༨. པ་ཙྩ་ཡ་ས་ངྒ་ཧ་ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱ
༡༦༦. ཡེ་ཧི་པ་ཀཱ་རེ་ཧི ཡ་ཐཱ. ཏེ་སཾ ཝི་བྷཱ་གོ ཏཾ ཝི་བྷཱ་གོ. ཨ་ཡ་ཉྩ་ནི་དྡེ་སོ ཨེ་ཀ་སེ་ས་ནི་དྡེ་སོ, ཝི་ཙྪཱ་ལོ་པ་ནི་དྡེ་སོ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏེ་སཾ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ན ས་མེ་ཏི. གཱ་ཐཱ་ཡཾ ‘ཡེ་སཾ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏཱི་ཧི-ཡ-ས་དྡེ་ཧི ད་སྶི་ཏཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ཨ་ཏྠཱ་ནཾ-ཏ-ས་དྡ་ཏྠ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཏ-ས་དྡ་ཏྠཱ་ན་ཉྩ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཡཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏོ. ‘‘ས་མུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཊྛུ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི. ‘‘ཨ་ཝི་ནཱ’’ཏི ཨ་ཝི་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ. ‘‘ས་ཧ་ཛཱ་ཏ དྷ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཧེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཾ. ‘‘ཀ་ལཱ་པ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི སུ་དྡྷ དྷ་མྨ ཀ་ལཱ་པ་ཝ་སེ་ན. ‘‘སཱ་མ་ཉྙ ལ་ཀྑ་ཎཾ’’ཏི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ‘‘ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ’’ཏི ‘ས་མུ་པྤ་ཛྫ་ནཾ ས་མུ་པྤཱ་དོ’ཏི ཨ་ཡཾ་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ན་ཏྠོ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ. ‘‘ཨ་ཡ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ན་ཏྠོ ཨེ་ཝ. ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ’’ཏི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཝཱ ས་ཏི. ‘‘ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ་ཝཱ’’ཏི ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ཝཱ ས་ཏི. ‘‘ཋི་ཏཱ་ཝ སཱ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ས་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ས་བྷཱ་ཝོ ལོ་ཀེ ཋི་ཏོ་ཡེ་ཝ. ཀ་ཏ་མཱ པ་ན སཱ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏ་ཏཱ’’ཏི ཀེ་ན་ཙི ཨ་ཀ་ཏཱ ས་བྷཱ་ཝ་ཊྛི་ཏ་ཏཱ. ‘‘དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མ་ཏཱ’’ཏི ས་བྷཱ་ཝ་ནི་ཡཱ་མ་ཏཱ. ‘‘ཏ་ཏྲ ཏ་ཐ་ཏཱ’’ཏི ཏ་སྨིཾ སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎེ ས་ངྑ་ཏ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏ་ཐ་ཏཱ. སཱ་མ་ཉྙ ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི, ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དི་ཀོ པ་ཙྩ་ཡ དྷ་མྨོ. ཀ་སྨཱ, ཏེ་ཧི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མ་ཏཱ མ་ཏྟ་སྶ ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ནཾ དྷ་མྨ ས་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ. ‘‘དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མ་ཏཱ་མ་ཏྟཾ’’ཏི ཙ ཡ་ཐཱ ཝུ་ཏྟ་སཱ་མ་ཉྙ ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་དི བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ནཾ ཨི་ཙྪེ་ཡྻ, བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ནཾ ནཱ་མ ཀ་ཏྟུ་ར་ཧི་ཏཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཀ་ཏྟུ་ར་ཧི་ཏེ ཙ ས་ཏི, ཀ་ཐཾ པ་ཊི་ཙྩ ཀྲི་ཡཱ་ཡ ས་མཱ་ན་ཀ་ཏྟུ་ཀ་ཏཱ ལ་བྦྷ་ཏི. ཨ་ལ་དྡྷེ ཙ ས་མཱ་ན་ཀ་ཏྟུ་ཀ་ཏྟེ ཀ་ཐ་ཉྩ པུ་བྦ་ཀཱ་ལེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མྦྷ་ཝོ་ཏི. ཨ་ཡཾ བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ནཾ ཨི་ཙྪ་ནྟ་སྶ བྱ་ཉྫ་ན་ཡུ་ཏྟི་ཝི་རོ་དྷོ. ཏཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟོ ན ཙེ་ཏྠཱ་ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ག་མྦྷཱི་རོ་ཙཱ་ན་ནྡ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ག་མྦྷཱི་རཱ་ཝ བྷཱ་སོ་ཙཱ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཾ. བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ནེ ཙ ཀ་ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན ཀྲི་ཡཱ་མ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཝི་སུཾ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཐཾ ཏཾ ག་མྦྷཱི་རཾ སི་ཡཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ནཾ ཨི་ཙྪ་ནྟ་སྶ ག་མྦྷཱི་ར་ཝ་ཙ་ན ཝི་རོ་དྷོ. ཏཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟོ ‘‘ས་ངྑ་ཏ དྷ་མྨེ་སུ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་པི ཙ ས་ངྑ་ཏ ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ས་ངྑ་ཏ དྷ་མྨ་ཏོ་པི ག་མྦྷཱི་རཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མ ས་ངྑ་ཏ དྷ་མྨོ. ཏ་ཉྩ ཨ་ཏྠི མེ་ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མཱ་ཏི ས་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ པ་ན ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་ངྑ་ཏ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི སུ་ཊྛུ ས་ནྟ་ཏི་ཡཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ. ཏ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ ནཱ་མ སུ་ཁཱ་ཝཱ དུ་ཀྑཱ་ཝཱ ས་ངྑ་ཏ དྷ་མྨོ. སཱ ཙ ཨ་ཏྠི མེ་ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ས་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶཱ པ་ན ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་ངྑ་ཏ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི སུ་ཊྛུ ས་ནྟ་ཏི་ཡཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ ནཱ་མ་དྷ་མྨེ་སུ ཙ རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ ཙ. ཡ་ཏོ ས་ཏྟ་སུ ཝི་སུ་དྡྷཱི་སུ ས་ངྑ་ཏ དྷ་མྨ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན ས་ངྑཱ་ཏཾ དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཉཱ་ཎ་ཉྩ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ པ་རི་གྒ་ཧ ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ ཝི་སུ་དྡྷི་ཉཱ་ཎ་ཉྩ པ་ཐ་མཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ད་ས་ཝི་དྷཱ་ནི ས་ངྑ་ཏ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཉཱ་ཎཱ་ནི ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་ངྑ་ཏ ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་ངྑ་ཏ དྷ་མྨ་ཏོ ག་མྦྷཱི་རཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨི་ད་མྤི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་ངྑ་ཏ ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་ངྑ་ཏ དྷ་མྨ་ཏོ ག་མྦྷཱི་རཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
‘‘ཏ་བྦྷཱ་ཝ་བྷཱ་ཝཱི་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ བྷ་ཝ་ཏི སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི བྷཱ་ཝོ. སོ སོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དི་ཀོ བྷཱ་ཝོ ཏ་བྦྷཱ་ཝོ. ཏ་བྦྷཱ་ཝེ བྷ་ཝ་ནྟི ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི སཱི་ལེ་ནཱ་ཏི ཏ་བྦྷཱ་ཝ་བྷཱ་ཝི་ནོ. ས་ངྑཱ་རཱ་ད་ཡོ. ‘‘བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏ་བྦྷཱ་ཝ་བྷཱ་ཝཱི་ནཾ བྷཱ་ཝོ་ཏི ཏ་བྦྷཱ་ཝ་བྷཱ་ཝི བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་པི ཙ ‘‘བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ དྷ་མྨ་སྶ བྷཱ་ཝོ་ཏི ཏ་བྦྷཱ་ཝོ. ཏ་བྦྷཱ་ཝེ ས་ཏི བྷ་ཝ་ནྟི ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཏ་བྦྷཱ་ཝ་བྷཱ་ཝི་ནོ. ཏེ་སཾ བྷཱ་ཝོ་ཏི་པི ཡུ་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝ. ‘‘ཧེ་ཏྭཱ་དི པ་ཙྩ་ཡ ས་ཏྟི་ནི་ཡཱ་མཾ’’ཏི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ པ་ཙྩ་ཡོ, ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཧེ་ཏུ་ས་དྡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ ས་དྡཱ་ད་ཡོ ལོ་བྷཱ་དཱི་ནཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་ན་ཉྩ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏཾ ཏཾ པ་ཙྩ་ཡ ས་ཏྟི་ཝི་སེ་སཾ དཱི་པེ་ནྟི. ཏེ་ས་ཉྩ སོ སོ པ་ཙྩ་ཡ ས་ཏྟི་ཝི་སེ་སོ ཝི་སུཾ དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཏྭཱ་དི པ་ཙྩ་ཡ་ས་ཏྟི་ནི་ཡཱ་མཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ‘‘ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ’’ཏི མཱུ་ལ་ཊྛ་གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡ་ཊྛཱ་དི་ཀེ་ན ཏེ་ན ཏེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རེ་ན. སོ ཧི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘པ་ཙྩ་ཡ དྷ་མྨུ་དྡྷཱ་ར མ་ཏྟེ ཨ་ཋ་ཏྭཱ’’ཏི པ་ཙྩ་ཡ དྷ་མྨཱ་ནཾ ནཱ་མ ས་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡྷ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཨཱ་ཧ་ཙྩཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ་ནི་ཏྭཱ ཏཾ ཏཾ པ་ཙྩ་ཡ་ས་ཏྟི ཝི་སེ་སཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི. པ་ཙྩ་ཡ་ས་ཏྟི ཝི་སེ་སོ ཧི ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་དཱི་པ་ནེ ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི ཝ་ཏྟ་བྦ ཀི་ཙྩཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མ་ཏྠ་ཀཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ‘‘ཨ་ནོ་ས་ཀྐ་མཱ་ནཱ’’ཏི ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ. ‘‘ཨེ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི པ་ཙྩ་ཡ ས་ཏྟི་ཡཱ. པ་པ་ཉྩེ་ནྟེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ.
ཨེ་ཏ་སྨཱ ཀཱ་ར་ཎཱ ཕ་ལཾ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཀྑ་ཏོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་པ་ཀྑཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི པཱ་ཏུ་བྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི པ་ཙྩ་ཡོ. ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎཾ ཛ་ན་ཀ་པ་ཙྩ་ཡོ. པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ པ་ཙྩ་ཡོ. ‘‘ཨེ་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཧེ་ཏུ་ནཱ. ‘‘ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི མ་ནོ་ཀ་མྨཾ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཀ་མྨཾ’’ཏི ཀྲི་ཡཱ་ཝུ་ཙྩ་ཏི, ག་མ་ན ཋཱ་ན ནི་ས་ཛྫ་ས་ཡ་ནཱ་དི་ཀཾ ཀཱ་ཡི་ཀ ཀྲི་ཡ་ཉྩ. ཨཱ་ལཱ་པ ས་ལླཱ་པ ཀ་ཐ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན གཱ་ཡ་ནཱ་དི་ཀཾ ཝཱ་ཙ་སི་ཀ ཀྲི་ཡ་ཉྩ. ཝི་ཛཱ་ན་ན ཙི་ནྟ་ན ཝཱི་མཾ་ས་ནཱ་དི་ཀཾ མཱ་ན་སི་ཀ ཀྲི་ཡ་ཉྩ. ‘‘ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ནྟི. ‘‘ཨེ་ཏེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཏེ་ཧི ལོ་ཀི་ཡ་ཀུ་ས་ལཱ ཀུ་ས་ལ ཙེ་ཏ་ནཱ དྷ་མྨེ་ཧི. ཨ་པི ཙ ས་ངྑ་རོ་ནྟི ས་ཏྟཱ ཨེ་ཏེ་ཧཱི་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ. ‘‘ས་ངྑ་རོ་ནྟཱི’’ཏི ཀིཾ ས་ངྑ་རོ་ནྟི. ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ས་ངྑ་རོ་ནྟི. བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝཾ ས་ངྑ་རོ་ནྟི. དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་མྤི ཨ་ཏྠཾ ཝཱ ཨ་ན་ཏྠཾ ཝཱ ས་ངྑ་རོ་ནྟི. ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་མྤི ཨ་ཏྠཾ ཝཱ ཨ་ན་ཏྠཾ ཝཱ ས་ངྑ་རོ་ནྟཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཙ་ཀྑུ་མྤི ས་ངྑ་རོ་ནྟི, སོ་ཏཾ་པི ས་ངྑ་རོ་ནྟཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ད་སྶ་ན་མྤི ས་ངྑ་རོ་ནྟི, ས་ཝ་ན་མྤི ས་ངྑ་རོ་ནྟཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ‘‘ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཝི་ཝི་དྷེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. བྷཱུ་ཏེ་ན་པི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན་པི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘‘ན་མ་ཏཱི’’ཏི གོ་ཙ་ར ཝི་ས་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ན་མ་ཏི. ‘‘རུ་པྤ་ཏཱི’’ཏི ཀུ་པྤ་ཏི, ཁོ་བྷ་ཏི. ‘‘ཕུ་ས་ཏཱི’’ཏི སཾ་ཧ་ན་ཏི. ‘‘ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཝི་དི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏཾ ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ལ་གྒ་ན་ཝ་སེ་ན བྷུ་སཾ ན་ཧ་ཏི བ་ནྡྷ་ཏི, མུ་ཉྩི་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཎྷཱ་ཏི་པི ཡུ་ཛྫ་ཏི. ‘‘ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏཱི’’ཏི ད་ལ༹ྷཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་མུ་ཉྩ་གྒཱ་ཧཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི. བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི བྷ་ཝོ. ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝོ. བྷ་ཝ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི བྷ་ཝོ. ཀ་མྨ་བྷ་ཝོ. ‘‘ཛ་ན་ནཾ’’ཏི ཨ་བྷི་ན་ཝ་སྶ པཱ་ཏུ་བྦྷ་ཝ་ནཾ. ‘‘ཛཱི་ར་ཎཾ’’ཏི ཨ་བྷི་ན་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཧཱ་ཡ་ནཾ. ‘‘སོ་ཙ་ནཾ’’ཏི ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་པ་ནཾ. ‘‘པ་རི་དེ་ཝ་ནཾ’’ཏི རོ་ད་ནཾ. ‘‘དུ་ཀྑཾ’’ཏི ཀཱ་ཡ་རུ་ཛྫ་ནཾ. ‘‘དོ་མ་ན་སྶཾ’’ཏི ཙི་ཏྟ་རུ་ཛྫ་ནཾ. ‘‘ཝི་སཱི་ད་ནཾ’’ཏི བཱ་ལ༹ྷཾ ཙི་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་རཱུ་པཾ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་སྶ་སཱི་ད་ནཾ. ཐཱ་མ་བ་ལ་ཁི་ཡྻ་ནཾ. ཡ་ཏོ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ་ནཾ ཝི་རཱུ་པ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ ཏ་ངྑ་ཎེ ས་བྦ་སོ ཨུ་པ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཝཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ‘‘ཀེ་ན་ཙི སུ་ཁེ་ནཱ’’ཏི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟེ་ན ཀེ་ན་ཙི ས་ནྟི་སུ་ཁེ་ན.
