༨. ལ་ཀྑ་ཎི

ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་སྭ་ཏྠེ་སུ་ཏི ནཱ་མ་སྶཱ [ཀ་སྶཱ (པོ་ཏྠ་ཀེ)] ཡ་མ་ཏྠ་ནི་དྡེ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘ཨ་བྷི་ནཱ་ཡོ ཡུ་ཏྟོ’ཙྩཱ་དི, ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་བྷི་ནཱ ཡུ་ཏྟ་སྶཱ་ཏྠ་ནི་དྡེ་ས ཀཱ་ར་ཎེ་ན, ལ་ཀྑ་ཎ་ས་དྡེ་ན ཧེ་ཏུ ཝ་ཏྟུ་མི་ཙྪི་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ-‘ཏ་ཏྠེ’ཙྩཱ་དི, དུ་ཝི་དྷོ ཧེ་ཏུ, ཝུ་ཏྟ་ཉྷི སུ་བོ་དྷཱ་ལ་ངྐཱ་རེ ‘‘ཛ་ན་ཀོ ཉཱ་པ་ཀོ ཙེ་ཏི, དུ་ཝི་དྷཱ ཧེ་ཏ་ཝོ སི་ཡུ’’ནྟི (༢༥༢), ས་མུ་པ་ལ་ཀྑ་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་མུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་ངྐེ་ཏ་མ་ཏྟཾ ཉཱ་པ་ཀཾ, ན ཏུ ཛ་ན་ཀཾ, ས་ངྐེ་ཏོ་པི ལ་ཀྑ་ཎ་མུ་ཙྩ་ཏེ ལ་ཀྑཱི་ཡ་ཏེ ཀཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ་ནཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ, ཛ་ན་ཀ་སྶཱ་པྱ་ཏྲ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟེ་ན ག་ཧ་ཎེ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ‘‘ཨ་ནུ་ནཱ’’ (༢-༡༠) ཨི་ཙྩ་ཏྲ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀ་ཉྩི་པ་ཀཱ་ར་ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨི་ཏྠཾ་ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏི. པ་ཏྟོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ བྷཱུ་ཏ་ས་དྡ་སྶ, ཨེ་ཏྠ ཧི བྷཱུ་དྷཱ་ཏུ པ་ཏྟི་ཡཾ ཝ་ཏྟ་ཏེ, རུ་ཀྑོ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི རུ་ཀྑོ ཉཱ་པ་ཀ་ཧེ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ… རུ་ཀྑེ་ན ཝི་ཛྫུ་ཡཱ ཉཱ་པཱི་ཡ་མཱ་ན་ཏྟཱ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཛི་ནི་ནྡ་བུ་དྡྷི པ་ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝ་ཎྞ་ཡ་ཏི, ཏ་སྶེ་དཾ མ་ཏཾ-

ཀྲི་ཡཱ་ཡ ཛོ་ཏ་ཀོ ནཱ་ཡཾ, ས་མྦ་ནྡྷ་སྶ ན ཝཱ་ཙ་ཀོ;

ནཱ་པི ཀྲི་ཡ་ནྟ་རཱ་པེ་ཀྑཱི, ས་མྦ་ནྡྷ་སྶ ཏུ བྷེ་ད་ཀོ་ཏི.

ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ‘‘ཨ་ཡ་མ་བྷི ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི་ཏྱཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཛོ་ཏ་ཀོ ན ཧོ་ཏི, ཚ་ཊྛཱི ཝི་ཡ ས་མྦ་ནྡྷ་སྶ ཝཱ་ཙ་ཀོ ན ཧོ་ཏི, ནི་ཀྐོ་ས་མྦཱི་ཏྱ་ཏྲ ག་མ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་པེ་ཀྑཱི ནི་ས་དྡོ ཝི་ཡ ནཱ་པི ཀི་རི་ཡ་ནྟ་རཱ པེ་ཀྑཱི, ཀི་ཉྩ་ར་ཧི ས་མྦ་ནྡྷ་སྶ ཏུ བྷེ་ད་ཀོ ཝི་སེ་ས་ཀོ བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཏ་མུ་པ་ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ-‘ཨ་ཉྙེ ཏྭི’ཙྩཱ་དི, ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི་ས་དྡོ ནི་ད་སྶ་ནེ, རུ་ཀྑ་མྤ་ཏྭཱ ཝི་ཛྫོ་ཏ་ཏེ ཨི་ཏི་ཨེ་ཝཾ པ་ཏྟི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཏྭཱ་ཏི་ཝུ་ཏྟ་རུ་ཀྑ་པཱ་པ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཛ་ནི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏ་ཐཱ་ཧི རུ་ཀྑ་སྶ ཝི་ཛྫུ་ཡཱ པཱ་པ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ ཝི་ཛྫུ་ཡཱ ལ་ཀྑི་ཡཱ་ཡ ཏ་ལླ་ཎ་སྶ ཙ རུ་ཀྑ་སྶ ཡོ ལ་ཀྑི་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎ་བྷཱ་ཝོ ས་མྦ་ནྡྷོ, སོ ཀེ་ན ས་མྤཱ་དི་ཏོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ན་ནུ ས་མྦ་ནྡྷེ ཨ་བྷི་ནཱ ཛོ་ཏཱི་ཡ་མཱ་ནེ རུ་ཀྑ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ ཀ་ཐཾ ཛོ་ཏཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ-‘ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྠོ་ཙ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’ཏི, ཏ་ཐཱ་ཙེ་ཏྱཱ་དི་ནཱ ཏ་སྨིཾ པ་ཀྑེ ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏཾ དོ་ས་མུ་བྦྷཱ་ཝ་ཡ་ཏི, ཏ་ཏྲཱ་ཡ མི་ཙྩཱ་དི་ནཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དོ་ས་པ་རི་ཧཱ་རཱ་ཡ པ་རེ་ཧེ་ཝཱ་བྷི་དྷཱི་ཡ་མཱ་ན་མྤ་རི་ཧཱ་ར་མཱ་ཧ, པ་རི་ཧཱ་རོ་པ་ད་སྶ་ནེ་ནཱ་སྶཱ་པི པ་ཀྑ་སྶཱ་དུ་ཊྛ་ཏཱ་ཁྱཱ་པ་ནེ་ནེ་སོ་པི པ་ཀྑོ-བྦྷུ་པ་ག་ཏོ་ཏྱ་ཝ་སེ་ཡོ, ཨ་ཏོ་ཡེ་ཝུ་པ་རི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ པ་ཀྑ་ནི་སྶ་ཡེ་ནེ་ཝ བྱཱ་ཁྱཱ་ཡ་ཏེ, དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ སཱ་དྷུ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཨི་ཏྠ་མྤ་ཀཱ་ར་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཝ་ཊྛི་ཏཱ མཱ་ཏཱ ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ཧ-‘མཱ་ཏུ་ཡཱ’ཏི་ཨཱ་དི, མཱ་ཏཱ ཙ ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏེ པ་ཝ་ཏྟཱ ཝི་ས་ཡ བྷཱ་ཝེ་ན དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཙ ཏ་ཏྠ ཝི་ས་ཡཱི་བྷཱ་ཝེ་ན, ཏེ་ས་ཉྩ ཝི་ས་ཡ་ཝི་ས་ཡཱི་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་མྦ་ནྡྷོ ཨི་ཏྠ་མྤ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཛཱ་ཏོ, སོ མཱ་ཏུ་ས་མྦ་ནྡྷོ ཧོ་ཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན, སོ་ཙཱ་ཏི་ནཱ ཛོ་ཏཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི མཱ་ཏུ ཏེ་ནཱ་བྷི་ནཱ ཡོ་གོ་ཏི ཨཱ་ཧ-‘ཡྭཱ་ཡ’ཙྩཱ་དི, མཱ་ཏུ་ས་མྦ་ནྡྷོ་ཨི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ, ཨི་ཏྠ་མྤ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཨི་ཏྠ་མྤ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ, ཨེ་ཝཾ མ་ཉྙ་ཏེ ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི སོ ས་མྦ་ནྡྷོ དེ་ཝ་ད་ཏྟེ་ནཱ་པྱ་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝཱི་ཏི ཏ་སྶ སོ་བྷི་ནཱ ཛོ་ཏཱི་ཡ་ཏེ, ཏ་ཐཱ་པི མཱ་ཏུ་ས་མྦ་ནྡྷོ་བྷི་ནཱ ཛོ་ཏཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ‘མཱ་ཏུ ཏེ་ན ཡོ་གོ’ཏི ཙ (ཝུ་ཙྩ་ཏི)… ས་དྡ་ས་ཏྟི་ཡཱ ཏ་གྒ་ཏཱ་ཡེ་ཝ དུ་ཏི་ཡཱ་ཡ ཨུ་བྷ་ཡ་ག་ཏ་སྶཱ་པི ས་མྦ་ནྡྷ་སྶ ཛོ་ཏ་ན་ཏོ’’ཏི རུ་ཀྑོ རུ་ཀྑོ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཋི་ཏི་མྤ་ཊི་ཙྩཱ་ཏི ཋི་ཏི་ནྣི་སྶཱ་ཡ ཨེ་སཾ རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཡོ ཙ ས་མྦ་ནྡྷོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ, རུ་ཀྑཱ་ན་ནྟི ཨི་མི་ནཱ རུ་ཀྑཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་རེ ས་མྦ་ནྡྷི་ནོ་ཏི ཉཱ་པེ་ཏི, ཋི་ཏི་མྤ་ཊི་ཙྩཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཏི་ཊྛ་ཏི་ས་དྡ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ སཱ་དྷྱ་རཱུ་པཱ ཋི་ཏི་ཀི་རི་ཡཱ རུ་ཀྑ་ཏོ པ་རེ ས་མྦ་ནྡྷཱི་ཏི, ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ནཾ རུ་ཀྑཱ་ན་མ་པེ་ཀྑཱ་ཝི་ར་ཧེ་པི ལོ་ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི་ཝ་སེ་ན ‘པི་པ་ཏཱི་སཱ’དཱི་ནཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ན་ཋཱ་ནཱ་པེ་ཀྑ་ཎ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ་སཱ་དྷྱ་སཱ་དྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་མྦ་ནྡྷོ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ, སོ ཙ རུ་ཀྑ་ས་མྦ་ནྡྷོ-བྷི་ནཱ ཛོ་ཏཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ-‘སོ’ཏི་ཨཱ་དི, དྭི་བྦ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ཛོ་ཏ་ནཱི་ཡཱ་ཏི ཝི་ཙྪཱ་ཏྠེ ཝུ་ཏྟི་མ་ཏྟེ ས་ཏཱི་པི ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡཱ [ཝི་ཙྪ་ཏྠེ ཝུ་ཏྐི་མ་ཏྟེ་ཏྱཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཝི་ཙཱ་རེ་རེ་ཏ་བྦཾ་ཝི་ཏ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བི་ས་དྡ་སྶ་ཙ ཝི་ཙྪ་ཏྠེ ཝུ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝཱ, ལ་ཀྑ་ཎི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏི ཧི པ་ཀ་ཏི་ཝི་སེ་ས་ནཾ] ཛོ་ཏེ་ཏུ་མ་ས་མ་ཏྠ་ཏྟཱ ཝི་ཙྪཱ་ཡ ཛོ་ཏ་ནཱ་ཡ དྭི་བྦ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.