༩. ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ས་ངྒ་ཧ་ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱ

༡༧༠. ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ས་ངྒ་ཧེ. ཝི་དི་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཏོ ནཱ་མ་རཱུ་པ ཝི་བྷཱ་གོ ཡེ་ནཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ཡོ་གཱི པུ་གྒ་ལོ. ‘‘ཀི་ལེ་སེ ས་མེ་ཏཱི’’ཏི ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་དི་ཀེ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཀི་ལེ་སེ ཨུ་པ་ས་མེ་ཏི. ‘‘ཏ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟོ’’ཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ. ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཝ་ཏྟོ. ‘‘ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཏཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ པ་ཉྙཱ་ཡ, པ་སྶ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘པ་སྶི་ཏཾ’’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏཾ. ཀ་ཐཾ ཀ་སི་ཎ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་དི་ཀཾ ཡོ་ག་ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྟཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཋཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ནཾ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝི་བྷཱ་ཝ་ནི་པཱ་ཋེ. ‘‘པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཏི་ཊྛ་ཏི ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཋཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠེ་ན པ་ད་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཋཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ‘‘སུ་ཁ་ཝི་སེ་སཱ་ནཾ’’ཏི ཛྷཱ་ན་སུ་ཁ མ་གྒ་སུ་ཁ ཕ་ལ་སུ་ཁཱ་ནཾ. ‘‘ད་ས་ཀ་སི་ཎཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ མུ་ཁྱ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཏོ ཝཱ དྭི་དྷཱ་པི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ད་ས་ཀ་སི་ཎཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘སེ་སཱ་ནི་པཱི’’ཏི ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ་དཱི་ནི སེ་ས་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི་པི. ཡཾ ཡཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ. ‘‘ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ཎཾ’’ཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྷུ་སཾ པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ. ‘‘སཾ་ས་གྒ བྷེ་དོ’’ཏི ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི དྭེ་ཙ་རི་ཡཱ, ཀ་སྶ་ཙི ཏི་སྶོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་མྨི་སྶ ཝི་བྷཱ་གོ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ’’ཏི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ. ‘‘ས་བྦཱ་ཡ་པི ཨ་པྤ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཛྷཱ་ན་པྤ་ནཱ་ཡ ཙ མ་གྒ་པྤ་ནཱ་ཡ ཙ ཕ་ལ་པྤ་ནཱ་ཡ ཙ. ‘‘ཡཱ ཨཱ་ས་ནྣེ པ་ཝ་ཏྟཱ དཱུ་རེ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ. ‘‘ཨི་ཏ་རཱ པ་ནཱ’’ཏི དཱུ་རེ པ་ཝ་ཏྟཱ་པ་ན. ‘‘ཏཱ་སཾ པ་ནཱ’’ཏི ཏི་སྶ་ནྣཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནཾ པ་ན. ‘‘ཏེ་སཾ པཱི’’ཏི དྭི་ནྣཾ ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ་པི. ‘‘ཝི་ད་ཏྠི་ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལཾ’’ ནཱ་མ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལཱ་དྷི་ཀཾ ཝི་ད་ཏྠི་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཝི་ད་ཏྠི་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝཱ་ཏི་པི ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཐཱ་ཧི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎ ཝི་དྷཱ་ནེ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཾ སཱི་སཾ ཝཱ་ཏེ་ན པ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཁ་ལ་མ་ཎྜ་ལཾ ནཱ་མ ཀ་སྶ་ཀཱ་ནཾ ཀ་སྶ་མ་དྡ་ན་བྷཱུ་མི་བྷཱ་ག་མ་ཎྜ་ལཾ. ‘‘ཀ་ཏཾ ཝཱ’’ཏི ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ཝི་སེ་ས་ར་ཧི་ཏཾ ཨ་རུ་ཎ་ཝ་ཎྞཾ མ་ཏྟི་ཀ་ཀྑ་ཎྜཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན མ་དྡི་ཏྭཱ ཙ་ཀྐ་མ་ཎྜ་ལཾ ཝི་ཡ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ སུ་མ་ཊྛ་ཏ་ལཾ པ་ཐ་ཝི་མ་ཎྜ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏཾ ཝཱ. ‘‘ཨ་ཀ་ཏཾ ཝཱ’’ཏི ཀ་ཏྠ་ཙི བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ཀ་ཏཾ ས་ཡཾ ཛཱ་ཏཾ ཝཱ. ‘‘ཀ་སི་ཎེ་ན ཛ་མྦུ་དཱི་པ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ.

བུ་དྡྷོ་ཏི ཀི་ཏྟ་ཡ་ནྟ་སྶ, ཀཱ་ཡེ བྷ་ཝ་ཏི ཡཱ པཱི་ཏི;

ཝ་ར་མེ་ཝ ཧི སཱ་པཱི་ཏི, ཀ་སི་ཎེ་ན་པི ཛ་མྦུ་དཱི་པ་སྶཱ་ཏི.

གཱ་ཐཱ་སེ་སོ. ཏ་ཏྠ ཛ་མྦུ་དཱི་པ་སྶ ཀ་སི་ཎ་ཏོ སཱ་པཱི་ཏི་ཝ་རཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཀ་སི་ཎ་ཏོ’’ཏི ཙ ས་ཀ་ལ་མ་ཎྜ་ལ་ཏོ. ས་ཀ་ལ་སྶ ཛ་མྦུ་དཱི་པ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ ཨི་སྶ་རི་ཡཱ་དྷི་པ་ཏི་ཏོ པཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ས་ནྣི་ཝི་ཊྛཱ’’ཏི ས་མཾ ས་ཎྛི་ཏཱ. ‘‘ས་ཎྛཱ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཱི’’ཏི མ་ཎྜ་ལ་ས་ཎྛཱ་ནེ་ན ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ནི་མི་ཏྟ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཨེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཕུ་ཊྛ་ཊྛཱ་ནེ’’ཏི ཀཱ་ཡེ་ཝཱ རུ་ཀྑ་གྒཱ་དཱི་སུ་ཝཱ ཝཱ་ཏེ་ན པ་ཧ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ. ‘‘ཝཱ་ཡུ ཝ་ཊྚཱི’’ཏི ཝཱ་ཏ་པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ. ཙ་ནྡ་སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་གྒི་སྶ ཙ ཨོ་བྷཱ་སེ་ན ཝི་སི་ཊྛཱ་ཏི ས་མཱ་སོ. ‘‘ཝི་སི་ཊྛཱ’’ཏི ཝི་སེ་སི་ཏཱ.

‘‘དྷཱུ་མཱ་ཏཾ’’ཏི དྷཱུ་མཱ་ཡི་ཏཾ. དྷཱུ་མ་པཱུ་རི་ཏ་པ་ཊཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སཱུ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏཾ’’ཏི. ཨ་ནྟེ ཀ་ཀཱ་རོ ནི་ནྡ་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀུ་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི. ཛེ་གུ་ཙྪི ཏ་བྦ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཚ་ཝ་ས་རཱི་ར་སྶཱ’’ཏི ལཱ་མ་ཀ་ས་རཱི་ར་སྶ. ‘‘ཏ་དེ་ཝཱ’’ཏི ཚ་ཝ་ས་རཱི་ར་མེ་ཝ. ཝི་པུ་བྦ་ཀཾ ཝི་ཙྪི་ནྣ་ཀཾ ནཱ་མཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏྠ ཝི་སེ་སེ་ན ནཱི་ལ་ནྟི་ཝི་ནཱི་ལཾ. ཏ་མེ་ཝ ཀུ་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ལ་ཀཾ. ‘‘ཏ་དེ་ཝ པུ་ན པ་ཙྩི་ཏྭཱ’’ཏི ཝི་ནཱི་ལ་ཀ་ས་རཱི་ར་མེ་ཝ པུ་ན ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ པ་ཙྩི་ཏྭཱ. པཱུ་ཏི་ལོ་ཧི་ཏཱ་ནཾ པ་རི་པ་ཀྐ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ དྭཱ་ར་ཙྪི་དྡ་ཏོ. ཡུ་ཏྟཾ ཏ་དེ་ཝ ས་རཱི་ར་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝི་ཙྪི་ནྣ་ཀཾ ནཱ་མ, ཝི་ཙྪི་དྡ་ཀ་ནྟི་པི པ་ཋ་ནྟི. ‘‘ཨ་པ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ’’ཏི ཁ་ཎྜཱ་ནི ས་རཱི་ར་ཏོ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཏཾ ཏཾ པ་དེ་སཾ ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ. ‘‘པ་གྒྷ་རི་ཏ་ལོ་ཧི་ཏ ས་རཱི་རཾ’’ཏི ཚི་ནྣ་ཝི་དྡྷ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཝ་ཎ་མུ་ཁེ་ཧི པ་གྒྷ་རི་ཏ་ལོ་ཧི་ཏ་ས་རཱི་རཾ.

‘‘བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ བུ་དྡྷ་ས་དྡོ གུ་ཎྱཱུ་པ་ཙཱ་ར ཝ་ཙ་ནཾ ཧོ་ཏི. གུ་ཎི་ནོ ད་བྦ་སྶ ནཱ་མེ་ན གུ་ཎཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བུ་དྡྷ་གུ་ཎ་སྶ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ས་ན་ཡོ དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏཱ་དཱི་སུ. ‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏཱ་དཱི’’ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏཱ་དི་གུ་ཎོ. ཝི་ག་ཏཱ་ནི དུ་སྶི་ལྱཱ་དི མ་ལཱ་ནི ཙ མ་ཙྪེ་ར་ཉྩ ཡ་སྶ ཏཾ ཝི་ག་ཏ་མ་ལ་མ་ཙྪེ་རཾ. ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ནི་བྦཱ་ན་ཉྩཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཝཱུ་པ་ས་མོ ཝུ་ཏྟོ. ‘‘ཡཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ’’ཏི ཡཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨཱ་ར་བྦྷ. ཧི་ཏཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཝེ་རོ ཧོ་ཏུ, ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫོ ཧོ་ཏཱུ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཝེ་ར་ཏཱ་དཱི་ནི ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ནི ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ ཙི་ཏྟེ་ན ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཎཾ. ཀ་རུ་ཎཱ, མུ་དི་ཏཱ, ཧེ་ཊྛཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ས་ངྒ་ཧེ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ ཨེ་ཝ. ཧི་ཏཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་རོ ཙ ཧི་ཏ་མོ་ད་ནཱ ཙ ཨ་ཧི་ཏཱ་པ་ན་ཡ་ན་ཉྩཱ་ཏི དྭ་ནྡོ. ཏ་ཏྠ ཧི་ཏཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་རོ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཀི་ཙྩཾ. ཧི་ཏ་མོ་ད་ནཱ མུ་དི་ཏཱ་ཡ. ཨ་ཧི་ཏཱ་པ་ན་ཡ་ནཾ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཀི་ཙྩཾ. ཏ་ཏྠ པ་རཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་ས་མྤ་ནྣཾ དི་སྭཱ ཏེ་ན པ་ར་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནི པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫ་ཝ་ཌྜྷ་ནཾ ཧི་ཏ་མོ་ད་ནཱ ནཱ་མ. པ་རཾ དུ་ཀྑི་ཏཾ དི་སྭཱ ཨ་ཡཾ ཨི་མ་མྷཱ་དུ་ཀྑཱ མུ་ཙྩ་ཏུ, མཱ་ཀི་ལ་མ་ཏཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟེ་ན པ་ར་སྨིཾ ཨ་ཧི་ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་པ་ན་ཡ་ནཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་པ་ན་ཡ་ནཾ ནཱ་མ. ‘‘ཏེ་སཾ’’ཏི པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ. ས་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་ད་ནྟི ས་ཀཾ. ‘‘ཨི་དཾ’’ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཨེ་ཝ ས་ཀཾ ཡེ་སཾ ཏེ ཀ་མྨ་སྶ་ཀཱ. པ་ར་ས་ཏྟཱ ཨེ་ཝ. ཏེ་སཾ བྷཱ་ཝོ. ཏ་སྶ ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ན་ནྟི ཝི་གྒ་ཧོ. ‘‘སཱི་མ་ས་མྦྷེ་དོ’’ཏི ཨ་ཏྟཱ ཙ པི་ཡ་པུ་གྒ་ལོ ཙ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་པུ་གྒ་ལོ ཙ ཝེ་རི་པུ་གྒ་ལོ ཙཱ་ཏི ཙ་ཏ་སྶོ སཱི་མཱ. ས་མྦྷི་ནྡ་ནཾ ས་མྦྷེ་དོ. ས་མྨི་སྶ་ནཾ ཨ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སཱི་མཱ་ནཾ ས་མྦྷེ་དོ སཱི་མ་ས་མྦྷེ་དོ. ས་བྦཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ, ས་བྦེ་པུ་རི་སཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨོ་དྷི་སོ པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཕ་ར་ཎཾ ཨོ་དྷི་སོ་ཕ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. ས་བྦེ་ས་ཏྟཱ, ས་བྦེ་པཱ་ཎཱ, ས་བྦེ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ནོ་དྷི་སོ ཨ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཕ་ར་ཎཾ ཨ་ནོ་དྷི་སོ་ཕ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ་དི་སཱ་ཡ ས་བྦེ་ས་ཏྟཱ ཨ་ཝེ་རཱ་ཧོ་ནྟཱུ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དི་སཱ་ཝི་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཕ་ར་ཎཾ དི་སཱ་ཕ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. ‘‘ཏཾ ས་མ་ངྒཱི་ནོ ཙཱ’’ཏི ཏཱ་ཧི ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཧི ས་མ་ངྒཱི་ནོ པུ་གྒ་ལཱ. ‘‘ནི་ཙྩཾ སོ་མྨ་ཧ་ད་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ས་ནྟ་སཱི་ཏ་ལ ཧ་ད་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན. བྲ་ཧྨ་ས་དྡོ ཝཱ སེ་ཊྛ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ‘བྲ་ཧྨཾ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. ཨ་སི་ཏ་བྦཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་སི་ཏཾ. པ་ཉྩ་བྷོ་ཛ་ནཾ. པཱ་ཏ་བྦ་ནྟི པཱི་ཏཾ. ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ པཱ་ནཾ. ད་ནྟེ་ན ཁཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ ཁཱ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི ཁཱ་ཡི་ཏཾ. པཱུ་ཝ་ཀྑ་ཛྫ་ཕ་ལ་ཀྑ་ཛྫཱ་དི་ཀཾ ནཱ་ནཱ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ. ཨ་ངྒུ་ལཱི་ཧི་པི ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ ལེ་ཧི་ཏ་བྦ་ནྟི སཱ་ཡི་ཏཾ. མ་དྷུ་པྥཱ་ཎི་ཏཱ་དི་ཀཾ སཱ་ཡ་ནཱི་ཡཾ. ས་ར་ས་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏཱ. ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ་པི ཧི ཨཱ་ཧཱ་རོ བྷཱ་ཛ་ནེ་སུ ཝཱ ཧ་ཏྠ་མུ་ཁཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ས་མྨ་ཀྑེ་ཏི, ལ་གྒ་ཏི, ལི་མྤ་ཏི. ཏཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཨ་དྷོ་ཏཾ པ་ན ཏ་མྤི ཛེ་གུ་ཙྪ་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ས་ཡ་ཏོ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏཱ ནཱ་མ ཏ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རཱི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཀ་ཎྛཱ་དཱི་སུ ཋི་ཏེ་ཧི པི་ཏྟ་སེ་མྷཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་ས་ཡེ་ཧི ས་མྨི་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏཱ. ནི་དྷཱ་ན་ཏོ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏཱ ནཱ་མ ནི་དྷཱ་ན་ཏོ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏཱ. ‘‘ནི་དྷཱ་ནཾ’’ཏི ཙ ཨཱ་མཱ་ས་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཀྐ་ཏོ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏཱ ནཱ་མ ཏ་སྶ ནི་དྷཱ་ན་ག་ཏ་སྶ པ་རི་པ་ཀྐ་ཀཱ་ལེ གཱུ་ཐ་མུ་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝ་པ་ཏྟི་ཏོ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏཱ. ཨ་པ་ཀྐ་ཏོ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏཱ ནཱ་མ ཏ་སྨིཾ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐེ ཨ་ཛི་ཎྞེ ས་ཏི ས་རཱི་རེ ནཱ་ནཱ་རོ་གུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏཱ. ཕ་ལ་ཏོ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏཱ ནཱ་མ ཏ་སྶ པ་རི་པ་ཀྐ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་རཱི་རེ ཀེ་ས་ལོ་མཱ་དཱི་ནཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་རཱ་སཱི་ནཾ ཝ་ཌྜྷ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏཱ. ནི་སྶ་ནྡ་ཏོ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏཱ ནཱ་མ ཏ་སྶ ན ཝ་ཧི་དྭཱ་རེ་ཧི ཝཱ ལོ་མ་ཀཱུ་པེ་ཧི་ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ཧི ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎ་མུ་ཁེ་ཧི ཝཱ ཨུ་གྒྷ་ར་ཎ པ་གྒྷ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏཱ. ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི ཏ་སྨིཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ ཨཱ་ཧཱ་རེ. ‘‘ནི་ཀ་ནྟི་པྤ་ཧཱ་ན་ས་ཉྙཱ’’ཏི ཀ་ནྟཱ་ར་མ་གྒེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཀ་ནྟཱ་ར་ནི་ཏྟ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ པུ་ཏྟ མཾ་ས་ཁཱ་ད་ནེ ཝི་ཡ ཨ་ཏི མ་ནུ་ཉྙེ་པི ཨཱ་ཧཱ་རེ ར་ས་ཏ་ཎྷཱ པ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ས་ཉྙཱ. ‘‘ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་ས་མྦྷཱ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན. ‘‘རཱ་གེ་ན ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘རཱ་གེ་ནཱ’’ཏི ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ, ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ཝཱ ཀ་ར་ཎ ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ་ཏཱ་ཝ ‘‘རཱ་གེ་ན ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི ཙ་ཏཱུ་སུ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཡེ་བྷཱུ་ཡྻེ་ན རཱ་ག་ཙི་ཏྟེ་ན ཙ་ར་ཏི. རཱ་ག་ཙི་ཏྟེ་ན ནི་ཡྻ་མཱ་ནོ ཝི་ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ‘‘རཱ་གེ་ན ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི ཏེ་སུ རཱ་ག་ཀེ་ཏུ རཱ་ག་དྷ་ཛོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨ་སྶཱ’’ཏི ཏ་སྶ་པུ་གྒ་ལ་སྶ. ‘‘ཨུ་སྶ་ནྣོ’’ཏི ཨུ་གྒ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊ་ཏ་རོ. བ་ཧུ་ཏ་རོ་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. ‘‘པ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི་ས་དྡོ ཨཱ་དི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཀ་རུ་ཎཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཡ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ. མུ་དི་ཏཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ ཨ་ར་ཏི་ཡཱ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨི་མཾ པཱ་ལི༹་སེ་སཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ‘‘ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏཱ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ’’ཏི ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྷེ་ཏཾ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ ཡ་དི་དཾ མེ་ཏྟཱ་ཙེ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟི. ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྷེ་ཏཾ ཝི་ཧེ་སཱ་ཡ་ཡ་དི་དཾ ཀ་རུ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི. ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྷེ་ཏཾ ཨ་ར་ཏི་ཡཱ ཡ་དི་དཾ མུ་དི་ཏཱ ཙེ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ནི་སྶ་ར་ཎ བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ. ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཡོ. ལ. དོ་ས ཙ་རི་ཏ་སྶཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘དོ་ས ཝ་ཏྠུ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙཱ’’ཏི དོ་སུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝ་ཏྠུ བྷཱ་ཝ་སྶ་ཀ་ར་ཎ བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ. ནཱི་ལཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་སི་ཎཱ་ནི དོ་ས ཙ་རི་ཏ་སྶཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་སྨཱ་པ་ནེ་ཏྠ དོ་ས ཙ་རི་ཏ་སྶ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ས་པྤཱ་ཡ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝི་སུཾ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཨ་ཉྙ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཏྠ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ‘‘ཏི་སྶོ’’ཏི ཏི་སྶོ ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཡོ. ‘‘མ་ནཱ་པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཱི’’ཏི མ་ནཱ་པི་ཡ་ཝ་ཎྞཱ་ནི. ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ. ‘‘ཏ་སྶཱ’’ཏི པ་མཱ་ད བ་ཧུ་ལ་སྶ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཙ པུ་གྒ་ལ་སྶ. ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ. ཝི་སུ་དྡྷི མ་གྒེ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཝི་བྷཱ་ཝ་ནི་པཱ་ཋེ. ‘‘བུ་དྡྷི་ཝི་ས་ཡ བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་དི བུ་དྡྷི་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ས་པྤཱ་ཡཾ. བུ་དྡྷི་ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི མ་ར་ཎ ཨུ་པ་ས་མ་ས་ཉྙཱ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཱ་ནི་པི མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི སི་ཡུ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨེ་ཝ་ཉྷི་ས་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ‘‘བྷཱུ་ཏ་ཀ་སི་ཎཱ་ནཱི’’ཏི པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཱ་དཱི་ནི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་ཀ་སི་ཎཱ་ནི. ‘‘ཏ་ཏྠཱ་པཱི’’ཏི ཝཱ ཏེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ་པི. ཨེ་ཝཾ་ས་ཏི ཝ་ཎྞ་ཀ་སི་ཎཱ་ནཾ པུ་ཐུ་ལ་ཁུ་དྡ་ཀ་ཏཱ་པི ཨེ་ཏྠ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ‘‘མ་ཧ་ནྟཾ’’ཏི ཝི་ད་ཏྠི ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལ་ཏོ མ་ཧ་ནྟཾ. ཡ་དི ཨེ་ཝ་ས་དྡོ ཡ་ཐཱ་རུ་ཏ་མེ་ཝ ཡུ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ་ས་ཏི ཁུ་དྡ་ཀཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏ་སྶེ་ཝ ས་པྤཱ་ཡཾ, ན བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏཱ་དཱི་ན་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ་པི ག་ཎྷེ་ཡྻ. ཨ་ཐ བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏ་སྶ པ་ན ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘ཁུ་དྡ་ཀ་ནྟི པ་དེ་ཡུ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ་ཝཱ, པུ་ཐུ་ལཾ མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་སྶ, ཁུ་དྡ་ཀཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏ་སྶེ་ཝ, ན་མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠེ ས་ཏི, བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏཱ་དཱི་ནཾ པ་ན པུ་ཐུ་ལཾ་པི ཁུ་དྡ་ཀཾ་པི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ‘‘ས་བྦ་ཉྩེ་ཏཾ’’ཏི ས་བྦ་ཉྩ ཨེ་ཏཾ་ཙ་རི་ཏ་ཝི་བྷཱ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་ཛུ་ཝི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཏཱི་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ ཙ་རི་ཏེ་སུ པུ་གྒ་ལེ་སུ. ཝི་ཏ་ཀྐ ཙ་རི་ཏེ ཙ ཨ་ཏི་ས་པྤཱ་ཡ་ཏཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་བུ་དྡྷི ཙ་རི་ཏེ་སཱུ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ.