‘‘དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ’’ཏི བྷ་ཡ་ཊྛེ་ན དུ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཏེ་བྷཱུ་མི་ཀ དྷ་མྨཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ. ‘‘ས་མུ་ད་ཡ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ’’ཏི ཏ་ཎྷཱ་ཡ དུ་ཀྑ ས་མུ་ད་ཡ བྷཱ་ཝ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ. ‘‘ནི་རོ་དྷ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ’’ཏི ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷ་སྶེ་ཝ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ བྷཱ་ཝ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ. ‘‘མ་གྒ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ’’ཏི ཨ་ཊྛ་ངྒཱི་ཀ མ་གྒ་སྶེ་ཝ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ. པུ་བྦ་ནྟོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཏཱི་ཏེ་ཀཱ་ལེ བྷ་ཝ་པ་ར་མྤ་རཱ. ཨ་པ་ར་ནྟོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ བྷ་ཝ་པ་ར་མྤ་རཱ. པུ་བྦ་ནྟཱ པ་ར་ནྟོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ. ‘‘པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ’’ཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷ་ཝེ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ. ‘‘སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་ན་ཡེ་ནཱ’’ཏི ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ་པི ཝི་བྷ་ངྒེ སུ་ཏྟ་ནྟ བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ནཱ་མ ཨཱ་ག་ཏཾ. ཏེ་ན སུ་ཏྟ་ནྟ བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ན་ཡེ་ན. སཱ་ས་ཝཱ ཀུ་ས་ལཱ ཀུ་ས་ལ ཙེ་ཏ་ནཱ ས་ངྑཱ་རཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ན་ཡེ་ནཱ’’ཏི ཝི་བྷ་ངྒེ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ན་ཡེ་ན. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ཋེ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཀི་རི་ཡ དྷ་མྨཱ་ནཾ ནེ་ཝ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཾ ལ་བྷ་ཏི. ཀུ་ས་ལཱ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི ཀི་རི་ཡ དྷ་མྨཱ་ནཾ ན ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཾ ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀི་རི་ཡ དྷ་མྨཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏོ ཙ ཀུ་ས་ལཱ ཀུ་ས་ལ མཱུ་ལེ་ཧི ཙ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ པ་ཙྩ་ཡཾ ན ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ’’ཏི པ་ཊི་ཙྩ ས་མུ་པྤཱ་དོ. ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱ’’ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཝི་ག་མ་ན་ཏོ. ཏེ་སཾ་པི་ཀི་རི་ཡ དྷ་མྨཱ་ནཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་སུ་པི ཀི་རི་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཀི་རི་ཡ ནཱ་མཾ, ཀི་རི་ཡ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཀི་རི་ཡ་ཕ་སྶོ, ཀི་རི་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨེ་ས་ན་ཡོ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་སུ་པཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཀུ་ས་ལཱ ཀུ་ས་ལ ཝི་པཱ་ཀ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ’’ཏི ཀུ་ས་ལ ཝི་ཉྙཱ་ཎ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ, ཝི་པཱ་ཀ ཝི་ཉྙཱ་ཎ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ. ‘‘ཏཾ ཨ་ནུ་པ་པ་ནྣཾ’’ཏི པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ ས་ཧ་ག་ཏ་སྶ ཁ་ནྡྷ་ཏྟ་ཡ་སྶ ཏཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་ཛ་རཱུ་པ་སྶ ཙ ཨ་ཝ་སི་ཊྛ་ཏྟཱ ཏཾ ན ས་མྤ་ནྣཾ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་དེ པ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཝི་དྷཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ་ས་ཏི, ནཱ་མ རཱུ་པ་པ་དེ་པི པ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ཧ་ག་ཏཾ་པི ག་ཧེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི. ‘‘ཏཾ ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ པ་ཝ་ཏྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ‘‘ཏ་ཎྷུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི་པཱ་ཀ་ཊཱ་ནཱི’’ཏི ཚ ཏ་ཎྷཱ རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ ས་དྡ་ཏ་ཎྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན. ཙ་ཏྟཱ་རི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི་ཡེ་ཝ. ‘‘ལ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི ས་ངྑ་ཏ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ངྑ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ ནི་མི་ཏྟ་མ་ཏྟཱ་ནི. ‘‘ཉཱ་ཏི་བྱ་ས་ནཱ་དཱི་ཧཱི’’ཏི ཉཱ་ཏི་ཝི་ནཱ་ས་ནཱ་དཱི་ཧི. ‘‘ཉཱ་ཏི་བྱ་ས་ནཱ་དི་ནི་མི་ཏྟཾ’’ཏི ཉཱ་ཏི་ཝི་ནཱ་ས་ནཱ་དི་ཀཱ་ར་ཎཱ.
‘‘ཁ་ནྡྷ་དུ་ཀྑེ’’ཏི པ་ཙྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྑཱ་ཏེ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩེ. ཁ་ནྡྷ་པྤ་ཝ་ཏྟི མ་གྒོ ནཱ་མ ཏ་ཎྷཱ་ས་མུ་ད་ཡོ ཨེ་ཝ. ཁ་ནྡྷ་ནི་རོ་དྷ མ་གྒོ ནཱ་མ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ. ‘‘ཁ་ནྡྷ ས་མུ་ད་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ’’ཏི ཁ་ནྡྷ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ. ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི ཝུ་ཊཱ་ནཾ’’ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ་ནཱི་ཝཱ་རི་ཏཱ་ནཾ པི་ཧི་ཏཱ་ནཾ. ‘‘ཨ་པྤ་ཧཱི་ན བྷ་ཝཱ་བྷི་ལཱ་སཱ་ནཾ’’ཏི མ་གྒེ་ན ཨ་པྤ་ཧཱི་ན བྷ་ཝ་པ་ཏྠ་ནཱ་ནཾ. ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཝི་བ་ནྡྷོ’’ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ. ‘‘ཨུ་ད་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ’’ཏི ཝ་ཌྜྷི་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ. ‘‘ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ’’ཏི ནི་སྶ་ཡོ. སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་དི་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི. དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ པ་ན ཏ་སྶཱ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ པ་ར་ཏོ པ་རི་ཡེ་ཊྛི་ཏ་ཎྷཱ་ཡཾ པཱ་ཀ་ཊོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ་པི དུ་ཀྑེ་ན པཱི་ལི༹་ཏ་སྶ སུ་ཁ་ཋཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏི. སུ་ཁཾ ཝི་ཡ ཏཾ པ་ཏྠེ་ཏཱི་ཏི. ས་མུ་དཱ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་རི་ཙ་ཡི་ཏྭཱ. ‘‘ཏ་ཎྷཱ ཨེ་ཝཱ’’ཏི ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ ཨེ་ཝ. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནི ཙཱ’’ཏི དི་ཊྛི་ཡ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སཱུ’’ཏི ཨ་ཏྟ ཛཱི་ཝ ལོ་ཀཱ་དཱི་སུ དི་ཊྛི་ཡཱ་ག་ཧི་ཏཱ ར་མྨ་ཎེ་སུ. ‘‘ཨ་སྶཱ་ད་ན ཁ་མ་ན་རོ་ཙ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི སཱ་དྷུ་ཝ་ཏཱ་ཡཾ མ་མ་ད་སྶ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ ར་ཛྫ་ན ཏུ་སྶ་ན ཀ་ནྟི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ. ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱི་ཡ་སྶཱ’’ཏི ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་སྶ. ‘‘ཨ་ཏྠ་སྶཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟཱ་དི་ཀ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ. གཱ་ཐཱ་ཡཾ.‘‘བྷ་ཝཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི བྷ་ཝ་ནྟོ ཝ་ཌྜྷ་ནྟོ ཧོ་ཏི. ‘‘པ་རཱ་བྷ་ཝོ’’ཏི ཝི་ནཱ་ས་ནྟོ.
