༡༩. ཙ་ཏྠེ
ས་མུ་ཙྩཱི་ཏི པི་ཎྜཱི་ཀ་ར་ཎཾ, ཀོ སོ་ཏི ཨཱ་ཧ- ‘སཱ་དྷ་ན་མེ་ཀ’མི་ཙྩཱ་དི. ཨེ་ཀཾ སཱ་དྷ་ནཾ ཨེ་ཀཾ ཀི་རི་ཡཾ ཝཱ པ་ཊི་ཙྩ ཙཱི་ཡ་མཱ་ན་ཏཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཀེ་ས་ནྟི ཨཱ་ཧ- ‘ཀི་རི་ཡཱ་སཱ་དྷ་ནཱ་ན’ནྟི, ཀེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ- ‘ཨ་ཏྟ་རཱུ་པ་བྷེ་དེ་ནཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ བྷུ་ཉྫ་ཏི ཏི་ཊྛ་ཏི པ་ཙ་ཏི་ཙཱ་ཏི སཱ་དྷ་ན་མྤ་ཊི་ཙྩ ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་རཱུ་པ་བྷེ་དེ་ན ཙཱི་ཡ་མཱ་ན་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, དྷ་ཝེ ཙ ཁ་དི་རེ ཙ པ་ལཱ་སེ ཙ ཚི་ནྡཱ་ཏི ཀི་རི་ཡ་མྤ་ཊི་ཙྩ ཨ་ཏྟ་རཱུ་པ་བྷེ་དེ་ན སཱ་དྷ་ནཱ་ནཾ ཙཱི་ཡ་མཱ་ན་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
སོ་ཏི ས་མུ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི སེ་སོ, ཀེ་ས་ནྟི ཨཱ་ཧ- ‘ཏུ་ལྱ བ་ལཱ་ན’མི་ཙྩཱ་དི.
ཏུ་ལྱ་བ་ལཱ་ན་ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཝི་སུཾ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ས་མྦ་ནྡྷཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ་ན་པེ་ཀྑ་ཏྟ་མཱ་ཧ.
ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཀྐ་མ་ཡོ་ག་པ་ཛྫཱ་ན་ནྟི ཀ་མོ ཙ ཡོ་ག་པ་ཛྫ་ཉྩ, ཨ་ནི་ཡ་ཏཾ ཀ་མ་ཡོ་ག་པ་ཛྫཾ ཡེ་སཾ ས་དྡཱ་ནཾ ཏེ་སཾ, ཡ་ཐེ་ཏྱཱ་དི་ནཱ ཏ་ཏྠོ་དཱ་ཧ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི, ཨེ་ཏྠཱ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ‘‘ཨེ་ཏྠ ག་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཝི་སུཾ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ན་ཡ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ས་མྦ་ནྡྷཱ ཏུ་ལྱ་བ་ལ་ཏཱ ག་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ ན་ཡ་ནཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཀྐ་མ་ཏཱ ག་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཡུ་ག་པ་དི ན་ཡ་ནཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ནི་ཡ་ཏ ཡོ་ག་པ་ཛྫ་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཉྙཾ ཏཱ་དི་ས་མྤཱི’’ཏི. ཨ་ནུ པ་ཙྪཱ པ་དྷཱ་ནཱ་ནུ་རོ་དྷེ་ན (ཙ་ཡ་ནཾ) ཨ་ནྭཱ་ཙ་ཡོ, ཏཾ བྱ་ཉྫ་ཡ་ཏི ‘ཡ་ཏྠེ’ཙྩཱ་དི, ཏ་ད་ནུ་རོ་དྷེ་ནཱ་ཏི ཏ་ད་ནུ་གུ་ཎེ་ན, ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཏི ‘ཡ་ཐེ’ཙྩཱ་དི, བྷི་ཀྑཱ་ག་མ་ན་མེ་ཏྠ པ་དྷཱ་ན་མ་ནྟ་ར་ངྒ་ཏྟཱ, ནེ་ཏ་རཾ བ་ཧི་ར་ངྒ་ཏྟཱ, ཏཾ ཀ་ར་ཎེ ཡ་དི གཱ་ཝོ་པི པ་སྶ་ཏི ཏཱ་པྱཱ་ན་ཡ་ཏི, ཨེ་ཏྠ ཏུ གོ་སྶཱ་ན་ཡ་ནཾ བྷི་ཀྑཱ་ཊ་ན་མ་པེ་ཀྑ་ཏེ, ནེ་ཏ་ར་མི་ཏ་ར་སྶ… ཝི་ནཱ་པི ཏེ་ན ཏ་ད་ནུ་ཊྛཱ་ན་ཏོ. ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨི་ཏ་རེ་ན ཡོ གོ ཨི་ཏ་རེ་ཏ་ར་ཡོ་གོ, སོ ཙ ཨེ་ཏཱ་དི་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ- ‘ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ’ཙྩཱ་དི.
ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པྤ་དྷཱ་ནོ ཙཱ་ཏི སཱ་བྷཱ་ཝི་ཀཱ་བྷི་དྷཱ་ན་སཱ་མ་ཏྠི་ཡེ་ནཱ་པུ་ཐུ་བྷཱུ་ཏོ ཙ, ཝུ་ཏྟི་ཝ་ཡེ་ན སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ས་དྡོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠོ ཧོ་ཏི མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ས་དྡོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠོ་པཱི་ཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཏྠེ པ་དྷཱ་ན་ཏོ ཡུ་ག་པ་དྱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནེ ས་ཏི ཙ་ཏྠ ས་མཱ་སོ་ཏི སོ-ཡ་མ་དྷི་ཀ་ར་ཎ ས་མུ་དཱ་ཡོ ཨུ་བྷ་ཡ་པ་དཱ་ནུ་ག་ཏ་ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ་པི ཡུ་ག་པ་དི བུ་དྡྷི་ཡཱ ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ ཀ་དཱ་ཙི ཨུ་བྦྷཱུ་ཏཱ་ཝ་ཡ་ཝ་བྷེ་དོ ཏེ་ནེ་ཝ སཱ་བྷཱ་ཝི་ཀཱ་བྷི་དྷཱ་ན་སཱ་མ་ཏྠི་ཡེ་ནེ་ཙྩེ་ཝ་མ་ཝ་ཡ་ཝ་པྤ་དྷཱ་ནོ ཙ, ན་ནུ ཙ ཛ་ན་ན་མ་ར་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཝི་རུ་དྡྷཱ་ནཾ ཀ་ཐ་མེ་ཀེ་ནཱ་བྷི་དྷཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏེ- ས་བྦོ་པི ས་དྡོ པ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ནོ (ཨི་ཏ་རཱི) ཏ་རེ་ནཱ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྟ་ཏེ, ཏེ་ན ཨེ་ཀེ་ཀོ ས་དྡོ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ་ཏྠ་སྶ ཝཱ་ཙ་ཀོ, ཏ་ཐཱ་པི ཡ་ཐཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་སྶ་ཉྙ་ཐཱ་ནུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཡུ་ག་པ་དྱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་ཏཱ ཧོ་ཏཱི, ཏ་ཐཱ་ཏྲཱ་པི བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་སྶ་ཉྙ་ཐཱ་ནུ་པ་པ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན སཱ་མ་ཏྠི་ཡེ་ན ཨེ་ཀེ་ནཱ་པྱ་བྷི་དྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཧེ་ཏུ་མྷི, ཡ་ཏོ ཨེ་ཝ་མ་ཝ་ཡ་ཝ་པྤ་དྷཱ་ནོ ཏ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