‘‘བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ. ལ. གུ་ཎཱ་ནཾ’’ཏི ཨེ་ཏྠ གུ་ཎ་ས་དྡོ པུ་བྦ་པ་དེ་སུ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ན་ཉྩ དྷ་མྨ་གུ་ཎཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི ཏ་སྨིཾ གུ་ཎ་པ་དེ. ན ཏ་པྤེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏ་པྤ་ནཱི་ཡོ. ཏ་པྤ་ནཾ ས་ནྟུ་ཊྛིཾ ན ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཾ་ཝེ་ཛ་ནཾ སཾ་ཝེ་གཾ ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི སཾ་ཝེ་ཛ་ནི་ཡོ. ‘‘དྷ་མྨོ’’ཏི ས་བྷཱ་ཝོ. སཾ་ཝེ་ཛ་ནི་ཡོ དྷ་མྨོ ཡ་སྶཱ་ཏི སཾ་ཝེ་ཛ་ནི་ཡ དྷ་མྨཾ. མ་ར་ཎཾ. ‘‘པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷི་སྶཱ’’ཏི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན ས་མཱ་དྷི་སྶ. ‘‘ཨུ་ད་ཡ་མ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཌྜྷི་ཏ་མ་ཏྟཱ་ནི. ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི པ་ཊི་ཀཱུ་ལཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ. ‘‘པུ་བྦ་ཙྪ་ཊྚ་ཀ་སྶཱ’’ཏི པུ་རཱ་ཎ་ཙྪ་ཊྚ་ཀ་སྶ. གཱུ་ཐ་མུ་ཏྟ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན ཀ་སྶཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘གཱུ་ཐ་རཱ་སི ད་སྶ་ནེ ཝི་ཡཱ’’ཏི. ན ཏེ ཀ་དཱ་ཙི སོ་མ་ན་སྶེ་ན ཝི་ནཱ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཧིཾ་སཱ ཨ་ར་ཏཱི་ནཾ དཱུ་རི་བྷཱ་ཝེ་ན སོ་མ་ན་སྶུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏི་སུ་ཀ་ར་ཏྟཱ པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཝི་ཡ སུ་ཁ་སོ་མ་ན་སྶཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཏོ. ‘‘ཨུ་དཱ་སི་ན་པ་ཀྑེ’’ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ན་པ་ཀྑེ. ‘‘ད་ལ༹ྷཾ’’ཏི བྷུ་སཾ. ‘‘ཝི་བྷཱུ་ཏཾ’’ཏི པཱ་ཀ་ཊཾ. ནི་མི་ཏྟཾ ད་ལ༹ྷ་ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎཾ ད་ལ༹ྷ ཝི་བྷཱུ་ཏ་གྒ་ཧ་ཎཾ. ‘‘ཀ་སྶ་ཙི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶཱ’’ཏི བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་དི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ. ‘‘པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་བྷཱ་ག་ས་དྡོ ཏ་སྶ དི་སེ པ་ཝ་ཏྟོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏཱ་དི་སེ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ‘‘ཏཾ་ས་ཎྛཱ་ནེ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན པ་ཐ་ཝི་མ་ཎྜ་ལཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ས་ཎྛཱ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཋི་ཏེ་སུ ས་བྷཱ་ཝ དྷ་མྨ པུ་ཉྫེ་སུ ཨེ་ཝ ཏ་སྶ་དི་སཾ པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ’’ནྟི ས་མ་ཐ་ས་ངྒ་ཧེ ཏཱ་ཝ ད་ས་ཀ་སི་ཎཱ་ནི, ད་ས་ཨ་སུ་བྷཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟེ་ན ཝ་ཙ་ན་ཀྐ་མེ་ན. ‘‘ཨུ་གྒ་ཧ་ཀོ་ས་ལླཾ’’ཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ར་བྷི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ས་བྦ་སྶ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན ཝི་དྷཱ་ན་སྶ ཨུ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨུ་གྒ་ཧོ. ཏ་སྨིཾ ཀོ་ས་ལླཾ ཨུ་གྒ་ཧ་ཀོ་ས་ལླཾ. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ. ས་བྦཾ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨཱ་ར་བྷི་སྶ་ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་སྶ ཝི་དྷཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་ཀཱ་རོ ཨུ་པ་རི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ག་ཧ་ཎཾ’’ཏི ཙ ཡ་ཐཱ ཙི་ཏྟེ ཨ་ཝི་ན་སྶ་མཱ་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟེ་ན ག་ཧ་ཎ་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨུ་པ་རཱུ་པ་རཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི ས་མྨཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནཱ ད་སྶ་ན་ས་དི་སཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ. པ་རི་ཏོ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཀ་ར་ཎཾ པ་རི་ཀ་མྨཾ. ཏ་སྨིཾ ནི་མི་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎ་ཀ་མྨེ ཡཾ ཡཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ཏཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཏི ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པུ་ན་པྤུ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ‘‘ནི་ར་ནྟ་རཾ པ་ད་ཧ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི ར་ཏྟི་དི་ཝཾ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟ་སྶ. ཨུ་གྒ་ཧ ནི་མི་ཏྟེ ས་ཎྛཱ་ནཾ ག་ཎྷ་ནྟོ་པི ཝ་ཎྞ་རཱུ་པཱ་དི་ནཱ ས་བྷཱ་ཝ དྷ་མྨེ་ན ས་ཧེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏི. པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟེ པ་ན ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཏ་སྶ དི་སཾ ནི་མི་ཏྟ པ་ཉྙ་ཏྟི ས་ངྑཱ་ཏཾ སུ་དྡྷ་ས་ཎྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་ཏྠ སི་ཡཱ, པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟེ་པི ཝ་ཎྞོ ནཱ་མ ས་ནྡི་སྶ་ཏི ཡེ་ཝཱ་ཏི. ས་ཙྩཾ. སོ པ་ན པ་ཊི་བྷཱ་ག་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ན ཨེ་ཀ་ནྟ་ཝ་ཎྞོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཝ་ཏྠུ དྷ་མྨ་ཝི་མུ་ཙྩི་ཏཾ’’ཏི. ‘‘ས་ནྣི་སི་ནྣཾ’’ཏི ཨ་ཙ་ལཾ. ‘‘པ་ཝེ་སི་ཏཾ’’ཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ པ་ཀྑི་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨོ་བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨོ་བྷཱ་སོ. ཨོ་བྷཱ་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ནྟི ཨོ་བྷཱ་ས་ཛཱ་ཏཾ. ཨོ་བྷཱ་ས་ནཾ ཝཱ ཨོ་བྷཱ་སོ. ཛཱ་ཏོ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨོ་བྷཱ་ས་ཛཱ་ཏཾ. ‘‘པཱ་ཏེ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཊི་པཱ་ཏེ་ནྟི. པུ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་ཊྛཱ་ཏུཾ ན དེ་ནྟི. ‘‘ཨེ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཀ་ཏྟུ ཨ་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘ནི་མི་ཏྟ་ར་ཀྑ་ཎ་ཝི་དྷཱ་ནཾ’’ཏི ས་མུ་པྤ་ནྣ་སྶ ནི་མི་ཏྟ་སྶ ཨ་ན་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་ཏྟ་ཝི་དྷེ་ཧི པ་ལི་བོ་དྷ དྷ་མྨེ་ཧི ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ. ཀ་ཏ་མེ པ་ན ཏེ་ས་ཏྟ་ཝི་དྷཱ པ་ལི་བོ་དྷ་དྷ་མྨཱ ནཱ་མཱ་ཏི. ཨི་དྷ ཨ་མྷེ་ཧི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ན་ཏྠི. ཝི་སུ་དྡྷི མ་གྒེ ཨེ་ཝ ཏེ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ‘‘ཨཱ་ཝཱ་སོ’’ཏི ཨ་ས་པྤཱ་ཡཱ་ཝཱ་སོ. ‘‘གོ་ཙ་རོ’’ཏི ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་གོ་ཙ་ར་གཱ་མོ. ‘‘བྷ་སྶཾ’’ཏི ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལཱ་དཱི་སུ. ‘‘སེ་ཝེ་ཐཱ’’ཏི སེ་ཝེ་ཡྻ. ‘‘ཨེ་ཝ་ཉྷི་པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ་ཧི་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦེ ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན སེ་ཝི་ཏ་བྦེ སེ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ. ‘‘ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཀཱ་མ་བྷཱུ་མི ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ, རཱུ་པ་བྷཱུ་མི་རཱུ་པ་བྷ་ཝ ཨོ་ཀྐ་མོ ཙ ཝུ་ཏྟོ. ཝ་ས་ནཾ ཝ་སཱི. ས་ཏྟི. སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཝ་སིཾ བྷཱུ་ཏཾ པ་ཏྟ་ནྟི ཝ་སི་བྷཱུ་ཏཾ. ཝ་སཱི ཨེ་ཝ ཝ་སི་ཏཱ. ཡ་ཐཱ པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཏི. ‘‘ཏ་ཏོ ཝི་ཙཱ་ར་ནྟི’’ ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི་ས་དྡོ ཨཱ་དི་ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཏ་ཏོ པཱི་ཏིཾ་ཏི་ཨཱ་དིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨི་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ. ‘‘ཡ་ཏྠཱ’’ཏི ཡེ་སུ་དྭཱི་སུ་བྷ་ཝ་ངྒེ་སུ. ‘‘བྷ་ཝ་ངྒ་ཙཱ་རེ’’ཏི བྷ་ཝ་ངྒ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ. ‘‘ད་ནྡྷཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ’’ཏི ད་ནྡྷཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཡ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ད་ནྡྷཱ་ཡི་ཏཾ. ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ད་ནྡྷཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ. ‘‘ཋ་པེ་ཏུཾ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏུཾ. ཏ་ཏོ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏུཾ. ‘‘ཡ་ཏྠི་ཙྪ་ཀཾ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཀྲི་ཡཱ་ཝི་སེ་ས་ན་པ་དཱ་ནི. ‘‘ཡ་ཏྠི་ཙྪ་ཀཾ’’ཏི ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཋཱ་ནེ ཨི་ཙྪཱ་ནུ རཱུ་པཾ. ཡ་དི་ཙྪ་ཀ་ནྟི་ཡ་སྨིཾ ཡ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨི་ཙྪཱ་ནུ རཱུ་པཾ. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏི་ཙྪ་ཀཾ’’ཏི ཡ་ཏྟ་ཀེ་ན པ་མཱ་ཎེ་ན ཨི་ཙྪཱ་ནུ རཱུ་པཾ. ‘‘ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དི་ཀཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ངྒཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་སྶ བ་ལེ་ན པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཏཾ ཝི་རཱ་ག བྷཱ་ཝ་ནཱ བ་ལེ་ན པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཀཱ་ཙ ཏཾ ཏཾ ཝི་རཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ ཝི་སེ་ས པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་ཐ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཏཱ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨཱ་ཏཱ་པ་ཝཱི་རི་ཡཾ’’ཏི ཡེ་ན་ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཡོ་གི་ནོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ཀི་ལེ་ས དྷ་མྨེ ཝཱ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ནྟི པ་རི་ཏཱ་པེ་ནྟི. ཏཾ ཨཱ་ཏཱ་པ་ཝཱི་རི་ཡཾ ནཱ་མ. ཨུ་གྒྷཱ་ཊཱི་ཡ་མཱ་ན་མྤི ཨཱ་ཀཱ་ས་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པ་རི་ཛྷཱ་ན་ནྟ་རུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ བྷཱ་ཝ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ་པི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཏ་མེ་ཝ པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཛྷཱ་ནཾ་པི ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎེ. ‘‘ཏ་ད་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ས་མྦྷ་ཝོ’’ཏི ཀ་སི་ཎ ནི་མི་ཏྟཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ས་མྦྷ་ཝོ. ‘‘ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛེ’’ཏི ཛྷཱ་ན་ཙ་ཀྑུ་ནཱ དི་ཊྛ་པྤ་ཀཱ་རེ. ‘‘ས་མྦྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ’’ཏི ཐོ་མེ་ཏྭཱ. ས་མྨཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ ས་མ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ. ‘‘ཨི་ཏ་རེ་སཾ་པི ཝཱ’’ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ་པི ཝཱ. མ་ར་ཎ ས་ཉྙཱ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ་སུ པ་རི་ཀ་མྨ་ཉྩ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི, ཨུ་པ་ཙཱ་རོ ཙ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙཱ་ནཾ པ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ་པི ས་ཏཾ བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་དཱི་སུ་པི ཨུ་པ་ཙཱ་ར ས་མྦྷ་ཝོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ‘‘ས་མ་ཐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སཱུ’’ཏི ཨི་དཾ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་མྨཾ་པི ག་ཧེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. པུ་བྦེ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨི་མི་ནཱ པུ་ཉྙེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ཝཱ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ཝཱ པ་ཊི་ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི་ཏི པ་ཏྠ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ་པི ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཨེ་ཝཱ་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. ཀ་ཏ་མོ པ་ན ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ས་ནྣ་བྷ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷེ་སུ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན, ན་ཝ་ཝི་དྷེ་སུ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཏེ་སཾ ཝཱ་དཱི་ནཾ སཱ་དྷ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ཀཱ་ས ཀ་སི་ཎེ་ན ཝི་ནཱ ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ལ་བྷི་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་བྷི་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ པ་རི་ཀ་མྨེ་ཀ་ཏེ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎེ་པི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཏ་སྶ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ད་ཀ་ཏཱ ས་མྦྷ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠ་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. པུ་བྦེ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ བྷཱ་ཝ་ནོ་ཏི ཙ ཨ་ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ་ཏི ཙ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཾ. ‘‘ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀོ’’ཏི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཀ་མྨེ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀོ. ‘‘ཏཱ་དི་སཱ་ནཾ’’ཏི པུ་བྦེ ཨ་ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནཾ ཨི་དཱ་ནི ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨཱ་ར་བྷ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཀ་མྨེ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ན་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ནཾ’’ཏི ཙ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་དྡཾ ས་ཝ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ་པི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ད་ཉྩ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་ཝི་དྷཱ་ནཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སུ ཝ་སི་པ་ཏྟཱ་ན་མྤི ཏཾ པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཚ་སུ་ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཨ་པྤེ་ཏི་ཡེ་ཝ. ‘‘ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ’’ཏི ཡ་ཐི་ཙྪི་ཏ ནི་པྥ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ ས་ཏཾ ཧོ་ཏུ ས་ཧ་སྶཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་བྷི་ཝི་དྷཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་རི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ས་ཏཾ ཧོ་མི, ས་ཧ་སྶཾ ཧོ་མཱི་ཏི ཝཱ’’ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཏཾ ཝཱ ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ ནི་མྨི་ན་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. སེ་སཾ པ་ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ནི་མྨི་ན་ན་ཝ་སེ་ན. སོ་ཏུཾ ཝཱ ས་དྡཾ, པ་སྶི་ཏུཾ ཝཱ རཱུ་པཾ, ཛཱ་ནི་ཏུཾ ཝཱ པ་ར་ཙི་ཏྟཾ. ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏུཾ ཝཱ པུ་བྦེ་ནི་ཝུ་ཏྠཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ཋེ. ‘‘ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི. ཨ་བྷི་ཝི་དྷཱ་ཏི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. དུ་ཝི་དྷཾ་ཧི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཀ་མྨེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ནྟི. ཨི་དྷ པ་ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན ཙི་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘པ་རི་ཀ་མྨ་ཙི་ཏྟ་སྶཱ’’ཏི པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན པ་རི་ཀ་མྨ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཀ་མྨ་ཙི་ཏྟ་སྶ. པ་ཙྪི་མཾ པ་ན པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཾ. པ་རི་ཀ་མྨ་ཙི་ཏྟ་སྶ ས་མཱ་དྷཱ་ན་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་ཀ་མྨ་ཙི་ཏྟེ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཀིཾ པ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཐཱ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ‘‘སེ་སཱ་བྷི་ཉྙཱ་སུ་པི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྟ་བྦོ’’ཏི དི་བྦ་སོ་ཏ་པ་རི་ཀ་མྨེ ཏེ་ནེ་ཝ་པ་རི་ཀ་མྨ ས་མཱ་དྷི་ཉྙཱ་ཎ་སོ་ཏེ་ན ཨཱ་ས་ནྣེ དི་བྦ་ཝི་ས་ཡཾ་པི ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཏྟ་བྦོ. ‘‘ཨི་ཏི ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་ཏི མ་ན་སི་ཀ་ཏྭཱ. ‘‘ཏཾ’’ཏི པ་ཙྪི་མཾ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཾ. ‘‘ཨི་དྷ ན་ག་ཧི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ’’ཏི ཐེ་ར་སྶ མ་ཏེ་ན ད་ཊྛ་བྦ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨི་དྷ པ་ན ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་ཝི་དྷཱ་ན་པྤ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ པ་ཙྪི་མཾ་པི པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཾ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི. ‘‘ཀཱ་ཡ་ག་ཏི་ཀཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཝི་ཡ ཨི་དཾ ཙི་ཏྟཾ་པི ད་ནྡྷ་ག་མ་ནཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཏི་ཀཾ ཀ་ར་ཎེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ. ‘‘དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན ཀཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི ད་ནྡྷ་ག་མ་ནེ་ན ག་ཙྪ་ནྟ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ཛ་ནཱ་ན་མྤི དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན རཱུ་པ་ཀཱ་ཡེ་ན. ཏ་བྦི པ་རཱི་ཏེ་ན སཱི་གྷ་ག་མ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ནི་པྥ་ནྣ་རཱུ་པཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ པུ་རེ་ཛཱ་ཏཾ’’ཏི ནི་པྥ་ནྣ་རཱུ་པཾ. ཨི་ཏ་རཾ པ་ན ཧ་ད་ཡ ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. པ་ར་ཙི་ཏྟ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཊཱི་ཀཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཏཱ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ’’ཏི དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ་པི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ་པི. ‘‘ཁ་ཎི་ཀ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཁ་ཎི་ཀ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཝ་སེ་ན. ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ ནི་རུ་དྡྷེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཨེ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ’’ཏི པ་ར་སྶ ཙི་ཏྟཾ. ཏ་དེ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ‘‘ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཛ་ཝ་ནཱ་ནི. ‘‘ཏེ་སཾ’’ཏི ཛ་ཝ་ནཱ་ནཾ. ‘‘ཏེ་ནཱ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན. ‘‘ཨི་ཏ་ར་ཐཱ’’ཏི ཨ་ཉྙ་ཐཱ ས་ནྟ་ཏི ཨ་དྡྷཱ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ག་ཧི་ཏེ ས་ཏི. ཝུ་ཏྟོ སི་ཡཱ. ཀ་སྨཱ, ས་ནྟ་ཏི ཨ་དྡྷཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ག་ཧི་ཏེ ས་ཏི, ས་བྦཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཱ ཨེ་ཀ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ. ‘‘ས་བྦཱ་ནི ཙི་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི ཛ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟཱ་ནི. ‘‘ས་ཧུ་པྤ་ནྣཱ་ནཱི’’ཏི ཨི་དཾ ས་ཧུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ་པི ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ན ཁ་ཎ་བྷེ་དཾ ན་ག་ཎྷ་ནྟི. ས་བྦཾ པ་ར་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་མི་ཝ ག་ཎྷ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཀཱ་ལ་བྷེ་དོ་པི ན་ཏྠཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ‘‘ནི་བྦཱ་ན་ཉྩཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཀ་ཐཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝུ་ཏྠཾ ནཱ་མ སི་ཡཱ་ཏི. ཨ་ཏཱི་ཏེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ་ནཾ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཏེ་སཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ་པི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཏེ་སཾ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྟཱ ནི་བྦཱ་ནཾ་པི པུ་བྦེ་ནི་ཝུ་ཏྠཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི.

‘‘ཡཾ ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི ཡཾ ཡཾ ས་ཏཱ་དི་ཀཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི ཡེ་ན ཡེ་ན ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཀེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏི. ‘‘པ་ཀ་ཏི་ཝ་ཎྞཾ’’ཏི པ་ཀ་ཏི་ས་ཎྛཱ་ནཾ. ‘‘ཏ་སྶེ་ཝཱ’’ཏི པ་ཀ་ཏི་ཝ་ཎྞ་སྶེ་ཝ. དེ་ཝཱ་ནཾ པ་སཱ་ད་སོ་ཏ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན ས་མ་ཏྠཾ’’ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན ས་མ་ཏྠཾ. ཏ་དེ་ཝ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ནྟི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཙེ་ཏོ’’ཏི ཙི་ཏྟཾ. ‘‘པ་རི་ཙྪི་ཛྫཱ’’ཏི ཨི་དཾ ས་རཱ་ག་ཙི་ཏྟཾ, ཨི་དཾ ཝི་རཱ་ག་ཙི་ཏྟ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ. ‘‘གོ་ཙ་ར ནི་ཝཱ་ས་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི གོ་ཙ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ས་ན་ཝ་སེ་ན. ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏི་ཀཾ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ས་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ས་ཏྟ་དི་ཝ་ས་ཏོ ཨོ་རི་མཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ དྷ་མྨཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ས་ཡོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ས་ཏྟ་དི་ཝ་ས་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཏི པཱ་ཋ་སེ་སོ. ཨི་མ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ ཙ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཀྑེ ས་བྦཾ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཀ་ཏི་ཉཱ་ཎ་སྶ ཝི་ས་ཡོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘དུ་ཏཱི་ཡ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨེ་ཏཾ’’ཏི ཨེ་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ས་ཉྙཱ་ཎཾ. ‘‘ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏཾ’’ཏི ཡ་ཐཱ ཙ ཨེ་ཏཾ ཨི་མ་སྨིཾ བྷ་ཝེ ཨ་ནཱ་ག་ཏ དྷ་མྨེ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘‘ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཉྙེ་ན་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷ་ཝོ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཉྙཱ་ཎ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ་ཏི.

ས་མ་ཐ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་དཱི་པ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༡༧༡. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ. ‘‘ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛཾ’’ཏི ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛཾ. ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ ས་ཏྟ་པུ་གྒ་ལཱ་དི་ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཝ. ས་ཏྟ་ནི་མི་ཏྟ་ཉྷི པ་ཉྙ་ཏྟི དྷ་མྨ་ཏྟཱ ཁ་ཎེ་ཁ་ཎེ ཁ་ཡ་ཝ་ཡ་བྷེ་དཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སོ ཨེ་ཝ་ག་ཙྪ་ཏི སོ ཨེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ནི་ཙྩཱ་ཀཱ་ར་ས་ཎྛི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ‘‘དྷུ་ཝ་ནི་མི་ཏྟཾ’’ཏི ཐི་ར་ནི་མི་ཏྟཾ. ཨི་ད་མྤི སོ ག་ཙྪ་ནྟོ་པི ན་ན་སྶ་ཏི, ཏི་ཊྛ་ནྟོ་པི ན་ན་སྶ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཐི་རཱ་ཀཱ་ར་ས་ཎྛི་ཏཾ ས་ཏྟ་ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཝ. ‘‘སུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ’’ཏི ཁ་ཎེ་ཁ་ཎེ ཁ་ཡ་ཝ་ཡ་བྷེ་ད དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཁི་ཏོ ནི་དྡུ་ཀྑོ ནི་བྦྷ་ཡོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ སུ་ཁཱ་ཀཱ་ར་ས་ཎྛི་ཏཾ ས་ཏྟ་ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཝ. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནི་མི་ཏྟཾ’’ཏི ག་ནྟུཾ ཨི་ཙྪ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི, ཋཱ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ནྟོ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་ར ས་ཎྛི་ཏཾ ས་ཏྟ་ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཝ. ‘‘ཀི་རི་ཡཱ’’ཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཀི་རི་ཡཱ.

ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཝི་སུ་དྡྷི. ཝི་སོ་དྷེ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཝི་སུ་དྡྷི. སཱི་ལ་མེ་ཝ ཝི་སུ་དྡྷི སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ནི་ཙྩ་སཱི་ལ་མེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ནི་ཙྩ་སཱི་ལ་མེ་ཝ ཨུ་པ་རི་ཛྷཱ་ནཱ་དི་ཝི་སེ་སཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ཀ་ཏྟཱ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནི་ཙྩ་སཱི་ལ་མེ་ཝཱ’’ཏི. ས་མཱ་དྷི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཝ་ཀྑ་ཏི་ཧི ‘‘དུ་ཝི་དྷོ་པི ས་མཱ་དྷི ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི ནཱ་མཱ’’ཏི. ཨེ་ཏེ་ན ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཝི་སུ་དྡྷི. ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་སུ་དྡྷི ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི. ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཝཱ་ཏི་པི དཱི་པེ་ཏི. ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཝཱ ཝི་སུ་དྡྷི. ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་སུ་དྡྷི ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི. ཨ་ཏྠ་ཏོ་པ་ན ཝི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི་པི ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཝི་སུ་དྡྷི་ས་དྡ ས་མྤ་ནྣེ ཧི ས་ཏི, ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ན ས་མཱ་དྷི་ཝི་སུ་དྡྷཱི་ཏི. ‘‘སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷཾ ཀ་ངྑཾ’’ཏི ཨ་ཧོ་སིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧ མ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ སུ་ཏྟ་ནྟེ་ཨཱ་ག་ཏཾ སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ. ‘‘ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ ཝཱ ཀ་ངྑཾ’’ཏི ས་ཏྠ་རི་ཀ་ངྑ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨཱ་ག་ཏཾ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ. ཝི་ས་མ་ཧེ་ཏུ་དི་ཊྛི ནཱ་མ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་དི་ཊྛི. ‘‘མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝི་དྷཱི’’ཏི ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་སུ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝི་དྷི. ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ནཱ་མ ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. ཨ་དྷི་མཱ་ན་ཝ་ཏྠུ ནཱ་མ ཨོ་བྷཱ་སཱ་དཱི་ནི. ‘‘མ་གྒ་ཏོ’’ཏི མ་གྒ་བྷཱ་ཝེ་ན. ‘‘ཨ་མ་གྒ་ཏོ’’ཏི ཨ་མ་གྒ་བྷཱ་ཝེ་ན. ‘‘ད་སྶ་ན་ཉྩཱ’’ཏི ཏེ་སཾ་ཨ་དྷི་མཱ་ན་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཉྩ. ཏ་མེ་ཝ ཝི་སུ་དྡྷི་ནཱ་མཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ས་མྨོ་ཧ་མ་ལ་ཏོ’’ཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ ས་མྨོ་ཧ་མ་ལ་ཏོ. ན་ནུ ད་སྶ་ན་ནྟི ཉཱ་ཎ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ་ས་ཏི, ཉཱ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟེ སི་དྡྷེ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶ་ན་ས་དྡེ་ན ས་ཧ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏྠ་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ‘‘སུ་ཏ་མ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི སུ་ཏ་མ་ཡ ཙི་ནྟཱ་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་སུ་ཏ་སྶ པཱ་ལི༹་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཏྠ་མ་ཏྟ་ཛཱ་ན་ནཾ སུ་ཏ་མ་ཡ་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མ. ཨ་ཏྠཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠཱ་ནུ་རཱུ་པ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ཙི་ནྟ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཉཱ་ཎཾ ཙི་ནྟཱ་མ་ཡ་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མ. ‘‘ཨ་ནུ་མཱ་ནཱ་དི་ཉཱ་ཎཾ་པཱི’’ཏི ནཱ་མ་རཱུ་པ དྷ་མྨེ་སུ ས་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་མཱ་ན་ཉྙཱ་ཎ ས་བྷཱ་ཝ་ཛཱ་ན་ན་ཉྙཱ་ཎཾ་པི. ‘‘ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཀྑ་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་ར་ཎ་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ. ‘‘ས་བྦ་ཏྠཱ’’ཏི མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉྙཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཱ་དཱི་སུ ས་བྦེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ. ཨེ་ཏྠ ཙ ད་ས་སུ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་སུ་པི ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑ་ད་སྶ་ན་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་མྨ་ས་ན་ཉྙཱ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི ད་སྶ་ན་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ན ས་བྷཱ་ཝ་ཛཱ་ན་ན་མ་ཏྟཾ. ཡ་ཏོ ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ སུ་ཊྛུ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཏ་ཏྠ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི.