‘‘ཨ་དྡྷཱ་ན་ཝ་ནྟེ དྷ་མྨེ’’ཏི ཏེ་ཀཱ་ལི་ཀ་ས་ངྑ་ཏ དྷ་མྨེ. ཨ་པ་ཏ་མཱ་ནེ ཀ་ཏྭཱ་ཏི པཱ་ཋ་སེ་སོ. ཡ་ཐཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ་ཏི དི་སྭཱ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ་ཏི པ་དེ ཨཱ་དཱ་ས་དྡོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ན ཨུ་པུ་བྦ པ་ད་ས་དྡོ. ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནྟི ན་སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་དྡྷཱ, ཨ་དྡྷཱ་ན, པ་དེ་སུ་པི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་དྡྷཱ་ནཾ’’ཏི ན་སི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི. སཾ་ཁི་པ་ནྟི ཝཱི་ས་ཏཱ་ཀཱ་རཱ ཨེ་ཏེ་སཱུ་ཏི ས་ངྑེ་པཱ. ས་ངྒ་ཧཱ. ‘‘ཝ་ཊྚ་དྷ་མྨཱ’’ཏི ས་ངྑཱ་རཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ. ‘‘ཨེ་ཏྠཱ’’ཏི ཨེ་ཏཱ་སུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་ཎྷཱ་སུ. ཀ་ཐཾ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘པ་ཏི་ཊྛཱ’’ཏི སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. ‘‘པ་བྷ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཊྚ་དྷ་མྨ་པ་ར་མྤ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ མཱུ་ལ པ་དྷཱ་ན ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏུ ཙ དེ་སེ་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་དི་ཊྛི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ དི་ཊྛཱི་ནཾ ཨོ་ཀཱ་སོ སི་ཡཱ་ཏི. ཕ་ལ་ཉྩ དེ་སེ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨོ་ཀཱ་སོ སི་ཡཱ་ཏི. ‘‘ཨ་དྡྷུ་ནོ’’ཏི དཱི་གྷ་ཀཱ་ལ་སྶ. ‘‘ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི’’ཏི ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ཏི. ‘‘ཨ་ཧེ་ཏཱུ ཨ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཏྟཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ར་ཧི་ཏཱ པུ་བྦ་པ་ཙྩ་ཡ་ར་ཧི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་མེ་ས་ཏྟཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ཧི སཱ་དྷེ་ཏ་བྦོ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི བྷ་ཝ་པ་ར་མྤ་རཱ་སུ ནི་ཙྩོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནྟ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦ ཀི་ཙྩཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཀེ་ས་ཉྩི ན ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ན་ཉྩ ན ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི་ཡེ་ཝ. མ་ཧཱ་ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་རཱ་སི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ སོ་ཀཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཏེ་སཾ’’ཏི ཨ་ཉྙེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ. ‘‘ལ་དྡྷཱ’’ཏི ཨ་ཏྠ་ཏོ ལ་དྡྷཱ. ‘‘ཏ་ད་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཏེ་ན ཏེ་ན པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝཱི་ནཾ བྷཱ་ཝོ, སོ ཨེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཝི་གྒ་ཧོ. ‘‘པ་ར་ཏྠ པཱི’’ཏི ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ ཏ་ཎྷུ་པཱ་དཱ་ན བྷ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི. ‘‘ཨཱ་དི་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མྷི. ཝི་བྷཱ་ཝ་ནི་པཱ་ཋེ. ‘‘ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ’’ཏི ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མཱ་ན་ཏྟཱ ས་དི་ས་ཏྟཱ. ‘‘ལ་ཀྑི་ཏ་བྦ དྷ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ཧི. ‘‘པ་ཐ་མེ་ན དུ་ཏཱི་ཡ་སྶཱ’’ཏི པ་ཐ་མ་ས་ངྑེ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ དུ་ཏཱི་ཡ་སྶ ས་ངྑེ་པ་སྶ ཨེ་ཀཱ ས་ནྡྷཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ལོ་ཀ་སྶ པཱ་ཀ་ཊ ཝོ་ཧཱ་རེ་ནཱ’’ཏི ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨཱ ཀ་མྨ་དྷ་མྨཱ ཙ ལོ་ཀེ ཧེ་ཏཱུ་ཏི པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟི. ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨཱ པ་ན ཕ་ལ་ནྟི པཱ་ཀ་ཊཱ. ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀེ པཱ་ཀ་ཊ ཝོ་ཧཱ་རེ་ན. ཨི་དྷ པ་ན ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་དྷ་མྨཱ ཝཱ ཧོ་ནྟུ, ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨཱ ཝཱ, ཡོ ཡོ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཀྑེ ཋི་ཏོ, སོ སོ ཧེ་ཏཱུ་ཏི་པི ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཡེ་ཝ. ཡོ ཡོ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ པ་ཀྑེ ཋི་ཏོ, སོ སོ ཕ་ལ་ནྟི་ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་ས་དྡཱ་པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ པཱ་ཋེ. ‘‘ས་ཛྫ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི སཾ་ཝི་ད་ཧ་ནྟ་སྶ. ‘‘ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན ས་ངྑཱ་རཱ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ན་ས་ངྑཱ་རཱ ནཱ་མ. ‘‘ད་ཀྑི་ཎཾ’’ཏི དཱ་ན་ཝ་ཏྠུཾ. ད་ཀྑི་ཎོ་ད་ཀཾ ཝཱ. ‘‘ཨེ་ཏྠ ཙཱ’’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཏ་ཏཱི་ཡ་པ་ཉྩ་ཀེ ཙ. ‘‘ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ ཝཱ’’ཏི པ་ཐ་མ་པ་ཉྩ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ. ཝི་བྷཱ་ཝ་ནི་པཱ་ཋེ. ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡ་ཙེ་ཏ་ནཱ བྷ་ཝོ ནཱ་མཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཨུ་དྡེ་ས་པཱ་ལི༹་ཡཾ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛ་པཱ་ཋ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ པུ་རི་མ་ཀ་མྨ་བྷ་ཝ་སྨིཾ ཨི་དྷ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡ་ཙེ་ཏ་ནཱ ས་ངྑཱ་རཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཨི་ད་ཉྩ. ཨི་དྷ པ་ན པུ་བྦེ་ཡེ་ཝ དྭཱི་སུ་ཧེ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཀེ་སུ དྭི་ནྣཾ ས་ངྑཱ་ར ཀ་མྨ་བྷ་ཝཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ དྭི་ནྣཾ ས་ངྑཱ་ར ཀ་མྨ་བྷ་ཝཱ་ནཾ ཝི་སེ་སོ ཡུ་ཏྟོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏཾ ཨི་དྷ ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི པུ་བྦེ་ཡེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ‘‘ཨེ་ཏཾ’’ཏི ཝི་བྷཱ་ཝ་ནི ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘དྷ་མྨ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ’’ཏི ཝི་བྷ་ངྒེ བྷ་ཝ་པ་དེ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝ་སྶ་པི ཝི་བྷ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ དྷ་མྨ་ཝི་བྷཱ་ག་སྶ ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ. ཕ་ལ་པ་ཉྩ་ཀ་ཏོ ཨ་ན་ཉྙཾ་པི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ་ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ‘ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏོ བྷ་ཝེ་ཀ་དེ་སོ’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. སོ ཙ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝོ ནཱ་མ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཧེ་ཏཱུ་ཧི ནི་བྦ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཕ་ལ་པ་ཉྩ་ཀེ ཨེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. ཏ་སྨཱ ཏེ་ན ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝ་ས་དྡེ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠ པ་ཉྩ་ཀ་མེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཡུ་ཏྟཾ. ཨི་ཏ་ར་ཐཱ དྭེ ཕ་ལ་པ་ཉྩ་ཀཱ་ནི ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཊྚ་ནྟི ཝུ་ཏྟེ སི་དྡྷ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ་ས་ཏི ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ དུ་ཏཱི་ཡ་ཕ་ལ་པ་ཉྩ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནཱ་མ མོ་ཧོ, སོ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལ མཱུ་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ མཱུ་ལ་ཡ་མ་ཀེ མཱུ་ལ་ནཱ་མེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. དྭཱི་སུ་པ་ན་བྷ་ཝ ཙ་ཀྐེ་སུ པུ་རི་མ་ཙ་ཀྐེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨཱ་དི ཧོ་ཏི. པ་ཙྪི་མ་ཙ་ཀྐེ ཏ་ཎྷཱ. ཨཱ་དི ཙ ནཱ་མ མཱུ་ལ་ནྟི ཙ སཱི་ས་ནྟི ཙ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཐ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.‘‘ཨཱ་ག་མ་ན་ས་མྦྷཱ་རེ་སཱུ’’ཏི ཨ་ཏཱི་ཏ་བྷ་ཝ་ཏོ ཨི་མཾ་བྷ་ཝཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ས་མྦྷཱ་རེ་སུ. ཏ་ཎྷཱ ཨེ་ཝ སཱི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཏེ་སཾ ཨ་ནྟ་རེ’’ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ. ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨོ་ཀཱ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ. ན་ནུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་ཏི, ཏ་ཎྷཱ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི་ཡེ་ཝ. སཱ ཙ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ སཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ, ཏ་ཎྷཱ པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཱ སི་ཡཱ་ཏི. ཏཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཡ་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཊི་ལོ་མ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ནཱ་མ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་རོ་དྷཱ ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ. ‘‘ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་མུ་ཙྪ་ཡཱ་ཏི་ཨཱ་དི ན་ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ’’ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་མུ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད ས་མྦ་ནྡྷ ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨུ་པ་རི་ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པཱ་ད་ཀཱ་ནཾ’’ཏི ཨུ་པ་རི དུ་ཏི་ཡཱ་ནཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཱ་དཱི་སུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་ཎྷཱ ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ནི་ཡོ་ཛ་ཀཱ་ནཾ. ‘‘ཏེ པཱི’’ཏི སོ་ཀཱ་ད་ཡོ དུ་ཀྑ་དྷ་མྨཱ་པི. ‘‘ཨཱ་ས་ཝ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ས་མྦྷཱུ་ཏཱ ས་ཉྫཱ་ཏཱ. ‘‘ཏེ་སཾ’’ཏི སོ་ཀཱ་དཱི་ནཾ དུ་ཀྑ་དྷ་མྨཱ་ནཾ. ‘‘ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ངྒེ ག་ཧ་ཎཾ’’ཏི དྭཱ་ད་ས་སུ ཨ་ངྒེ་སུ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ངྒེ ས་ངྒ་ཧ་ཎཾ. ‘‘པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏཱི’’ཏི བྷུ་སཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ‘‘ཨཱ་ས་ཝ་ས་མུ་ད་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ས་ཝ་ས་མུ་པྤཱ་དཱ. ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡོ’’ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་པྤཱ་དོ. ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ས་ངྑཱ་རཱ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི་ས་དྡོ ཨཱ་དི་ཨ་ཏྠོ. ‘‘ནཱ་ནཱ་བྱ་ས་ན ཕུ་ཊྛ་སྶཱ’’ཏི ཉཱ་ཏི་བྱ་ས་ནཱ་དཱི་ཧི ནཱ་ནཱ་བྱ་ས་ནེ་ཧི ཕུ་ཊྛ་སྶ, ཝི་ཧིཾ་སི་ཏ་སྶ. ‘‘ཡ་ཏོ’’ཏི ཡཾ ཀཱ་ར་ཎཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་ཎྷཱ་ནཾ ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ. ‘‘ཝ་ཊྚཾ’’ཏི ས་ངྑཱ་རཱ་དི་ཀཾ བྷ་ཝ་ཙ་ཀྐཾ. སཾ་མུ་ཡ྄ཧ་ནཾ ས་མྨོ་ཧོ. པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ པ་རི་ཡེ་ཊྛི. ཝི་པ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཝི་པཱ་ཀོ. ཝི་པཱ་ཀོ ཨེ་ཝ ཝེ་པ་ཀྐཾ. ས་མྨོ་ཧོ ཝེ་པ་ཀྐཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ས་མྨོ་ཧ་ཝེ་པ་ཀྐཾ. ཏ་ཐཱ པ་རི་ཡེ་ཊྛི་ཝེ པ་ཀྐ་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི ‘‘ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ དུ་ཀྑཾ ས་མྨོ་ཧ་ཝེ་པ་ཀྐ་ནྟི ཙ པ་རི་ཡེ་ཊྛི་ཝེ་པ་ཀྐ་ནྟི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་པི ཙ, ས་མྨོ་ཧཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ཏི ས་ཉྫ་ནེ་ཏཱི་ཏི ས་མྨོ་ཧ ཝེ་པ་ཀྐཾ. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡེ་ཊྛི་ཝེ་པ་ཀྐ་ནྟི་པི ཡུ་ཛྫ་ཏི. ‘‘ཀི་ཙྪཾ’’ཏི ཀ་སི་རཾ དུ་ཀྑཾ ཨཱ་པ་ནྣོ. ‘‘མི་ཡྻ་ཏཱི’’ཏི མ་ར་ཏི. ‘‘ཙ ཝ་ཏཱི’’ཏི ས་ངྐ་མ་ཏི. ‘‘ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི བྷ་ཝ་ནྟ་རཾ ཨུ་པེ་ཏི. ‘‘ཨ་ཐ ཙ པ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ས་ཏོ. ‘‘ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶཱ’’ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨི་མ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ནི་སྶ་ར་ཎཾ’’ཏི ནི་གྒ་མ་ནཾ. ‘‘ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘‘ཨཱ་ག་ཏི་ཡཱ’’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ བྷ་ཝེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་མ་ནེ་ན. ‘‘ག་ཏི་ཡཱ ཙཱ’’ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཝེ ཛཱ་ཏི་པཱ་ཏུ་བྦྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ག་མ་ནེ་ན ཙ. ཨཱ་དི་ས་ངྑཱ་ཏོ པུ་བྦ་པ་རི་ཡ་ནྟོ ཡ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི་ཨཱ་དི་མ་ནྟཾ. ན ཨཱ་དི་མ་ནྟཾ ཨ་ནཱ་དི་མ་ནྟཾ. ‘‘ཝ་ཊྚ་པྤ་ཝ་ཏྟ་སྶཱ’’ཏི ཏི་ཝི་དྷ་ཝ་ཊྚ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ པ་བ་ནྡྷ་པྤ་ཝ་ཏྟ་སྶ. ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ས་བྦཱ་ནི ཏ་སྶཱ ནི་དཱ་ནཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨི་ཙྩེ་ཝཾ’’ཏི ཨི་ཏི ཨེ་ཝཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ཊྛ་པེ་སི མ་ཧཱ་མུ་ནཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ ཝཱ་དེ་པ་ན ‘‘ཨི་ཙྩེ་ཝཾ’’ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ མུ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ་ན་ཡེ་ན. ཨཱ་བ་ནྡྷཾ ཨ་ནཱ་དི་ཀ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་དྷ་པི ཏ་མེ་ཝ ས་མྦ་ནྡྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏི ‘‘ཨི་ཙྩེ་ཝཾ ཨཱ་བ་ནྡྷ་ནྟི. ལ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་བ་ནྡྷཾ’’ཏི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨཱ་དི་མྷི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་སྨཱ སཱ ས་ཡཾ ཨ་ཧེ་ཏུ ཨ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཊྚ་སྶ ཨཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙོ་ད་ནཱ. ཏཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི ‘‘ཝ་ཊྚ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ‘‘ཝ་ཊྚ་ཀ་ཐཱ་ཡ སཱི་ས་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཊྚ་སྶ ཨཱ་དི་ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་སྶ པ་ན པ་ཝ་ཏྟི ནི་ཝ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཏྠི. ཛཱ་ན་ནྟེ་ཧི ཏཱ་སཾ པ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཐཱ་ནཱ་མ ཝ་ཊྚ་ཀ་ཐཱ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ ཧོ་ཏི. ཀ་ཐེ་ནྟེ་ཧི ཙ ཝ་ཊྚ་དྷ་མྨཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཀ་ཏ་མ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཀི་ཙྩཾ ཝ་ཊྚ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ པ་དྷཱ་ན་ཏ་རཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཏ་དཱ ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན པ་དྷཱ་ན་ཏ་རཾ ཨེ་ཀཾ དྷ་མྨཾ མཱུ་ལཾ སཱི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཊྚ་ཀ་ཐཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ་ཏི. ཨི་དཾ ཝ་ཊྚ་ཀ་ཐཱ་ཡ སཱི་སཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནཱ་མ མོ་ཧོ. སོ ཙ མུ་ཡ྄ཧ་ན་ཀི་རི་ཡཱ. ཨ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ་སྶ ཀི་ཙྩཾ. ན ཙ པ་ཉྙཱ ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ ས་དི་སཾ ཨ་ཉྙཾ ཝ་ཊྚ་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ པ་དྷཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨེ་ཝེ་ཏྠ ས་བྦ་པྤ་དྷཱ་ན ཀི་ཙྩ་ཏྟཱ ཝ་ཊྚ་ཀ་ཐཱ་ཡ སཱི་ས་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཊྚ་ཀ་ཐཱ་ཡ སཱི་ས་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ སཱ ཨཱ་དི་མྷི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི. ‘‘ཨ་ནཱ་དི་ཀ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ ད་སྶི་ཏོ’’ཏི ཨ་ནཱ་དི་ཀ་བྷཱ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ ཨེ་ཝ. ནོ ན ད་སྶི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏི ཨེ་ཏཾ ཨ་ཏྠ་ཛཱ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ སི་དྡྷཾ. ‘‘ཨི་དྷཱ’’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ་བྷ་ཝེ. ‘‘ཏ་སྶཱ’’ཏི ཨ་ཏཱི་ཏ བྷ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ. ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨེ་ཝཱ’’ཏི ཨ་ཏཱི་ཏ་བྷ་ཝ་ཏོ་པི པུ་རི་མ་བྷ་ཝེ སི་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨེ་ཝ. ‘‘ཏ་སྶཱ་པཱི’’ཏི པུ་རི་མ་ཏ་ར་བྷ་ཝེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ་པི. ‘‘ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི པུ་རི་མ་ཏ་རོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ. ‘‘པ་དྷཱ་ན པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ ཀི་ཙྩ་ཏྟཱ ཝ་ཊྚ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ པ་དྷཱ་ན པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་དྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ. ‘‘ཏ་སྶ ཏ་སྶཱ་ཏི ནི་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ན པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཏ་སྶ་པི པ་ཙྩ་ཡ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་སྶ་ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཾ་པི ནི་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ན པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻ. ‘‘ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ‘‘པ་ཉྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ཏི་སྶ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ’’ཏི པ་ཉྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ དྷ་མྨཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རོ་ཏི ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨཱ་ཧཱ་རོ’’ཏི བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.
པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ན་ཡཱ་ནུ་དཱི་པ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༦༧. པ་ཊྛཱ་ན་ན་ཡེ. ‘‘ཧེ་ཏུ ཙ སོ པ་ཙྩ་ཡོ ཙཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ལོ་བྷོ ཧེ་ཏུ་ཛཱ་ཏི་ཀ་ཏྟཱ ཧེ་ཏུ ཙ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ན་ནྟ་རཱ་དི པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་དྷ་མྨ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠ་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ‘‘ཧེ་ཏུ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཝ་ཎྞེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཎྞི་ཏེ་པི ‘‘ཧེ་ཏུ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཧེ་ཏུ ཧོ་ནྟོ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠེ ས་ཏི, སོ ཡེ་ཝ་ཏྠོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ‘‘པུ་ན ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཝ་ཎྞེ་ཏི. ཨེ་ཏྠ སི་ཡཱ, ཧེ་ཏུ ཙ སོ པ་ཙྩ་ཡོ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ད དྭ་ཡཾ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན པ་ད་དྭ་ཡཾ ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ན ཧོ་ཏི. པུ་རི་མ པ་ད་ཉྷི དྷ་མྨ བྷཱ་ཝ་པྤ་དྷཱ་ནཾ, པ་ཙྪི་མཾ དྷ་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱ་ཀྱཾ བྷི་ནྣཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞེ་ཏཱི་ཏི ན ཡུ་ཏྟ་མེ་ཏ་ནྟི. ནོ ན ཡུ་ཏྟཾ. མུ་ཁྱོ་པ་ཙཱ་ར་མ་ཏྟེ་ན ནཱ་ན་ཏྠ་ཏྟཱ. པ་ཙྪི་མ་ཝཱ་ཀྱཾ་ཧི མུ་ཁྱ་ཝ་ཙ་ནཾ. པུ་རི་མ་ཝཱ་ཀྱཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཝ་ཙ་ནེ ཙ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཏྠོ ཡུ་ཛྫ་ཏི. མུ་ཁྱ་ཝ་ཙ་ནེ མུ་ཁྱ་ཏྠོ་ཏི. ‘‘ཧེ་ཊྛཱ་ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ’’ཏི པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ས་ངྒ་ཧེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཧི་ནོ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཧེ་ཏུ. ཧི་ནོ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཧེ་ཏུ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཧི་ནོ་ནྟཱི’’ཏི སུ་ཊྛུ་པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཀེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཧ་ཛཱ་ཏ དྷ་མྨཱ’’ཏི. ཀ་ཐ་ཉྩ སུ་ཊྛུ་པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝུ་དྡྷི ཝི་རུ་ལ༹ྷི ཝེ་པུ་ལླ་པ་ཏྟ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི. ཀ་སྨཱ ཏེ སུ་ཊྛུ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི. པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཊྛཱ་ན་སྶ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཝཱ ཐཱ་མ་བ་ལ་ས་མྤ་ནྣ་ཏྟཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ད་ལ༹ྷ་ནི་པཱ་ཏི་ནཱ ཐཱ་མ་བ་ལ་ས་མྤ་ནྣེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཧེ་ཏུ་ཝི་སེ་ས་ན་ཉྩེ་ཏཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ད་ལ༹ྷ་ནི་པཱ་ཏི་མྷི ཐཱ་མ་བ་ལ་ས་མྤ་ནྣེ ཨེ་ཏྠ དྷ་མྨེ་ཏི་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀོ་ཏི ཙ ཨུ་པ་ལ་དྡྷི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཡཱ་དི་སེ་ན་ས་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝེ་ན. ‘‘ཨུ་པ་ལ་དྡྷི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ. ན་ནུ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ ས་དྡོ ཀ་ཏྟཱ་རཾ ཝཱ ཀཱ་རེ་ཏཱ་རཾ ཝཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི. ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟེ་ན ཝ་ད་ཏི. དྷ་མྨ་ཏོ པ་ན ཀ་ཏྟཱ ཝཱ ཀཱ་རེ་ཏཱ ཝཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ན ཧི ས་བྷཱ་ཝ དྷ་མྨེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཡ་དི དྷ་མྨ་ཏོ ཀ་ཏྟཱ་ཝཱ ཀཱ་རེ་ཏཱ་ཝཱ ན་ཏྠི. ཀ་སྨཱ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་ལ་དྡྷི་ཡཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ. ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ལ་མྦ་མཱ་ནཱ’’ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་ཨོ་ལ་མྦ་མཱ་ནཱ. ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན.
ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡེ. ‘‘ག་རུ་ཀ་ཏཱ’’ཏི ཨ་སྶཱ་ད་ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝཱ ས་དྡྷཱ་པ་སཱ་དཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝཱ ག་རུ་ཀ་ཏཱ. ‘‘སཱ་མི་ནོ ཝི་ཡ དཱ་སེ’’ཏི སཱ་མི་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ་དཱ་སེ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ་སེ ཝ་ཏྟ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ. ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི པ་ན ཧེ་ཊྛཱ ས་མུ་ཙྩ་ཡ ས་ངྒ་ཧེ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨི་དྷ ན ཝུ་ཏྟོ.
ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་དྭ་ཡེ. ‘‘ཨ་ནྟ་རཾ’’ཏི ཚི་དྡཾ ཝི་ཝ་རཾ. ‘‘ས་ནྟཱ་ནཾ’’ཏི ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནཾ. ‘‘ས་ནྟཱ་ནཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ བ་ནྡྷ་ན་ཝ་སེ་ན. ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘དྷ་མྨ་ནྟ་ར་སྶཱ’’ཏི ནཱ་མ་ཀྑ་ནྡྷ དྷ་མྨ་ནྟ་ར་སྶ. ‘‘ཨ་ན་ནྟ་ར པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ’’ཏི ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ ཀི་ཙྩ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཀི་ཉྩི དྷ་མྨ་ནྟ་རཾ. ‘‘པུ་རི་མ་པ་ཙྪི་མ་བྷཱ་ག་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ’’ཏི ནི་རོ་དྷ་སྶ ཨ་ས་ཉྙཱི་བྷ་ཝ་སྶ ཙ པུ་རི་མ་བྷཱ་གེ ཙ པ་ཙྪི་མ་བྷཱ་གེ ཙ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ. ‘‘ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་ནཾ པཱི’’ཏི ནི་རོ་དྷ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན ཀུ་ས་ལ ཀྲི་ཡ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་ནཾ. པ་ཙྪཱ་བྷཱ་གེ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་ནཾ. ཨ་ས་ཉྙཱི་བྷ་ཝ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཙུ་ཏི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་ནཾ. པ་ཙྪཱ་བྷཱ་གེ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཨེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་ནཾ. ཏེ་སུ པ་ན ཀ་ཐཾ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ནཱ་མ སི་ཡཱ. དྭི་ནྣཾ དྭི་ནྣཾ པུ་རི་མ་བྷཱ་ག པ་ཙྪི་མ བྷཱ་གཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་སྶ ཀཱ་ལ་སྶ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་སྶ རཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ ཙ ཨ་ནྟ་རི་ཀ་ཏྟཱ་ཏི ཙོ་ད་ནཱ. ཏཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ ‘‘ན ཧི ཨ་བྷཱ་ཝ་བྷཱུ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཏེ་སཾ’’ཏི དྭི་ནྣཾ དྭི་ནྣཾ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་ནཾ. རཱུ་པ་དྷ་མྨོ ཨ་ནྟ་རཾ ན ཙ ཀ་རོ་ཏི ནཱ་མ. ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཏཱ ནཱ་མཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡོ་ཛ་ནཱ ཧོ་ཏི. ‘‘ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ན ས་མ་ཏྠ་ཏཱ’’ཏི ཨེ་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ན་ནྟ་རེ དྷ་མྨ་ནྟ་རཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ནེ ས་མ་ཏྠ་ཏཱ.
ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ. ‘‘ཡེ པ་ན དྷ་མྨཱ’’ཏི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ དྷ་མྨཱ. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱི’’ཏི པ་ཙྩ་ཡ དྷ་མྨོ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ནྟཾ ཏི་ད་ཎྜཾ ཝི་ཡཱ’’ཏི བྷཱུ་མི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་སྶི་ཏཱ ཏ་ཡོ་ད་ཎྜཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ནྟཱ ཝི་ཡ. ‘‘པུ་རི་མེ་ནཱ’’ཏི པུ་རི་མེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏ པ་ཙྩ་ཡེ་ན. ‘‘ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རོ པ་ཏྠ་མྦྷ་ནཾ’’ཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙོ པ་ཏྠ་མྦྷ་ནཾ.
‘‘སཱུ་དོ’’ཏི བྷ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཀོ. ‘‘ཨུ་ཀྑ་ལཱི’’ཏི བྷ་ཏྟ་པ་ཙ་ན་ཀུ་མྦྷཱི. ‘‘ཝུ་ཊྛི་དྷཱ་རཱ’’ཏི མེ་གྷ་ཝུ་ཊྛི་དྷཱ་རཱ. ‘‘ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ’’ཏི བྷ་ཏྟུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ. ‘‘ཏཱ་སུ ཨ་ས་ཏཱི’’ཏི སཱ་ལི་ཀྑེ་ཏྟ ཝུ་ཊྛི་དྷཱ་རཱ་སུ ཨ་ས་ཏི. ‘‘བ་ལ་ཝ་ཏ་ར་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི བ་ལ་ཝ་ཏ་ར་ནི་སྶ་ཡ་ཊྛེ་ན. ‘‘པ་ཀ་ཏཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘པ་ཀ་ཏོ’’ཏི བྷུ་སཾ ཀ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སུ་ཊྛུ་ཀ་ཏོ’’ཏི. ཀ་ར་ཎ་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ སུ་ཊྛུ་ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཉྩ སུ་ཊྛུ་ཨུ་པ་སེ་ཝ་ན་ཉྩ ད་ཊྛ་བྦ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ནཱ’’ཏི ‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཏེ ས་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན.
