༡༨. ལ་ཀྑ་ཎེ

ལ་ཀྑཱི་ཡ་ཏྱ་ནེ་ནཱ་ཏི ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་ངྐེ་ཏོ, ཀི་ནྟཾ ཀ་མ་ཎྜ་ལུ་པྤ་བྷུ་ཏི, ཨ་ཏྠེ ཀཱ་རི་ཡ་སྶཱ་ས་མྦྷ་ཝཱ ཏཾ་ཝཱ་ཙཱི་ཧི ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནེ་ན ཡཾ་ཝི་ཝ་ར་ཎཾ ཀ་ཏཾ ‘ལ་ཀྑ་ཎེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཏོ’ཏི, ཏ་མུ་ལླ་ངྒི་ཡཱ་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏི ‘ཡོ ཨ་ཏྠོ’ཨི་ཙྩཱ་དི, ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཏོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི… ནཱ་མ་སྨཱ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་དྷཱ་ན་པྤ ས་ངྒ་ཏོ, ཨུ་པཱ་ཏྟོ་ཏི ག་ཧི་ཏོ. ཀ་ཉྩི་པྤ་ཎ་ར་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎེ ཏ་ཏི་ཡཱ ཡ་ཐཱ སི་ཡཱ ‘རུ་ཀྑ་མྤ་ཏི ཝི་ཛྫོ་ཏ་ན’མི་ཙྩ་ཏྲ ལ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟེ མཱ བྷ་ཝཱི་ཏི པཱ་ཎི་ནཱི་ཡེ་ཧི ‘‘ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ’’ཏི (༢-༣-༢༡) ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏཾ, ཏ་མྨ་ན་སི ནི་དྷཱ་ཡ ཙོ་ད་ཡ་མཱ་ཧ–‘ན་ནྭི’ཙྩཱ་དི, ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཚ་ཊྛཱི་ས་མཱ་སོ, ཨཱ་པ་ནྣ་སྶཱ་ཏི བྷཱུ་ཏ་སྶ, སཱ་མ་ཉྙ་སྶ བྷེ་ད་ཀོ ཝི་སེ་སོ པ་ཀཱ་རོ ཝུ་ཙྩ་ཏེ, ཏ་ཐཱ་ཧི ‘ཏི་ད་ཎྜ་ཀེ་ན པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་མ་དྡ་ཀྑཱི’ཏི མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་སཱ་མ་ཉྙ་སྶ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ཏྟ་མྤ་ཀཱ་རོ, ཏ་མྤ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ པ་ཏྟོ, ཏ་སྶ ཏི་ད་ཎྜ་ཀཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟེ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་མཱ་ཧ, ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ས་ངྐེ་ཏོ. ན་ཡི་ད་མ་ཏྠི་ཙྩཱ་དི པ་རི་ཧཱ་རོ, རུ་ཀྑ་མྤ་ཏི ཝི་ཛྫོ་ཏ་ན་ནྟི ཨེ་ཏྠ ཀ་སྶ་ཙི ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་སྶཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ན དི་སྶ་ཏི ཏ་ནྣི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ, རུ་ཀྑ་མྤ་ཏི ཝི་ཛྫོ་ཏ་ཏེ་ཏི ཨེ་ཏྠ་ཏུ ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་སྶ ཝི་ཛྫུ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ས་བྦྷཱ་ཝཱ ཏ་ཏི་ཡཱ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ཏཾ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ཉཱ་ཡ་མ་ནྟ་རེ་ན ནཱ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི པ་ཊི་ས་ར་ཎ་མ་ཏྠཱི་ཏི