‘‘དྷ་མྨཱ’’ཏི ས་ངྑ་ཏ དྷ་མྨཱ. ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ ཨེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནཾ ཝཱ ས་ངྑ་ཏ དྷ་མྨཱ་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི་པི ཡུ་ཛྫ་ཏི. ‘‘ཨ་བྷི་ཎྷ་ས་མྤ་ཊི་པྤཱི་ལ༹་ནཱ་ཀཱ་རོ’’ཏི ཡ་ཐཱ སཱི་གྷ་སོ་ཏཱ་ཡཾ ན་དི་ཡཾ ནཱ་ཝཱ་ཡ ཨུ་དྡྷཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ སཱ་ནཱ་ཝཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་དུ་ཀྑེ་ན ཨ་བྷི་ཎྷཾ སུ་ཊྛུ པ་ཊི་པྤཱི་ལེ༹་ཏི. ཀ་སྨཱ, ཨ་ས་ཏི ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རེ ཏ་ངྑ་ཎེ ཨེ་ཝ ཨ་དྷོ་ཝུ་ཡ྄ཧ་ན་ཏོ. ཨ་དྷོ་ཝུ་ཡ྄ཧ་ན་ཉྷི ནཱ་ཝཱ་ཡ པ་ཀ་ཏི ཀི་ཙྩཾ. ཨུ་དྡྷཾ ཨཱ་རཱུ་ཧ་ནཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར སི་དྡྷཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ སཱི་གྷ་སོ་ཏེ སཾ་སཱ་རེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་དྡྷཾ ཁ་ཎ་ཏོ ཁ་ཎཾ དི་ཝ་ས་ཏོ དི་ཝ་སཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ དུ་ཀྑེ་ན ཨ་བྷི་ཎྷཾ སུ་ཊྛུ པ་ཊི་པྤཱི་ལེ༹་ཏི. ཀ་སྨཱ, ཨ་ས་ཏི ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རེ, པ་ཙྩ་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླེ ཙ ས་ཏི, ཏ་ངྑ་ཎེ ཨེ་ཝ ཝི་པ་རི་ཎ་མ་ན་ཏོ. ཝི་པ་རི་ཎ་མ་ན་ཉྷི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ པ་ཀ་ཏི ཀི་ཙྩཾ. ཨུ་དྡྷཾ་ག་མ་ནཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར སི་དྡྷཾ. ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ཎྷ ས་མྤ་ཊི་པྤཱི་ལ༹་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ སཾ་སཱ་ར་སྶ སཱི་གྷ་སོ་ཏ་ཏཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ནཱ་མ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ནི་ཝ་ཏྟི སཱི་གྷ་ཏཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ མ་ར་ཎཾ དུ་ཝི་དྷཾ ས་མྨུ་ཏི མ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ར་མ་ཏྠ མ་ར་ཎ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཏི མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ས་མྨུ་ཏི ས་ཙྩ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ མ་ར་ཎཾ. ཏཾ ཨེ་ཀ་བྷ་ཝ་པ་རི་ཡ་ནྟེ ས་ནྡི་སྶ་ཏི. པ་ར་མ་ཏྠ མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ པ་ར་མ་ཏྠ ས་ཙྩ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ དྷ་མྨཱ་ནཾ མ་ར་ཎཾ. ཨི་ད་མེ་ཝ ཨེ་ཀ་ནྟ་མ་ར་ཎཾ, ས་ཙྩ་མ་ར་ཎཾ, ས་བྷཱ་ཝ་མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་མྨེ ཨི་དཾ པ་ར་མ་ཏྠ མ་ར་ཎཾ ཨེ་ཝ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི. དྷ་མྨཱ་ནཾ སུ་སཱ་ན་ཀྑེ་ཏྟ་ནྟི ཙ སུ་སཱ་ན་བྷཱུ་མཱི་ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི. སཱ ཙ སུ་སཱ་ན་བྷཱུ་མི་ནཱ་མ ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏྟཱ ཙ ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སོ ནཱ་མ ས་མ་ཡོ ན་ཏྠི, ཡ་ཏྠ ས་ཏྟཱ ན མ་ར་ནྟཱི་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཎྷ་ས་མྤ་ཊི་པྤཱི་ལ༹་ན་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏེ་སཾ ས་བྦི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཙ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ན་ཉྩ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ ཀ་མྨཱ་ན་ཉྩ ས་མྦཱ་དྷ་པ་ཏྟི་ཏོ. ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་རོ པ་ན ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར དུ་ཀྑཾ ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊོ་ཡེ་ཝ. ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ནེ་ཧི ས་ཏི, ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ ཀི་ཙྩ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ན་ཏྠི. ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ནེ་ནེ་ཝ ཡ་ཐི་ཙྪི ཏ་སྶ ཀི་ཙྩ་སྶ ས་མྤ་ཛྫ་ན་ཏོ. ལོ་ཀ་སྨི་ཉྷི ས་བྦཾ་པི ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨ་སྶཱ་ས་ན་པ་སྶཱ་ས་ན ཀི་ཙྩཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི.

ཨ་ནི་ཙྩ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཨ་ནུ་ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ’’ཏི ཙ ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནཱ ཨོ་ལོ་ཀ་ནཱ. ‘‘དྷ་མྨཱ་ནཾ’’ཏི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ དྷ་མྨཱ་ནཾ. ‘‘ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠཱ’’ཏི ཡ་སྨིཾ ཡ་སྨིཾ ས་རཱི་ར་ངྒེ. ‘‘པུ་རཱ་ཎ དྷ་མྨཱ་ནཾ’’ཏི པུ་རཱ་ཎཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྦྷཱུ་ཏཱ་ནཾ, ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ་ན་ཉྩ དྷ་མྨ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ ཝ་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་མྨཾ པ་ཏྭཱ ཁ་ཎི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀེ་ཀ་དྷ་མྨ་ཝི་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མཱུ་ཧ ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན པ་ནཱ’’ཏི. ཨེ་ཀེ་ཀ་དྷ་མྨ་ཝི་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་པི པ་ན པ་ཀ་ཏི་ཡཱ སུ་པཱ་ཀ་ཊེ་སུ ཙི་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ཡེ་ཝ. ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ པ་ར་མཱ་ཀོ་ཊཱི’’ཏི ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ བྷཱ་ཡི་ཏ་བྦ་པྤ་ཀཱ་རོ ནཱ་མ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ‘ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ, དུ་ཀྑ་ཏོ, རོ་ག་ཏོ, ག་ཎྜ་ཏོ, ས་ལླ་ཏོ, ཨ་གྷ་ཏོ, ཨཱ་བཱ་དྷ་ཏོ, ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟོ བྷཱ་ཡི་ཏ་བྦ་པྤ་ཀཱ་རོ. ཏ་སྶ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ བྷ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ. ཨེ་ཏེ་ན ཨ་པཱ་ཡ་དུ་ཀྑ སཾ་སཱ་ར དུ་ཀྑ་བྷཱི་རུ་ཀེ་ཧི ཛ་ནེ་ཧི བྷཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ནྟི བྷ་ཡཾ. ཏེ ཝཱ བྷཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏ་སྨཱ་ཏི བྷ་ཡཾ. བྷ་ཡ་སྶ ས་མ་ནུ པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ བྷ་ཡ་ཉཱ་ཎ་ནྟི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཀི་ཉྩི་བྷ་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ’’ཏི སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷཱ་དི་ཀཾ བྷ་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ. ‘‘པ་ཊི་སྶ་ར་ཎེ’’ཏི གུ་ཧཱ་ལེ་ཎཱ་དི་ཀེ པ་ཊི་སྶ་ར་ཎེ. ‘‘ཏེ་སཾ’’ཏི བྷི་ཛྫ་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ. ‘‘ཏེ་ཧཱི’’ཏི བྷི་ཛྫ་ན་ས་བྷཱ་ཝེ་ཧི. ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ཏཱ ནཱ་མ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་རུ་དྡྷ་ཏཱ ནི་ཀྑ་མཱ་བྷི་མུ་ཁ་ཏཱ. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ‘ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ, དུ་ཀྑ་ཏོ, རོ་ག་ཏོ, ག་ཎྜ་ཏོ, ས་ལླ་ཏོ, ཨ་གྷ་ཏོ, ཨཱ་བཱ་དྷ་ཏོ, པ་ར་ཏོ, པ་ལོ་ཀ་ཏོ, ཨཱི་ཏི་ཏོ,. ཨུ་པ་དྡ་ཝ་ཏོ, བྷ་ཡ་ཏོ, ཨུ་པ་ས་གྒ་ཏོ, ཙ་ལ་ཏོ, པ་བྷ་ངྒུ་ཏོ, ཨ་དྡྷུ་ཝ་ཏོ, ཨ་ཏཱ་ཎ་ཏོ, ཨ་ལེ་ཎ་ཏོ, ཨ་སྶ་ར་ཎ་ཏོ, རི་ཏྟ་ཏོ,. ཏུ་ཙྪ་ཏོ, སུ་ཉྙ་ཏོ, ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ དྷ་མྨ་ཏོ, ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཏོ, ཨ་གྷ་མཱུ་ལ་ཏོ, ཝ་དྷ་ཀ་ཏོ, ཝི་བྷ་ཝ་ཏོ, སཱ་ས་ཝ་ཏོ,. ས་ངྑ་ཏ་ཏོ, མཱ་རཱ་མི་ས་ཏོ, ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨ་ཏོ, ཛ་རཱ་དྷ་མྨ་ཏོ, བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨ་ཏོ, མ་ར་ཎ་དྷ་མྨ་ཏོ, སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དྷ་མྨ་ཏོ, དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶ དྷ་མྨ་ཏོ, ཨུ་པཱ་ཡཱ་ས དྷ་མྨ་ཏོ, སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀ དྷ་མྨ་ཏོ, པ་སྶ་ནྟོ སུ་ཉྙ་ཏོ ལོ་ཀཾ ཨ་ཝེ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་སེ མོ་གྷ་པ་ཉྷ་ནི་དྡེ་སེ ཨཱ་ག་ཏེ་ཧི ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ པ་སྶ་ནྟོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ’’ཏི ཙ ཨ་ནི་ཙྩ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་བྦེ་པི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི པ་སྶ་ནྟོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀ་ཐཾ པ་ན ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ པ་སྶ་ནྟོ སུ་ཉྙ་ཏོ ལོ་ཀཾ ཨ་ཝེ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི. ནི་ཙྩ་གུ་ཎ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ སུ་ཉྙ་ཏོ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་བྷཱུ་ཏཾ ལོ་ཀཾ ཨ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ་ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ ཨེ་ཝཱ’’ཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡ་དཱ་ཀ་དཱ་ཙི མ་ར་ཎ དྷ་མྨ་ཏྟཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཨེ་ཝ. ‘‘དུ་ཀྑཱ ཨེ་ཝཱ’’ཏི ཨ་ནི་ཙྩ དྷ་མྨ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ དུ་ཀྑཱ ཨེ་ཝ. ཡ་ད་ནི་ཙྩཾ, ཏཾ དུ་ཀྑཾ་ཏི་ཧི ཝུ་ཏྟཾ. དུ་ཀྑ ས་ཙྩ་དྷ་མྨ་ཏྟཱ ཝཱ. ‘‘རོ་གཱ ཨེ་ཝཱ’’ཏི རོ་ག་ཛཱ་ཏི་ཀ་ཏྟཱ རོ་གཱ ཨེ་ཝ. ཡེ་ཧི ཀེ་ཙི ལོ་ཀེ ཙ་ཀྑུ རོ་གཱ་དི་ཀཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ རོ་གཱ ནཱ་མ ས་ནྡི་སྶ་ནྟི. ས་བྦེ་ཏེ ཨི་མེ་པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨེ་ཝ. ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙོ་ཀོ་ཙི རོ་གོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཏེ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན རོ་ག་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི. ཨ་པི ཙ, དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ དྷ་མྨ་ཏྟཱ་ཏཱི་ཧི དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི དུ་ཀྑ་ཊྛེ་ཧི ཙ ཨ་བྷི་ཎྷ་ས་མྤ་ཊི་པྤཱི་ལ༹་ན་ཏོ རུ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན རོ་གཱ ཨེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཏཱི་ཧི དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཧཱི’’ཏི དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་ཏཱ ས་ངྑཱ་ར དུ་ཀྑ་ཏཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཏི ཨི་མཱ་ཧི ཏཱི་ཧི་དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཧི. ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི དུ་ཀྑ་ཊྛེ་ཧཱི’’ཏི དུ་ཀྑ་སྶ པཱི་ལ༹་ན་ཊྛོ, ས་ངྑ་ཏ་ཊྛོ, ས་ནྟཱ་པ་ཊྛོ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཊྛོ,ཏི ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི དུ་ཀྑ་ཊྛེ་ཧི. དུ་ཀྑ ཀི་ཙྩེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ས་ན་ཡོ ག་ཎྜཱ་དཱི་སུ. ཏ་ཏྠ ག་ཎྜོ་ནཱ་མ པཱི་ལ༹་ཀཱ་བཱ་དྷོ. ས་ལླཾ ནཱ་མ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན ཀི་ལེ་ས ས་ལླ་ཉྩ དུ་ཀྑ་ས་ལླ་ཉྩ. ཨ་གྷ་ནྟི ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ. ཨི་མེ ཙ ཁ་ནྡྷཱ ཝི་པ་ཏྟི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཏྟཱ ནི་ར་ཏྠ་ཀཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ས་བྦཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཝི་པ་ཏྟི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཝི་སྶཱ་སི་ཀ་ཊྛེ་ན པ་རེ ཨེ་ཝ. ན ཧི ཏེ ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་སྶཱ་སཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཝི་སྶཱ་སཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ནཱ་ནཱ་དུ་ཀྑེ་ཧི ནི་ཙྩཾ ཝི་ཧིཾ་ས་ན་ཏོ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡ་དཱ་ཀ་དཱ་ཙི པ་ལུ་ཛྫ་ན་དྷ་མྨ་ཏྟཱ པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝ. ‘‘ཨཱི་ཏཱི’’ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཁ་ནྡྷཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ དུ་ཏ་ཏྟཱ ཝི་བཱ་དྷ་ཀ་ཏྟཱ ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ ཨེ་ཝ. བྷཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ བྷ་ཡཱ ཨེ་ཝ. ཨ་ན་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ས་མཱ་ནཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ས་ཛྫ་ན་ཏོ ལ་གྒ་ན་ཏོ དུ་མྨོ ཙ་ཡ་ཏོ ཨུ་པ་ས་གྒཱ ཨེ་ཝ. ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི ཙ་ལ་ན་ཏྟཱ ཝི་པྥ་ནྡ་ན་ཏྟཱ ཙ་ལཱ་ཨེ་ཝ. ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ན བྷ་ཉྫ་ན་དྷ་མྨ་ཏྟཱ པ་བྷ་ངྒུ་ནོ ཨེ་ཝ. ཁ་ཎ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཐི་ར་ཏྟཱ ཨ་དྡྷུ་ཝཱ ཨེ་ཝ. ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་དི་ཏོ ཨ་པཱ་ཡ་ཝི་ནི་པ་ཏ་ནཱ་དི་ཏོ བྷ་ཡ་ཏོ ཏཱ་ཡ་ཏི ར་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཏཱ་ཎཾ. ཏེ ཙ ཁ་ནྡྷཱ ཀ་སྶ་ཙི་ཏཱ་ཎཱ ན ཧོ་ནྟི. ཏེ་ས་ཉྩ ཀི་ཉྩི་ཏཱ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཏཱ་ཎཱ ཨེ་ཝ. བྷ་ཡ་ཏོ བྷཱི་རུ་ཀཱ ཛ་ནཱ ལཱི་ཡ་ནྟི ནི་ལཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ལེ་ཎཾ. ཏེ ཙ ཀ་སྶ་ཙི་ལེ་ཎཱ ན ཧོ་ནྟི. ཏེ་ས་ཉྩ ཀི་ཉྩི་ལེ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཨ་ལེ་ཎཱ ཨེ་ཝ. བྷ་ཡཾ ས་ར་ཏི་ཧིཾ་ས་ཏཱི་ཏི ས་ར་ཎཾ. ཏེ ཙ ཀ་སྶ་ཙི་ས་ར་ཎཾ ན ཧོ་ནྟི. ཏེ་ས་ཉྩ ཀི་ཉྩི་ས་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཨ་སྶ་ར་ཎཱ ཨེ་ཝ. ནི་ཙྩ་ཏཱ་དཱི་ཧི ས་བྦེ་ཧི སོ་བྷ་ཎ་གུ་ཎེ་ཧི ས་བྦ་སོ ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཏུ་ཙྪ་ཏྟཱ སུ་ཉྙ་ཏྟཱ་རི་ཏྟཱ ཨེ་ཝ. ཏུ་ཙྪཱ ཨེ་ཝ. སུ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ. ཨ་ཏྟཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཡ་སྶ་ཀ་སྶ་ཙི ཀོ་ཙི སཱ་ར་བྷཱུ་ཏོ པ་ཊི་སྶ་ར་ཎོ. ཏེ ས་ཡ་ཉྩ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ཏྟཱ་ན ཧོ་ནྟི. ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཀོ་ཙི ཨ་ཏྟཱ་ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ ཨེ་ཝ. ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་དཱི་ན་ཝེ་ཧི དོ་སེ་ཧི ས་མྤུ་ཎྞ་ཏྟཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨེ་ཝ. ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱ ཨེ་ཝ. སཱ་ར་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་སཱ་རཱ་ཨེ་ཝ. ཨ་གྷ་སྶ ས་བྦ་ནི་ར་ཏྠ་ཀ་སྶ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ ཨ་གྷ་མཱུ་ལཱ ཨེ་ཝ. ཏེ ས་ཡཾ མ་ར་ཎ དྷ་མྨ་ས་མ་ངྒཱི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཏེ་ན མ་ར་ཎ་ས་ཏྠེ་ན མ་ར་ཎཱ་ཝུ་དྷེ་ན སཾ་སཱ་རེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ནི་ཙྩཾ མཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཏྟཱ ཝ་དྷ་ཀཱ ཨེ་ཝ. ནི་ཙྩ་སུ་ཁ་ཧི་ཏ ཝུ་ཌྜྷི་ཝི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝི་བྷ་ཝཱ ཨེ་ཝ. ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ སཱ་ས་ཝཱ ཨེ་ཝ. ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཀ་ཏྟཱ ས་ངྑ་ཏཱ ཨེ་ཝ. ཀི་ལེ་ས་མཱ་ར་མ་ཙྩུ་མཱ་རཱ་ནཾ ཨཱ་མི་སཱ་ཧཱ་ར་ཏྟཱ མཱ་རཱ་མི་སཱ ཨེ་ཝ. ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཙ་ཀྑུ་རོ་གཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པཱ་ཡ་བྷ་ཝཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཛཱ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝ. ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཧཱ་ཡ་ན་མ་ར་ཎ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝ. སོ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ སོ་ཀཱ་དི དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝ. ཏ་ཎྷཱ སཾ་ཀི་ལེ་ས དི་ཊྛི་སཾ་ཀི་ལེ་ས དུ་ཙྩ་རི་ཏ སཾ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ནི་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཝ་སེ་ན.‘‘ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ’’ཏི ནི་ཀ་ནྟི་ཏ་ཎྷཱ་ཡ. ‘‘པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣཱ་ཡཱ’’ཏི སུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་པ་ཏྟཱ་ཡ. ‘‘བྷ་ཡ་ཉྩཱ’’ཏི བྷ་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨོ་ཏྟ་པྤ་བྷ་ཡ་ཉྩ.

ལོ་ཀེ ཨ་ཏྟ་ཛཱི་ཝཱ ནཱ་མ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ དྷ་མྨེ་སུ སཱ་ར་དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ ཝི་ག་ཏེ་སུ སེ་ས་དྷ་མྨཱ ནི་སྶ་ཏྟ ནི་ཛྫཱི་ཝ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྭཱ ཕེ་གྒུ་བྷཱུ་ཏཱ ཀ་ཙ་ཝ་ར་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ལོ་ཀ་སྶ ཨ་བྷི་མཱ་ནོ. ཏེ ཙ ཨ་ཏྟ་ཛཱི་ཝཱ ནཱ་མ ས་བྦ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི དི་ཊྛེ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཀ་ཙ་ཝ་ར་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཛཱི་ཝ སུ་ཉྙ་ཏཱ ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ. ‘‘ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཝི་མོ་ཀྑོ་ཏི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཝི་མུ་ཙྩ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝི་མོ་ཀྑོ་ཏི་པི ཡུ་ཛྫ་ཏི. ‘‘ནི་མི་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི ཝི་པ་ལླཱ་ས་དྷ་མྨེ་ཧི ནི་མྨི་ཏཱ་ནི ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟ སུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟ ཨ་ཏྟ་ནི་མི་ཏྟ ཛཱི་ཝ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི. ས་ཏྟ པུ་གྒ་ལ ཨི་ཏྠི པུ་རི་ས ཧ་ཏྠ པཱ་ད སཱི་ས གཱི་ཝཱ་དཱི་ནི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཙ. ཏ་ཏྠ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཁ་ཎི་ཀ དྷ་མྨ་ཏྟཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏཾ ས་ནྟ་ཏི གྷ་ནེ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཏྟཱ ཧི་ཡྻོ་པི སོ ཨེ་ཝ, ཨ་ཛྫ་པི སོ ཨེ་ཝཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ནི་ཙྩཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཀི་ལེ་ས་མ་ལེ་ཧི པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་སུ་བྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཏྟཱ ཨི་དཾ ཨི་ཊྛཾ, ཀ་ནྟཾ, མ་ནཱ་པཾ, པི་ཡ་རཱུ་པ, ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ སུ་བྷཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ. བྷ་ཡ་ཊྛེ་ན ཨ་ཁེ་མ་ཊྛེ་ན དུ་ཀྑཱ་ནཾ་པི ས་ཏཾ ཏཱ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཏྟཱ ཨི་དཾ སུ་ཁཾ, ནི་བྦྷ་ཡཾ, ཁེ་མཾ, སཱ་ཏ་རཱུ་པ, ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ སུ་ཁཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ སུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ. པ་ཙྩ་ཡཱ ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཀ་ཏྟཱ པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཝི་ནཱ ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཀ་རོ་ཏི, ཀ་ཐེ་ཏི, ཙི་ནྟེ་ཏི, ག་ནྟུཾ ཨི་ཙྪ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི, ཋཱ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ནྟོ ཏི་ཊྛ་ཏཱི, ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཏ་ཐཱ ས་ཏྟོ་ནཱ་མ ས་ཏྟཱ་ཧཾ་པི ཛཱི་ཝ་ཏི, མཱ་སཾ་པི ཛཱི་ཝ་ཏི, སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ་པི ཛཱི་ཝ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཛཱི་ཝཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཛཱི་ཝ་ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ. ན་ནུ ཙེ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨི་ཙྪཱ་ནཱ་མ ཏ་ཎྷཱ་ཝཱ་ཚ་ནྡོ ཝཱ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ. ཀ་ར་ཎ་ཉྩ ནཱ་མ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཀྲི་ཡཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཛ་རཱུ་པ་ཀ་ལཱ་པཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་སེ་སོ. ཨེ་ཝ་ཉྩ་ས་ཏི ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨི་དཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཝི་རུ་དྡྷཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི. ན ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ་ཏི ཙ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ན ཧི ཨ་ཏྟཱ་ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཏི ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ. ན ཙ ཀ་ཏྟཱ་ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཡོ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ. ཨི་དྷ པ་ན ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ པ་ཝ་ཏྟཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཙ ཀ་ཏྟཱ་ཏི ཙ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཏི ཙ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ ཧོ་ཏི. ‘‘ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ’’ཏི ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཏྭཱ. ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནི ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཉཱ་ཎེ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ སོ་ཀ་དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ.

‘‘ཏཾ ཏཾ གྷ་ན་ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ས་མཱུ་ཧ་ས་ནྟ་ཏི གྷ་ནཱ་དཱི་ནཾ བྷི་ནྡ་ན ཚི་ནྡ་ན་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཏྠ ས་མཱུ་ཧ་གྷ་ན་བྷི་ནྡ་ནཾ ཨཱ་དི་ཏོ དྷ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཉཱ་ཎ་ཀི་ཙྩཾ. ཏ་དཱ ཨ་ཏྟ་དི་ཊྛི ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཛཱི་ཝ་དི་ཊྛི ཙ ནཱ་མ སུ་ཁུ་མ་ཏ་རཱ ཨ་ཏྟ་དི་ཊྛི ཨེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. མ་གྒ་ཀྑ་ཎཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ་པི ས་བྦ་སོ ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ‘‘པ་ཎི་ཧི་ཏ་གུ་ཎ་སྶཱ’’ཏི པ་ཏྠི་ཏ་གུ་ཎ་སྶ.

