཝཱ མ་ཉྙ་ཏི བཱ་ལོ [དྷ. པ. ༦༩], ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ [ཝི་བྷ. ༢༡༩], དྭེ་མེ བྷི་ཀྑ་ཝེ དྷ་མྨཱ [ཨ. ནི. ༢.༣], ཏ་ཡོ་མེ བྷི་ཀྑ་ཝེ དྷ་མྨཱ [ཨ. ནི. ༣.༡༧] ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཀྭ་ཙཱི་ཏི ཀིཾ? ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ན་ནྡ ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ [ཨ. ནི. ༡༠.༦༠].
ཨི་ཏི པ་ར་ལོ་པ་རཱ་སི.
༢༨. ན དྭེ ཝཱ.
དྭེ པུ་བྦ་པ་ར་ས་རཱ ཀྭ་ཙི ལོ་པཱ ན ཧོ་ནྟི ཝཱ.
ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཨ་མ་ཏཾ པ་དཾ [དྷ. པ. ༢༡], ཀོ ཨི་མཾ པ་ཐ་ཝིཾ་ཝི་ཙེ་སྶ་ཏི [དྷ. པ. ༤༤].
ཀྭ་ཙི་ཏྭེ་ཝ? སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ [ཝི་བྷ. ༢༡༩], ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ [ཝི་བྷ. ༢༡༩],
ཝཱ་ཏི ཀིཾ? ཀོ་མཾ ཝ་ས་ལིཾ པ་རཱ་མ་སི་སྶ་ཏི.
ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ་ས་ནྡྷི་ཀ་ཎྜཱ་ཝ་སཱ་ནཱ ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ས་བྦ་ཏྠ ཀྭ་ཙི་ས་དྡོ, ཝཱ་ས་དྡོ ཙ ཝ་ཏྟ་ནྟེ. ཏ་ཏྠ ཀྭ་ཙི་ས་དྡོ ནཱ་ནཱ་པ་ཡོ་གཾ ད་སྶེ་ཏི. ཝཱ་ས་དྡོ ཨེ་ཀ་པ་ཡོ་ག་སྶ ནཱ་ནཱ་རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ཏི. ལོ་པ་ནི་སེ་དྷོ.
༢༩. པ་ར་ས་ར་སྶ.
ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་མྷཱ པ་ར་ས་ར་སྶ ཀྭ་ཙི ལོ་པོ ཧོ་ཏི ཝཱ.
ཏྭཾ་སི [པེ. ཝ. ༤༧; ཛཱ. ༢.༢༢.༧༦༤], ཙ་ནྡཾ་ཝ ཝི་མ་ལཾ སུ་དྡྷཾ [དྷ. པ. ༤༡༣; སུ. ནི. ༦༤༢], ཙ་ཀྐཾ་ཝ ཝ་ཧ་ཏོ པ་དཾ [དྷ. པ. ༡], ཧ་ལཾ་དཱ་ནི པ་ཀཱ་སི་ཏུཾ [མ་ཧཱ་ཝ. ༨], ཀི་ནྟི ཝ་དེ་ཡྻཾ, ཙཱི་ཝ་ར་ནྟི, པ་ཏྟ་ནྟི, བྷི་ཀྑུ་ནྟི.
ཨི་ཏི ས་ར་ལོ་པ་རཱ་སི.
༣༠. སཾ་ཡོ་གཱ་དི ལོ་པོ.
སཾ་ཡོ་ག་སྶ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏོ བྱ་ཉྫ་ནོ ཀྭ་ཙི ལོ་པོ ཧོ་ཏི ཝཱ.
པུ་པྥཾ་སཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི [པཱ་རཱ. ༣༦] – ཨི་དྷ པུ་བྦ་སུ་ཏྟེ་ན ས་ར་ལོ་པོ, ཨེ་ཝཾ་ས ཏེ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ནྟི [མ. ནི. ༡.༢༤], ས་ཙེ བྷུ་ཏྟོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཧཾ, སཱ་ཛཱི་ཝོ ག་ར་ཧི་ཏོ མ་མ [མི. པ. ༦.༡.༥] - ཨ་སྶ+ཨཱ་ཛཱི་ཝོ་ཏི ཚེ་དོ, བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏཱི་སུ བྱ་ཉྫ་ནེ་སུ ས་རཱུ་པཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ཨཱ་དི་བྱ་ཉྫ་ན་སྶ ལོ་པོ – ཨ་གྱཱ་གཱ་རཾ [པཱ་ཙི. ༣༢༦], ཨ་གྱཱ་ཧི་ཏོ, ཝུ་ཏྱ་སྶ, ཝི་ཏྱཱ་ནུ་བྷཱུ་ཡ་ཏེ, ཨེ་ཀ་ས་ཏཾ ཁ་ཏྱཱ [ཛཱ. ༢.༢༢.༥༩༤], ར་ཏྱོ, ར་ཏྱཱ, ར་ཏྱཾ, ས་ཀྭཱ་ཧཾ མཱ་རི་ས དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ [སཾ. ནི. ༡.༢༦༨], ཨི་ཙྩཱ་དི.
ས་རཱུ་པཱ་ན་ནྟི ཀིཾ? ཏི་ཏྠྱཱ པུ་ཐུ་སོ ཝ་ད་ནྟི [སུ. ནི. ༨༩༧], ཙ་ཏུ་ཏྠྱ་ནྟཾ, ཚ་ཊྛུ་ནྟཾ, ཙ་ཀྑྭཱ་བཱ་དྷཾ, ཝ་ཏྠྭེ་ཏྠ.
ཨི་ཏི བྱ་ཉྫ་ན་ལོ་པ་རཱ་སི.
༣༡. ལོ་པོ.
ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་སྶ ཀྭ་ཙི ལོ་པོ ཧོ་ཏི ཝཱ.
ས་རེ པ་རེ ཏཱ་ཝ –