‘‘ནི་སྶ་ཡཱ་ར་མྨ་ཎ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝཱ’’ཏི ནི་སྶ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ དྷ་མྨ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ པ་ཙྩ་ཡ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝ. ‘‘པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཏཱ་མ་ཏྟ་ཝི་སི་ཊྛཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ མ་ཏྟ་ས་དྡེ་ན ནི་སྶ་ཡཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ཏྟི་ཏོ ཝི་སུཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཝི་སུཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟི ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. ཏཾ ཝཱ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཏྠ པ་ཉྩ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཙ པ་ཉྩཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཙ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ སུ་ཊྛུ་བ་ལ་ཝ་ཏཱ་ཡ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ ཀི་ཙྩ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ ཀི་ཙྩཱ་ནི སཱ་དྷེ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ ཙ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ ན་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝི་སུཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟི ཝི་སེ་སོ་ཏི ཝ་དེ་ཡྻ. ས་ཙྩཾ. སུ་དྡྷ་མ་ནོ དྭཱ་རེ་པ་ན ཨི་དྷ ཋ་ཏྭཱ ནི་ར་ཡེ་སུ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ནི་ར་ཡ་གྒི་རཱུ་པཱ་ནི ཨ་ཏྠི. ཨི་དཱ་ནི དེ་ཝེ་སུ ཙ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི དི་བྦ་རཱུ་པཱ་ནི ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཙི་ནྟ་ཡ་ནྟཱ་ན་མྤི, ཏེ་སུ པུ་རེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫིཾ་སཱུ་ཏི ཝཱ, ཏེ་སུ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ ཙི་ནྟ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ་པི་ཏཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི ནི་བྦི་སེ་སཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏྠ པུ་རེ ཛཱ་ཏཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ ཏ་དཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་རཱུ་པཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ. ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ པ་ཙྩ་ཡོ ཨེ་ཝ. ན ཙེ་ཏྠ པུ་རེ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་རཱུ་པཱ་ནཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཏྟེ་ན ཝི་སེ་སོ ཨ་ཏྠི. ན ཙ ཏཱ་ནི པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ནྟི. ཡ་དི ཝི་སུཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟི་ཝི་སེ་སོ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཝ་དེ་ཡྻ. ཏཱ་ནི པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ ནཱ་མ ན བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཀ་སྨཱ, ཏཱ་དི་ས་སྶ ཝི་སེ་ས་སྶ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ. ན ཙ ན་བྷ་ཝ་ནྟི. ཀ་སྨཱ, པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་མ་ཏྟ་ཝི་སེ་ས་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ. ཨེ་ཏྠ ཝ་དེ་ཡྻུཾ, པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ་སུ པ་ན པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝི་སུཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟི་ཝི་སེ་སོ དི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཀི་ཉྩཱ་པི་དི་སྶ་ཏི. སོ པ་ན བ་ཧུ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སྶ་ཡ ས་ཏྟི་ཝི་སེ་སོ ཨེ་ཝ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ ས་ཏྟི་ཝི་སེ་སོ ཨེ་ཝ ཙཱ་ཏི. ཨ་པི ཙ ཝི་སུཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ ས་ཏྟི་ཝི་སེ་སོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨི་དཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ སུ་དྡྷ་མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཏ་བྦི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་སུཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ ས་ཏྟི་ཝི་སེ་སོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨི་དཾ པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ་སུ ཏ་བྦི་སེ་ས་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཡཾ རུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ. ‘‘རུ་ཀྑ་པོ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཡཱ’’ཏི པ་ཙྪཱ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཀཾ རུ་ཀྑ་པོ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཝུ་དྡྷ་ཝི་རུ་ལ༹ྷ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་སིཾ ས་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧཱ་རཱ་སཱ. ཛི་གྷ་ཙྪཱ, པི་པཱ་སཱ, ཏ་ཎྷཱ. ཏཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. སཱ པ་ན ཨཱ་ཧཱ་རཱ་སཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཏི ཡེ་ཝཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ’’ཏི ‘སུ་པཱ་ཀ་ཊེ་ནཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟོ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ. ས་བྦཱ་ཙེ་སཱ་ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ གི་ཛ྄ཛྷོ་པ་མཱ་ཡ ཨུ་པ་མཱ་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ནཱི་ཝཱ་རེ་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཨཱ་སེ་ཝ་ནྟི ཏཾ པ་ཙྩ་ཡ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ དྷ་མྨཱ་ཏི ཨཱ་སེ་ཝ་ནཾ. ཨེ་ཏེ་ན བྷུ་སོ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ དྷ་མྨེ་ཧི ཨཱ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི. ‘‘ཏཾ’’ཏི ཏཾ པུ་རི་མཾ པུ་རི་མཾ པ་ཙྩ་ཡ དྷ་མྨཾ. ‘‘བྷ་ཛ་ནྟཱི’’ཏི ཨུ་པེ་ནྟི. ཀེ བྷ་ཛ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘དྷ་མྨཱ’’ཏི ཙ ཨ་ན་ནྟ་རུ་པྤ་ནྣཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ. ཀ་ཐ་ཉྩ ཏཾ ཏེ་བྷ་ཛ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་ཊྛུ་སེ་ཝ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ བྷ་ཛ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ཝི་ཡ ས་དྡེ་ན ལོ་ཀེ ཀི་ཉྩི་ཛ་ནཾ ཀེ་ཙི་ཛ་ནཱ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ཏྠེ་ན སུ་ཊྛུ་སེ་ཝ་ནྟཱ ཝི་ཡཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཀ་ཐཾ སུ་ཊྛུ་སེ་ཝི་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྶ པུ་རི་མ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. པུ་རི་མ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་སྶ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ས་བྦ་པ་རི་པཱུ་རཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ’’ཏི ཛ་ཝ་ཝེ་ག་ས་ཧི་ཏེ་ཧི ཝི་ཛཱ་ན་ན ཕུ་ས་ནཱ་དཱི་ཧི སཱ་ཝ་ཛྫཱ་ན ཝ་ཛྫཱ་དཱི་ཧི ཙ ས་བྦེ་ཧི ཛ་ཝ་ན་གུ་ཎེ་ཧི པ་རི་པཱུ་རཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ. ‘‘ཨཱ་སེ་ཝེ་ཏཱི’’ཏི མཾ སུ་ཊྛུ སེ་ཝ་ཐཱ་ཏི ནི་ཡོ་ཛེ་ནྟཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ་སཾ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཝཱ་སཾ’’ཏི ཝཱ་ས་ནཾ. ‘‘སུ་ཊྛུ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི པ་རི་པུ་ཎྞཾ དེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ན ཡ་ཐཱ ལོ་ཀེ ཨེ་ཀོ པ་རེ་སཾ ཡ་ཐི་ཙྪི་ཏཾ དེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དེ་ནྟཾ པ་ན པ་རེ བྷ་ཛ་ནྟི་ཡེ་ཝ. མཾ བྷ་ཛ་ཐཱ་ཏི ནི་ཡོ་ཛ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་དྷ་པི སུ་ཊྛུ་ཝཱ་ས་དཱ་ན་མེ་ཝ བྷ་ཛཱ་པ་ནཾ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཝ་ཌྜྷེ་ཏི ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་ཏི ཨི་མཾ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏི. པུ་རི་མཱ་བྷི་ཡོ་གོ ནཱ་མ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནཱ་དི་ཀ་མྨེ་སུ ཡ་ཐཱ་ས་ཏྟི ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ ཝཱ ཡཱ་མ་ཀ་ར་ཎཾ. ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཏཾ ཨུ་གྒ་ཧ་ཎ ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི པ་གུ་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི. ‘‘ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཌྜྷཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན, ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ས་ཛཱ་ཏི་ཡཱ་ནཾ’’ཏི ཀུ་ས་ལཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ.
ཀཱ་ཡ་ངྒཱ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཀཱ་ཡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཀི་ཙྩཾ. ཝཱ་ཙ་ངྒཱ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎཾ ཝ་ཙཱི་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཀི་ཙྩཾ. ཙི་ཏྟ་ངྒཱ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎཾ མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཀི་ཙྩཾ. ‘‘ཀི་རི་ཡཱ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི ད་སྶ་ན་ས་ཝ་ནཱ་དི་ཀི་ཙྩེ་སུ ག་མ་ན་ཋཱ་ན ནི་ས་ཛྫཱ་དི་ཀི་ཙྩེ་སུ སཾ་ཝི་དྷཱ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་བྷཱ་ཝེ་ན. ‘‘ཝ་ཏྠུ་མྷཱི’’ཏི ག་བྦྷ་ཝ་ཏྠུ་མྷི. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ ཀཱ་ཡ་ངྒ་ཝཱ་ཙ་ངྒ ཙི་ཏྟ་ངྒཱ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ ཀི་ཙྩཾ. ‘‘ཏ་ད་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཝེ་ག་ཛ་ནི་ཏཾ’’ཏི ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་ངྒཱ་དི་ཀ་སྶ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཝེ་གེ་ན ཛ་ནི་ཏཾ ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་ས ནི་དྷཱ་ན་ཀི་ཙྩ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ས་ནྟཱ་ནེ’’ཏི ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནེ.
ཝི་པ་ཙྩ་ན་བྷཱ་ཝོ ཙ ནཱ་མ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ནི་རུ་སྶཱ་ཧ ས་ནྟ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ཀུ་ས་ལཱ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡ་ངྒ་ཝཱ་ཙ་ངྒཱ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ ཀི་ཙྩེ་སུ ཙ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཝི་པ་ཙྩ་ན ཀི་ཙྩེ་སུ ཙ ནི་རུ་སྶཱ་ཧ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ནྟ་བྷཱ་ཝོ. ན ཀི་ལེ་སུ པ་ས་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཙི་ཏྟཱ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ ཀི་ཙྩེ་སུ་པ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཡ་ཐོ་པ་ཊྛི་ཏེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ག་མ་ནུ་སྶཱ་ཧ་མ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི. ཏ་ཏོ་པ་རཾ པ་ན སུ་པི་ན ད་སྶ་ན ཀི་ཙྩཾ་པི ན་ཏྠཱི་ཏི. ‘‘མ་ནྡ་མ་ནྡཱ་ཀཱ་རེ་ནཱ’’ཏི མ་ནྡ་ཏོ ཨ་ཏི་མ་ནྡཱ་ཀཱ་རེ་ན. ཀི་ཉྩི་ཛཱ་ན་ན ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མ ཀ་མྨཱ་དི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ་པི ཛཱ་ན་ནཾ ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟཾ. ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ.
‘‘ཨ་རཱུ་པི་ནོ’’ཏི ཨ་རཱུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ ས་མ་ངྒི་ནོ. ནཱ་མ་ལ་ཀྑ་ཎ ས་མ་ངྒཱི་ནོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཛ་ན་ཡ་ནྟཱ་པཱི’’ཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ དྷ་མྨེ ཛ་ནེ་ནྟཱ་པི. ‘‘ས་ནྟཱ་ན་ཊྛི་ཏི་ཡཱ’’ཏི པ་བ་ནྡྷ་པྤ་ཏི་ཊྛཱ་ན་སྶ.
‘‘ཀ་སྨཱ་པ་ནེ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ. ‘‘བྷཱ་ཝི་ནྡྲི་ཡ དྭ་ཡཾ’’ཏི ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡ པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡ དྭ་ཡཾ. ‘‘ཨི་དྷཱ’’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ. ཀ་སྨཱ ན ག་ཧི་ཏཾ. ན་ནུ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་དཱི་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཨི་དྷ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཛ་ན་ཀ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཛ་ན་ཀ ཀི་ཙྩཾ. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི. ‘‘ཨེ་ཏཾ་ཏ་ཡཾ་པི ན་ཏྠཱི’’ཏི ཛ་ན་ཀ་ཏྟཱ་དི་ཀི་ཙྩ་ཏྟ་ཡཾ་པི ན་ཏྠི. ཨེ་ཝཾ་ས་ནྟེ་ཀ་ཐཾ ལི་ངྒཱ་དཱི་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་ཧ ‘‘ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ‘‘དྭ་ཡཾ’’ཏི ཨི་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་པུ་མྦྷཱ་ཝ དྭ་ཡཾ. ན ཨི་ནྡྲི་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧི ཨེ་ཀོ རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཛི་ཏེ གེ་ཧཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟཱུ་ཏི གེ་ཧ་ས་ཎྛཱ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏི. ས་བྦེ་ཛ་ནཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི, ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ རཱ་ཛཱ གེ་ཧུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ གེ་ཧ་ཊྛི་ཏི་ཡཱ ཙ ཀི་ཉྩི ཀི་ཙྩཾ ན ཀ་རོ་ཏི. གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀཱ་ཝཱ གེ་ཧ་ཝ་ཌྜྷ་ཀི་ནོ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟི. ཀ་རོ་ནྟཱ པ་ན ར་ཉྙཱ པ་ཊྛ་པི་ཏཾ ས་ཎྛཱ་ནཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཛྷཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨུ་པ་ས་དྡོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ པ་དེ་ཝི་ཡ ཨུ་པ་རི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨུ་པ་རཱི’’ཏི ཙ ཐཱ་མ་བ་ལ་ཝུ་དྡྷི་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྨིཾ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ‘‘ཏ་སྨིཾ’’ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ.