‘‘པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘པ་ཏཱི’’ཏི ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘མུ་ཁཾ’’ཏི མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎཾ. པ་ཏི ཙ སོ མུ་ཁ་ཉྩཱ་ཏི པ་ཏི་མུ་ཁཾ. པ་ཏི་མུ་ཁ་མེ་ཝ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ནྟི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏཾ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ས་བྦ་ལོ་ཀི་ཡ་སཱི་ལཱ་ནི ནཱ་མ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཱ་ནི. ཏེ་སཾ མ་ཛ྄ཛྷེ. ‘‘ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཏྟཱ’’ཏི ཛེ་ཊྛ་ཀ་སཱི་ལ་ཏྟཱ. ‘‘ཏ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཝི་ན་ཡ་པ་ཉྙ་ཏྟི་སཱི་ལ་མེ་ཝ +. ‘‘ཡེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ’’ཏི ཨུ་དྡྷ་ཙྩ མུ་ཊྛ་སྶ་ཙྩཱ་དི དྷ་མྨཱ་ནཾ. ‘‘ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནི ནཱ་མཱ’’ཏི ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞཱ་ནི ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ལོ་ལཱ་ནི ནཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཏ་ད་ནུ་བ་ནྡྷཱ’’ཏི ཏཱ་ནི་ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨ་ནུ་ག་ཏཱ. ‘‘བུ་དྡྷ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛེ་ཧཱི’’ཏི བུ་དྡྷེ་ན་བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏེ་ཧི ནཱི་ཝཱ་རི་ཏེ་ཧི. ‘‘མི་ཙྪཱ་པ་ཡོ་གེ་ཧཱི’’ཏི ཨ་ཊྛ་ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ན་ཀ་མྨེ་ཧི ཙེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཨ་ནེ་ས་ན་ཀ་མྨེ་ཧི ཙ. ‘‘ཏི་ཝི་དྷ་ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠཱུ་ཧཱི’’ཏི པ་ཙྩ་ཡ་པྤ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ཉྩ, སཱ་མ་ནྟ་ཛ་པྤ་ན་ཉྩ, ཨི་རི་ཡཱ པ་ཐ ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཏི་ཝི་དྷེ་ཧི ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི. ཏི་ཝི་དྷེ་ཧི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ ཀ་མྨ་ཝི་དྷཱ་ནེ་ཧཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་རི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི པ་རི་སུ་དྡྷི. པ་རི་སུ་དྡྷི ཨེ་ཝ པཱ་རི་སུ་དྡྷི. ‘‘ས་མྨོ་ཧ་སྶཱ’’ཏི དྷཱ་ཏུ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་དཱི་སུ ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ན་སྶ. ‘‘གེ་དྷ་སྶཱ’’ཏི ས་མྨོ་ཧ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ བྷ་ཏྟ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ ཀ་སྶ་ཝི་ཡ གེ་དྷ་སྶ, ཨ་བྷི་ཀ་ངྑ་སྶ. ‘‘མ་ད་སྶཱ’’ཏི ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཱ དི་མཱུ་ལ་ཀ་སྶ མཱ་ན་མ་ད་སྶ. ‘‘པ་མཱ་ད་སྶཱ’’ཏི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ པ་མཱ་ད་སྶ མུ་ཊྛ་སྶ་ཙྩ་སྶ. ཏཾ ཏཾ པ་ཡོ་ཛ་ན མ་རི་ཡཱ་དོ ནཱ་མ ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ ཏཱ་ཝ སཱི་ཏ་པྤ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་དི་ཀོ པ་ཡོ་ཛ་ན་མ་རི་ཡཱ་དོ. ‘‘མ་རི་ཡཱ་དོ’’ཏི ཙ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝཱ་ཏི པ་དེ་ན ད་སྶི་ཏོ སཱི་ཏ་པྤ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་དི་ཀོ ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་ཡོ་ཛ་ན པ་རི་ཙྪེ་དོ. སོ ཙ ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ ས་མྨོ་ཧཱ་དི་ཀེ སཱ་ཝ་ཛྫ་པ་ཀྑེ ཨ་པ་ཏ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཋ་པི་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་མྨོ་ཧ་སྶ གེ་དྷ་སྶ མ་ད་སྶ པ་མཱ་ད་སྶ པ་ཧཱ་ན་ཏྠཾ’’ཏི. ཨེ་ས་ན་ཡོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་སུ་པི. ཨེ་ཏེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནཱ་པཱ་ཋེ་སུ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ད་སྶི་ཏོ. ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ སཱི་ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཎྷ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ སཱི་ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི. ན ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི ས་མྨོ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ གེ་དྷ་ཏྠཱ་ཡ མ་ད་ཏྠཱ་ཡ པ་མཱ་ད་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཝ་ཉྩ་ས་ཏི, ཡཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟ་སྶ ས་མྨོ་ཧ་གེ་དྷ་མ་ད་པྤ་མཱ་དཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏ་རཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི.

‘‘པ་ཙྩ་ཏྟ་ས་བྷཱ་ཝོ’’ཏི པ་ཙྩེ་ཀ་ས་བྷཱ་ཝོ. ‘‘ཀཱ་རི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ’’ཏི ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཀཱ་རི་ཡཾ. ཨཱ་ས་ནྣ་པྥ་ལཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་གྒི་སྶ་དྷཱུ་མོ་ཝི་ཡཱ’’ཏི. ཨཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་གྒི་ཀཱ་ར་ཀོ ཝི་ཡ. པ་ཛྫ་ཏི ག་ཙྪ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཕ་ལཾ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི པ་དཾ. ཏི་ཊྛ་ཏི ཕ་ལཾ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཋཱ་ནཾ. ཨུ་བྷ་ཡཾ་པི ཀཱ་ར་ཎ པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཨེ་ཝ. ཏེ་ན ཨ་ཏི་སྶ་ཡ་ཏྠོ་པི སི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ར་ཎཾ’’ཏི. ‘‘ས་དྡྷིཾ ས་ཉྙཱ ཙི་ཏྟ ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ཧཱི’’ཏི དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཧཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. དི་ཊྛི་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ན ས་ཉྙཱ ཙི་ཏྟ ཝི་པ་ལླཱ་སཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ‘‘སཱ་ས་ན དྷ་མྨེ’’ཏི ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ སུ་ཏྟ་ནྟཱ་དི་ཀེ སུ་ཉྙ་ཏ དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟེ དེ་ས་ནཱ་དྷ་མྨེ. ‘‘དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏོ’’ཏི ཏཱ་དི་སཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ དེ་ས་ཀེ ས་ཏྠ་རི ཙ དེ་སི་ཏེ དྷ་མྨེ ཙ ས་དྡྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ས་ཙྩ་མེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཧ, ཨ་ཧཾ པ་ན ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ,ཏི ག་ཎྷཱ་མི, མི་ཙྪཱ་ཝ་ཏཱ་ཡཾ མ་མ་གཱ་ཧོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟོ་པི དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ན ཝ་ད་ཏི. དི་ཊྛི་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨེ་ཝ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨི་ད་མྤ་ན ད་ལ༹ྷ་གྒཱ་ཧ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་མ་ཏྟཾ ཨེ་ཝ. ན ཨ་ཏྟ་ད་སྶ་ན ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནཾ. ཏཾ པ་ན དྷ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཉྙཱ་ཎེ སི་དྡྷེ ཨེ་ཝ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་དྷཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. ཀ་སྨཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་སྭེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟ་ཡཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཨ་ནྟེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཉྙཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཀི་ཙྩ་སྶ སི་དྡྷ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པ་ཉྩ་དྷཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ས་ན་ཡོ. ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ས་ཡོ, ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ལ་ཀྑ་ཎ ར་སཱ་དཱི་ཧི པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ. པ་རི་གྒ་ཧ་ཎེ ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ་པི ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་མྨེ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ པ་སྶི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཙ. ཏ་ཐཱ་ཧི ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ཀ་ལཱ་པ་ཝ་སེ་ན སཾ་ཁི་པི་ཏྭཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་སྶ་ཙཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ཛཱི་ཝཱ་དི་ཀ་སྶ. སོ ཀ་རོ་ཏི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་མྨཾ. སོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི བྷ་ཝ་ནྟ་རཾ པ་ཏྭཱ ཏ་བྦི་པཱ་ཀཾ. སཾ་ས་ར་ཏི བྷ་ཝ་ཏོ བྷ་ཝཾ. ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏི ཀ་མྨ་ཝེ་གེ་ན ཁི་ཏྟོ. སུ་དྡྷེ ནཱ་མེ ཨེ་ཝ ཝཱ རཱུ་པེ ཨེ་ཝ ཝཱ ཨཱི་ཧཱ་བྱཱ་པཱ་རཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པུ་གྒ་ལ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀྲི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ས་ཉྙི་ཏཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ‘‘ཨ་ཏྟཱ་ཏི པ་ཝ་ཏྟཱ དི་ཊྛཱི’’ཏི ཀཱ་ར་ཀ དི་ཊྛི. ‘‘ཏ་ད་ཏྠཱ བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ས་ཏྟོ, པུ་གྒ་ལོ, ཏི་ཨཱ་དི ཝོ་ཧཱ་ར་སྶ ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་བྷཱུ་ཏོ ས་ཏྟ་པུ་གྒ་ལཱ་དི་ཀོ་པི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྠི་ཡེ་ཝ. ནོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ད་ལ༹ྷཾ ཧ་ད་ཡེ ས་ནྣི་དྷཱ་ན་ཀ་ར་ཎ ཝ་སེ་ན. ‘‘ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ན་ཉྩཱ’’ཏི ཝོ་ཧཱ་ར པ་ཉྙ་ཏྟི་མ་ཏྟེ ཨ་ཊྛ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ས་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.

‘‘ཀ་མྨ་ཙི་ཏྟོ་ཏུ་ཀཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་ཀཱ་རོ ས་ནྡྷི ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་མོ. ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཨུ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནུ་རཱུ་པཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ སཱ་མ་གྒཱི་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ‘‘ཨ་ཉྙ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཉྙེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་སྶ. ‘‘ཧེ་ཏུ་ས་མྦྷཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧཱི’’ཏི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ ས་མྦྷཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི. ཛ་ན་ཀ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ. པ་རི་ཝཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་མྦྷཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ. ‘‘ཀ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི ཀ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ. ‘‘ཝི་པཱ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི ཝི་པཱ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ. ཨེ་ཀ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་རེ སཾ་ས་ར་ནྟ་སྶ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ་པི ཨ་ཏྠི ནཱ་མ་ཀཱ་ཡོ་པི ཨ་ཏྠི. ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི་ས་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. དྭེ ཙ ཀཱ་ཡཱ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རེ སཾ་ས་ར་ནྟ་སྶ ཨེ་ཀ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟེ སཾ་ས་ར་ནྟ་སྶ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ ཨེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ ཨེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀོ་ས་ཏྟོ་ཏི ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་རཱུ་པེ སཾ་ས་ར་ནྟ་སྶ ནཱ་མ ཀཱ་ཡོ ཨེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ ཨེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀོ ས་ཏྟོ་ཏི ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. ‘‘ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཙ པ་ཉྙ་ཏྟི་མ་ཏྟཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ་སུ ཙ ཀཱ་ཡེ་སུ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡེ ཙུ་ཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ན་ནྟ་ར པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྨིཾ བྷ་ཝེ ཨེ་ཀ་མེ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཙུ་ཏི་ཀཱ་ལེ བྷི་ཛྫ་ཏི. རཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏི ཚི་ཛྫ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་རཱུ་པེ་ན ས་ཧ པ་ཙྩ་ཡ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཏཱ པ་བ་ནྡྷོ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ནཱ་མ ཀཱ་ཡེ པ་ན ཙུ་ཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ཨ་ཏྠི. ཙུ་ཏི་ཀཱ་ལེ་པི ནཱ་མ་ས་ནྟ་ཏི ན ཚི་ཛྫ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི ནཱ་མེ་ན ས་ཧ པ་ཙྩ་ཡ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཏཱ པ་བ་ནྡྷོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད ཀུ་ས་ལོ བྷི་ཀྑུ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཉྙཱ་ཎེ ཋ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་བྷ་ཝེ ཨེ་ཀ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ པ་ཝ་ཏྟིཾ པ་སྶ་ནྟོ ས་ཏྟཾ ནཱ་མ ན པ་སྶ་ཏི. པུ་གྒ་ལཾ ནཱ་མ ན པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཧ་ནྟི་པི ན པ་སྶ་ཏི. པ་རོ་ཏི་པི ན པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཧཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི་པི ན པ་སྶ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ་བྷ་ཝེ ཨ་སྨཱི་ཏི་པི ན པ་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་སུ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི་པི ན པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ས་ངྑཱ་ར པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝ་ནྟ་རེ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ནཱ་མ་རཱུ་པ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ པ་ར་མྤ་རཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་ཙྪེ་ད་པྤ་ཝ་ཏྟི་མེ་ཝ པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྨིཾ་བྷ་ཝེ པ་ཝ་ཏྟིཾ པ་སྶ་ནྟེ ས་ཏི, ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ་སཾ་སཱ་རེ ཨ་ན་ནྟེ་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཏ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི དི་ཊྛཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི ཏ་ཏྠ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ, ཏ་ཏྠ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱ་ཏི. ཏ་དཱ ཏ་སྶ སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷཱ ཀ་ངྑཱ པ་ཧཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ‘‘ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་རེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷཱ ཀ་ངྑཱ་ཏི. ཨ་ཧོ་སིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ. ན ནུ ཁོ ཨ་ཧོ་སིཾ. ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧོ་སིཾ. ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧོ་སིཾ. ཀིཾ ཧུ་ཏྭཱ ཀིཾ ཨ་ཧོ་སིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ པུ་བྦ་ནྟེ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཀ་ངྑཱ་ཝུ་ཏྟཱ. བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ. ན ནུ ཁོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི. ཀིཾ ནུ ཁོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི. ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི. ཀིཾ ཧུ་ཏྭཱ ཀིཾ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་ར་ནྟེ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཀ་ངྑཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ཧཾ ནུ ཁོ སྨི. ནོ ནུ ཁོ སྨི. ཀི་ནྣུ ཁོ སྨི. ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ སྨི. ཨ་ཧཾ ནུ ཁོ ས་ཏྟོ ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ. སོ ཀུ་ཧིཾ གཱ་མཱི བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཚ་བྦི་དྷཱ ཀ་ངྑཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨི་མཱ སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷཱ ཀ་ངྑཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཧོ་སིཾ ནུ ཁོ, ན ནུ ཁོ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ད་དྭ་ཡེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠི ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝེ ཀ་ངྑ་ཏི. ས་ཙེ ཨ་ཏྠི, ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི ཀ་ངྑ་ཏི. ཀེ་ན་ཙི ཧེ་ཏུ་ནཱ པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཝཱ ཨ་ཧོ་སིཾ. ཀེ་ན་ཙི ཨི་དྡྷི་མ་ནྟེ་ན ཝཱ ནི་མྨི་ཏོ ཨ་ཧོ་སིཾ. ཨ་ཧེ་ཏུ ཨ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝཱ ཨ་ནི་མྨི་ཏོ ཝཱ ས་ཡཾ་ཛཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་དི ཏེ་སུ་པ་ཀཱ་རེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཨ་ཧོ་སིཾ. ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧོ་སིཾ. ཨ་པཱ་ད་ཀོ་ཝཱ ཨ་ཧོ་སིཾ. དྭི་པཱ་ད་ཀོ ཝཱ. ཙ་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀོ་ཝཱ. བ་ཧུ་པྤཱ་ད་ཀོ་ཝཱ. རཱུ་པཱི་ཝཱ. ཨ་རཱུ་པཱི་ཝཱ. ས་ཉྙཱི་ཝཱ. ཨ་ས་ཉྙཱི་ཝཱ ཨི་ཙྩཱ་དི. ཨ་ཐ ཏེ་སུ ཨ་པཱ་ད་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨ་ཧཾ ཨ་ཧོ་སིཾ. ཀིཾ ཧུ་ཏྭཱ ཀིཾ ཨ་ཧོ་སིཾ. པ་ཐ་མ་བྷ་ཝེ ཀིཾ ཧུ་ཏྭཱ དུ་ཏཱི་ཡ བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ཀིཾ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི ཨི་དཾ བྷ་ཝ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ས་ན་ཡོ ཨ་པ་ར་ནྟེ་པི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ‘‘ཨ་ཧཾ ནུ ཁོ སྨི, ནོ ནུ ཁོ སྨཱི’’ཏི ཡ་ཐཱ ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠུ ཝི་བྷ་ངྒེ ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏེ་སུ. ས་ཏ་སྨཱི་ཏི ཧོ་ཏི. སཱི་ཏ་སྨཱི་ཏི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ས་ཏ་སྨཱི’’ཏི ཨ་ཧཾ ས་སྶ་ཏོ ཝཱ བྷ་ཝཱ་མི. ‘‘སཱི་ཏ་སྨཱི’’ཏི ཨ་ཧཾ ཨུ་ཙྪི་ནྣོ་ཝཱ བྷ་ཝཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ ཙ. ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཁོ ཨེ་ཀོ ཨ་ནྟོ. ན་ཏྠཱི་ཏི ཁོ དུ་ཏཱི་ཡོ ཨ་ནྟོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཱ་མ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ་སུ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏྠི. ‘‘ན་ཏྠཱི’’ཏི ཏ་ཐཱ ན་ཏྠི, ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི. ན ཧོ་ཏི པ་ར་མྨ་ར་ཎཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱ ཨི་དྷཱ་པི ཨ་ཧཾ ནུ ཁོ སྨི. ནོ ནུ ཁོ སྨཱི་ཏི ཀ་ངྑ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཧཾ ནུ ཁོ་སྨཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་ཧཾ ནཱ་མ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ་སུ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཨ་སྨི ནུ ཁོ, མ་མ ཨ་ཏྟཱ་ནཱ་མ ས་སྶ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ནོ ནུ ཁོ སྨཱི’’ཏི ཏ་ཐཱ ནོ ཨ་སྨི ནུ ཁོ. མ་མ ཨ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ ན་ཏྠི ནུ ཁོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ་སཱུ’’ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་པི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ སྨཱི’’ཏི ཨ་ཧཾ ནཱ་མ ས་ནྟོ ཛཱ་ཏོ ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་སྨི. ཀེ་ན་ཙི ཧེ་ཏུ་ནཱ པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཝཱ ཨ་སྨི ནུ ཁོ. ཀེ་ན་ཙི ཨི་དྡྷི་མ་ནྟེ་ན ཝཱ ནི་མྨི་ཏོ བྷ་ཝཱ་མི ནུ ཁོ. ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཧེ་ཏུ ཨ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནི་མྨི་ཏོ ཝཱ ས་ཡཾ ནུ ཁོ བྷ་ཝཱ་མི ནུ ཁོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ སྨཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་པ་དཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ཧཾ ནུ ཁོ ཀིཾ གོ་ཏྟོ བྷ་ཝཱ་མི. གོ་ཏ་མ་གོ་ཏྟོ ཝཱ ཝཱ་སེ་ཊྛ གོ་ཏྟོ ཝཱ ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་དི ཀ་པྤ་ཀཱ་ལེ ཏཱ་ནི གོ་ཏྟཱ་ནི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་མྦྷེ་དཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏེ་སུ ཀ་ངྑ་ནྟོ ཀ་ངྑ་ཏི་ཡེ་ཝ. ‘‘ཨ་ཧཾ ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨ་ཧཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀུ་ཏོ་བྷ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ ཨ་སྨི. ‘‘སོ་ཀུ་ཧིཾ་གཱ་མཱི བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སོ ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ བྷ་ཝེ ཀུ་ཧིཾ གཱ་མི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཀ་ངྑ་ཏི. ‘‘ཀ་ངྑཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཀྐ་མོ’’ཏི སོ བྷི་ཀྑུ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དི་ཀཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཧེ་ཏུ པ་ཉྩ་ཀཾ པ་སྶ་ནྟོ ཏ་སྨིཾ་བྷ་ཝེ ས་བྦཾ་པི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ པ་སྶ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ནྟོ ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཧཾ ནཱ་མ ཀོ་ཙི ཨ་ཏྠི, ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ཏཱི་ཏ ཝི་ས་ཡཱ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཀ་ངྑཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. དྷ་མྨ མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀ་ངྑཱ ཝ་ཏྠུ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཀ་ངྑཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི. ན་ནུ ཏ་ཐཱ པ་སྶ་ནྟ་སྶ་པི ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ སྨི, ཀིཾ ཧུ་ཏྭཱ ཀིཾ ཨ་ཧོ་སིཾ ནུ ཁོ་ཏི ཨ་ཡཾ ཀ་ངྑཱ ཨ་ཏྠི་ཡེ་ཝ. ཏ་ཐཱ པ་སྶ་ནྟོ་པི ཧི ཝི་ནཱ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏེ བྷ་ཝེ ཨ་ཧཾ དྭི་པཱ་ད་ཀོ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི་ཝཱ ཙ་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀོ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི ཝཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་སུ་ཀ་བྷ་ཝེ ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏི ཝཱ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཝུ་ཙྩ་ཏེ. སཱ པ་ན ཀ་ངྑཱ དྷ་མྨ མ་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི ད་སྶ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀ ཀ་ངྑཱ ན ཧོ་ཏི. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ པ་ཊི་རཱུ་པི་ཀཱ ཨེ་ཝ. སཱ ཧི ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ་པི ལ་བྦྷ་ཏི ཡེ་ཝཱ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཕ་ལ་པ་ཉྩ་ཀཾ པ་སྶ་ནྟོ ཨ་པ་ར་ནྟེ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ ཀ་ངྑཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཕ་ལ་པ་ཉྩ་ཀ་ཉྩ ཧེ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཀ་ཉྩ པ་སྶ་ནྟོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཀ་ངྑཱ ཚ་ཀྐཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི. སེ་སཾ ས་བྦཾ པུ་བྦ་ནྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཀ་ངྑཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནེ པ་ན པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པྤ་ཊི་ལོ་མཾ པ་སྶ་ནྟོ དེ་ས་ནཱ དྷ་མྨེ ཙ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར དྷ་མྨེ་སུ ཙ ཀ་ངྑཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི. དྷ་མྨེ ཀ་ངྑཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ནེ་ན ས་ཧེ་ཝ དེ་སེ་ནྟེ ས་ཏྠ་རི ཙ, ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ནྣེ ས་ངྒྷེ ཙ, ཏཱི་སུ སི་ཀྑཱ་སུ ཙ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ པུ་བྦ་ནྟེ ཙ, ཨ་པ་ར་ནྟེ ཙ, པུ་བྦ་ནྟཱ པ་ར་ནྟེ་སུ ཙ, པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དེ་ན ས་ཧ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙ ས་བྦཾ ཀ་ངྑཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་བྷཱ་ཝ དྷ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཙཱ’’ཏི པ་ཙྩ་ཡ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཝ་སེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ར་མྤ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཙ. དྷ་མྨ་སུ དྷ་མྨ་ཏཱ ནཱ་མ དེ་ས་ནཱ དྷ་མྨ་སྶ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏ་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ནྡ་ར དྷ་མྨ་ཏཱ. ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་དྷ་མྨ་ཏཱ. བུ་དྡྷ་སུ་བུ་དྡྷ་ཏཱ ནཱ་མ ཏཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷ་ཏཱ.

པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཱ་ནཾ དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནཾ ནཱ་མ ཧེ་ཊྛཱ དྷ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཙ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་མྨཾ པ་ན ཨ་ནུ་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནཾ ས་ལླི་ཁ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཀ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ནུ་ས་ཡ ས་མཱུ་ཧ་ན་ན་ཏྠ་ཉྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཏ་ཏྠ པ་ནཱ’’ཏི ཏ་སྨིཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ མ་གྒེ པ་ན. ཝི་བྷ་ཏྟེ་སཱུ་ཏི པཱ་ཋ་སེ་སོ. ‘‘ཡ་སྶཱ’’ཏི ཡོ་གཱི པུ་གྒ་ལ་སྶ. ‘‘ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ་ཝཱ’’ཏི ཡཾ དཱུ་རེ པ་ཝ་ཏྟཾ རཱུ་པཾ ཝཱ, ས་ནྟི་ཀེ པ་ཝ་ཏྟཾ རཱུ་པཾ་ཝཱ་ཏི པཱ་ཋ་སེ་སོ. ‘‘ཏ་ད་ཏྠ་སྶ པ་ནཱ’’ཏི ས་མྨ་སི་ཏ་དྷ་མྨུ་དྡྷཱ་ར་ཏྠ་སྶ. ‘‘ཉཱ་ཎེ་ན ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ’’ཏི དྷ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཉྙཱ་ཎེ་ན སུ་ཊྛུ་ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ཡཾ ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཏཾ ཏཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. པུ་ན ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧི་ཏ་སྶ རཱུ་པ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སཱ ཙ ཀྲི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ན་སྶ་ནྟཱི’’ཏི བྷི་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ‘‘ཝི་ཏྠ་མྦྷ་ན ཀྲི་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་ཝི་དྷེ་ན ཐ་མྦྷ་ནཾ ཝི་ཏྠ་མྦྷ་ནཾ. ནཱ་ནཱ་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁ་ཝ་སེ་ན ཐ་མྦྷ་ནཾ ཝ་ཧ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨི་མཱ་ས་ཉྩཱ’’ཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་ཉྩ. ཝི་སུཾ ཝི་སུ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏཱ་སཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཉྩ ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ་སུ ག་ཧ་ཎཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་པཱ་དཱི་ནཾ’’ཏི. ཨཱ་པཱ་དཱི་ནཾ སེ་ས་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ནྟ་ཏི་ཡཱ ས་རཱི་རཱ་ནི ས་ནྟ་ཏི ས་རཱི་རཱ་ནི. ‘‘ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ’’ཏི རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཏི པ་རི་ཝ་ཏྟི ནཱ་མ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ ས་མི་ཉྫ་ནྟ་སྶ པ་སཱ་རེ་ནྟ་སྶཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་རི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ. ‘‘སེ་ས་ཁ་ནྡྷེ་སུ་པི ཏཾ ཏཾ ས་ནྟ་ཏི ནཱ་ན་ཏྟཾ’’ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷེ ཏཱ་ཝ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡི་ཀ་སུ་ཁ་ས་ནྟ་ཏི དུ་ཀྑ་ས་ནྟ་ཏཱི་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟཾ. ཙི་ཏྟེ སོ་མ་ན་སྶ དོ་མ་ན་སྶ ས་ནྟ་ཏཱི་ནཾ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ ས་ནྟ་ཏི པ་ན ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཡ་དཱ ཙི་ཏྟེ སོ་མ་ན་སྶ དོ་མ་ན་སྶཱ་ནི ན ས་ནྡི་སྶ་ནྟི, ཏ་དཱ ཨི་དཱ་ནི ཨུ་པེ་ཀྑཱ མེ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝཱ, ཡ་དཱ ཏཱ་ནི ས་ནྡི་སྶ་ནྟི, ཏ་དཱ སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ས་མྨ་སི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷེ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ས་དྡ་ས་ཉྙཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ རཱུ་པ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ས་དྡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན, ནཱ་ནཱ་ཝི་ཏ་ཀྐ ཝི་ཙཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན, ལོ་བྷཱ་ལོ་བྷ དོ་སཱ་དོ་ས མོ་ཧཱ་མོ་ཧཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷེ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ, ཀུ་ས་ལཱ ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན ས་ནྟ་ཏི ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝི་སྶཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ད་ཏྠཾ ཝི་ཝ་ར་ཏི ‘‘ཨེ་ཏཾ མེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཡོ་ཝི་སྶཱ་སཱ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་སྶཱ་སོ, མཱ་ན་ཝི་སྶཱ་སོ, དི་ཊྛི་ཝི་སྶཱ་སོ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏཾ མ་མཱ་ཏི ཏ་ཎྷཱ་ཝི་སྶཱ་སོ. ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི མཱ་ན་ཝི་སྶཱ་སོ. ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི དི་ཊྛི་ཝི་སྶཱ་སོ. ‘‘པ་རི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ་སུ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཧ་ར་ཏི ཝ་ཧ་ཏི. ‘‘པ་ར་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི པ་དྷཱ་ན་ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་སཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘པ་རི་གྒ་ཧི་ཏོ’’ཏི ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི དི་ཊྛི་པ་རི་གྒ་ཧེ་ན པ་རི་གྒ་ཧི་ཏོ. ཏ་ཡོ ཧི པ་རི་གྒ་ཧཱ ཏ་ཎྷཱ པ་རི་གྒ་ཧོ, མཱ་ན་པ་རི་གྒ་ཧོ, དི་ཊྛི་པ་རི་གྒ་ཧོ་ཏི. ཝ་སེ ས་བྦ་སོ ཝ་ཏྟ་ནྟོ ནཱ་མ ཀེ་ཝ་ལཾ ཝ་སཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཀོ ཨེ་ཝ སི་ཡཱ, ན པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཀོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ཧཱི’’ཏི ས་བྦ་ས་ངྒ་ཧེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཀ་མྨཱ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི. ‘‘ཏ་ཐཱ་པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ར་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་མི་བྷཱ་ཝོ ན་ཏྠི. ཡ་སྨི་ཉྩ སཱ་མི་བྷཱ་ཝོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨིཾ རཱུ་པཱ་དི་ཀེ དྷ་མྨེ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སཱ་མི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་སོ མ་མ ཨ་ཏྟཱ་ཏི པ་རི་གྒ་ཧོ ནཱ་མ མི་ཙྪཱ ཨེ་ཝ. ཏ་ཐཱ ཡོ ཙ ཁ་ཎི་ཀ དྷ་མྨོ ཧོ་ཏི, ཁ་ཎེ ཁ་ཎེ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཏཾ རཱུ་པཱ་དི་ཀཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ པ་རི་གྒ་ཧོ་པི མི་ཙྪཱ ཨེ་ཝ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘མི་ཙྪཱ ཨེ་ཝཱ’’ཏི པ་ར་མ་ཏྠ ས་ཙྩཾ པ་ཏྭཱ མི་ཙྪཱ ཨེ་ཝ. ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘སུ་ཁཾ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏཱི’’ཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་སུ་ཁ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སི་ཀ སུ་ཁ་ཉྩ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏི. ཝི་ནཱ་སེ་ཏི. ‘‘ནཱ་ནཱ་དུ་ཀྑཾ ཛ་ནེ་ཏཱི’’ཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་དུ་ཀྑ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སི་ཀ དུ་ཀྑ་ཉྩ ཛ་ནེ་ཏི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. ‘‘ཨི་ད་ཉྩ རཱུ་པཾ ཨེ་དི་ས་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི. མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟཾ མ་ནུ་སྶ སུ་ཁཾ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏི, ཛི་ཎྞ་བྷི་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པེ་ཏི, ནཱ་ནཱ་དུ་ཀྑཾ ཛ་ནེ་ཏི. ས་ཡཾ ཨ་པཱ་ཡ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཨ་པཱ་ཡ དུ་ཀྑཾ ཛ་ནེ་ཏི. ཏ་ཐཱ དེ་ཝ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ས་ཀྐ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ བྲ་ཧྨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏཱ་ན་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ ཀི་ཙྩེ་ཧི ཡ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟཾ སུ་ཁཾ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏི, ནཱ་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཀི་ཙྩེ་ཧི ནཱ་ནཱ་དུ་ཀྑཾ ཛ་ནེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨི་ད་ཉྩ རཱུ་པཾ ཨེ་དི་ས་མེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་རོ་ནཱ་མ ཐཱ་མ་བ་ལ་ཝི་སེ་སོ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཐཱ་མ་བ་ལ་ཝི་སེ་སེ་ན ས་མྤ་ནྣཾ ཝ་ཏྠུཾ་པི ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ‘‘ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ སཱ་རོ ཨེ་ཝ སཱ་ར་ཀཾ, ན སཱ་ར་ཀཾ ཨ་སཱ་ར་ཀ་ནྟི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘རཱུ་པཾ པ་ན ས་ཡཾ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ སཱ་རོ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་སཱ་རོ ཛཱི་ཝ་སཱ་རོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ཏྠི སཱ་རོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་སཱ་ར་ཀ་ནྟི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ན ཙ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན སཱ་རེ་ན ཡུ་ཏྟཾ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྟ་སཱ་རེ་ན ཛཱི་ཝ་སཱ་རེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ པུ་རི་མོ ཨ་ཏྠོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ. པ་ཙྪི་མོ རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ རཱུ་པཾ, རཱུ་པ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ཏེ་ན ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཨ་སཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨ་སཱ་ར་ཡུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ་ཏི ཙ. ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ་པི ན ཨ་ཏྟཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ན་ཏྠི ཨ་ཏྟཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཝཱ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཙ དྭི་དྷཱ ཨ་ཏྠོ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ‘‘ཡ་ཉྩཱ’’ཏི ཡ་ཉྩ རཱུ་པཾ. ‘‘པཱི་ལེ༹་ཏཱི’’ཏི ཏཾ ས་མ་ངྒཱི པུ་གྒ་ལཾ པཱི་ལེ༹་ཏི. ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ན་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ སི་དྡྷེ དུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝོ་པི སི་དྡྷོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཏི་ཎྞཾ ཝ་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་དྡྷཱ་བྷེ་དོ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ’’ཏི པ་ཐ་མ་ཝ་ཡེ པ་ཝ་ཏྟཾ རཱུ་པཾ དུ་ཏཱི་ཡ་ཝ་ཡཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, པ་ཐ་མ་ཝ་ཡེ ཨེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་དྡྷཱ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་བྷེ་དོ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ‘‘ས་བྷཱ་གེ་ཀ་ས་ནྟཱ་ན་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ས་བྷཱ་གཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ག་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ས་ནྟ་ཏི ས་བྷཱ་གེ་ཀ་ས་ནྟ་ཏི. ‘‘ས་བྷཱ་གཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ’’ཏི ཙ ཙི་ཏྟ་ཛེ་སུ་ཏཱ་ཝ ནི་ར་ནྟ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ན ལོ་བྷ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ས་བྷཱ་ག་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ནཱ་མ. ཏ་ཐཱ ནཱ་མ དྷ་མྨཱ ཙ. ཨེ་ཝཾ དོ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ་པི. ཨུ་ཏུ་ཛེ་སུ ནི་ར་ནྟ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ན སཱི་ཏ་ཨུ་ཏུ་ནཱ ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ས་བྷཱ་ག་རཱུ་པ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ. ཏ་ཐཱ ཨུ་ཎྷ་ཨུ་ཏུ་ནཱ ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ. ཨེ་ས་ན་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཛེ་སུ་པཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྷཱ་གེ་ཀ་ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན. ‘‘ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ’’ཏི ཉཱ་ཎེ་ན ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ. ‘‘ཨ་དྡྷཱ་ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན ས་མྨ་ས་ནཾ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁ་ཡ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི པ་དེ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཏི ཝི་བྷཱ་ག་ན་ཡོ སུ་ཊྛུ ད་སྶི་ཏོ་ཏི. ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎ ད་སྶ་ན་མེ་ཝ པ་དྷཱ་ནཾ’’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཉཱ་ཎེ་པི ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་ཉྙཱ་ཎེ་པི བྷ་ངྒ་ཉྙཱ་ཎེ་པི ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎ ད་སྶ་ན་མེ་ཝ པ་དྷཱ་ནཾ. བྷ་ཡ་ཉྙཱ་ཎེ ཙ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྙཱ་ཎེ ཙ ནི་བྦི་དཱ་ཉཱ་ཎེ ཙ དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎ ད་སྶ་ནཾ པ་དྷཱ་ནཾ. ཨུ་པ་རི ཙ་ཏཱུ་སུ ཉཱ་ཎེ་སུ ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ ད་སྶ་ནཾ པ་དྷཱ་ན་ནྟི. ‘‘ས་མུ་དི་ཏེ་སཱུ’’ཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ས་ཧཱ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མུ་པྤ་ནྣེ་སུ. ཨི་ད་ཉྩ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡོ. ཏ་ཎྷཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན ས་མུ་ད་ཡོ. ཨཱ་ཧཱ་ར ས་མུ་ད་ཡཱ རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི པཱ་ལི༹་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པྤ་ཧཱི་ན ཝ་སེ་ནཱ་ཏི པཱ་ལི༹་པ་དེ པ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཏ་ཎྷཱ དི་ཊྛཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཊྛེ་ན ས་ནྟཱ་ནེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏཱ ཨེ་ཝ པ་མཱ་ཎ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ‘‘ས་མུ་དེ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་དེ་ནྟི. ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཨེ་ནྟི. ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་བྷ་ཝ་བྷཱ་ཝེ་ན པཱ་ཏུ་བྦྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡཱ་ཝ་མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ‘‘པ་ས་ཝ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནཱ ས་ཝ་ནྟི, པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ས་ནྡ་ནྟི. ‘‘ཏེ་སུ པ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཏ་ཎྷུ་པཱ་དཱ་ན ཀ་མྨེ་སུ. ‘‘ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི ཏ་སྨིཾ་བྷ་ཝེ ཨེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཏ་སྨིཾ བྷ་ཝེ ནི་རོ་དྷོ ནཱ་མ བྷ་ཝ་ནྟ་རེ པུ་ན ཨ་ནུ་པྤཱ་དོ ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བྷ་ཝ་ནྟ་རེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཏཾ ས་ནྟ་ཏི་ཡཾ’’ཏི ཏ་སྨིཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ བྷ་ཝེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘པུ་ན ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ས་ངྑཱ་ཏཾ ནི་རོ་དྷཾ’’ཏི ས་ནྟ་ཏི ནི་རོ་དྷོ ནཱ་མ ཝུ་ཏྟོ. ན ནི་བྦཱ་ན ནི་རོ་དྷོ. ཨེ་ཏཱ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ ས་ཏི, བྷ་ཝ་ནྟ་རེ ཨུ་པྤ་ཛྫཱི་སྶ་ནྟི ཡེ་ཝཱ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟ ས་ནྟ་ཏཱི་སུ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ས་བྦ་པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཁ་ཎི་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟོ ‘‘ཡ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟ ས་ནྟ་ཏི་ཡོ ཝཱ ཚི་ཛྫ་ནྟི བྷི་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཙཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཨུ་ད་ཡོ ནཱ་མ, ཀ་ཏ་མོ ཝ་ཡོ ནཱ་མ, ཀ་ཐ་ཉྩ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ པ་སྶ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཏ་མོ ཁ་ནྡྷོ’’ཏི ཏ་མོ་རཱ་སི. ‘‘ཝེ་ཏཱི’’ཏི ཝི་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ནྟ་ར དྷཱ་ཡ་ཏི.‘‘ཨུ་ད་ཡོ’’ཏི ཨུ་པྤཱ་དོ ཙེ་ཝ ཝ་ཌྜྷི ཙ. ‘‘ཝ་ཡོ’’ཏི ཝི་ག་མ་ནཾ, ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ. ‘‘ནཱ་ནཱ་པ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན་ཝཱ’’ཏི ས་མི་ཉྫ་ན་པྤ་སཱ་ར་ཎཱ་དི ནཱ་ནཱ་པ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཝཱ. ཨུ་ད་ཡ་པ་ཀྑཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ས་ནྟ་ཏཱི་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨུ་ད་ཡ་ཏོ. ཝ་ཡ་པ་ཀྑཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ས་ནྟ་ཏཱི་ནཾ ཝ་ཡ་ཉྩ ཝ་ཡ་ཏོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ དྷ་མྨེ་ཧི ས་མྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟཾ་ཏི ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝི་པ་སྶ་ཀོ. ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ. དུ་ཝི་དྷོ་ཧི ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཏ་རུ་ཎ ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཙ ཨཱ་ར་དྡྷ ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཙ. ཏ་ཏྠ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ སུ་ཊྛུ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ དུ་བྦ་ལ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཏ་རུ་ཎ ཝི་པ་སྶ་ཀོ ནཱ་མ. ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ སུ་ཊྛུ པ་སྶ་ནྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་མྨེ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཏ ཙི་ཏྟོ བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ ནཱ་མ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.

[ཀ]

‘སུ་ཉྙཱ་གཱ་རེ པ་ཝི་ཊྛ་སྶ, ས་ནྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ;

ཨ་མཱ་ནུ་སཱི ར་ཏཱི ཧོ་ཏི, ས་མྨ དྷ་མྨཾ ཝི་པ་སྶ་ཏོ,ཏི ཙ.

[ཁ]

‘ཡོ ཙ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཛཱི་ཝེ, ཨ་པ་སྶཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ;

ཨེ་ཀཱ་ཧཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ སེ་ཡྻོ, པ་སྶ་ཏོ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ,ཏི ཙ.

ཨ་ཡ་མི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་པེ་ཙྩ ཀི་ལེ་སེ་ནྟི, མ་ལཱི་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ནྟཱི་ཏི ཝི་པ་སྶ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ. པ་རི་བ་ནྡྷ་ནྟི ནཱི་ཝཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི པ་རི་བ་ནྡྷ་ཀཱ་ཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀ དྷ་མྨཱ་ནཾ ནཱ་མཾ. ‘‘ས་རཱི་རོ་བྷཱ་སོ’’ཏི ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟོ ཨོ་བྷཱ་སོ. ‘‘པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ པཱི་ཏཱི’’ཏི ཁུ་དྡི་ཀཱ པཱི་ཏི, ཁ་ཎི་ཀཱ པཱི་ཏི, ཨོ་ཀྐ་ནྟི་ཀཱ པཱི་ཏི, ཨུ་བྦེ་གཱ པཱི་ཏི, ཕ་ར་ཎཱ པཱི་ཏཱི་ཏི. ‘‘དུ་ཝི་དྷཱ པ་སྶ་དྡྷཱི’’ཏི ཨ་ཏི་བ་ལ་ཝ་ནྟཱི ཀཱ་ཡ་པ་སྶ་དྡྷི་ཙེ་ཝ ཙི་ཏྟ་པ་སྶ་དྡྷི ཙ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་མྨེ ཨོ་ཀ་པྤ་ནཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ས་དྡྷཱ་ཨེ་ཝ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ ས་དྡྷཱ་དྷི་མོ་ཀྑོ. ‘‘ཝཱི་རི་ཡཾ’’ཏི ཏ་སྨིཾ ཀ་མྨེ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རཾ པ་གྒ་ཧི་ཏ་སཱི་སཾ ཝཱི་རི་ཡཾ. ‘‘སུ་ཁཾ’’ཏི ཙི་ཏྟ་སུ་ཁཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སོ་མ་ན་སྶཾ’’ཏི. ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ’’ཏི ཨི་ནྡ་ཝི་སྶ་ཊྛ་ཝ་ཛི་ར་ས་དི་སཾ བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ. ‘‘ས་ཏཱི’’ཏི ཏ་སྨིཾ ཀ་མྨེ ཨ་པྤ་མུ་ཊྛཱ ས་ཏི. ‘‘ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ’’ཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ལཱི་ནུ་དྡྷ་ཙྩཱ་དཱི་ཧི ཝི་ས་མ་ནྟེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟཱ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ. ‘‘ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནུ་པེ་ཀྑཱ’’ཏི ཝ་སི་བྷཱ་ཝ་པ་ཏྟཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ. ‘‘ཨཱ་ལ་ཡཾ’’ཏི ཏ་ཎྷཱ་ལ་ཡཾ. ‘‘ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ’’ཏི ཀ་རོ་ནྟཱི. ‘‘སུ་ཁུ་མཱ ཏ་ཎྷཱ’’ཏི ཀུ་ས་ལེ་ཧི མི་སྶ་ཀ་ཏྟཱ ཨི་དཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནྟི་པི ཛཱ་ནི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ སུ་ཁུ་མ་ཏ་ཎྷཱ. ‘‘ན ཝ་ཏ་མེ’’ཏི མ་མ ན ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦོ་ཝ་ཏཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཨ་སྶཱ་ད་ས་ཧི་ཏཱ’’ཏི ཨོ་བྷཱ་སཱ་དཱི་སུ ཨ་སྶཱ་ད་ཏ་ཎྷཱ ས་ཧི་ཏཱ. ‘‘ཨ་དྷི་མཱ་ན ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རཾ མ་ཉྙ་ནཱ་ཝ་སེ་ན. ‘‘ཏཱ་ཝ་དེ་ཝཱ’’ཏི ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ. ‘‘ནི་ཀཱ་མ་ནཱ་ཀཱ་རོ’’ཏི ཨི་ཙྪ་ནཱ་ཀཱ་རོ. ཨ་སྶཱ་ད་ནཱ་ཀཱ་རོ. ‘‘ནི་ཀཱ་མ་ན་སྶ་ཝ་ཏྠཱུ’’ཏི ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ ཝ་ཏྠུ. ‘‘ཨ་དྡྷཱ’’ཏི ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན. ‘‘ཧ་ནྡཱ’’ཏི ཙི་ཏྟ་ཝི་སྶ་ཊྛ་ཀ་ར་ཎེ ནི་པཱ་ཏ་པ་དཾ. ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ནཾ ཝི་སོ་དྷེ་མི, ན ཙི་རཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ད་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ཏི. ‘‘ཏེ་སྭེ་ཝཱ’’ཏི ཏེ་སུ་ཨོ་བྷཱ་སཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཝ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ན ས་མེ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ནི་ཀ་ནྟི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་སྶ ཝི་སུཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་རི་པཱ་ཀོ ནཱ་མ ཝི་སེ་ས་ནྟ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ན པཱ་ཀ་ཊོ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་པ་ཏྟེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘དྭེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙི་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི ཨུ་པ་ཙཱ་རཱ་ནུ་ལོ་མ་ཙི་ཏྟཱ་ནི. སོ ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་ངྑཱ་ར ནི་མི་ཏྟ་ཏོ ཝཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ གོ་ཏྲ་བྷུ་པི ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ སི་ཡཱ་ཏི. ན སི་ཡཱ. མ་གྒ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་མ་ཏྟེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ. པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཀི་ཙྩ་སྶ་ཙ ས་མྨོ་ཧ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཀི་ཙྩ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ‘‘ས་ཡཾ’’ཏི མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏོ ས་ཡཾ. ‘‘ཏཾ ས་མ་ངྒཱི་པུ་གྒ་ལཾ ཝཱ’’ཏི ཏེ་ན མ་གྒེ་ན ས་མ་ངྒཱི་པུ་གྒ་ལཾ ཝཱ. ‘‘ཝ་ཊྚ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏོ ཙཱ’’ཏི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ བྷ་ཝེ་སུ ཨ་པཱ་ཡ་ཝ་ཊྚ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏོ ཝཱ, ཨ་ཊྛ་མ བྷ་ཝ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀཱ་མ་སུ་ག་ཏི ཝ་ཊྚ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏོ ཝཱ. ཨ་ཝ་སྶཾ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ག་མེ་ཏི ས་མྤཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི་ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ. ‘‘ཨ་ཝ་སྶཾ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་དྷ ཋི་ཏཱ་ནཾ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨི་ད་ཉྩ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་བྦ་ཉྙུ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ པ་ན པུ་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་མྨཾ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋ་པེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨཱ་ཧ་ཙྩཱ’’ཏི ཨི་དཾ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ མ་ཏྠ་ཀ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ‘‘ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ’’ཏི ཏ་ཏོ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཀེ་ན་ཙི ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་གྒ་ཧི་ཏེ ནི་བྦཱ་ནཱ ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ. ‘‘ཏཾ’’ཏི གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉྙཱ་ཎཾ. གོ་ཏྟཾ བྷ་ཝ་ཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི ཚི་ནྡ་ཏཱི་ཏི གོ་ཏྲ་བྷུ. གོ་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་བྷི་ས་མྦྷུ་ཎཱ་ཏི པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི གོ་ཏྲ་བྷཱུ་ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ. ཀ་ཐཾ པ་ན གོ་ཏྲ་བྷུ ཙི་ཏྟཾ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉྙཱ་ཎཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་གོ་ཏྟཾ ཚི་ནྡ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་གོ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཡུ་ཛྫེ་ཡྻ, སོ་ཧི པུ་གྒ་ལོ ཏ་སྨིཾ་ཁ་ཎེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་གོ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ་ཨེ་ཝཱ་ཏི. ས་ཙྩཾ. ཨ་ཏྟ་ནི པ་ན ཚི་ནྣ་ཏྟཱ ས་ཡཾ ཚི་ནྡ་ཏི ནཱ་མ. ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཙ ཨ་རི་ཡ་གོ་ཙ་ར་ཏྟཱ ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་རི་ཡ་གོ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. པ་ཙྩ་ཡ་ས་ཏྟི་ཝི་སེ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ན་ནྟ་རེ ཨ་རི་ཡ་གོ་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི གོ་ཏྲ་བྷཱུ་ཏི་པི ཡུ་ཛྫ་ཏི. ‘‘པ་རི་ཙྪི་ཛྫཱ’’ཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ. དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་དཱི་ཧི ས་བྦ་ཝི་པྥ་ནྡ་ནེ་ཧི མུ་ཉྩི་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་མྨོ་ཧ་སྶ པ་ཧཱ་ན་མེ་ཝ ད་ཊྛ་བྦཾ. ན ཏེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ ཀ་ར་ཎ ཝ་སེ་ན ཛཱ་ན་ནཾ. ཀ་ཐཾ ཏེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ མ་གྒོ ཏེ དྷ་མྨེ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི. ཀི་ཙྩ་སི་དྡྷི ཝ་སེ་ན. སོ ཧི ས་མྨོ་ཧཾ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནི་པི ཧི པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི ཏ་པྤ་ཧཱ་ན་ཀི་ཙྩ་སྶ ཨ་སཱ་དྷ་ཀ་ཏྟཱ དུ་ཀྑ ས་ཙྩཾ པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟཱ་ནཱི་ཏི ན ཝུ་ཙྩ་ནྟི. མ་གྒོ པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ་པི ཏ་པྤ་ཧཱ་ན་ཀི་ཙྩ་སྶ སཱ་དྷ་ཀ་ཏྟཱ་ཏཾ ས་ཙྩཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་སྨཱ. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་སྶ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཏ་སྨིཾ་ས་ཙྩེ པ་རི་ཛཱ་ན་ན ཀི་ཙྩ་སྶ སི་དྡྷ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ་ཧི ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ཙ་ཀྑུ་མྷི པི་ཏྟ་སེ་མྷཱ་དི་དོ་སེ་ཧི པ་ལི་བུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཨ་ནྡྷོ ཧོ་ཏི. ན ཀི་ཉྩི པ་སྶ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན སོ ཨེ་ཀཾ ཏེ་ཛ་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཉྫ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཙ་ཀྑུཾ ཨ་ཉྫ་ཡ་ནྟོ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ནི་དྡཱ་ཡ་ཏི. ཏ་སྶ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཙ་ཀྑུ་མྷི ས་བྦ་དོ་སཱ ན་སྶ་ནྟི. ཙ་ཀྑུ ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ངྑ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སོ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ་པི རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་སྨཱ, ཨ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ག་མེ་ན ད་སྶ་ན་ཀི་ཙྩ་སྶ སི་དྡྷ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦ་ནྟི. ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན ཝཱ ཧེ་ཊྛི་མ་མ་གྒེ་སུ, ཨ་ན་ཝ་སེ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ. ‘‘ཨ་པ་ཙྪཱ་ཝ་ཏྟི་ཀཾ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཙྪ་ཏོ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ནཾ པ་ཙྪཱ་ཝ་ཏྟཾ. ན་ཏྠི པ་ཙྪཱ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་པ་ཙྪཱ་ཝ་ཏྟི་ཀ་ནྟི ཝི་གྒ་ཧོ. ‘‘པུ་ན ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ནི་རོ་དྷ་ས་ངྑཱ་ཏཾ’’ཏི མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨེ་ཝ ཏཱ་ནི་ཝ་ཊྚཱ་ནི པུ་ན ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ནི་རོ་དྷ་ས་ངྑཱ་ཏཾ. ‘‘ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན མ་གྒ་སྶ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཏྟཱ ཝ་ཌྜྷ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨོ་ཀཱ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ པ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ་པི མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨེ་ཝ. སཱ ཙ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ པ་ཏྭཱ མ་ཏྠ་ཀ་པ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཨེ་ཝ མ་ཏྠ་ཀ་པ་ཏྟོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ན ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཱ་ཏི་པི ཡུ་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ན་ནྟ་རེ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཀཾ. ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཀཾ ཕ་ལཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ཏ་སྶ ཙ ཏ་ཏོ་པ་རཾ དྭེ ཝཱ ཏཱི་ཎི ཝཱ ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་པ་ནཱི་ཏོ ཨ་གྒི ཨེ་ཏ་སྨཱ་ཏི ཨ་པ་ནཱི་ཏ་གྒི་ཀོ. ‘‘ནི་བྦཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ན་ཀི་ཙྩེ་ན མ་གྒཱ་ནུ་ཀུ་ལ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཏེ་སཾ’’ཏི ཏེ་སཾ ཙ་ཀྑཱུ་ནཾ. ཏཾ རཱུ་པཾ ཏ་སྶ པཱ་ཀ་ཊཾ ན ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཏ་སྶཱ’’ཏི ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ. ‘‘པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ན་ཝཱ་རེ་སཱུ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་སཱ་ད་ཙ་ཀྑུ་ནཱ དི་ཊྛེ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཀ ཝཱི་ཐི་ཡོ་པི ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ནྟི.