བ་ཧུ་ཏྟཱ་ཏི ཀི་ཉྩཱ་པི ཝཱ་ཀྱེ ནེ་སཾ [ཝཱ་ཀྱེ་ནེ་ཝེ་སཾ (པོ་ཏྠ་ཀེ)] ཝི་སུཾ བ་ཧྭ་ཏྠ་ཏཱ, ན ཧི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མཱ་ན་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟེ མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶཱ་པི ས་མྤ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི ཡ་ཏོ ཝུ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡེ ས་ཧ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་མེ་ཝེ་སཾ ཝི་སུཾ བ་ཧྭ་ཏྠ་ཏཱ, ཏ་ཏོ ཏ་ཏྠ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ས་ངྑྱཱ་ཏེ་དེ་ན བ་ཧུ་ཏྟཾ. ས་མཱ་ཧ་ར་ཎཾ པི་ཎྜཱི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན སཾ་ཧ་ར་ཎཾ ས་མཱ་ཧཱ་རོ, སོ ཙེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ’ཙྩཱ་དི.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཡོ་ག་སྶ ས་མཱ་ཧཱ་ར་སྶ ཙ བྷཱ་ཝ་རཱུ་པ་ཏྟཱ ཨ་ད་བྦ་རཱུ་པ་ཏཱ, ཏ་ཐཱ་པཱི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཡོ་གེ ཏུ ཡ་ཐཱ གུ་ཎ་ཝ་ཙ ནཱ་ནཾ སུ་ཀྐཾ ཝ་ཏྠཾ སུ་ཀྐོ ཀ་མྦ་ལོ སུ་ཀྐཱ གཱ་ཝཱི་ཏི ནི་སྶ་ཡ་བྷེ་ད་ཏོ ལི་ངྒ་ཝ་ཙ་ན་སི་དྡྷི, ཏ་ཐཱ ཏ་དྡྷ་མྨཱ་ན་མ་བྷི་དྷཱ་ན་ཏོ ནི་སྶ་ཡ་ཏོ ལི་ངྒ་ཝ་ཙ་ན སི་དྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, སཾ་ཧ་ཏི་པྤ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ་ཙེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཡ་དཱ བ་ཧུ་ནྣཾ ས་མུ་དཱ་ཡོ ཏི་རོ་ཧི་ཏཱ་ཝ་ཡ་ཝ་བྷེ་དོ སཾ་གྷཱ་ཏོ པ་ཀྐ་མཱི་ཡ་ཏེ, ཏ་དཱ ས་མཱ་ཧཱ་རོ་ཙྩེ་ཝ སཾ་ཧ་ཏི་པྤ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ད་ནུ་ཊྛཱ་ན་ཏོ་ཏི ཏ་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཏོ. བྱ་ཏི་ཀ་རོ མི་སྶ་ཏཱ, བྱ་ཏི་ཀ་རཾ ད་སྶེ་ཏི པཱ་ཎི་ཙྩཱ་དི་ནཱ, པ་ཙྩེ་ཀཾ པ་རི་ས་མ་ཏྟི་ཡཾ ཝཱ་ཀྱ་བ་ཧུ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏི ‘ཏ་ཏྠ ཧི་ཙྩཱ་དི.