ས་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ཧ-‘ཨ་ཝ་སྶ’མི་ཙྩཱ་དི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ན་བྦྷུ་པ་ག་མྨ ‘ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ’ཏི ཝ་ཙ་ནེ ཀ་རཱི་ཡ་མཱ་ནེ ས་ཏི, ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དི་ནོ ཨུ་ཏྟ་ར་མཱ་ས་ངྐི་ཡཱ་ཧ-‘ན་ཙཱ’ཏི་ཨཱ་དི, ཝ་ཏྟུ་ནྟི ཝ་ཙ་ན་སེ་སོ, ཙོ-ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ, ནེ་ཝ ས་ཀྐཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, དུ་ཏི་ཡཱ་ཝི་དྷཱ་ན་སཱ་མ་ཏྠི་ཡཱ་ཏི ‘‘པ་ཏི་པ་རཱི་ཧི བྷཱ་གེ ཙཱ’’ཏི (༢-༩) ཀ་སྨཱ ན ས་ཀྐཱ་ཏི ཨཱ་ཧ-‘ཨ་ཏྠི’ཙྩཱ་དི, ཨ་ས་ཏི ཧི པ་ཡོ་ཛ་ནེ སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་ནྟི བྷཱ་ཝོ. ཨ་ཐ ཀ་མ་ཎྜ་ལུ པཱ་ཎི་མྷི ཨ་སྶཱ་ཏི ཨཱ་དོ ཏ་ཏི་ཡཱ ཀ་སྨཱ ན སི་ཡཱ ཏྱཱ་ཧ-‘ཀ་མ་ཎྜ་ལུ’ཨི་ཙྩཱ་དི, ཀ་མ་ཎྜ་ལུ་སྶ སེ་ཏ་སྶ ཙ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ནུ་པཱ་དཱ་ན་ཏོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ཏུ་ནོ ས་ཝ་ཙ་སི ས་ཏ་ནྟ་ཏ་མཱ་ཧ, ཝི་སི་ཊྛཱ་ཝ་ཡ་ཝཱ་དྷེ་ཡྻེ་ནཱ་ཏི པཱ་ཎི ཀ་མ་ཎྜ་ལུ་ནཱ ཝི་སི་ཊྛོ་ཝ་ཡ་ཝོ, ཏ་སྶཱ་དྷེ་ཡྻོ ཀ་མ་ཎྜ་ལུ ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡེ་ནཱ་ངྒེ་ན ཝི་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ངྒི་ནོ ཝི་ཀཱ་རོ ལ་ཀྑཱི་ཡ་ཏེ ཏ་ཏོ ཏ་ཏི་ཡཱ ཡ་ཐཱ་སི་ཡཱ་ཏི པ་རེ་ཧི ‘‘ཡེ་ནཱ་ངྒ་ཝི་ཀཱ་རོ’’ཏི (༢-༣-༢༠) ཨཱ་ར་དྡྷཾ, ཏ་དཱ་ཧ-‘ཡེ་ནེ’ཙྩཱ་དི, ཏ་ཏྠ ཡ་ས་དྡེ་ན ཝི་ཀ་ཏཱ་ཝ་ཡ་ཝོ ཧེ་ཏུ་ཏྟེ་ན ནི་དྡི་ཊྛོ ཨ་ངྒ་ས་དྡོ ཙ ས་མུ་དཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནོ ཨུ་པཱ་ཏྟོ ཏེ་ནཱ་ཧ-‘ཡེ་ནེ་ཙྩཱ་དི, ན་ནུ་ཙ ཀཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ནི་ཡ་ཏ་གུ་ཎཱི་ན་མ་བྷི་དྷཱ་ཡི་ཏྟཱ ཨ་ཀྑི་ས་དྡ་སྶ པ་ཡོ་གོ ན ཡུ་ཏྟོ བྱཱ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ་བྷཱ་ཝཱ་ཏི, ནེ་ས དོ་སོ, ལོ་ཀི་ཡོ-ཡཾ ས་དྡ་སྶ ཝོ་ཧཱ་རོ, ལོ་ཀ་སྶ ཙ ས་དྡ་པྤ་ཡོ་གེ གུ་རུ་ལ་གྷུ་མྤ་ཏྱ་ད་ཡོ ན་ཏྠི, ཏ་ཐཱ་ཧི ལོ་ཀེ་ན ‘སཱི་ས་པཱ་ཏི’པི ཝུ་ཙྩ་ཏེ, རུ་ཀྑོ སཱི་ས་པཱ་ཏི་པི, ཡ་སྶ ཏུ ཏ་ཏྠཱ་ད་རོ, སོ-ཀྑི་ས་དྡཾ པ་ཡུ་ཛྫ་ཏེ་ཝ, ཨ་ཐ་ཝཱ སཱ་མ་ཉྙུ་པ་ཀྐ་མེ ཝི་སེ་སོ པ་ཡོ་ག་མ་ར་ཧ་ཏི, ཨ་ཀྑི(ནཱ་ཏི) ཧི ཝུ་ཏྟེ ས་ནྡེ་ཧོ སི་ཡཱ ‘ཀི་མ་སྶ ཝ་ཏྟུ་མི་ཙྪི་ཏ’ནྟི ཏ་ཏོ ཀཱ་ཎོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏེ, ནཱ་ཀྑི་ནཱ ནི་རཱུ་པ་ཡ་ཏི སོ་བྷ་ནོ་ཏི, ཀི་ཉྩ་ར་ཧི ཀཱ་ཎོ་ཏི, ཨ་ཀྑི་ཀཱ་ཎ་མ་སྶེ་ཏྱཱ་དོ ཀ་སྨཱ ན སི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ས་ངྐི་ཡ‘ཀ་མ་ཎྜ་ལུ པཱ་ཎི་མྷི ཨ་སྶཱ’ཏྱ་ཏྲ ཡོ ཝུ་ཏྟོ པ་རི་ཧཱ་རོ, ཏ མེ་ཏྠོ་པ་དི་ས་ནྟོ ཨཱ་ཧ-‘ཧེ་ཊྛཱ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་ས་ངྒོ’ཏི.