ཨུ་པ་རི་མ་གྒེ་ཧི ཝ་དྷི་ཏ་བྦཱ མཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ. ‘‘ཀི་ལེ་ས་ཝི་བྷཱ་གེ་སཱུ’’ཏི ཨ་སུ་ཀ་མ་གྒེ་ན ཨ་སུ་ཀཱ་ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཀི་ལེ་ས་ཝི་བྷཱ་གེ་སུ. ‘‘པཱ་ལི༹་ཡཾ’’ཏི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ མ་གྒ་པཱ་ལི༹་ཡཾ. ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. མ་གྒ་ངྒ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནཾ ནཱ་མ མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ན་མེ་ཝ. ཏ་ཐཱ པ་ཙྪཱ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི སི་དྡྷཾ. ‘‘ཨ་ཝི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ་ན ཨ་ས་མེ་ནྟཱ་པི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟཱ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་ནུ་རཱུ་པ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཨ་དྷི་མཱ་ན་ནི་དྡེ་ས ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སཱུ’’ཏི ཝི་ན་ཡེ ཙ་ཏུ་ཏྠ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ ཨ་དྷི་མཱ་ན་པ་ད་ནི་དྡེ་ས ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ. ‘‘སོ’’ཏི ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་ཏོ བྷི་ཀྑུ. ‘‘ནོ ལ་དྡྷུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ལ་དྡྷུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ལ་དྡྷུཾ ནོ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཡོ་ཛ་ནཱ. ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ མ་གྒ་ཉྙཱ་ཎཾ ག་ཧི་ཏཾ. ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ.

‘‘ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ནཾ’’ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ད་ལ༹ྷ་ཏ་རཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ. ‘‘ནི་ཁཱ་ཏ་སི་ནེ་རུ་པཱ ད་སྶ་ཝི་ཡཱ’’ཏི ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ ཝི་ཡ. ‘‘ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཨ་དི་ཊྛ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ, ན པ་ར་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་སྶ སཱ་མི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ད་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀེ་ཝ་ལ་ས་དྡེ་ན པ་ར་མ་ཏྠ ས་ཙྩཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ་སཱ་ཡ་ཏྟ ཝུ་ཏྟི་ཏཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ས་མྨུ་ཏི ས་ཙྩཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སཱ་ཡ་ཏྟ ཝུ་ཏྟིཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི. ‘‘ཁ་ཎ་བྷ་ངྒ་སྶ ཙ ཨ་དི་ཊྛ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨེ་སོ མེ སཱ་ར་ཊྛེ་ན ཨ་ཏྟཱ. ཨེ་སོ མ་མ སཱ་རོ. ཨེ་ཏཾ མ་མ ས་རཱི་རཾ. ཡཱ་ཝ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ་པི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨེ་ཏཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ན བྷི་ཛྫ་ཏི, ན ཝི་ན་སྶ་ཏི. ཏཱ་ཝ ཨ་ཧཾ ན མ་རཱ་མི. ཡ་དཱ ཨེ་ཏཾ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཝི་ན་སྶ་ཏི. ཏ་དཱ ཨ་ཧཾ མ་རཱ་མི. ཨ་ཧ་ཉྩ མ་མ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་ཉྩ ཨ་དྭ་ཡཾ ཨ་ནཱ་ན་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ག་ཧ་ཎ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ད་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཁ་ཎ་བྷ་ངྒ་སྶཱ’’ཏི ནཱ་མ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཁ་ཎེ ཁ་ཎེ བྷ་ཉྫ་ན་སྶ བྷི་ཛྫ་ན་སྶ མ་ར་ཎ་སྶ. ཨི་ད་མྤ་ན་མ་ར་ཎཾ ས་མྨུ་ཏི ས་ཙྩེ ན་ཏྠི. པ་ར་མ་ཏྠ ས་ཙྩེ ཨེ་ཝ ཨ་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་སཱ་རཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི. ‘‘ཏཾ དྭ་ཡཾ སུ་དི་ཊྛཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་སྶ ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ ཝུ་ཏྟི་ཏ་ཉྩ ཁ་ཎ་བྷ་ངྒ་ཉྩ ཉཱ་ཎ ཙ་ཀྑུ་ནཱ སུ་ཊྛུ་དི་ཊྛཾ ཀ་ཏྭཱ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ སུ་ཊྛུ་པ་སྶ་ནྟོ ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ ཝུ་ཏྟི་ཏ་ཉྩ ཨ་ཝ་སཱ་ཡ་ཏྟ ཝུ་ཏྟི་ཏ་ཉྩ སུ་ཊྛུ པ་སྶ་ཏི. ཡོ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི ན ཧོ་ཏི. སོ པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་སོ མ་མ ས་ནྟ་ཀ་ནྟི་པི ཝ་ཏྟུཾ ནཱ་ར་ཧ་ཏི. ཀུ་ཏོ མ་མ ཨ་ཏྟཱ་ཏི. ཨ་པི ཙ, ས་ཏྟོ ནཱ་མ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན་ཏྠི. པ་ཉྙ་ཏྟི་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡོ ‘ཨ་ཧ་ནྟི ཝཱ, མེ་ཏི ཝཱ, མ་མཱ་ཏི ཝཱ, ག་ཡ྄ཧེ་ཡྻ. ཨ་ས་ནྟེ ཙ ཨ་ཏྟ་སྨིཾ ཀོ མ་མ ཨ་ཏྟཱ ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི. ཁ་ཎ་བྷ་ངྒོ ཧོ་ཏི. ཁ་ཎེ ཁ་ཎེ བྷི་ཛྫ་ཏི. ས་ཏྟོ ཙ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་བྷ་ཝེ ཨཱ་དི་མྷི ས་ཀིཾ ཨེ་ཝ ཛཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ནྟེ ས་ཀིཾ ཨེ་ཝ མ་ར་ཏི. ཨ་ནྟ་རཱ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ་པི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཾ་པི མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་ཉྙཱ་ཧི ཁ་ཎི་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཏི. ཨ་ཉྙཱ ས་ཏྟ་སྶ. ཨེ་ཝཾ་ས་ནྟེ ཀ་ཐཾ ཁ་ཎི་ཀ་དྷ་མྨཱ ས་ཏྟ་སྶ སཱ་ར་ཊྛེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻུ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏེ ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཊྛེ་ན ཙ ཨ་ན་ཏྟཱ ཨེ་ཝ. ཨ་པི་ཙ ‘‘ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་སོ ནཱ་མ ས་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནེ ཨེ་ཀོ པ་དྷཱ་ན་དྷ་མྨོ. ས་ཙེ ཨ་ཏྟཱ་ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. སོ ཨེ་ཝ པ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝ་ས་སྶ་པི ཨ་ཏྟཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ་ས་ཏི, ཡོ ཝ་སོ, སོ ཨ་ཏྟཱ. ཡོ ཨ་ཏྟཱ, སོ ཝ་སོ་ཏི བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏ་ཐཱ ཙ ས་ཏི, རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཎྷ་ནྟོ རཱུ་པ་ཉྩ ཝ་ས་ཉྩ ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི ནཱ་མ. ཏ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཾ ཨ་ཏྟཱ་ཏི. ས་ཉྙཾ, ས་ངྑཱ་རེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཎྷ་ནྟེ་པི. ཨེ་ཝ་ཉྩ་ས་ཏི, ས་ཏྟོ ཙ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་ཉྩ ཝ་སོ ཙ ཨ་ཏྟཱ ཙ ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏྟཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཀོ ས་ཏྟོ་ཏི ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. ན ཧི ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ ཨེ་ཀ་སྶ་ས་ཏྟ་སྶ དྭེ ཨ་ཏྟཱ ཏ་ཡོ ཨ་ཏྟཱ བ་ཧཱུ་ཨ་ཏྟཱ་ཏི ས་ཀྐཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ. ཨ་ཐ ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ས་ཏྟ་སྶ ཝ་སོ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨི་ཙྪཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་མྤི ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ས་ཏྟ་སྶ་ཝ་སཾ ཨ་ནུ་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཀ་སྨཱ, ས་ཏྟ་སྶ ཙ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་སྶ ཙ ཝ་ས་སྶ ཙ ནཱ་ན་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ནྟེ ས་ཏི. རཱུ་པཾ མེ ཨ་ཏྟཱ, ཝེ་ད་ནཱ མེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི་ཨཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝ་ཊྚེ་ཡྻ. ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་རུ་དྡྷཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ན པ་ན ཏ་ཐཱ ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ཏི. ན ཧི དུ་བྦ་ཎྞོ དུ་རཱུ་པོ པུ་རི་སོ ཨ་ཏྟ་ནོ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ་ནེ་ཝ སུ་ཝ་ཎྞཾ སུ་རཱུ་པཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཏ་ཐཱ དུ་སྶ་དྡོ་ཝཱ སུ་ས་དྡཾ, དུ་གྒ་ནྡྷོ་ཝཱ སུ་ག་ནྡྷཾ. ན ཙ ཨ་ནྡྷོ་ཝཱ ཨ་ན་ནྡྷཾ. བ་དྷི་རོ་ཝཱ ཨ་བ་དྷི་རཾ. རོ་གཱི་ཝཱ ཨ་རོ་གཾ. ཀུ་ཊྛཱི་ཝཱ ཨ་ཀུ་ཊྛཾ. ག་ཎྜཱི་ཝཱ ཨ་ག་ཎྜཾ. ཛི་ཎྞོ་ཝཱ ཏ་རུ་ཎཾ. ཨ་ཛ་རཾ ཝཱ ཨ་མ་ར་ཎཾ ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ནཱ་པི ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ཙ ཨ་པ་ཏ་ནྟཾ. པ་ཏི་ཏྭཱ ཝཱ ཏ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཏ་ཐཱ དེ་ཝོ ཝཱ དེ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཙཱ་ཝེ་ཏུཾ. ས་ཀྐོ་ཝཱ ས་ཀྐ་ཏྟཱ, མཱ་རོ ཝཱ མཱ་ར་ཏྟཱ, བྲ་ཧྨཱ ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཏྟཱ་ཏི. ཨེ་ས་ན་ཡོ སེ་ས་ཁ་ནྡྷེ་སུ་པི. ཏ་ཐཱ པ་ན ཨ་ཝ་སཱ་ནུ་ག་མ་ན་ཏོ པ་ར་མ་ཏྠ ས་ཙྩཾ པ་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀེ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་མི་ཀི་ཙྩཾ ཨི་སྶ་ར་ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་སཱ་མི་ཀ་མེ་ཝ ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ནི་སྶ་རཾ. ཏ་ཐཱ ཙ ས་ཏི, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་སྶ སཱ་མིཾ ཨི་སྶ་རཾ ཀ་ཏྭཱ རཱུ་པཾ མེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཧ་ཎཾ མི་ཙྪཱ་ག་ཧ་ཎཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ལོ་ཀེ པ་ན མ་ཧཱ་ཛ་ནོ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ ན ཛཱ་ན་ནྟི, ན པ་སྶ་ནྟི, ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཏེ་སཾ པ་ར་མྤ་ར པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཁ་ནྡྷ་ས་ནྟཱ་ནེ ས་མྨུ་ཏི ས་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ནཱ་ནཱ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་རཱ ནཱ་མ ས་ནྟི. ནཱ་ནཱ་སཱ་མི ཨི་སྶ་རཱ་དྷི་པ་ཏི་ཝོ་ཧཱ་རཱ ཙ ལོ་ཀེ ས་ནྡི་སྶ་ནྟི. ཏེ ས་མྨུ་ཏི ས་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཏེ་སུ སཱ་མི་ཨི་སྶ་རཱ་དྷི་པ་ཏི ཝོ་ཧཱ་རེ་སུ ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟེ ཨ་ཋ་ཏྭཱ ས་བྷཱ་ཝ་ས་ཙྩཾ མ་ཉྙ་ནྟཱ མི་ཙྪཱ་ག་ཧ་ཎཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ སི་ཡཱ. ན ནུ ཝ་སོ་ནཱ་མ ཨི་ཙྪཱ. ས་ཏྟོ ཙ ག་ནྟུཾ ཨི་ཙྪ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི. ཋཱ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ནྟོ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ས་ཏི. ཏ་སྶ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཏ་སྶ ཝ་སཱ་ཡ་ཏྟ ཝུ་ཏྟི ཨེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ན ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ, པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ ཝུ་ཏྟི་ཏྟཱ ཨེ་ཝ. ཏ་ཐཱ་ཧི ག་ནྟུཾ ཨི་ཙྪཱ་ནཱ་མ བ་ཧི་དྡྷཱ དྷ་ན་ཧེ་ཏུ་ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ. ནཱ་ནཱ་བྷོ་ག་ཧེ་ཏུ ཝཱ. ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ནཱ་ནཱ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ཏ་ཏྠ ཡེ་སཾ དྷ་ནེ ཨ་ས་ཏི, ཡཾ ཡཾ དུ་ཀྑཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ ཝཱ. ཏེ་སཾ ཏཾ ཏཾ དུ་ཀྑ་པ་ཙྩ་ཡཱ དྷ་ནི་ཙྪཱ ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. དྷ་ནི་ཙྪཱ པ་ཙྩ་ཡཱ ག་ནྟི་ཙྪཱ་ད་ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ནཱ་ནཱ་བྷོ་གི་ཙྪཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་མྨི་ཙྪཱ་སུ ཙཱ་ཏི. ནཱ་ནཱ་དུ་ཀྑ་བྷ་ཡུ་པ་དྡ་ཝ་མཱུ་ལི་ཀཱ་སུ ཨི་ཙྪཱ་སུ ཝ་ཏྟ་བྦ མེ་ཝ ན་ཏྠི. ཏ་ཐཱ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ པ་ལོ་བྷ་ན དུ་ཀྑ་མཱུ་ལི་ཀཱ་སུ ཙ ནཱ་ནཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ནཾ ཝི་པྥ་ནྡ་ན་མཱུ་ལི་ཀཱ་སུ ཙ ཨི་ཙྪཱ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཝ་སོ་པི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ ཝུ་ཏྟི་ཀོ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི. ‘‘ག་མ་ནཾ’’ཏི ག་མ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ. ཡེ་ན་ཡེ་ན་དྷ་ནཱ་དི་ཧེ་ཏུ་ནཱ སོ སོ ཝ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ག་མ་ན་མྤི ཏེ་ན ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨཱ་ཧཱ་རུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ནཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙ. ཝ་སོ པ་ན ག་མ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡེ་ཀ དེ་ས་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སོ ཧི ཏ་ད་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཝི་ནཱ ས་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཀུ་ཏོ ག་མ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཋཱ་ནཱ་དཱི་སུ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏི, ཨི་དཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ ཝུ་ཏྟི་ཀ་ནྟི་ཙྩེ་ཝ ཝ་ཏྟུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི. ནོ ཝ་སཱ་ཡ་ཏྟ ཝུ་ཏྟི་ཀ་ནྟི. ཨ་པི ཙ ག་ནྟུཾ ཨི་ཙྪ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི མ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏོ ས་ཏྟོ ག་ཙྪ་ཏི. ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ པ་ན ཁ་ཎི་ཀ དྷ་མྨ་ཏྟཱ ན ག་ཙྪ་ཏི. ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ཏི. ས་ནྟ་ཏི ཝ་སེ་ན ག་མ་ནཱ་ཀཱ་ར ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཧོ་ཏུ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ནཾ. ཨ་ཝི་ཙྪེ་ད་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི, ག་མ་ནཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝ. ག་མ་ནེ ཙ ས་མྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཁ་ཎི་ཀ་བྷི་ཛྫ་ནེ་ན དོ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཙེ. ཨ་ཏྠི. ཁ་ཎི་ཀ་མ་ར་ཎ་ཉྷི ས་ཏྟ་སྶ སུ་སཱ་ན་བྷཱུ་མི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏེ པ་ཀྑ་ལ་ནྟེ ཝཱ ས་ཏི, ག་ཙྪ་ནྟོ ས་ཏྟོ ཡ་དཱ ཀ་དཱ་ཙི མ་ར་ཎཾ ཝཱ ནི་ག་ཙྪ་ཏི མ་ར་ཎ མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑ་ནྟི. ཀི་ལེ་སེ ནི་མི་ནཱ་ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ. ‘‘ཝི་པ་ལླཱ་ས་ནི་མི་ཏྟཾ’’ཏི ཙ ཝི་པ་ལླཱ་ས དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཀི་ཙྩ ནི་མི་ཏྟཾ. ཏ་ཎྷཱ ཨེ་ཝ པ་ཎི་དྷཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. མ་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནཾ རཱ་སི མ་ཧཱ་ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་རཱ་སི. ཁ་ནྡྷེ་སུ སུ་ཉྙ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཨ་ཏི ག་མྦྷཱི་རཾ ཧོ་ཏི. ཉཱ་ཎ་སྶེ་ཝ ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ. སུ་ཉྙ་ཏ ད་སྶ་ན་ཉྩ དི་ཊྛི་ཡཱ ཨུ་ཛུ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ངྑཱ་རེ་སུ སུ་ཉྙ་ཏ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཏྠ སི་དྡྷི ནཱ་མཱ’’ཏི མ་གྒ་ཕ་ལ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ སི་དྡྷི ནཱ་མ. ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཨ་ཏྟཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ. ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི གཱ་ཧོ. ཨུ་པཱ་དཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དི་ཊྛི་ས་ངྑཱ་ཏོ གཱ་ཧོ དི་ཊྛི་གྒཱ་ཧོ. ཨ་ཏྠཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཙ སོ དི་ཊྛི་གྒཱ་ཧོ ཙཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ཏ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ. ཨ་ནུ ཨ་ནུ བྷ་ཝ་ནཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ. པ་ར་མྤ་ར་ཏོ ཝ་ཌྜྷ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཏ་ཐཱ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏྭཱ’’ཏི སུ་ཉྙ་ཏཱ ཀཱ་རེ་ན ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏྭཱ. ཝི་མུ་ཉྩ་ནྟ་སྶ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་སྶ. ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ནཱ་ཏི ག་མྦྷཱི་རཾ ཧོ་ཏི. ས་དྡྷཱ་ཡ་པི ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ. ཨུ་ནྣ་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎོ ཙ ཨ་ཧཾ མཱ་ནོ ཁ་ནྡྷེ་སུ ནི་ཙྩ་དྷུ་ཝ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་མཱུ་ལ་ཀོ ས་དྡྷཱ་ཡ ཙ པ་ཊི་པ་ཀྑོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ‘‘ནི་མི་ཏྟཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་བྷཱུ་ཏ་སྶཱ’’ཏི ནི་ཙྩ་དྷུ་ཝ་ནི་མི་ཏྟཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་བྷཱུ་ཏ་སྶ. ‘‘མཱ་ན་གྒཱ་ཧ་སྶཱ’’ཏི མཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ གཱ་ཧ་སྶ. ‘‘ས་དྡྷཱ་ཡ པཱི’’ཏི་པི་ས་དྡེ་ན ཉཱ་ཎཾ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏི. དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ བྷ་ཡ་སཾ་ཝེ་ག ཛ་ན་ཀཾ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཏ་ཎྷཱ་ལོ་ལ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་པྥ་ནྡ་ན་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑཾ. ཝི་སེ་ས་ཏོ ས་མཱ་དྷི་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘དུ་ཀྑ་ད་སྶ་ན ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ‘‘ཏི་ཎྞཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ’’ཏི པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡ ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ དྷ་མྨཱ་ནཾ. ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ ག་མ་ན་ཝ་སེ་ནེ ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི ཝི་པ་སྶ་ནཱ ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ན ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཝ་སེ་ནེ་ཝ.