ཙ་ཀྑུ་ཉྩ སོ་ཏ་ཉྩ, མུ་ཁ་ཉྩ ནཱ་སི་ཀཱ ཙ, ཧ་ནུ ཙ གཱི་ཝཱ ཙ, ཚ་ཝི ཙ མཾ་ས་ཉྩ ལོ་ཧི་ཏ་ཉྩ, ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ, ཛ་རཱ ཙ མ་ར་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཡ྄ཧ ས་མཱ་སོ, ‘‘ས་མཱ་ཧཱ་རེ ན་པུཾ་ས་ཀ’’ནྟི (༣-༢༠) ས་བྦ་ཏྠ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཾ, སྱཱ་དི་མྷི མུ་ཁ ནཱ་སི་ཀ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ‘‘སྱཱ་དཱི་སུ ར་སྶོ’’ཏི (༣-༢༣) ར་སྶོ. ཨ་ལ་བྷ་ཏཱ གོ་མུ་ཁཾ ཌི་ཎྜི་མོ བྷེ་རི་ཝི་སེ་སཱ, ཨཱ་ལ༹་མྦ་རཾ པ་ཎ་ཝོ, མུ་ར་ཛོ མུ་ད་ངྒོ, མ་དྡ་ཝོ མུ་ད་ངྒོ. མ་དྡ་ཝ་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཎ་ཝ་ཝཱ་ད་ན་ཉྩ སི་པྤ་མ་སྶ མ་དྡ་ཝི་ཀོ པཱ་ཎ་ཝི་ཀོ, ས་མྨཾ ཀཾ་ས་ཏཱ་ལ༹ཾ, ཏཱ་ལ༹ཾ ཧ་ཏྠ་ཏཱ་ལ༹ཾ, ཨ་ལ་ས་ཏཱ ཙ ཨཱ་ལ༹་མྦ་རོ ཙ, མུ་ར་ཛོ ཙ, གོ་མུ་ཁོ ཙ, ས་ངྑོ ཙ ཌི་ཎྜི་མོ ཙ, མ་དྡ་ཝི་ཀོ ཙ, པཱ་ཎ་ཝི་ཀོ ཙ, གཱི་ཏ་ཉྩ ཝཱ་དི་ཏ་ཉྩ, ས་མྨ་ཉྩ ཏཱ་ལ༹་ཉྩཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ཡུ་ག་སྶ ཧི་ཏཱ ཡོ་གྒཱ གོ་ཎཱ, ཏེ་ས་མི་དཾ ཡོ་གྒཾ ཀ་སི་ཀ་མྨཾ, ཏ་སྶ ཨ་ངྒཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ- ‘ཀ་སི་བྷ་ཎྜཱ་ན’ནྟི, ཕཱ་ལོ་ཀ་ས་ཀོ, པཱ་ཙ་ནཾ པ་ཏོ་དོ, ཡུ་གོ ཙ ན་ངྒ་ལ་ཉྩཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. པི་ཎྜ་མཱ་ཡུ་དྷ་ཝི་སེ་སོ, ཨ་སི ཙ ས་ཏྟི ཙ ཏོ་མ་ར་ཉྩ པི་ཎྜ་ཉྩཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ཙ་མྨཾ ས་ར་ཝཱ་ར་ཎ་ཕ་ལ་ཀཾ, ཀ་ལཱ་པོ ཏཱུ་ཎཱི་རཾ, པ་ཧ་ར་ཎ་ཉྩ ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ཨ་ཧི ཙ ན་ཀུ་ལོ ཙ, བཱི་ལཱ༹་རོ ཙ མཱུ་སི་ཀོ ཙ, ཀཱ་ཀོ ཙ ཨུ་ལཱུ་ཀོ ཙ, ནཱ་གོ ཙ སུ་པ་ཎྞོ་ཙཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ས་ངྑྱཱ ཙ པ་རི་མཱ་ཎ་ཉྩ ས་ངྑྱཱ་པ་རི་མཱ་ཎཾ, ཏ་ཏྠ པ་རི་མཱ་ཎ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་དཱི་གྷོ ཙ མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ཙ དཱི་གྷ་མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ. ཨེ་ཀ་ཀ་ཉྩ དུ་ཀ་ཉྩཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ, དུ་ཀ་ཏི་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ་ན་ཡོ.
ཁུ་དྡ་ཛ་ནྟུ སི་ཡཱ- ན་ཊྛི, ཨ་ཐ་ཝཱ ཁུ་དྡ་ཀོ་ཝ ཡོ;
ས་ཏཾ ཝཱ པ་ས་ཏེ ཡེ་སཾ, ཀེ་ཙི ཨཱ་ན་ཀུ་ལཱ ཨ་པི.
