༡༡༨. ཨ་སཾ
ལི་ངྒ་ཝ་ཙ་ན་བྷེ་དེ་པི བྱ་ཡ་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་བྱ་ཡ་ཝ་ནྟ་ཨུ་པ་ས་ངྒ་ནི་པཱ་ཏཱ་ནཾ པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ས་ཏཱི ས་ངྑྱཱ ཡེ་ས་ནྟྱཱ་ནྱ་ས་ངྑྱཱ་ནཱི་ཏྱཱ་ཧ- ‘ཨེ་ཀ་ཏྟེ’ཙྩཱ་དི, ཨེ་ཀཱ་ནེ་ཀེ་སཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ས་ངྑྱཱ་ཝི་སེ་སེ ཝི་དྷཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་སྱཱ་ད་ཡོ ཀ་ཐ་མ་ས་ངྑྱེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུ་མུ་སྶ་ཧ་ནྟེ ཨི་ཙྩཱ་ས་ཡེ་ནཱ་ཧ- ‘ཀ་ཐ་མ་ས་ངྑྱེ་ཧི སྱཱ་དཱི་ནཾ ས་མྦྷ་ཝོ’ཏི. ཨ་ཐ ནི་སྶ་ངྑྱེ་ཧི ཧོ་ཏུ་སྱཱ་དཱི་ན་མ་ས་མྦྷ་ཝོ ཨུ་ཙྩཾ རུ་ཀྑ་སྶི་ཙྩཱ་དོ་ཏུ ས་ངྑྱཱ་ས་མྦྷ་ཝེ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ སྱཱ་དཱི་ཧི་ཙྩཱ་ཧ-‘ས་ངྑྱཱ་ས་མྦྷ་ཝེ་ཝེ’ཙྩཱ་དི. ཝུ་ཏྟི་ག་ནྠ་སྶཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཝི་ཝ་ར་ཏི ‘ཨ་ཉྙ་ཐེ’ ཏྱཱ་དི་ནཱ, ཀི་མེ་ས་མུ་པྤ་ཏྟི་ཡ་མྤ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཡེ་ནཱ་ས་ངྑྱེ་ཧི ཏ་དུ་པྤ་ཏྟི ནོ-ནུ་མཱི་ཡ་ཏེ ཙྩཱ་ས་ངྐི་ཡཱ་ཧ-‘ཏ་སྶ་ཉྩ ས་ཏི་ཡ’ནྟྱཱ་དི, ཨ་ས་ཏི ཧི སྱཱ་དཱི་ན་མུ་པྤ་ཏྟི་ཡ་མུ་ཙྩ་མཱ་དཱི་ན་མ་ས་ངྑྱཱ་ན་མྤ་ད་ཏྟཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཡོ ཨཱ་དཱི་སུ པ་ད་སྨཱ པ་རེ་སཾ ཏུ་མྷཱ་མྷ་ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ཝོ་ནོ་ཨཱ་དི་ཀཾ པ་ད་ནི་མི་ཏྟཾ ཀཱ་རི་ཡཾ ན སི་ཡཱ་ཏི ‘ཨུ་ཙྩཾ ཝོ, ཨུ་ཙྩཾ ནོ’ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ པ་ཡོ་གཱ ན སི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ས་ཏི ཏུ སྱཱ་དུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ལུ་ཏྟེ་སུ་པི ཏེ་སུ པ་ད་ཏྟ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ་ཡེ་ཝ ཏ་དུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པ་ད་ཏྟེ སི་དྡྷེ པ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀཱ་རི་ཡཾ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏེ་ཝཱ་ཏི བྷཱ་ཝོ. པ་རེ་ཧི ཨེ་ཏྠ ‘ཏ་སྶཾ སཱ་ལཱ་ཡ’ནྟི ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ ‘ཏ་ཏྲ སཱ་ལཱ་ཡ’ནྟི ཡ་ཐཱ སི་ཡཱ་ཏི ‘‘ཨ་བྱ་ཡ་ཏྭཱ སྱཱ་དི་ནོ’’ཏི (པཱ, ༢-༤-༨༢) ཨ་བྱ་ཡ་ཏོ པ་ར་སྶི་ཏྠི་ཡ་མཱ་པྤ་ཙྩ་ཡ་སྶཱ་པི ལོ་པོ ཝི་ཧི་ཏོ, ཏེ་ནཱ་ཧ- ‘ཨ་ས་ངྑྱེ་ཧི’ཙྩཱ་དི, ཏ་ད་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་པྤ་ཙྩ་ཡ་སྶ ལོ་པ་ཝི་དྷཱ་ན མ་ཡུ་ཏྟཾ་ཏྱ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཀེ་ནཱ་ཏྲ ཨཱ་པྤ་ཙྩ་ཡོ ཝི་དྷཱི་ཡ་ཏེ ཡེ་ནཱ་སྶཱ་པི ལོ་པོ-ནུ་སཱ་སཱི་ཡ་ཏེ ‘‘ཨི་ཏྠི་ཡ་མ་ཏྭཱ’’ཏི (༣-༢༦) ཙེ ནེ་ཏ་ད་ཏྠི, ཨི་ཏྠི་ཡ་མཱ་པྤ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཝི་དྷཱ་ན་ཏོ-ས་ངྑྱཱ་ན་ཉྩཱ་ལི་ངྒ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཧི ཨཱ་པྤ་ཙྩ་ཡ་སྶ ས་མྦྷ་ཝོ་ཡེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏྱ་ན་ཏྠ་ཀ་མཱ་པྤ་ཙྩ་ཡ་སྶ ལོ་པ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ནཱ་ན་ཏྠ་ཀཾ ཨི་ཏྠི་ཡ་ནྟི (༣-༢༦) ཧི གུ་ཎི་པྤ་དྷཱ་ནོ ནི་དྡེ་སོ ཨི་ཏྠ་ཏྟ་ཝ་ཏི ཨཱ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་ད་ཡོ ཝི་དྷཱི་ཡ་ནྟེ ‘ཏ་སྶཾ སཱ་ལཱ་ཡ (མི་ཙྩེ ཏ་སྨིཾ པ་ད་ཏྠེ) ཏ་ཏྲེ’ཏི ཨ་ས་ངྑྱ་མི་ད་མི་ཏྠ་ཏྟ་ཝ་ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ, ཏ་སྨཱ སི་ཡཱ་ཡེ ཝེ་ཏ་སྨཱ ཨཱ་པྤ་ཙྩ་ཡོ་ཏྱ་ཝ་སྶ་མཱ་པྤ་ཙྩ་ཡ་སྶ ལོ་པོ ཝི་དྷེ་ཡྻོ་ཏི ཡོ མ་ཉྙ་ཏེ, ཏ་མྤ་ཏི ཨཱ་ཧ-‘ཡ་དཱི་པི’ཙྩཱ་དི, ཝི་སེ་སཱ་བྷི་དྷཱ་ནཱ་ཏྱུ་པ་ག་མེ ཝ་ཏྟ མཱ་ནོ་ཡ་མ་ས་ངྑྱ་ས་མུ་དཱ་ཡོ‘ནི་དྡེ་སོ ཝ་ཏྟ་ཏེ’ཏི ཙོ་བྷ་ཡ་མི་ཀྑ་ཏེ, ཨི་ཏྠི་ཡ་ནྟི ནི་དྡེ་ས་སྶ གུ་ཎི་པྤ་དྷཱ་ན་ཏྟཾ སཱ་དྷེ་ཏུཾ ‘ཨི་ཏྠ་ཏྟ་ཝ་ཏི ཧི ཨཱ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་ད་ཡོ’ཏི་ཨཱ་ཧ, ཏ་ཏྲེ་ཏཱི་མ་སྶཱ་ས་ངྑྱ་སྶ སཱ་ལཱ་ཡཾ ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཨཱ་ཧ- ‘ཨི་ཏྠ་ཏྟ་ཝ་ཏི ཙཱ’ཏི, ཨ་ཡ་མྤ་སི་དྡྷི་རཱུ་པེ་ན ན ཝ་ཏྟ་ཏེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཡ་དི ཨ་ཡ་མྤ་སི་དྡྷི་རཱུ་པེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏེ, ཀུ་ཏོ ཙ་ར་ཧི ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཝ་སཱ་ཡོ་ཏྱཱ་ཧ- ‘ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཝ་སཱ་ཡོ’ཙྩཱ་དི. ཨི་དཱ་ནི ཛི་ནི་ནྡ་བུ་དྡྷི་ཝ་ཙ་ན་མཱ་ནཱི་ཡ ཏ་སྶཱ ཡུ་ཏྟ་ཏྟ་མུ་བྦྷཱ་ཝ་ཡི་ཏུ་མཱ་ཧ- ‘ཡོ་པྱཱ་ཧི’ཙྩཱ་དི, ཡ་དཱི་པི་ཙྩཱ་དི ཛི་ནི་ནྡ་བུ་དྡྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྶཱ་ཏི ཨི་ཏྠ་ཏྟ་སྶ, པ་ད་ཏྠོ ཙ ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ སི་ཡཱ་ཏི ཡོ་པྱཱ་ཧེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ག་མྨ་མཱ་ན་ཏྠ་ཏྟཱ ཨི་ཏི་ས་དྡཱ་པྤ་ཡོ་གོ, ཏ་སྶཱ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཏ་སྶེ་ཝཾ ཝཱ་དི་ནོ ཛི་ནི་ནྡ་བུ་དྡྷི་ནོ ཝ་ཙ་ན་མ་ཡུ་ཏྟཾ་ཏྱ་ཏྠོ, ཀུ་ཏོ་ཙྩཱ་ཧ- ‘ཨེ་ཝཾ ཧི’ཙྩཱ་དི, ཡ་དི ཨི་ཏྠ་ཏྟ་སྶ ཝཱ་ཀྱ་ཏྠ་ཏཱ ཨི་ཏྠི་པྤ་ཙྩ་ཡ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཀ་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི སཱ་ལཱ་ཡ་མི་ཙྩཱ་དི་ས་དྡ་ནྟ་རཱ་པེ་ཀྑཱ ཨི་ཏྠ་ཏྟ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཏྲེ་ཏྱཱ་དཱི་སུ སི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ནེ་ཝ ཏ་ཐཱ པ་ཏཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི བྷཱ་ཝོ, ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ཕུ་ཊ་ཡི་ཏུ་མཱ་ཧ- ‘ཏ་ཐཱ་ཧི’ཙྩཱ་དི, ཨ་ཝི་དྡ་སུ་ཨ་ཡ་ནྟི དི་ཊྛ་ནྟོ པ་ཉྙཱ་སོ, ཨ་ཝི་དྡ་སུ ཨ་ཡ་ནྟི ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྲཱ་པྱ་ཏྲེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་སི་སྶ ནི་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏཾ ཡ་མེ་ཀ་ཏྟཾ, ཏཾ ས་དྡ་ནྟ་རཱ་དྱ་ན་པེ་ཀྑ་མེ་ཝ པ་ཏཱི་ཡ་ཏེ་ཏྱ་ཏྠོ, ཨི་ཏྠ་ཏྟ ཝུ་ཏྟི་ནཱ སཱ་ལཱ་དི་ས་དྡེ་ན སཱ་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎྱཾ ཏ་ཏྲེ་ཏྱེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་པྤ་ཙྩ་ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཙ ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ-‘ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏྟ་མྤི’ཙྩཱ་དི, ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏྟ་མྤཱི་ཏི (ཨི་ཏྠི) ཝུ་ཏྟི་ནཱ སཱ་ལཱ་དི་ས་དྡེ་ན སཱ་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎྱ་མྤི, ཨཱ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ནཱ་ངྒ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.