ཨི་དཱ་ནི པུ་བྦེ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘ས་ཏྟ་ཨ་རི་ཡ པུ་གྒ་ལ་ཝི་བྷཱ་ག་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙཱ’ཏི. ཏ་ཏྠ ས་ཏྟ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་ཝི་བྷཱ་གཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ནཱ་མཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘དྷ་མྨོ’’ཏི པ་ཉྙཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘ས་ཙྩཾ, དྷ་མྨོ, དྷཱི་ཏི, ཙཱ་གོ,ཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་ཡ. ཏི་ཀྑ་ཏ་རཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི. པ་ཉྙཱ་བ་ལཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨཱ་དི་མྷི མ་གྒཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ་ཝཱ. ‘‘དྷ་མྨོ’’ཏི ནི་སྶ་ཏྟ་ནི་ཛྫཱི་ཝ་ཊྛེ་ན ས་ངྑཱ་ར དྷ་མྨོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. སུ་ཉྙ་ཏ་ད་སྶ་ན་ཉྩ ནཱ་མ ཝི་སེ་ས་ཏོ སུ་དྡྷ་དྷ་མྨ ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ. ཨི་ཏི སུ་དྡྷ་དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ཉཱ་ཎ་ག་ཏི་ཡཱ ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི. དི་ཊྛི་པ་ཏྟོ་ཏི ཨེ་ཏྠ དི་ཊྛི་ནཱ་མ ད་སྶ་ན་ཉྙཱ་ཎཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་རི་སུ་དྡྷ ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣ་ཏྟཱ དི་ཊྛི་བ་ལེ་ནེ་ཝ སུ་ཁེ་ན ཏཾ ཏཾ མ་གྒ་ཕ་ལཾ པ་ཏྟོ་ཏི དི་ཊྛི་པ་ཏྟོ. ཏེ་ནེ་ཝ ད་སྶ་ན པ་ཉྙཱ་བ་ལེ་ན ཀི་ལེ་ས་བ་ནྡྷ་ན་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ. ས་ངྑཱ་ར དྷ་མྨཱ་ནཾ ཁ་ཎི་ཀ དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝེ སུ་ཊྛུ ས་དྡ་ཧ་ནཾ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དོ ས་དྡྷཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དོ’’ཏི ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པྤ་སཱ་དོ. ‘‘ཉཱ་ཎཾ’’ཏི ཙ ས་ངྑཱ་ར དྷ་མྨཱ་ནཾ ཁ་ཎི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཉྙཱ་ཎཾ. ཏཱ་དི་སེ ཧི ཉཱ་ཎེ ས་ཏི, ཏ་ཏྠ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དོ ནཱ་མ ཛཱ་ཡ་ཏི, ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི. ས་དྡྷཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏཱི་ཏི ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི. ས་དྡྷཱ་བ་ལེ་ནེ་ཝ ཨཱ་དི་མྷི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་དྡྷཱ་བ་ལེ་ན ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ. ‘‘ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི ནཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཀྑཾ་ཏི ས་ནྡི་ཊྛཾ. ཡཾ སཱ་དྷ་ཀ་ནྟི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡེ ཨེ་ཝ ལ་དྡྷཾ ས་ཀྑཾ ཡ་སྶཱ་ཏི ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི. དུ་ཀྑཱ་ནུ པ་སྶཱི པུ་གྒ་ལོ ཧི སཾ་ཝེ་ག བ་ཧུ་ལོ ཧོ་ཏི. སཾ་ཝེ་གོ ཙ པ་དྷཱ་ན ཝཱི་རི་ཡ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. སཾ་ཝི་གྒོ ཡོ་ནི་སོ པ་ད་ཧ་ཏཱི་ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ སོ སཾ་ཝེ་ག་ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟོ ཡཾ ཡཾ པུ་རི་ས་ཐཱ་མེ་ན པ་ཏྟ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཏཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. པཱ་པུ་ཎ་ནྟོ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡེ ཨེ་ཝ ས་ཀྑཾ ལ་བྷ་ཏི. ས་ནྡི་ཊྛཾ ཛྷཱ་ན་སུ་ཁཾ ཝཱ མ་གྒ་ཕ་ལ་སུ་ཁཾ ཝཱ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ཧི རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཕ་ལེ་ཧི ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྷོ་ཧི ཀཱ་ཡ་བྷཱ་གེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཏ་ཡོ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ པ་ཉྙཱ་དྷི་ཀོ ཙ ས་དྡྷཱ་དྷི་ཀོ ཙ ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཀོ ཙ. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཙ དི་ཊྛི་པ་ཏྟོ ཙ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཙ པ་ཉྙཱ་དྷི་ཀོ ནཱ་མ. ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཙ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཙ ས་དྡྷཱ་དྷི་ཀོ ནཱ་མ. ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི ཙ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ ཙ ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཀོ ནཱ་མཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ཡ་ཉྩ པུ་གྒ་ལ་ཝི་བྷཱ་ག་ན་ཡོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒ་ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟོ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ པ་ན པུ་གྒ་ལ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཙ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི ཙ དྭེ་པུ་གྒ་ལཱ སེ་ཀྑེ་སུ ཨེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ པ་ན ཨེ་ཏེ དྭེ་པི པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨེ་ཏྠ སི་ཡཱ, ས་ངྑཱ་ར དྷ་མྨཱ་ནཾ ཁ་ཎི་ཀ དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝེ སུ་ཊྛུ ས་དྡ་ཧ་ནཾ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དོ ས་དྡྷཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཀིཾ པ་ན ཏཱ་དི་སེ་ན ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟེ་ན སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི མ་གྒཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཨ་མྷེ་ཧི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ན་ཏྠི. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ མ་ཧཱ་ཝ་གྒེ ཨོ་ཀྐ་ནྟ སཾ་ཡུ་ཏྟེ ཙ་ཀྑུ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི, ཡོ ཨེ་ཝཾ ས་དྡ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི. ཨོ་ཀྐ་ནྟོ ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་མིཾ. ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱུ་མིཾ. སོ ཡེ་ན་ཀ་མྨེ་ན ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ. ན ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི. སོ་ཏཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨ་ནི་ཙྩཾ. ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝི་ཏྠཱ་རེ ཏ་བྦཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱི’’ཏི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ ཡ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱི. ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ་ཏི ཙ ཁ་ཎེ ཁ་ཎེ ཛཱི་ར་ཎ་ཏཱ བྷི་ཛྫ་ན་ཏཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི’’ཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་དྡྷཾ དཱི་པེ་ཏི. སཱ ཨེ་ཝ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒེ་སུ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, དྷ་མྨེ, ས་ངྒྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་དྡྷཱ ནཱ་མ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟ ད་སྶ་ན་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨོ་ཀ་པྤ་ན་ས་དྡྷཱ. ཨ་ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟ་ཉྩ ནཱ་མ རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁ་ཡ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཙ་ཀྑཱ་དི་ནི་སྶ་ཡཱ་ནཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཏི པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཱ་དི་ཀཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཉྷི པ་སྶ་ནྟོ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནི་ཙྩ་བྷཱ་ཝེ ས་དྡ་ཧ་ཏི, ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཏཱ་ནི་པི ཁ་ཎེ ཁ་ཎེ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན བྷི་ཛྫ་ཏི ཡེ་ཝཱ་ཏི ས་དྡྷཱ་དྷི་མོ་ཀྑཾ ས་དྡྷཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏཱ་དཱི་ནཾ བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ད་སྶ་ན་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ པ་སཱ་དོ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དོ ནཱ་མ. ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་མི ནཱ་མ དི་ཊྛཱ་ནུ་ས་ཡ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནུ་ས་ཡེ་ཧི པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཨ་ཝ་ཏྠཱ་བྷཱུ་མི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ཧི ས་ཧི་ཏཱ ཨ་ཝ་ཏྠཱ་བྷཱུ་མི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱུ་མི ནཱ་མ. ཀ་ཐཾ པ་ན ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱུ་མིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཏཱ ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་མིཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟ་ཏཱ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སོ ཡེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ་པི ཀི་ཉྩི ཀ་མྨ་པ་ཐ་པ་ཏྟཾ ཨ་པཱ་ཡ་གཱ་མི ཀ་མྨཾ ན ཀ་རོ་ཏི. སོ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱུ་མིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ, ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་མིཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རི་སུ་ཏྟཾ. ཨ་པ་རཾ་པི ཝུ་ཏྟཾ ཙ་ཀྑུ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི. ཡ་སྶ ཨེ་ཝཾ མ་ཏྟ་སོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཁ་མ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ‘‘མ་ཏྟ་སོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཁ་མ་ཏཱི’’ཏི ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི་ཝི་ཡ ས་དྡ་ཧ་ན་མ་ཏྟེ ཨ་ཊྛ་ཏྭཱ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཏཱ་དི་སཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ ད་སྶ་ནཾ ལ་བྷ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ་ས་ཏི, ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ནཾ མ་ཏྟ་སོ ཁ་མ་ནྟི ནཱ་མ. ཨི་དཾ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རི་སུ་ཏྟཾ. ཨ་པ་རཾ་པི ཝུ་ཏྟཾ ཙ་ཀྑུ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི. ཡོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ‘‘པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི་ཝི་ཡ མ་ཏྟ་སོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་མ་མ་ཏྟེ ཨ་ཊྛ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ་ནོ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ དི་ཊྛི་པ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ སུ་ཏྟཾ.

‘‘ཡ་ཐཱ ས་ཀཾ ཕ་ལཾ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ས་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་དཾ ས་ཀཾ. ཡཾ ཡཾ ས་ཀཾ ཡ་ཐཱ་ས་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ཝཱི་ཐི་ཡཾ པ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ཨེ་ཝ ཕ་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི, ན མ་གྒ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན མ་གྒཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘སོ’’ཏི མ་གྒོ. ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་བྦྷཱ་ཝོ. ‘‘ཨ་སྶཱ’’ཏི མ་གྒ་སྶ.

ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཀི་ཙྩ་ཏོ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ནི་མི་ཏྟཱ་ཨེ་ཝ. ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟ་ས་ཧི་ཏཱ་ཨེ་ཝ. ཡ་ཏོ སཱ ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི་གྒ་ཧ་ཎཾ ལ་བྷ་ཏི. ཨི་དཾ་པི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁ་ཡ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏ་བྦཱ ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ ཙ ཨ་བྷི་དྷ་མྨཾ པ་ཏྭཱ ས་བྷཱ་ཝ་པྤ་དྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ན ཀི་ཙྩ་པྤ་དྷཱ་ནཾ. ཏ་སྨཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ ན་ཡེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་མི་ཏྟ ནཱ་མཾ མ་གྒ་སྶ དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཀི་ལེ་ས དྷ་མྨཱ ནཱ་མ ཡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ པ་ལི་བུ་ནྡྷ་ནྟི. ས་མྦཱ་དྷཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ པ་ལི་བོ་དྷ་ཀ་རཱ་ནཱ་མ. ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟ སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟ སུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟ ཨ་ཏྟ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི གཱ་ཧེ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ནི་མི་ཏྟ་ཀ་རཱ་ནཱ་མ. ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ བྷུ་སཾ ནི་ཧི་ཏཾ ནི་ཝི་ཊྛཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ པ་ཎི་དྷི་ཀ་རཱ་ནཱ་མ. ཏེ ཙ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ཀ་རོ་ནྟི. མ་གྒ་ཕ་ལེ་ཧི ཙ ས་མྤ་ཡོ་གཾ ན ག་ཙྪ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ དི་ཝ་སེ་ན མ་གྒ་ཕ་ལེ་སུ ཏེ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ. ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ་ཨེ་ཝ ཙ ཏཱ་ནི མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཏཱི་ཎི་ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ.

‘‘ཨ་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཏཱ་སཾ དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏི. ན པ་ན ཨ་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཏཱ་ཧི ཨ་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཝི་པ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ཝི་པ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་པཱ་ཡ་པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཛ་ནེ་ནྟི. དི་ཊྛ་ས་ཙྩཱ་ན་ཉྩ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ. དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ཙེ ཝཱ’’ཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷཱུ་ཏཱ ད་སཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ དྷ་མྨཱ ཙེ་ཝ. ‘‘ས་ཏྟ་ཧི བྷ་ཝེ་ཧཱི’’ཏི ཀྲི་ཡཱ་པ་ཝ་གྒེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ས་ཏྟ་ཧི མཱ་སེ་ཧི ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏཱི་ཏི. ཀྲི་ཡཱ་པ་ཝ་གྒོ་ཏི་ཙ ཀྲི་ཡཱ་ཡ་སཱི་གྷ་ཏ་རཾ ནི་ཊྛཱ་པ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ’’ཏི ས་ཏྟ་ཝཱ་རཱ. ཏཱི་ཎི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི་ནཱ་མ ‘ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ, སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི,. ‘‘ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ དྷ་མྨོ’’ཏི ཝི་རཱུ་པཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཏ་ནཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏོ. ཨ་པཱ་ཡ་ནི་པཱ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘དྷ་མྨོ’’ཏི ས་བྷཱ་ཝོ. ན་ཏྠི ཝི་ནི་པཱ་ཏོ དྷ་མྨོ ཡ་སྶཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ‘‘ནི་ཡ་ཏོ’’ཏི སུ་ག་ཏི་བྷ་ཝེ་སུ ནི་ཡ་ཏ ག་ཏི་ཀོ. ས་མྨཱ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ས་མྦོ་དྷི. མ་གྒ་ཉྙཱ་ཎཾ. ‘‘པ་རཱ་ཡ་ནཾ’’ཏི པ་ར་བྷཱ་གེ ག་ནྟ་བྦ་ཊྛཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་མྦོ་དྷི་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་རཱ་ཡ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ནོ. ‘‘ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏྠོ’’ཏི ཝཱ་ས་དྡ་ཏྠོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝཱ ས་དྡ་ཏྠེ་སུ ཙ ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏྠོ. ན ཝི་ཀ་པྤ་ཏྠོ. ཝི་ཀ་པྤ་ཏྠེ་ཧི ས་ཏི དྭེ ཨེ་ཝ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཱ ལ་བྦྷ་ནྟི. མི་སྶ་ཀ་བྷ་ཝོ་ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏྠེ ཏ་ཡོ་པི ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠ་སྶ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཀོ མི་སྶ་ཀ་བྷ་ཝོ ཨེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི. ན་ནུ ཙ ས་དྡོ ནཱ་མ ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠེ པཱ་ཀ་ཊོ, ན ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏྠེ. ཏ་སྨཱ ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠོ་ཝ ཨི་དྷ ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཙེ. ན ཡུ་ཏྟོ. ཀ་སྨཱ. དྭི་ནྣཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ དྭེ པུ་གྒ་ལཱ ཨི་མ་སྨིཾ པཱ་ཋེ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་དི ཏེ ཨི་མ་སྨིཾ པཱ་ཋེ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཀ་ཏྠ་ཏེ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ན ཧི ཀོ་ཙི ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ པ་ར་མོ ནཱ་མ ཨི་དྷ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ་ཏི ཡུ་ཏྟོ་ཏི. ‘‘ཨ་སྶཱ’’ཏི ཏ་སྶ་པཱ་ལི༹་པཱ་ཋ་སྶ. ‘‘ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་སྨཱ. ལ. པ་ར་མོ ནཱ་མ ཝུ་ཏྟོ’’ཏི ཨི་དཾ ཨུ་པ་རི ‘ཡེ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཡེ་ཝཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ‘ཡེ་དི་ཊྛ དྷ་མྨེ ཝཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. སོ ཙ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཝཱ པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ ཝཱ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘པཱ་ལི༹་ཡཾ’’ཏི པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི པཱ་ལི༹་ཡཾ. ‘‘ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱ’’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་མ་ལོ་ཀེ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཾ པ་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་པ་ཏྟི ཝ་སེ་ན ནི་ཊྛཱ. ནི་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀུ་ལ་ཏོ ཀུ་ལཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ. བྷ་ཝ་ཏོ བྷ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་མེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ས་ངྑཱ་ཏཾ བྷ་ཝ་བཱི་ཛཾ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི. ཡོ ཙ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ར་ཧཱ. ཏ་སྶ ཙ ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀེ་ན པ་ན ཏི་ཎྞཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝི་སེ་སོ ཀ་ཏོ་ཏི. ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ པ་ར་མོ ཏཱ་ཝ ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཐ་མ་མ་གྒ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ཀ་ཏོ. ཨི་ཏ་རེ དྭེ ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏེ་ཧི ཝི་པ་སྶ་ནི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ཀ་ཏོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ པ་ར་མོ ས་བྦ་མུ་དུ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ ཏི་ཀྑོ. སོ པ་ན ཚ བྷ་ཝི་ཀོ, པ་ཉྩ་བྷ་ཝི་ཀོ, ཙ་ཏུ་བྷ་ཝི་ཀོ, ཏི་བྷ་ཝི་ཀོ, དྭི་བྷ་ཝི་ཀོ་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ་བྷ་ཝི་ཀོ ཏི་ཀྑོ. སེ་སཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཏི་ཀྑ་ཏ་རཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི པ་ན ཨེ་ཀ་བྷ་ཝི་ཀོ ས་བྦ་ཏི་ཀྑོ. ཏ་ཏྠ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ པ་ར་མོ ཀེ་ཝ་ལེ་ན པ་ཐ་མ་མ་གྒཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན སི་དྡྷ་ཏྟཱ ས་བྦ་མུ་དུ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏ་རེ དྭེ་པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ པ་ར་མ་བྷཱ་ཝེ ཋ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་མྨཾ པ་ཊྛ་པེ་ནྟི. ཏ་དཱ ཏེ་སཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པུ་ན ཝི་སེ་ས པ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏི་ཀྑཱ་ནི. ཏ་སྨཱ ཏེ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ པ་ར་མ་ཏོ ཏི་ཀྑཱ་ནཱ་མ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ‘‘ས་ཏྟ་ཝཱ་ར་ཏོ ཨོ་རཾ ཝཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི་ནོ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨུ་པ་རི ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ནི་ཡཱ་མེ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཨུ་པ་རི་མེ དྭེ་སོ་ཏཱ་པ་ནྣེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ པ་ར་མོ་པ་ན པ་ཐ་མ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ནི་ཡ་མི་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ་ཧི སོ་ཡེ་ཝ ས་ངྒ་ཧ་པཱ་ཋེ ས་རཱུ་པ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་ཧཱ་ནེ་ན པ་ཧཱི་ནཱ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནོ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ པ་ར་མོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨི་ཏ་རེ པ་ན དྭེ པཱ་ལི༹་ཡཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ པུ་གྒ་ལ་ཝི་བྷཱ་ག་ཊྛཱ་ནེ་སྭེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི. ‘‘ཡེ པ་ནཱ’’ཏི ཡེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ པུ་གྒ་ལཱ་པ་ན. གཱ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨི་ཏོ་ས་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ས་ཏྟ སཾ་ས་རཱ་ནི. ‘‘ཏ་ཏོ་ས་ཏྟཱ’’ཏི ཏ་སྨིཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ས་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་པཱ་ཋེ ‘‘ཏེ་ན་ཙི་ཏྟ་པྤ་སཱ་དེ་ནཱ’’ཏི མ་ཧཱ་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ས་རེ་ན ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་སྶ ས་ཏྠུ་གུ་ཎེ ཙི་ཏྟ་པྤ་སཱ་དོ ཛཱ་ཡ་ཏི. ཏེ་ན ཙི་ཏྟ་པྤ་སཱ་དེ་ན. ‘‘ཏེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི ས་ཙེ སོ དེ་ཝེ་སུ ཨེ་ཝ སཾ་ས་ར་ཏི. ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏི. ཡ་དི མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨེ་ཝ སཾ་ས་ར་ཏི. ས་ཏྟ་ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དེ་ས་ནཱ ཝཱ་རེ་ན ཙུ་དྡ་ས ཀ་ཏྭཱ དེ་སི་ཏེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཏཾ ཝཱི་མཾ་སི་ཏ་བྦཾ’’ཏི ཝ་ད་ནྟེ་ན ཊཱི་ཀཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ས་ཡཾ ཙུ་དྡ་ས་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ་ཝ ཨི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཙུ་དྡ་ས་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝཱ་དཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ ‘‘ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ‘‘ཝི་བྷ་ངྒེ’’ཏི ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཉཱ་ཎ་ཝི་བྷ་ངྒེ. ན་ཏྠི ཋཱ་ན་མ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཊྛཱ་ནཾ. ‘‘ཋཱ་ནཾ’’ཏི མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ན་ཏྠི ཨ་ཝ་ཀཱ་སོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ. ‘‘ཨ་ཝ་ཀཱ་སོ’’ཏི པ་ཙྩ་ཡ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ‘‘ཡཾ’’ཏི ཀྲི་ཡཱ་པ་རཱ་མ་ས་ནཾ. ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ, ཏཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ནཾ ཨ་ཊྛཱ་ནཾ. སོ ནི་བྦ་ཏྟ་ན དྷ་མྨོ ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶཱ’’ཏི ས་ཏྟ་བྷ་ཝ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀ་སྶ ཀུ་ས་ལཱ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ. ‘‘ནི་རོ་དྷེ་ནཱ’’ཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨེ་ཝ ནི་རོ་དྷ་ནེ་ན. ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩཱ’’ཏི ཡེ ནཱ་མ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཏེ ནཱ་མ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར ཝི་ཉྙཱ་ཎ ནི་རོ་དྷ་ཀྑ་ཎེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝཱ’’ཏི ཏེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ན་ཡེ་ནེ་ཝ. ‘‘ཏ་དེ་ཀ་ཊྛ་མོ་ཧ་སྶཱ’’ཏི ཏེ་ན རཱ་གེ་ན ཏེ་ན དོ་སེ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཙི་ཏྟེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཋི་ཏ་སྶ མོ་ཧ་སྶ. ན དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ མོ་ཧ་སྶ. ཏ་སྶ པ་ཐ་མ་མ་གྒེ ཨེ་ཝ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ. ནཱ་པི ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ མོ་ཧ་སྶ. ཏ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒེ ཨེ་ཝ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ. ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ. ‘‘དྷ་མྨི་ཀེ་སཱུ’’ཏི དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ. ‘‘ཡ་ཏོ’’ཏི ཡཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ. བ་ལ་ཝ་ནྟ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཏེ་སཾ’’ཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ. ‘‘ས་ལླི་ཁ་ན ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི བ་ཧ་ལ་པ་ཀྑཾ ཐཱུ་ལ་བྷཱ་གཾ སུ་ཊྛུ་ལི་ཁ་ན་ཝ་སེ་ན. ཨ་དྷི་ཙྩུ་པྤ་ཏྟི ནཱ་མ པུ་བྦེ ཡ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་ལཾ ཨ་དྷི་ཙྩ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨུ་པྤ་ཏྟི. ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱ་ན་མྤི རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ. ‘‘ཏེ་སཾ པཱི’’ཏི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི་ན་མྤི. ‘‘མེ་ཐུ་ན་ཝ་ཏྠུ ས་མཱ་ཡོ་གོ ཨི་ཙྪི་ཏོ’’ཏི ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏཱི་ནཾ མེ་ཐུ་ན་ཀ་མྨ་ས་མཱ་ཡོ་གོ ནཱ་མ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨི་ཙྪི་ཏོ. ཐེ་རོ་ཧི ཨ་དྷི་ཙྩུ་པྤ་ཏྟི་མ་ཏྟཾ ཨི་ཙྪ་ཏི. པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་མ་ནྡ་ཏཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི་ནཾ པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ་པི ས་ནྡི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ‘‘མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ’’ཏི ཐེ་ར་སྶ མ་ནོ་ར་ཐ་མ་ཏྟཾ་ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ. ཨི་དཾ ས་བྦཾ ཨ་ཊྛ་སཱ་ལི་ནི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཚ་ཀྐ་ནི་པཱ་ཏེ’’ཏི ཨ་ངྒུ་ཏྟ་རེ ཚ་ཀྐ་ནི་པཱ་ཏེ. ‘‘མི་གཱ་སཱ་ལ༹་ཝ་ཏྠུ་མྷཱི’’ཏི མི་གཱ་སཱ་ལ༹་ནཱ་མི་ཀཱ་ཡ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ཝ་ཏྠུ་མྷི. ཀེ་ཙི ཨི་མཾ ཝ་ཏྠུཾ དི་སྭཱ མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝཱ་དཾ ན རོ་ཙེ་ནྟི. མ་ཧཱ་སི་ཝ་ཏྠེ་ར་ཝཱ་དཾ རོ་ཙེ་ནྟི. ‘‘ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ’’ཏི མེ་ཐུ་ན དྷ་མྨཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ར་ཏ་སྶ. ‘‘ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཏྟཾ བྱཱ་ཀ་ཏཾ’’ཏི ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏེ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨི་དྷ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྭཱ ཏུ་སི་ཏཱ་ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ ཡཾ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྱཱ་ཀ་ཏཾ. ‘‘ཨ་དྷི་ག་མ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཝ་སེ་ན. ན པ་ན ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ ས་ཏོ ཨ་དྷི་ག་མ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. མ་ར་ཎཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ལེ་པི ཧི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ས་ཧ ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཕ་ལཱ་དྷི་ག་མ་ནཾ ནཱ་མ ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙ་སྶ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ན དུ་ཀྐ་ར་ནྟི. ཨེ་ཏེ་ན ཀེ་ས་ཉྩི ཐེ་ར་ཝཱ་ད་རོ་ཙ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ས་ཀིཾ་དེ་ཝ ཨི་མཾ་ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨི་ཏོ པ་ར་ལོ་ཀཾ ག་མ་ན་སྶ ཙ ཏ་ཏོ པུ་ན ཨི་དྷཱ་ག་མ་ན་སྶ ཙ སི་དྡྷ་ཏྟཱ ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ སུ་དྡྷེ་ན མ་གྒ་ནི་ཡཱ་མེ་ན ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ དྭི་ཀྑ་ཏྟུ པ་ར་མོ་ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི སི་དྡྷོ. ཀ་ཐཾ. ཨི་དྷ པ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨི་དྷ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི, ཏ་ཏྠ པ་ཏྭཱ ཨི་དྷ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི་ཏི. སེ་སཱ་པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་ཡཱ་མེ་ན སི་དྡྷཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ. ཨི་དྷ པ་ཏྭཱ ཨི་དྷ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི. ཏ་ཏྠ པ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི. ཨི་དྷ པ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི. ཏ་ཏྠ པ་ཏྭཱ ཨི་དྷ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཏཱི་སུ སོ་ཏཱ་པ་ནྣེ་སུ ཨེ་ཀོ་ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ པ་ར་མོ ཨེ་ཝ མ་གྒ་ནི་ཡཱ་མེ་ན སི་དྡྷོ. སེ་སཱ པ་ན དྭེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་ཡཱ་མེ་ན སི་དྡྷཱ. ཚ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི་སུ དྭེ ཨེ་ཝ མ་གྒ་ནི་ཡཱ་མེ་ན སི་དྡྷཱ. སེ་སཱ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་ཡཱ་མེ་ན སི་དྡྷཱ. ཏ་ཏྠ མ་གྒ་སི་དྡྷེ་སུ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི་སུ ས་ངྐ་རོ ན་ཏྠི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སི་དྡྷེ་སུ པ་ན ས་ངྐ་རོ ཨ་ཏྠི. ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཝི་རུ་དྡྷེ ས་ཏི, ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟེ་ན ས་ངྐ་རེ དོ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨཱ་ག་ནྟྭཱ་ཏི པཱ་ཋ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ག་ནྟཱ་ཏི པ་ན པཱ་ཋོ ཡུ་ཏྟོ. ཨཱ་ག་མ་ན་སཱི་ལོ ཨཱ་ག་མ་ན དྷ་མྨོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ཨི་ཏྠ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཏྠ་པི ཨེ་སེ་ཝ་ན་ཡོ. ཨ་ར་ཧ་ཏོ བྷཱ་ཝོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ མ་གྒཾ. ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ ཝི་པ་ཏྟི་ཀ་རཱ་ནཱ་མ ཨ་པྤ་པྥ་ལ ཨ་པྤཱ་ནི་སཾ་ས་ཀ་རཱ. ས་མྤ་ཏྟི་ཀ་རཱ ནཱ་མ མ་ཧ་པྥ་ལ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཀ་རཱ. སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་གུ་ཎཱ ནཱ་མ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷ པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷ ཝི་མུ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉྙཱ་ཎ ད་སྶ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་གུ་ཎཱ. ‘‘ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ་སཱུ’’ཏི ད་ཀྑི་ཎཱ་ར་ཧ པུ་གྒ་ལེ་སུ. ‘‘དྷུ་རཾ’’ཏི པ་དྷཱ་ན་སཱི་ས་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་དྡྷཱ ཨེ་ཝ དྷུ་རཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ས་དྡྷཱ་དྷུ་རོ. ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ་དྷུ་རོ. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ཝཱི་རི་ཡ་དྷུ་རོ ན ག་ཧི་ཏོ་ཏི. པཱ་ལི༹་ཡཾ ས་དྡྷཱ་ཝཱ་ཧཱི མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཝཱ་ཧཱི མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ན པ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ་ཧཱི མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི. ཏ་སྨཱ ན ག་ཧི་ཏོ་ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ན ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ་ཧཱི མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཝུ་ཙྩ་ཏེ. མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶ ནཱ་མ ཨཱ་དི་མྷི དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ, ཨ་པཱ་ཡ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ས་དྡྷཱ ཙ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཙ དྭེ ཨུ་ཛུ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑཱ ཧོ་ནྟི. ཡ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་དྡྷཱ ནི་ཝི་ས་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ན་ཏྠི. ཡ་སྨིཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ནི་ཝི་ས་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི. ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་དི་ཊྛི་ཡོ ཙ ཨུ་ཛུ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑཱ. ཡ་ཏྠ པ་ཉྙཱ, ན ཏ་ཏྠ དི་ཊྛི. ཡ་ཏྠ དི་ཊྛི, ན ཏ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་ཏི. ཨ་པི ཙ ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡེ དི་ཊྛིཾ ཝི་དྷ་མ་ཏི་ཡེ་ཝ. པ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཝི་དྷ་མ་ནེ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཨཱ་ར་དྡྷ ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དཱི་སུ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་ད་མ་ཏྟེ་ན་པི དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡོ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རི་བྷཱ་ཝ་ཉྩ སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དཱི་ནི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་མཾ ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རི་བྷཱ་ཝ་ཉྩ སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ པ་སྶི་ཏྭཱ དི་ཊྛི་པ་ཏྟ་པ་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཝཱི་རི་ཡཾ པ་ན དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་མ་ཏྟ་མྤི ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ་སཾ ས་ཧཱ་ཡོ་པི ཧོ་ཏི, དྷུ་ར་བྷཱུ་ཏ་ཉྩ. པ་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྷི ཝཱི་རི་ཡཾ. ཏཾ ས་དྡྷཾ་པི པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, པ་ཉྙཾ་པི པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, དི་ཊྛིཾ་པི པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་མྤི པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཀུ་ཏོ་པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝེ་ན དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡོ པ་ཛ་ཧི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ་ཧཱི་ཏི ཙ ཝཱི་རི་ཡ་དྷུ་རོ་ཏི ཙ ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི. ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི་མྷི པ་ན ས་དྡྷཱ ཙ པ་ཉྙཱ ཙ ས་མ་བ་ལཱ ཧོ་ནྟི. ཝཱི་རི་ཡ་ཉྩ ས་ཡཾ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨུ་པ་བྲཱུ་ཧེ་ཏི. སོ ཙ པུ་གྒ་ལོ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་བ་ལེ་ན དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ད་ཡོ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ཝི་མོ་ཀྑེ ཝཱ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག ཝི་མུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨི་མེ་སུ པ་ན དྭཱི་སུ པུ་གྒ་ལེ་སུ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཐཱ་མོ སུ་ཊྛུ པཱ་ཀ་ཊོ. ཏ་སྨཱ ཨི་མེ དྭེ ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཀཱ་ཏྭེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ན ཝཱི་རི་ཡ་དྷུ་རོ་ཏི. ཙ་ཏུ་པྤ་ཊི་པ་དཱ ནཱ་མ དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ. དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ. སུ་ཁཱ་པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ. སུ་ཁཱ་པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ. ཏི་ཝི་དྷ་ཝི་མོ་ཀྑོ ནཱ་མ སུ་ཉྙ་ཏོ ཝི་མོ་ཀྑོ. ཨ་ནི་མི་ཏྟོ ཝི་མོ་ཀྑོ. ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏོ ཝི་མོ་ཀྑོ. ‘‘ཏ་ཡོ ཨ་ནྟ་རཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤ་སྶ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཨ་པ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཨེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་པ་ཏྟཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ནཱ་མ. སོ ཏི་ཝི་དྷོ. ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤ་སྶ པ་ཐ་མ་བྷཱ་གེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི, དུ་ཏཱི་ཡ་བྷཱ་གེ, ཏ་ཏཱི་ཡ་བྷཱ་གེ་ཏི. ཨི་མེ ཏ་ཡོ ཨ་ནྟ་རཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ ནཱ་མ. ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ནཱ་མ ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤ པ་རི་ཡ་ནྟེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི. ཨུ་དྡྷཾ མུ་ཁོ ཝ་ཊྚ་སོ་ཏོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ. ཨ་ཀ་ནི་ཊྛཾ ཨ་ཝ་སྶཾ ག་མི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་མྨཾ ས་ས་ངྑཱ་རཾ ས་པྤ་ཡོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ས་ས་ངྑཱ་ར པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི. ས་ངྑཱ་ར་ར་ཧི་ཏེ་ན སུ་ཁེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་མྨེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ས་ངྑཱ་ར པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི. ‘‘དྭཱ་ད་ས སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ’’ཏི ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི་ཀཱ ཏ་ཡོ. ཏེ ཨེ་ཝ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཊི་པ་དཱ་ཧི གུ་ཎི་ཏཱ དྭཱ་ད་ས. དྭཱ་ད་ས ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ ཨེ་ཝ.

ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཝ ཨ་ནཱ་གཱ་མི ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཨེ་ཝ. ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏ་སྶཱ’’ཏི ཨ་དྷི་ཨོ་སི་ཏ་སྶ. མ་མེ་ཝི་ད་ནྟི ནི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་སྶ. གི་ལི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་སྶཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. བ་ཧ་ལེ་ན ཐཱུ་ལེ་ན ཀཱ་མ་རཱ་གེ་ན ཝི་མུ་ཏྟཱ བ་ཧ་ལ་རཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟཱ. ཨཱ་རུ་པྤེ་སུ ཙ ཏ་སྶོ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨེ་ཝ ཨ་ཏྠི. ན ཙ་ཏ་སྶོ རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ནི་རོ་དྷོ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ‘‘ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཊྛ་སུ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་སུ པ་ཐ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ. ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ནི་རོ་དྷོ ནཱ་མ པ་ཐ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ. པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ ནཱ་མ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ཉྙཱ. ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ ནཱ་མ ཀ་སི་ཎ ནི་མི་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་སུ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ ས་ཉྙཱ. དུ་ཏཱི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཝི་ཏ་ཀྐ ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ ནི་རོ་དྷོ. ‘‘ཏ་ཏོ པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ’’ཏི པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ཝ་ཙ་ནཾ པ་ན ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ་པི པུ་གྒ་ལཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ལ་བྦྷ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡུ་ག་ན་ནྡྷཾ ནཱ་མ དྭ་ནྡ་བ་ནྡྷ་ནཾ, ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཡུ་ག་ན་ནྡྷ་ནྟི ཝི་གྒ་ཧོ. ‘‘ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་སི་བྷཱ་ཝ་པ་ཏྟཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཉྩ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རཱི་རཱ བ་དྡྷེ་སུ པ་རི་ཀྑཱ་རེ་སུ ས་མཱ་པ་ཏྟི་བ་ལེ་ནེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་སུཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རཱི་རཱ་བ་དྡྷེ པ་རི་ཀྑཱ་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི. ‘‘ནཱ་ནཱ་བ་དྡྷཱ་ནཱི’’ཏི ནཱ་ནཱ་ཋཱ་ནེ་ཧི ཨཱ་བ་དྡྷཱ་ནི. ནཱ་ནཱ་ཋཱ་ནེ་སུ ཋ་པི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘པ་རི་སྶ་ཡེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ་ན. མཱ་ཝི་ན་སྶ་ནྟཱུ་ཏི ཝཱ ནཱ་ནཱ་བ་དྡྷ ཨ་ཝི་ཀོ་པ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ. ཏ་དཱ ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མཱི་ཏི་ཝཱ ས་ངྒྷ་པྤ་ཏི་མཱ་ན་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ཏྠུ་པ་ཀྐོ་ས་ནཾ་པི. ‘‘ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀཱ་ལ་སྶ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཎཾ. མ་ར་ཎ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མཱ་པ་ཏྟི་བ་ལེ་ན་པི པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཧོ་ཏི. ཨ་ནྟོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ཉྩ མ་ར་ཎེ ས་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཝ་ཏྟཾ ན ཀ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཏ་ཉྷི ཝ་ཏྟཾ ཡཾ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ མ་ར་ཎཱ་ས་ནྣེ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཝཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཀ་ཐཱ་ནུ སཱ་ས་ནི་ཀ་མྨཾ. ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ག་ར་ཧཱ ཝི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏྠཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ ག་ར་ཧེ་ཡྻུཾ. གོ་ཏ་མ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ ཨེ་ཀཾ མ་ར་ཎ་མུ་ཁཾ. ཡཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་སུ་ཀོ བྷི་ཀྑུ མ་ར་ཎཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ན་རི་ཡ ཀ་མྨཾ ཧེ་ཏ་ནྟི.

‘‘ཡ་ད་ཏྠཾ’’ཏི པ་ཊི་པ་ཏྟི ར་ས་སྶཱ་ད་ཏྠཾ. ‘‘ཏ་ད་ཏྠེ’’ཏི ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ. ནི་རཱ་མི་ས སུ་ཁཾ ནཱ་མ ཨཱ་མི་ས་ར་ཧི་ཏ སུ་ཁཾ. དུ་ཝི་དྷ་ཉྷི སུ་ཁཾ སཱ་མི་ས་སུ་ཁ་ཉྩ ནི་རཱ་མི་ས་སུ་ཁ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཡེ ལོ་ཀེ ཨི་ཊྛ ཀ་ནྟ མ་ནཱ་པི་ཡཱ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ཏེ ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨཱ་མ་སི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨཱ་མི་སཱ ནཱ་མ. ཡ་ཉྩ་སུ་ཁཾ ཏེ ཨཱ་མི་སེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ སཱ་མི་ས་སུ་ཁཾ ནཱ་མ. ཡཾ ལོ་ཀེ དི་བྦཾ སུ་ཁཾ མཱ་ནུ་ས་ཀཾ སུ་ཁ་ནྟི མ་མཱ་ཡ་ནྟི. ཡ་ཉྩ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ས་བྦཱ་ནི ཨ་པཱ་ཡ་བྷ་ཡ ཝ་ཊྚ་བྷ་ཡཱ་ནི ས་མྤ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི. ཛྷཱ་ན་སུ་ཁ མ་གྒ་སུ་ཁ ཕ་ལ་སུ་ཁ ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཁཾ པ་ན ནི་རཱ་མི་ས་སུ་ཁཾ ནཱ་མ. ཡཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་སུ་ཁ་ནྟི ཙ པ་ཝི་ཝེ་ཀ་སུ་ཁ་ནྟི ཙ ཨུ་པ་ས་མ་སུ་ཁ་ནྟི ཙ ས་མྦོ་དྷི་སུ་ཁ་ནྟི ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཁ་ནྟི ཙ ཨ་རི་ཡ་སུ་ཁ་ནྟི ཙ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་སུ་ཁ་ནྟི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཉྩ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཾ ཨ་རི་ཡ་ཛ་ནཾ ས་བྦཱ་ནི ཨ་པཱ་ཡ་བྷ་ཡ ཝ་ཊྚ་བྷ་ཡཱ་ནི ས་མྤ་རི་ཝ་ཛྫ་ནྟི. ‘‘ཨ་སྶཱ་དི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི ཀི་ལེ་ས་པ་ལི་བོ་དྷེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝི་པུ་ལ ག་མྦྷཱི་ར ས་ནྟ པ་ཎཱི་ཏ་ར་ས་ཏྟཱ ཙ ཨ་ཧོ་སུ་ཁཾ ཨ་ཧོ་སུ་ཁ་ནྟི ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ནྟེ་ན་པི ཨ་སྶཱ་དི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི.

ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ས་ངྒ་ཧཱ་ནུ་དཱི་པ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

ནི་ག་མ་གཱ་ཐཱ་སུ.

༢༦༢. ཙ་རི་ཏ་བྦ་ནྟི ཙཱ་རི་ཏྟཾ. ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ. ‘‘ཀུ་ལཱ་ཙཱ་རེ་ནཱ’’ཏི ཀུ་ལ་པ་ར་མྤ་ར་ཏོ ཨཱ་ག་ཏེ་ན ཨཱ་ཙཱ་རེ་ན. ‘‘ཉཱ་ཏི མི་ཏྟ དྷ་ན བྷོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘ཝི་སཱ་ལེ’’ཏི ཝི་པུ་ལེ. ‘‘ཏེ་ནཱ’’ཏི ཏ་སྶ་པ་ད་སྶ ཝི་བྷ་ཏྱ་ནྟ ད་སྶ་ནཾ. ‘‘ས་དྡྷཱ་ཡཱ’’ཏི ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་ད་ས་དྡྷཱ་ཝ་སེ་ན. ‘‘ཨ་བྷི་ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ’’ཏི ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡ ཋི་ཏི་བྷཱ་གི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ་ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ བྷཱ་ཝ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏི་སྶ་ཡ ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ. ‘‘པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩཱ’’ཏི ཨ་ཏྟུ་ཀྐཾ་ས་ན པ་ར་ཝ་མྦྷ་ནཱ་དི དོ་སེ་ཧི པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ. ནཾ ནཾ ཛ་ནཾ པཱ་ཏི་ར་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ན་མྤོ. དི་ཊྛ་དི་ཊྛེ་སུ མེ་ཏྟཱ་ཝི་ཧཱ་རཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཝ྄ཧཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཝ྄ཧ་ཡོ. ནཱ་མཾ. ན་མྤོ ཨི་ཏི ཨ་ཝ྄ཧ་ཡོ ཨ་སྶཱ་ཏི ན་མྤ་ཝ྄ཧ་ཡོ་ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ. ‘‘པ་ཎི་དྷཱ་ཡཱ’’ཏི པ་ཏྠེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི ‘‘བྷུ་སཾ ནི་དྷཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྩཱ’’ཏི ཏ་སྶ པ་ད་སྶ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ད་སྶ་ན་མེ་ཏཾ. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ནྡ་བུ་དྡྷཱི་ནཾ’’ཏི པ་ཙྩ་ཀྑེ དྷ་ར་མཱ་ནཱ་ན་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་ཙྪི་མ ཛ་ནཱ་ནཾ ཝཱ’’ཏི. ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤོ. ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ཨི་མེ ཛ་ནཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཏྠེ་སུ སུ་ཁེ་ན ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻུ་ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟོ ཙི་ཏྟ་བྱཱ་པཱ་རོ. ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ནུ་ད་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡེ་ཝ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་ད་ཡཾ ཀཱ་རུ་ཉྙཾ’’ཏི. ‘‘པ་ཏྠི་ཏཾ’’ཏི ཝཱ སཱ་དྷུ་ཝ་ཏ་སྶ ཡཾ ཐེ་རོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙི་ར་ཀཱ་ལཾ པ་ཏྠི་ཏཾ ཨཱ་སིཾ་སི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཁུ་དྡ་སི་ཀྑཱ་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ’’ཏི པོ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. སོ་མ་ཝི་ཧཱ་རོ་ཏྭེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ ཏ་སྨིཾ དཱི་པེ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. གཱ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨ་ཐཱ’’ཏི ཏ་སྨིཾ་ཀཱ་ལེ. ‘‘ཨེ་ཏྠཱ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ན་ག་རེ. ‘‘ས་དྡོ’’ཏི ཀ་སྨཱ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ མ་ངྒ་ལ་ཧ་ཏྠིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. ནེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཡཾ ར་ཉྙཱ ཀ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟོ ཨ་མ་ནཱ་པ་ས་དྡོ. ‘‘བྷེ་ར་ཝོ’’ཏི བྷཱི་རུ་ཏཱ་ཛ་ན་ཀོ བྷ་ཡཱ་ན་ཀོ. ‘‘སི་ཝཱི་ནཾ’’ཏི སི་ཝི་ར་ཊྛ་ཝཱ་སཱི་ནཾ. ‘‘ར་ཊྛ་ཝ་ཌྜྷ་ནེ’’ཏི ར་ཊྛཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏཱི་ཏི ར་ཊྛ་ཝ་ཌྜྷ་ནོ. ཧ་ཏྠི་ནཱ་གོ. སོ ཧི ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ ཨཱ་ཛཱ་ནི་ཡོ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ར་ཊྛེ ཏཾ ཨ་བྷི་མ་ངྒ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་སྨིཾ ར་ཊྛེ དེ་ཝོ ས་མྨཱ ཝ་སྶ་ཏི, ནཱ་ནཱ་བྷ་ཡུ་པ་དྡ་ཝཱ ཏ་སྨིཾ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ལོ་ཀ་ས་མྨ་ཏོ མ་ངྒ་ལ་ཧ་ཏྠཱི ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སི་ཝཱི་ནཾ ར་ཊྛ་ཝ་ཌྜྷ་ནེ’’ཏི. ‘‘ཝི་ཏྠི་ཎྞོ’’ཏི ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏོ. ཨ་ཏི་ཝི་ཏྠཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. དྷ་ནཱི་ཡ་ནྟི མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ཧི ད་ཊྛུཾ པ་ཏྠཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི དྷ་ཉྙཱ. མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ. ཨ་དྷི་ཝ་ས་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་སོ. དྷ་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སོ་ཏི ས་མཱ་སོ. ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སིཾ་སུ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཏྠཾ. ཀི་ཏྟི་གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་དེ་ནྟི ཨུ་གྒ་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨུ་དི་ཏཱ. ཨུ་དི་ཏཱ་ནཾ་པི ཨུ་དི་ཏོ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ན་བྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. སཱ་ར་ཛྫ་ནཾ སཱ་ར་དོ. ཝི་ག་ཏོ སཱ་ར་དོ ཡ་སྶཱ་ཏི ཝི་སཱ་ར་དོ. ཝི་སཱ་ར་ད་སྶ བྷཱ་ཝོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཾ. པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡཾ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཾ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཾ. ཏེ་པི་ཊ་ཀ་པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡཾ ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡ་ཉྙཱ་ཎཾ. ཏཾ ཨཱ་དི ཨེ་ཏི་སྶཱ པ་ཉྙཱ་ཡཱ་ཏི པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཱ་དི པ་ཉྙཱ. པཱ་པ་ཏོ ལ་ཛྫ་ན་སཱི་ལཱ་ཏི ལ་ཛྫི་ནོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པཱ་པ་ག་ར་ཧི་ནོ’’ཏི. པཱ་པཾ དྷ་མྨཾ ག་ར་ཧ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཀ་ཐ་ཡ་ནྟི སཱི་ལེ་ནཱ་ཏི པཱ་པ་ག་ར་ཧི་ནོ. ‘‘ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱུ’’ཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་ར་ནྟུ. ཝི་སེ་སེ་ན བྷ་ཝ་ནྟི ཝེ་པུ་ལླཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཝི་བྷ་ཝཱ. པུ་ཉྙཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི ཝི་བྷ་ཝཱ་ཙཱ་ཏི པུ་ཉྙ་ཝི་བྷ་ཝཱ. ཝི་པུ་ལ་པུ་ཉྙཱ་ནཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཝི་པུ་ལཱ་ནཾ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཱ་ད་ཡོ. ལོ་ཀེ བ་ཧཱུ་སུ ད་སྶ་ནེ་སུ ཨི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རཾ ཨ་ཉྙཾ ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་ད་སྶ་ནཾ. ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ད་སྶ་ན་ཉྩ. ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་གུ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ས་ཝ་ནཾ, ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན དྷཱ་ཏུ ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཐཱ་ས་ཝ་ན་ཉྩ ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ ནཱ་མ. ཏེ་སུ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡཱ་དཱི་སུ ས་དྡྷཱ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ལཱ་བྷཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ ནཱ་མ. ཏེ་ས་མེ་ཝ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་སྶ་ཏཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ ནཱ་མ. ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡེ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཝཱ ཝ་ཏྟ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཝཱ པ་རི་ཙ་ར་ཎཾ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ ནཱ་མ. བུ་དྡྷ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ་སུ ཏཱི་སུ སི་ཀྑཱ་སུ ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ནཾ སི་ཀྑཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ ནཱ་མ. ཏཱ་དི་སེ པ་ཉྙཱ་ཝ་དཱ་ཏ་གུ་ཎ་སོ་བྷཱ་དི་ཀེ གུ་ཎེ ཨ་ཝ་སྶཾ བྷ་ཛ་ནྟི པཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི་ཏི ཏཱ་དི་ས་གུ་ཎ་བྷཱ་གི་ནོ. ‘‘བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.

དཱི་པ་ནི་ཡཱ ནི་ག་མ་གཱ་ཐཱ་སུ.

‘‘བ་སྷྱུ་སུ་ཉྙ་ཙ་མྨེ་ཀ་མྷཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘བ་སྷྱཱུ’’ཏི ཨ་ཊྛ་ས་ངྑྱཱ་ཡ ས་ངྐེ་ཏ ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘ཙ་མྨཾ’’ཏི དྭི་ས་ངྑྱཱ་ཡ. ཨེ་ཀ་ཉྩ དུ་ཀ་ཉྩ སུ་ཉྙ་ཉྩ ཨ་ཊྛ་ཙཱ་ཏི ག་ཎ་ན་ཀྐ་མོ. ས་ཧ་སྶ དྭི་ས་ཏ ཨ་ཊྛ་ས་ངྑཱ་ཏེ སཱ་ཀེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ས་ན་ཡོ པ་ར་ཏོ ‘‘ན་ཝ་པ་ཉྩ ཙ་མྨེ་ཀ་མྷཱི’’ཏི པ་དེ་པི. གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་སུ. ན་ག་ར་ཏི ན ཙ་ཝ་ཏཱི་ཏི ན་ག་རཾ. ཐཱ་ཝ་རི་ཡ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ར་ཉྫེ་ཏཱི’’ཏི ར་མེ་ཏི. ཁེ་མ་སུ་བྷི་ཀྑ་ཏཱ་དི་གུ་ཎེ་ཧི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཛ་ནེ ག་མཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་ག་ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ནྟུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. རོ་ཧི་ཏ་མི་གཱ ནཱ་མ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞ་མི་གཱ. ‘‘སཱ་ཀེ’’ཏི སཱ་ཀ་ནཱ་མེ་ན ར་ཉྙཱ པུ་ན ས་ངྑ་ཏ་ཏྟཱ ཨི་མཾ ཀ་ལི་ཡུ་གཾ སཱ་ཀ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི སཱ་ཀྲ་རཱ་ཛ་ནྟི་པི ཝོ་ཧ་ར་ནྟི. སཱ་ཀ་རཱ་ཛཱ ཙ ནཱ་མ ཨུ་ཏྟ་རཱ་པ་ཐེ་སུ ཨེ་ཀོ ག་ནྡྷཱ་ར་རཱ་ཛཱ. ཡཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ནྣ་ལ་དྡྷི་ཀཱ ཝ་ཛྫཱི་བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མཾ དྷ་མྨ ཝི་ན་ཡཾ མ་ཧཱ་ས་ངྒྷཱི་ཀཾ ནཱ་མ ས་ངྒ་ཧཾ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟི. སོ ཙ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ས་ངྒ་ཧོ ཨུ་ཏྟ་རཱ་པ་ཐེ་སུ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཡ་ས་ཏྠེ་ར ས་ངྒ་ཧོ པ་ན ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ་སཱུ་ཏི. ཙ་ཏྟཱ་རི་ཡུ་གཱ་ནི ནཱ་མ ལོ་ཀེ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ས་ཏྱ་ཡུ་གཾ, དྭཱ་པ་ར་ཡུ་གཾ, ཏེ་ཏྲ་ཡུ་གཾ, ཀ་ལི་ཡུ་ག,ནྟི. ཡུ་ག་ནྟི ཙ ཨཱ་ཡུ་པ་རི་མཱ་ཎཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི་པ་ན ཀ་ལི་ཡུ་གཾ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སཱ་ཀེ་ཏི ཀ་ལི་ཡུ་གེ’’ཏི. པཱ་པ་ཡུ་གེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ལ ཏཱི’’ཏི སཱ་ལི་ཀྑེ་ཏྟཱ་ནཾ སོ་དྷ་ན་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ མྲ་མྨ་དེ་ས་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ ཨ་ར་ཉྙཾ. ཏཾ པ་ན མུཾ་རྭཱ་ན་ག་ར་སྶ ཨེ་ས་ནྣེ པ་ཉྩ་དྷ་ནུ་ས་ཏི་ཀེ པ་དེ་སེ ཛཱ་ཏཾ. ‘‘ཝི་སྶུ་ཏེ’’ཏི ཝི་སེ་སེ་ན ཀི་ཏྟི་ཏེ. སཱ་ར་ཉྩ ཨ་སཱ་ར་ཉྩ ཝི་ཝེ་ཙེ་ནྟི ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཛཱ་ན་ནྟི་སཱི་ལེ་ནཱ་ཏི སཱ་རཱ་སཱ་ར ཝི་ཝེ་ཀི་ནོ་ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ་ཏི.

ཨི་ཏི པ་ར་མ་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཱ ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༡. པ་ར་མ་ཏྠ་དཱི་པ་ནཱི ནཱ་མ, ཡེ་ན ཐེ་རེ་ན སཱ ཀ་ཏཱ.

ཏེ་ནེ་ཝེ སཱ ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཏ་སྶཱ་ནུ དཱི་པ་ནཱི.

༢. ཨ་ཊྛ་ས་ཏྟ་དྭ་ཡེ་ཀ་མྷི, སཱ་ཀེ སཱ ཛེ་ཊྛ་མཱ་ས་ཀེ.

ཀཱ་ལེ༹ ན་ཝ་མི་ཡཾ དི་ཝཱ, མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ ནི་ཊྛཾ ག་ཏཱ.

ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི ནི་ཊྛི་ཏཱ.