ཀཱི་ཊོ ཙ པ་ཏ་ངྒོ ཙ, ཀུ་ནྠོ ཙ ཀི་པི་ལླི་ཀོ ཙ, ཌཾ་སོ ཙ མ་ཀ་སོ ཙ, མ་ཀྑི་ཀཱ ཙ ཀི་པི་ལླི་ཀཱ་ཙཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. པ་ཙ་ན་ཙ་ཎྜཱ་ལཱ་ཏི ཨོ ར་བྦྷི་ཀཱ་དཱི་ནཾ རུ་ལ༹ྷཱི་ས་ཉྙཱ. ཨུ་ར་བྦྷེ ཧ་ནྟྭཱ ཛཱི་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨོ་ར་བྦྷི་ཀོ, ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ. སཱ་ནཾ སུ་ན་ཁཾ པ་ཙ་ཏཱི་ཏི ས་པཱ་ཀོ, ཝེ་ནཱ ཏ་ཙྪ་ཀཱ, ར་ཐ་ཀཱ་རཱ ཙ་མྨ་ཀཱ་རཱ. སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ས་མཱ་ནཱ, ཙ་ར་ཎ་ས་དྡོ- ཡཾ ཨི་དྷ ག་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཡ་ཐཱ ས་ཀ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཡ་ནཱ་ཡ ཙ་རཱི་ཡ་ནྟི ཝ་ཏཱ་ནྱེ་ཏེ་སཱུ་ཏི ཙ་ར་ཎཱ་ནི, ཀ་ཋཱ་དི་ཝཱ་ཛྷཱ་ནྱ་ཛ྄ཛྷ་ཡ་ནཱ་ནི སཱ་ཁཱ་ས་ཉྙ་ཀཱ་ནི. ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏེ་ཧི ཙ་ར་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ག་ཙྪ་ཏི ཨ་མ་ཏཾ དི་སཾ, ཏ་སྨཱ ཙ་ར་ཎཱ་ནི སཱི་ལཱ་ད་ཡོ པ་ཎྞ་ར་ས དྷ་མྨཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ- ‘ཀ་ཋཱ་དཱི་ཧཱི’ཏི་ཨཱ་དི, ཀ་ཋཱ་དཱི་ཧཱི་ཏི པ་སི་དྡྷི་ཝ་སེ་ན ཀ་མཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ནཱ་པི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏོ ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཨ་ཏི་སཱ་ད་ཡོ ག་ཡ྄ཧ་ནྟི. ཨ་ཏི་སེ་ན བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛེ་ན ཀ་ཋེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཝི་ད་ནྟྱ་དྷཱི་ཡ་ནྟི ཝཱ་ཏི ‘‘ཨ་ཉྙ་སྨི’’ཏི (༤-༡༢༡) ཎོ, ‘‘ལོ་པོ’’ཏི (༤-༡༢༣) ལོ་པོ ཨ་ཏི་སཱ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཱ ཀ་ཋཱ. ཀ་ལཱ་པི་ནཱ ཝུ་ཏྟཾ ཝི་ད་ནྟྱ་དྷཱི་ཡ་ནྟི ཝཱ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ ཎོ, ཀ་ལཱ་པཱ, ཀ་ཋཱ ཨཱ་དི ཡེ་སཾ ཏེ ཀ་ཋཱ་ད་ཡོ, ཏེ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ན་ཝི་སེ་སེ ཙ པུ་རི་སེ ཙ ཨུ་པ་ཙཱ་རཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
སཱི་ལཱ་ད་ཡོ་ཏི་ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རཱ་ད་ཡོ ག་ཡ྄ཧ་ནྟི. སཱི་ལ་ཉྩ པ་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ, ས་མ་ཐོ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙ ཝི་ཛྫཱ ཙ ཙ་ར་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཡ་ན་མེ་ཏེ་སཱུ་ཏི ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཡ་ནཱ་ནི, པ་ཀ་ཋཱ་ནི ཝ་ཙ་ནཱ་ནི པཱ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ས་དྡྷ་མྨོ, ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཡ་ནཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི པཱ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཙ ཏེ་སཾ, དཱི་གྷོ ཙ དཱི་གྷཱ་ག་མོ ཙ མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ཙ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ག་མོ ཙ, ཨེ་ཀུ་ཏྟ་རོ ཙ ཨ་ངྒུ་ཏྟ་རཱ་ག་མོ ཙ སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ག་མོ ཙ, ཁ་ནྡྷ་ཀོ ཙ ཝི་བྷ་ངྒོ་ཙཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ.
ཏེ་ས་ནྟི ཨི་མི་ནཱ ལི་ངྒ་ཝི་སེ་སཱ་ན་ནྟི ཚ་ཊྛི་ཡ་ནྟ་ཏཾ དཱི་པེ་ཏི, ཨི་ཏྠཱི ཙ པུ་མཱ ཙ, དཱ་སཱི ཙ དཱ་སོ ཙ, ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཙ སེ་ནཱ་ས་ན་ཉྩ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡོ བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཙ, ཏི་ཎ་ཉྩ ཀ་ཊྛོ ཙ སཱ་ཁཱ ཙ པ་ལཱ་སོ ཙཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ཚེ་ཀོ ད་ཀྑོ, པུ་བྦཱ ཙ པ་རཱ་ཙཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་གྒ་ཧོ.
པུ་བྦ་ད་ཀྑི་ཎ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ‘‘བྱ་ཉྫ་ནེ དཱི་གྷ་ར་སྶཱ’’ཏི (༡-༣༣) ར་སྶོ. ཀཱ་སོ ཙ ཀུ་སོ ཙ ཨུ་སི་རོ ཙ བཱི་ར་ཎ་ཉྩ, མུ་ཉྫ་ཉྩ བ་བྦ་ཛ་ཉྩཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ཁ་དི་རོ ཙ པ་ལཱ་སོ་ཙཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ, ག་ཛོ ཙ ག་ཝ་ཛོ ཙཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ, ཧ་ཏྠཱི ཙ གོ་ཙ ཨ་སྶོ ཙ ཝ་ལ༹་ཝཱ་ཙཱ་ཏི ཙ, ཧཾ་སོ ཙ བ་ལཱ་ཝཱ ཙཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ, བ་ཀོ ཙ བ་ལཱ་ཀཱ་ཙཱ་ཏི ཙ. ཧི་ར་ཉྙ་ཉྩ སུ་ཝ་ཎྞོ ཙ, མ་ཎི ཙ ས་ངྑོ ཙ མུ་ཏྟཱ ཙ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡོ ཙ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ཉྩ ར་ཛ་ཏ་ཉྩཱ་ཏི ཙ, སཱ་ལི ཙ ཡ་ཝ་ཀོ་ཙཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ, སཱ་ཀ་ཉྩ སུ་ཝ་ཉྩཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ་ཙ, ཀཱ་སི་ཡོ ཙ ཀོ་ས་ལཱ་ཙཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ ཝི་གྒ་ཧོ, ཛ་ན་པ་ད་ཝཱ་ཙི་ནཱ ཙ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནྟཱ.
ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཙྩཱ་དི་ནོ ཨེ་ཀ་ཉྩ ཏཾ ཝཱི་ས་ཏི་ཙཱ་ཏི ཝི་སེ་ས་ན་ས་མཱ་སོ ཝཱ སི་ཡཱ, ཨེ་ཀ་ཉྩ ཝཱི་ས་ཏི ཙ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏཱི་ཏི ཙ་ཏྠ་ས་མཱ་སོ ཝཱ, ས་མཱ་ཧཱ་རེ ན་པུཾ་ས་ཀ་ཏྟ་ནྟུ ན པ་པྤོ་ཏི, ‘‘ནཱ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་ཡཾ ལི་ངྒཾ སོ་ཀ་ནི་སྶ་ཡ་ཏྟཱ ལི་ངྒ་སྶེ’’ཏི ལོ་ཀེ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་སྶེ་ཧཱ་ན་བྷི་དྷཱ་ན་ཏོ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏྱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, ས་བྷཱ་པ་རི་སཱ་ཡཱ་ཏི ཉཱ་པ་ཀ་ཏོ ཝཱ ས་མཱ་ཧཱ་རེ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་མ་ཏྲ བྱ་བྷི་ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
པུ་བྦ་པྤ་ཡོ་གོ-བྷི་མ་ཏོ་ཏི ཨུ་པ་ས་ཛྫ་ན་ས་ཉྙ་ཀ་སྶ སྱཱ་དཱི་ཏི པ་ཋ་མཱ་ཡ ནི་དྡི་ཊྛ་སྶ ས་མཱ་སེ པུ་བྦ་ནི་པཱ་ཏོ ‘‘ཨུ་པ་ས་ཛྫ་ནཾ པུ་བྦ’’མི་ཙྩ་ནེ་ན (༢-༢-༣༡) ཨི་ཊྛོ ཀ་མ་སྶ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྟུ་མི་ཊྛ་ཏྟཱ་ཏི ‘‘སྱཱ་དི་སྱཱ་དི་ནེ་ཀ་ཏྠ’’ནྟི (༣-༡) ཨེ་ཏྠ སྱཱ་དཱི་ཏི པ་ཋ་མཱ་ནི་དྡི་ཊྛ་སྶཱ་ས་ངྑྱཱ་དི་ནོ པུ་བྦ་མ་ཝ་ཊྛཱ་ན་ཏོ སྱཱ་དི་ནེ་ཏི ཏ་ཏི་ཡཱ་ནི་དྡི་ཊྛ་སྶ པ་ཙྪཱ་ཝ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ‘‘སྱཱ་དི་སྱཱ་དི་ནཱ’’ཏི སུ་ཏྟེ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྟུ་མི་ཊྛ་ཏྟཱ.
པ་ར་པྤ་ཡོ་གོ-བྷི་མ་ཏོ་ཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་སུ་ཏྟེ་ན པུ་བྦ་ནི་པཱ་ཏེ པ་ཏྟེ ‘‘རཱ་ཛ་ད་ནྟཱ་དཱི་སུ པ་ར’’ནྟཱི་མི་ནཱ (༢-༢-༣༠) པ་ར་ནི་པཱ་ཏོ-བྷི་མ་ཏོ, ཝ་ཙ་ནེ་ནཱ་ཏི- ‘‘བ་ཧུ་ལ’’ནྟི ཝ་ཙ་ནེ་ན, པུ་བྦ་ཀཱ ལ་ཡུ་ཏྟ་སྶ པ་ར་པྤ་ཡོ་གོ-བྷི་མ་ཏོ་ཏི རཱ་ཛ་ད་ནྟཱ་དི་པཱ་ཋ་ཏོ ཨེ་ཝཱ-བྷི་མ་ཏོ.
ཀ་མ་མྤ་ཙྩ་ནཱ་ད་རཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ནཱ-ཀྐ་མ་སྶ ཝ་ཏྟུ་མི་ཊྛ་ཏྟ་མཱ་ཧ. ས་རོ ཨཱ་དི ཡ་སྶ ཏཾ ས་རཱ་དི, ས་ངྑོ ཙ དུ་ནྡུ་བྷི ཙ ཝཱི་ཎཱ ཙ, ཨུ་དུ་ཀྑ་ལ་ཉྩ མུ་ས་ལོ ཙ, དྷ་ན་པ་ཏི ཙ རཱ་མོ ཙ ཀེ་ས་ཝོ་ཙཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ཛཾ་དཾ་ས་དྡཱ ཛཱ་ཡཱ་ས་དྡ་ས་མཱ་ན་ཏྠཱ ཨ་ས་ངྑྱཱ-ཛ་ཉྩ པ་ཏི ཙ, ད་ཉྩ པ་ཏི་ཙཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ, ཨ་ཝ་ནྟ་ཡོ ཙ ཨ་སྶ་ཀཱ་ཙ, ཨ་གྒི ཙ ཨི་ནྡོ་ཙཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ, ཏཾ་ནི་ཝཱ་སི་མྷི ག་ཧི་ཏེ ཨ་ཝ་ནྟི ཙ ཨ་སྶ་ཀོ་ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀ་ཏྟེ་ན་པི ཝི་གྒ་ཧོ ཝ་ཏྟ་ཏི. དྭ་ནྡ་ས་མཱ་སོ- ཡཾ དྭ་ནྡ་ས་དི་ས་ཏྟཱ དྭ་ནྡོ, དྭེ ཙ དྭེ ཙ པ་དཱ་ནི དྭ་ནྡཱ་ནཱི་ཏི ཧི ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ་པྤ་དྷཱ་ནོ- ཡཾ དྭ་ནྡ་ས་དྡོ.