‘‘སུ་ག་ཏི དུ་གྒ་ཏི ནི་བྦཱ་ན ས་མྤཱ་པ་ཀ་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. སོ ཨ་ཏྠོ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་མ་གྒ་ངྒེ་སུ ན་ཏྠི. ཨེ་ཝ་ཉྩ་ས་ཏི ཏཱ་ནི ཀ་ཐཾ མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏྠ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ‘‘ས་མྨཱ་ད་སྶ་ནཱ་དི་ནཱ’’ཏི ས་མྨཱ་ད་སྶ་ན ས་ངྐ་པྤ་ནཱ་དི་ནཱ. ‘‘ཏེ་སཾ’’ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི་ནཾ. ‘‘ཏེ་སཾ པཱི’’ཏི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི་ན་མྤི. ‘‘ཏེ་ནེ་ཝ་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི ས་མྨཱ་ད་སྶ་ནཱ་དི་ནཱ ལ་ཀྑ་ཎ་ཊྛེ་ན. ཨ་ཐ་ཝཱ. ‘‘ཏེ་ནེ་ཝ་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི སུ་ག་ཏི ནི་བྦཱ་ན ས་མྤཱ་པ་ཀ་ཊྛེ་ནེ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་ཉྩ་ས་ཏི ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཝི་པཱ་ཀ ཀྲི་ཡཱ བྱཱ་ཀ་ཏ་དྷ་མྨཱ་པི ཏེ་ནེ་ཝ་ཊྛེ་ན ས་བྦ་སོ ཀུ་ས་ལ་ས་དི་སཱ སི་ཡུ་ནྟི. ན སི་ཡུཾ, པ་ཙྩ་ཡ ཝེ་ཀ་ལླ་ཏྟཱ. ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ཧི ཀ་མྨ་ཝེ་གེ་ན ས་ནྟཱ་ནེ པ་ཏི་ཏ་མ་ཏྟ་ཏྟཱ ནི་རུ་སྶཱ་ཧ་ས་ནྟ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ནཱ་ན་ཀྑ་ཎི་ཀ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཙ ནི་ར་ནུ་ས་ཡ་ས་ནྟཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཏཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཾ ན ག་ཙྪ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ཏེ་སུ ཝི་པཱ་ཀ ཀྲི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་སུ ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱ་དཱི་ནི་པི སུ་ག་ཏི ས་མྤཱ་པ་ཀ་ཊྛཾ ན སཱ་དྷེ་ནྟི. ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ན ཀི་ཙྩ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་བྦཱ་ན ས་མྤཱ་པ་ཀ་ཊྛ་མྤི ན་སཱ་དྷེ་ནྟི. ས་བྷཱ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་ཝེ་ཀ་ལླ་ཏཱ་པ་ན ཏེ་སཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ ན་ཏྠི་ཡེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ཏཱ་ནི མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡེ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཱི་ཏི. ཨི་ནྡྲི་ཡ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་རཱུ་པི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨཱ་དྷི་པྤ་ཙྩ ཀི་ཙྩཾ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ སྭེ་ཝ ཕ་ར་ཏི. རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ པ་ན ཏཾ ས་མུ་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ཧེ་ཏུ ཀ་མྨ མ་གྒ ཛྷཱ་ནེ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨེ་ས་ན་ཡོ ཀ་མྨི་ནྡྲི་ཡ་ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ་པཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཀ་མྨ་ས་དྡེ་ན ནཱ་ན་ཀྑ་ཎི་ཀ པ་ཙྩ་ཡོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
‘‘ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ས་ངྐཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ནཱ་མ་དྷ་མྨཱ ཏཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ན རཱུ་པེ་ཧི, པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་རཱུ་པེ་ཧི, ཝ་ཏྠུ དྷ་མྨཱ ཙ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏ་ནཱ་མ་དྷ་མྨེ་ཧི ཀཱ་ལ་ཏོ ཙ ཋཱ་ན་ཏོ ཙ ཨེ་ཀ ས་མྦ་ནྡྷ་ཏྟཱ ཏེ་སུ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ས་ངྐཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ‘‘ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་པྤ་ས་ངྒོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ན་ནྟ་རཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ན ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏེ་པི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་པྤ་ས་ངྒོ ཏེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་སུ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
‘‘ཧེ་ཊྛཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་སུ ཨེ་ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཝ་ས་དྡེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་རཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཡ་དི པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་རཾ ན ཧོ་ཏི, ན ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཡེ་ཝ. ཀ་སྨཱ, དེ་ས་ཀ་སྶ པུ་ན་རུ་ཏྟི་ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཝཱ་དི་ཏཱ པ་ཏྟི་ཏོ་ཏི. ནོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཀ་སྨཱ, ལོ་ཀེ ཡོ ས་ཡཾ ན་ཏྠི, ཝི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. སོ ཀ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ མི་ཙྪཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ པ་ཧཱ་ན་ཏོ. ཏེ་ན ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ཉཱ་པེ་ཏི, ལོ་ཀེ ཀེ་ཙི་དྷ་མྨཱ ས་ཡཾ ཨ་ཏྠི་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ནོ ན་ཏྠི་ཀཱ་ལེ. ཀེ་ཙི དྷ་མྨཱ ས་ཡཾ ན་ཏྠི་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ནོ ཨ་ཏྠི་ཀཱ་ལེ་ཏི ཨ་ཡ་ཉྩ་ཝི་བྷཱ་གོ ཨ་ཝ་སྶཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ ཡེ་ཝཱ་ཏི. ‘‘ཨོ་ཀཱ་ས་དཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཏ་སྶ ཨ་ཉྙ་སྶ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨོ་ཀཱ་ས་དཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན.
སུ་ཏྟ་ནྟེ, ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཡ མེ་ཀོ ཨ་ནྟོ་ཏི ས་ཏྟཱ་ནཾ སེ་ཊྛ་སཱ་ར་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ་ནཱ་མ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་རེ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏྠི. ཨུ་ཙྪེ་དོ ཝཱ ཝི་མོ་ཀྑོ ཝཱ ས་བྦ་སོ ན་ཏྠི. ཨ་ཡཾ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དོ ནཱ་མ ཨེ་ཀོ་ཝི་ས་མ་ནྟོ ཨེ་ཀཱ་ཝི་ས་མཱ་ཀོ་ཊི. ན་ཏྠཱི་ཏི ས་ཏྟོ་ནཱ་མ ཨེ་ཀ་བྷ་ཝ་པ་ར་མོ ཧོ་ཏི, མ་ར་ཎ་ཏོ པ་རཾ ན་ཏྠི. ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དོ ནཱ་མ དུ་ཏཱི་ཡོ ཝི་ས་མ་ནྟོ དུ་ཏཱི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཀོ་ཊི. ཨི་མེ པ་ཊི་ཙྩ ས་མུ་པྤཱ་དཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་བྷོ་ཝི་ས་མ་ནྟཱ ནཱ་མ. ཛཱ་ན་ནྟཱ་ནཾ པ་ན ཏཱ་དི་སོ ཨ་ཏྟཱ་ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཡོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝཱ ཝ་ཏྟ་བྦོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. སུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་པྤ་བ་ནྡྷོ ཨེ་ཝ ཨ་ཏྠི. ཏ་སྶ ཙ ཡཱ་ཝ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨུ་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ན པ་ཧཱི་ནཱ་ཡ ཏ་ཏོ་པ་རཾ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ཏྠི ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡ་མུ་ཏྟོ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཉཱ་ཡོ ནཱ་མ. བ་ཧུཾ ནཱ་ན་ཏྠ ས་མྦྷ་ཝཾ ཝ་ཎྞེ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཝ་ཎྞེ་ནྟཱ་ནཾ་པི ཏེ་སཾ བ་ཧུ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ན་ཏྠི ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
པ་ཙྩ་ཡུ་དྡེ་སཱ་ནུ་དཱི་པ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༦༨. པ་ཙྩ་ཡ་ནི་དྡེ་སེ. ‘‘པ་ཉྩ་དྷཱ’’ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི. ‘‘ཨེ་ཀ་དྷཱ’’ཏི ཨེ་ཀ་ཝི་དྷེ་ན པ་ཙྩ་ཡེ་ན. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི. ‘‘ཨ་ཝི་ཙྪེ་དཱ་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཝི་ཙྪེ་ད་ཏྠཱ་ཡ. ‘‘པ་ཊི་པཱ་ད་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཡོ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཡོ ཀོ་ཙི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ཨ་ཝི་རུ་དྡྷ་སྶ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ན ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘པུ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ’’ཏི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པུ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ. ‘‘པུ་རི་མཱ་ནི ཛ་ཝ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ མ་གྒོ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཏོ ཨཱ་སེ་ཝ་ན པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་ཏི. ཕ་ལ་སྶ པ་ན སོ བྷི་ནྣ་ཛཱ་ཏི་ཀ་ཏྟཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ན པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏི. ཕ་ལཾ པ་ན ས་བྦ་སོ ཨཱ་སེ་ཝ་ན མུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨི་དྷ པུ་རི་མ་ཛ་ཝ་ན་ས་ངྑྱཾ ན ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘མ་གྒ ཕ་ལ་ཛ་ཝ་ན་ཝ་ཛྫཱ་ནཱི’’ཏི. ཕ་ལ་ཛ་ཝ་ན་ཝ་ཛྫཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ ཛ་ཝ་ནཱ་ནཾ. ‘‘ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པཱ་རི་པཱུ་རཾ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཀུ་ས་ལཱ་དི་ཛཱ་ཏི་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཛཱ་ཏི་མ་ཏྟེ་ན་པཱི’’ཏི. ཨ་བྷི་ནྣཱ ཨེ་ཝ སི་ཡུཾ. ན པ་ན བྷི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི. ཀ་དཱ་ཙི ཀེ་ཙི་བྷི་ནྣཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ བྷི་ནྣ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ དྷ་མྨཱ. ལ. ན ས་ཀྐོ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ནུ་ཏྟ་ར་བྷཱ་ཝ་པ་ཏྟི ནཱ་མཱ’’ཏི ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་སྶཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. གོ་ཏྲ བྷུ་ཙི་ཏྟཾ ཀཱ་མ་བྷཱུ་མི. ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟཾ མ་ཧ་གྒ་ཏ་བྷཱུ་མི. མ་གྒ་ཙི་ཏྟཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར བྷཱུ་མི. ཀ་མྨ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ནི་རུ་དྡྷཱ་ཡ་པི ཏ་སྶཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཀཱ་རོ ན་ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ཏི. སོ ཨེ་ཝ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་རཱ་སི ཧུ་ཏྭཱ པཱ་ཏུ་བྦྷ་ཝ་ཏི. ཏ་སྨཱ སོ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ བཱི་ཛ་ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. སོ ཙ ཡཱ་ཝ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི. ཏཱ་ཝ སཾ་སཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི, ཨ་ནྟ་རཱ ཝི་ན་ཊྛོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཀ་མྨ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནེ ཏ་སྶ བཱི་ཛ་སྶ ནི་དྷཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ ཙ ནི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏ བཱི་ཛ་ནི་དྷཱ་ན་ཉྩཱ’’ཏི. ‘‘ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི. པུ་རེ་ཛཱ་ཏཱ སཱ་ལ་རུ་ཀྑ་པོ་ཏ་ཀཱ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པུ་རི་མ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨཱ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི པཱ་ཋ་སེ་སོ. ‘‘པ་ཙྪཱ ཛཱ་ཏེ་ནཱ’’ཏི པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ན་ཏྠི. ཛི་ཎྞ་པ་ཏ་རུ་ཀྑ་སྶ ཨུ་ད་ཀཱ་སི་ཉྩ་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཡ་ད་གྒེ་ནཱ’’ཏི ཡེ་ན་ཀཱ་ར་ཎ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ན. ‘‘ཝ་ཏྠུ རཱུ་པཾ’’ཏི ནི་རོ་དྷཱ་ས་ནྣཾ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ རཱུ་པཾ. ‘‘ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ པཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡཾ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ་པི. ཝི་ཝི་དྷེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཕ་ར་ཎཾ ཀཱ་ལ་ནྟ་ར དེ་ས་ནྟ་ར ག་མ་ནཾ ཝི་པྥཱ་རོ. མ་ཧ་ནྟོ ཝི་པྥཱ་རོ ཡ་སྶཱ་ཏི ས་མཱ་སོ. ‘‘ཝ་ཏྠུ་མྷཱི’’ཏི ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་མྷི. པ་ཉྩ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཝོ་ཀི་ཎྞོ ས་མྨི་སྶོ་ཏི པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རོ. ཀཱ་མ རཱུ་པ་བྷ་ཝོ. ཝི་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. རཱུ་པ་ཝི་རཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལེ་ན རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘པུ་རེ་ཛཱ་ཏཾ ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎཱ་ཏཱི་ཏེ པུ་རེ་ཛཱ་ཏཾ ཝཱ. ‘‘ཝ་ཌྜྷ་ན་པ་ཀྑེ ཋི་ཏཾ ཝཱ’’ཏི ཏ་ཏོ པ་ཙྪཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ཊྛ་མ ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎཱ ཝ་ཌྜྷ་ན་པ་ཀྑེ ཋི་ཏཾ ཝཱ. ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝ་ཏྠཱུ’’ཏི ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པཾ. ‘‘ཨེ་ཏྠཱ’’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ པ་ཙྩ་ཡེ. ཀི་ཉྩཱ་པི དི་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ’’ཏི པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ ཝཱ་རེ. ‘‘ཏཾ’’ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏཾ. ཏ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨ་པ་རི་བྱ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཝཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ད་ནྟི པ་ཊྛཱ་ན་ཊཱི་ཀཱ་ཙ་རི་ཡཱ. ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ མ་ར་ཎཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ལེ ཀ་སྶ་ཙི ག་ཏི་ནི་མི་ཏྟུ པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝ་ཉྩ་ས་ཏི, ཏ་ཏྠ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ པུ་རེ་ཛཱ་ཏཾ ལ་དྡྷ་བྦ་མེ་ཝ. པ་ཊྛཱ་ནེ་པ་ན ཏ་སྨིཾ་བྷ་ཝེ ས་བྦཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཀ་སྨཱ ཨི་ཏི ཙེ, ཝ་ཏྠུ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཏ་ཏྠ ཨ་ལ་དྡྷ་བྦ་ཏྟཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘ཨཱ་རུ་པྤེ་ཝི་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ དྭེ་པི པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ས་བྦེ་པི ཨ་རཱུ་པ པུ་གྒ་ལཱ ས་བྦཾ་པི རཱུ་པ་དྷ་མྨཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ ས་ངྒ་ཧ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ ‘ཨ་ས་ཉྙཱི་བྷ་ཝ་ཏོ ཙུ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝ་ཏོ ཙུ་ཏཱ་ནཾ་པི ག་ཏི་ནི་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཾ ཀཱ་མ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ བྷ་ཝ་ནྟ་རེ ཀེ་ན་ཙི་དྭཱ་རེ་ན ཨ་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཀེ་ཝ་ལཾ ཀ་མྨ་བ་ལེ་ནེ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པི་ཏ’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘གཱུ་ཐ་ཀུ་ཎ་པཱ་དཱི་ནཱི’’ཏི གཱུ་ཐ་ཉྩ མ་ཏ་པཱུ་ཏི་ས་རཱི་རཱ་ནི ཙ. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་ཧཱི’’ཏི པ་ཊྛཱ་ནེ ཝུ་ཏྟེ་ཧི. ཏེ པ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཀ་ཐཾ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ ཝ་ཛྫཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ཝ་ར་ཎ ཀ་མྨཱ་ཝ་ར་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཛྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ ཝ་ཛྫཱ་ནཱི’’ཏི. ‘‘ཏཱ་ནཱི’’ཏི རཱ་གཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ བ་ལ་ཝ་ནི་སྶ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་མུ་ཁེ་ནཱ’’ཏི པ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཀུ་ས་ལ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨེ་ཏ་སྶ པ་ཉྷ་སྶ ཝི་བྷ་ངྒེ པཱ་ཎཾ ཧ་ནྟྭཱ ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ ཏ་ཏྠཱ་ཡ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, མ་གྒཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨ་བྷི་ཉྙཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ཏ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཏ་སྶ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཀ་མྨ་སྶ པ་ཊི་ཧ་ན་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཧཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སོ ཙེ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི པུ་གྒ་ལོ པུ་ན སཾ་ཝེ་གཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨུ་པོ་ས་ཐ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་དཱ ཏཾ པཱ་ཎཱ་ཏི པཱ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ དཱ་ན་ཀ་མྨེ་ནི་ཡོ་ཛེ་ཏི ནཱ་མ. ཏ་ཐཱ སཱི་ལ་ཀ་མྨེ ཨུ་པོ་ས་ཐ ཀ་མྨེ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧི རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ཨི་མ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ ཡོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ནུ་པ་ཝ་ས་ཏི, ཏཾ གྷཱ་ཏེ་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཏ་དཱ ས་བྦེ་པི ནཱ་ག་རཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཝ་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. རཱ་ཛཱ་ཝི་ཡ ཧི ཏ་སྶ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཀ་མྨཾ. ནཱ་ག་རཱ ཝི་ཡ སོ པཱ་ཎ་གྷཱ་ཏ་ཀོ. ཨུ་པོ་ས་ཐ ཀ་མྨ ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཝི་ཡ ཏ་སྶ དཱ་ན་སཱི་ལ ཨུ་པོ་ས་ཐ ཀ་མྨ ཀུ་ས་ལཱ་ནཱི་ཏི. ‘‘ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, མ་གྒཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨ་བྷི་ཉྙཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱི’’ཏི པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ་ན་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་མུ་ཁེ་ན ཨེ་ཀཾ་པི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ས་བྦཱ་ནི ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀ ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ ས་ཏྟི་ཡཱ ཛ་ནེ་ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ ས་བྦཱ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ ཀ་མྨ་ས་ཧི་ཏཱ་ནི་ས་བྦཱ་ནི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི་ཡེ་ཝ ས་བྦེ་སཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ བ་ལ་ཝ་ནི་སྶ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. དཱ་ན་སཱི་ལཱ་ད་ཡོ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ. སུ་ཊྛུ བ་ལ་ཝཾ ཀ་མྨཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ན དུ་བྦ་ལཾ. ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ. ཏེ་སཾ་པི རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བ་ལ་ཝ་ནི་སྶ་ཡཱ ན་ནུ་ཧོ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀ་ཐཾ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘བ་ཧི་དྡྷཱ་རུ་ཀྑ་ཏི་ཎཱ་དཱི་ནཾ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཐ་ཝཱི་ར་ས ཨཱ་པོ་ར་ས་ཝ་སྶོ་ད་ཀ བཱི་ཛཱ་ནི རུ་ཀྑ་ཏི་ཎཱ་དཱི་ནཾ བ་ལ་ཝ་ནི་སྶ་ཡཱ ཧོ་ནྟི. མཱུ་ལ་བྷེ་ས་ཛྫཱ་དཱི་ནི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་ནྟཱ་ནཾ བ་ལ་ཝ་ནི་སྶ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘པ་ཀ་ཏ་སྶེ་ཝཱ’’ཏི པ་ཐ་མ་ཏ་རཾ ཀ་ཏ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ནཱ་དི་ཀ་མྨ་སྶེ་ཝ. ‘‘ན ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ནེ་ན ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཱ ཨུ་པ་སེ་ཝི་ཏཱ དྷ་མྨཱ ན་ཏྠི. ‘‘ཏཾ’’ཏི ཨུ་ཏུ་བཱི་ཛཱ་དི་ཀཾ. ཀ་མྨཱ་དི་ཀ་ཉྩ. ‘‘པ་ཀ་ཏཾ’’ཏི པུ་རེ་ཏ་རཾ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་ཉྩ ཨུ་པ་སེ་ཝི་ཏ་ཉྩ. ས་ཙེ་ཏ་ན་སྶེ་ཝ ཙེ་ཏ་ནཾ པ་ཀ་པྤ་ནཾ པ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཙེ་ཏ་ནཾ པ་ཀ་པྤ་ནཾ པ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘པ་ཀ་པྤ་ནཾ’’ཏི ཙ སཾ་ཝི་དྷཱ་ནཾ. ‘‘ཀི་ཉྩཱི’’ཏི ཀི་ཉྩི་ཀ་མྨཱ་དི་ཀཾ ཨུ་ཏུ་བྷོ་ཛ་ནཱ་དི་ཀ་ཉྩ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཨུ་པྤ་ནྣཱ རཱ་གཱ་ད་ཡོ པ་ར་སྶ ཙ ས་ནྟཱ་ནེ པ་ར་སྶ ཙ ཨུ་པྤ་ནྣཱ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ས་ནྟཱ་ནེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ནི་ད་སྶ་ནཾ’’ཏི ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི. མ་ནོ་པ་དོ་སི་ཀ་དེ་ཝཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ དི་སྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ནཾ པ་དཱུ་སེ་ནྟི. བཱ་ལ༹ྷཾ ཨི་སྶཱ་དྷ་མྨཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟི. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ ཙ་ཝ་ནྟི. ཏེ་སཾ དྭེ ཨི་སྶཱ་དྷ་མྨཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ བ་ལ་ཝ་ནི་སྶ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར ཀུ་ས་ལ་སྶ བ་ལ་ཝ་ནི་སྶ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཝི་བྷཱ་ཝ་ནི་པཱ་ཋེ. ཛྷཱ་ན མ་གྒ ཕ་ལ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨཱ་ལ་མྦ་ཎཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ན ཨ་སྶཱ་ད་ནཱ་དི དྷ་མྨེ ཨ་ཏྟཱ་དྷཱི་ནེ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཨ་ཏྟཱ་དྷཱི་ནེ’’ཏི ཨ་ཏྟཱ་ཡ་ཏྟེ ཨ་ཏྟཱ་བ་དྡྷེ. པ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཉྷ་ཝཱ་རེ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ སཱི་ལཾ་ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. པུ་བྦེ སུ་ཙི་ཎྞཱ་ནི ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ་དཱ་ན སཱི་ལ. ལ. ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི ཙེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. རཱ་གཾ ག་རུཾ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟི, ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ, ཙ་ཀྑུཾ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ‘‘རཱ་ག དི་ཊྛི ཙ་ཀྑུ སོ་ཏཱ་དཱི་ནི་ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘པ་ར་ཏྠ པཱི’’ཏི པ་ར་ཏོ ནི་སྶ་ཡ པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་སུ་པི. ‘‘སོ ཨེ་ཝཱ’’ཏི པ་ཙྩུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀོ ཨེ་ཝ. ‘‘ཀི་ཉྩཱི’’ཏི ཀི་ཉྩི་མ་ཏྟཾ་པི. མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ ཀི་ཉྩི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ན་ནུ ཨཱ་ཧཱ་ར རཱུ་པཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཛཱི་ཝི་ཏ་རཱུ་པ་ཉྩ ཀ་མྨ་ཛ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ ཨ་ནུ་པཱ་ལེ་ཏུ་ནྟི. ས་ཙྩཾ. ཨི་དྷ པ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ ཀི་ཙྩཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏེ་ས་ཉྩ དྭི་ནྣཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ཏཾ པ་ར་ཏོ ཨཱ་ཝཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ‘‘ཝ་ཏྠུ ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ’’ཏི ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པཾ ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ. པ་ཊྛཱ་ན་པཱ་ཋེ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ, ནི་སྶ་ཡོ ཙ, པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཉྩ, ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙ, ཨ་ཏྠི ཙ, ཨ་ཝི་ག་ཏོ ཙཱ,ཏི ཚ་སུ་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ གྷ་ཊི་ཏེ་སུ ཏཱི་ཎི ཝི་ས་ཛྫ་ནཱ་ནི ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏཱི་ཎི ཝི་ས་ཛྫ་ནཱ་ནི ནཱ་མ ཝ་ཏྠུ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཚ ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡོ. ཝ་ཏྠུ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ, ཝ་ཏྠུ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ན་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཝ་ཏྠུ མེ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་མྨ་ས་ནྟ་སྶ ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཚ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡོ. ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ,ཏི ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ནྟ་སྶ ཝ་ཏྠུ རཱུ་པཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ་པི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཀྑ་ཎེ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ནཾ. ཨ་ར་ཧ་ཏོ པ་ན ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་མྨ་ས་ནྟ་སྶ ཀྲི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ན་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཝ་ཏྠུཾ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཝ་ཏྠུཾ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཝ་ཏྠུཾ. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་དྷཱ་ནེ པ་ན ཨཱ་ཀཱ་ས ག་མ་ནེ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ་ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡཾ ལ་ཧུ་ཀཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ ཏ་པྤ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ ཝ་ཏྠུ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟ དྭ་ཡ་སྶཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨ་ནི་ཊྛེ་ཋཱ་ནེ’’ཏི ཛ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ཝི་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཾ ནཱ་མ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ནི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནེ, མ་གྒ་ཝཱི་ཐཱི་སུ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཝོ་དཱ་ན་ཊྛཱ་ནེ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ བྷ་ཝ་ངྒ་ཊྛཱ་ནེ་ཏི ཨི་དཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ. ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ནི་ཙྪི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྪི་ཏ་བྦེ ཋཱ་ནེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘པ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ལེ’’ཏི མ་ར་ཎཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ་ཀཱ་ལེ. ‘‘ཏཱ་ནི་ཝཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་སྶ་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི་ཝཱ. ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ རཱུ་པཱ་དི་ཀཾ ཝཱ. ‘‘བྷི་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ནཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ཨ་ཉྙཾ ཛ་ཝ་ནཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན བྷི་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཝཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཙྪཱ་ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཏེ་སཾ’’ཏི ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ. ‘‘ཏ་དེ་ཝཱ’’ཏི ཏཾ ཨེ་ཝ་ཝ་ཏྠུ རཱུ་པཾ. ‘‘ཝ་ཏྠུ ཙཱ’’ཏི ནི་སྶ་ཡོ ཙ. ‘‘ཏེ་སཾ’’ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ. ན ཧི ག་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ སུ་བོ་དྷཾ. ‘‘ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ. ‘‘ཏ་སྶ ཡ་ཀྑ་སྶཱ’’ཏི ཨི་ནྡ་ཀ་ནཱ་མ་སྶ ཏ་སྶ་ཡ་ཀྑ་སྶ. ‘‘ཨི་ཏ་རེ་སཾ་པཱི’’ཏི སཾ་སེ་ད་ཛོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ་པི. ‘‘དུ་ཝི་དྷེ་ནཱ’’ཏི རཱུ་པ་ཛ་ན་ན ཀི་ཙྩཾ རཱུ་པཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན ཀི་ཙྩ་ནྟི ཨེ་ཝཾ དུ་ཝི་དྷེ་ན. ཨ་ཐ་ཝཱ ‘‘དུ་ཝི་དྷེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཧཱ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ནཾ བ་ཧི་དྡྷཱ་ཧཱ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ དུ་ཝི་དྷེ་ན. ‘‘ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ན་ཉྩཱ’’ཏི ཨ་པྤ་ནཱ་པ་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཝི་སེ་སེ་ན སི་དྡྷཱ་ན་ཉྩ. ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཧཱ་རོ་པཱི’’ཏི པི་ས་དྡེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཉྩ ཨ་རཱུ་པཱ་ཧཱ་རེ ཙ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏི. ‘‘ཝ་ཏྠུ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ’’ཏི ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པཾ ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ. ‘‘ས་བྦ་ཐཱ’’ཏི ཨ་བྱཱ་ཡ་པ་དཾ. ཏ་ཉྩ ས་བྦ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟཾ. ཨི་དྷ པ་ན པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་བྦ་ཐཱ’’ཏི ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་ར་ནྟི. པ་ཀཱ་རོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀ་ཐཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏི་ཝི་དྷོ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ. ‘‘ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ’’ཏི པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཧ་ཛ་ན་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་ཧ ཛ་ནེ་ནྟ་སྶ ས་ཧ་ཛ་ན་ནཾ. ཏ་ཉྩ ཀ་མྨ་ཙི་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཝི་སུཾ ཛ་ན་ན་ཀི་ཙྩཾ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟེ ཨེ་ཝ ཨི་ཏ་རཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟེ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཛ་ན་ན་ཀི་ཙྩཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.‘‘ཝི་ནཱ་ཝ ས་ཧུ་པྤཱ་ད་ན་ཀི་ཙྩེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་ཧུ་པྤཱ་ད་ན་ཀི་ཙྩེ ཨཱ་ཧཱ་ར་སྶ བྱཱ་པཱ་རོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ་ནེ་ཝ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ནྟོ་པི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཾ ན ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ས་ན་ཡོ རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡེ་པི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏཾ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཏཱི་སཱུ’’ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཙ ཨ་ཏྠི་ཙཱ་ཏི ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་མྷི པུ་རེ་ཛཱ་ཏཱ ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་པི ཨ་ཏྠི. སོ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཏྠི པ་ཙྩ་ཡོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡེ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. ‘‘ཏ་སྨིཾ ཀ་ཏེ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ’’ཏི ཏ་སྨིཾ ཀ་མྨེ ཀ་ཏེ ཏ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཀཱ་རོ གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡཱ་ཀཱ་རོ. ‘‘ས་ནྟཱ་ན་ཝི་སེ་སཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི བཱི་ཛ་ནི་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཏེ’’ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ ཀ་མྨ པ་ཙྩ་ཡཱ. ‘‘ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ’’ཏི མ་གྒ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ. སོ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ན་ནྟ་རེ་ཕ་ལཾ ཛ་ནེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨཱ་ག་མེ་ཏ་བྦ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏི་ཀཱ་ལ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཝ་སེ་སོ ནཱ་ན་ཀྑ་ཎི་ཀ་པ་ཙྩ་ཡོ ཀཱ་ལི་ཀོ. ‘‘པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི པ་ཙྩ་ཡ་ཀི་ཙྩེ་ན. ལོ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་མྨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཕ་ལ་ཧེ་ཏཱུ པ་ཙཱ་རེ་ནཱ’’ཏི ཕ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་ལོ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ནཱ་མཾ ཕ་ལ་མྷི ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ས་བྦེ་པི ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘སཱ་ས་ན་ཡུ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་རུ་དྡྷ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ སཱ་ས་ན་ཡུ་ཏྟི ནཱ་མ ཏཱི་ཎི་པི་ཊ་ཀཱ་ནི. ‘‘ཝི་རུ་དྡྷ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ ས་བྦེ པ་ཐ་ཝཱི པ་བྦ་ཏ ན་དཱི་ས་མུ་དྡ ཨ་ཛ་ཊཱ་ཀཱ་སཱ་ད་ཡོ ཙ ས་བྦཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ ཙ ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ ཀ་མྨ་ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟོ ཙ, ས་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ དྷ་མྨཱ ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟོ ཙ, ཏཱི་ཧི པི་ཊ་ཀེ་ཧི་པི ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི་ཡེ་ཝ. པ་ཊྛཱ་ན་པཱ་ལི༹་ཡཱ པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི. ཨ་ཏྠི ས་དྡོ་ཧི པ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྠོ. ན པ་ར་མ་ཏྠ དྷ་མྨ བྷཱ་ཝེ་ན. ནཱ་པི་ལོ་ཀ ས་མྨུ་ཏི་ཝ་སེ་ན. ན ཧི པ་ར་མ་ཏྠ དྷ་མྨ བྷཱུ་ཏཱ་པི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་དྷ་མྨཱ ཨི་དྷ ཨ་ཏྠི ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ནཱ་པི་པ་ཉྙ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ‘‘ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ཨོ་ཀཱ་སེ’’ཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ནི་སྶ་ཡ་ནི་སྶི་ཏ་བྷཱ་ཝེ ན པ་ཊི་བ་དྡྷེ ཀཱ་མ་རཱུ་པ་བྷ་ཝོ་ཀཱ་སེ. ‘‘ཡ་ཏོ’’ཏི ཡ་མྷཱ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཏོ. ‘‘ཡ་ཏོ’’ཏི ཝཱ ཡ་མྷཱ་སཱི་ས་ཏོ, ཡ་མྷཱ་བཱི་ཛ་ཏོ ནི་བྦ་ཏྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘བཱི་ཛ་ཏོ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་རུ་ཀྑ་སྶཱ’’ཏི བཱི་ཛ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀ་ལཱི༹་ར་ངྐུ་རཱ་དི་ཀ་སྶ མ་ཧཱ་རུ་ཀྑ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ ནི་བྦ་ཏྟི་ཝི་ཡ. པཱ་ལི༹་པཱ་ཋེ. ‘‘ན ཨོ་ཀྐ་མི་སྶ་ཐཱ’’ཏི ས་ཙེ ན ཨོ་ཀྐ་མེ་ཡྻ. ‘‘ས་མུ་ཙྩི་སྶ་ཐཱ’’ཏི ཨ་པི་ནུ་ཁོ ས་མུ་ཙྩེ་ཡྻ, ཝ་ཌྜྷེ་ཡྻ. ‘‘ཝོ་ཀྐ་མི་སྶ་ཐཱ’’ཏི ས་ཙེ ཝི་ག་མེ་ཡྻ, ཝི་ནཱ་སེ་ཡྻ. ‘‘ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ཐཱ’’ཏི ཨ་པི་ནུ་ཁོ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ, པཱ་ཏུ་བྷ་ཝེ་ཡྻ. ‘‘ཝོ་ཙྪི་ཛྫི་སྶ་ཐཱ’’ཏི ས་ཙེ་ཨུ་ཙྪི་ཛྫེ་ཡྻ. ‘‘ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཐཱ’’ཏི ཨ་པི་ནུ་ཁོ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ‘‘ཡ་དི་དཾ’’ཏི ཡཾ ཨི་དཾ. ‘‘ཨི་དཾ’’ཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ’’ཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠི. ཨེ་སེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎ དྷ་མྨོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘རཱུ་པུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི རཱུ་པུ་པྤཱ་ད་སྶ. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ པ་ཙྩ་ཡཱ. རཱུ་པུ་པྤ་ཏྟི. ‘‘རཱུ་པ་པྤ་ཝེ་ཎི་ཡཱ’’ཏི ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏི་ཡཱ. ‘‘ཨུ་ཏུ་ཨཱ་ཧཱ་རཱ་པཱི’’ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ ཨུ་ཏུ་ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་པི. ཨི་ད་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝ་ཡུ་ཏྟི ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན པུ་རི་མུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ རཱུ་པ་པྤ་ཝེ་ཎི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཏེ ཨུ་ཏུ་ཨཱ་ཧཱ་རཱ་པི ན་ཏྠི་ཡེ་ཝ. བ་ཧི་དྡྷཱ ཨུ་ཏུ་པ་ན ཨ་ས་ཏི་པི པུ་རི་མུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ རཱུ་པ་པྤ་ཝེ་ཎི་ཡཱ རཱུ་པཾ ན ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋེ. ‘‘ཨ་རཱུ་པཾ པ་ནཱ’’ཏི ཨ་རཱུ་པ་བྷཱུ་མི་པ་ན. ‘‘ཡ་སྨིཾ་རཱུ་པེ’’ཏི ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པེ. ‘‘པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི པ་ཙྪི་མ་རཱུ་པུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡ་ས་ཏྟི ཨ་ཏྠི. ཀ་སྨཱ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཙེ. ‘‘པུ་ཏྟ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ‘‘བཱི་ཛ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཾ’’ཏི ཨ་མྦ་བཱི་ཛཱ་དཱི་ནཾ བཱི་ཛ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཾ. ‘‘ནི་ཡཱ་མ་རཱུ་པཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཨུ་ཏུ་ཝི་སེ་ས་མཱ་ཧ. ‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ’’ཏི ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཡོ་ནི་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཾ’’ཏི ཏཾ ཏཾ གོ་ཏྟ་ཀུ་ལ་ཛཱ་ཏཱི་ནཾ ཛཱ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཾ. ‘‘ནི་ཡཱ་མ་རཱུ་པཾ’’ཏི ཨུ་ཏུ་ཝི་སེ་ས ས་ངྑཱ་ཏཾ ནི་ཡཱ་མ་རཱུ་པཾ. ས་དི་སཱ་ནི རཱུ་པ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི ཡེ་ས་ནྟི ཝི་གྒ་ཧོ. ‘‘པ་ཊི་ས་ནྡྷི་རཱུ་པ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཀ་ལ་ལ་ཀཱ་ལཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་རཱུ་པ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ. པུ་ན ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ‘‘ས་མུ་དཱ་ག་ཏཾ’’ཏི སུ་ཊྛུ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི་ཨཱ་ག་ཏཾ. ཨི་ཏྠི་བྷཱ་ཝཱ་དི་རཱུ་པཾ བཱི་ཛ་རཱུ་པ་ཉྩ ནི་ཡཱ་མེ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ནི་ཡཱ་མ་ཀཾ’’ཏི ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ནི་ཡཱ་མ་ཀཾ. ‘‘ཏ་ཏྠ ཨི་མ་སྨིཾ བྷ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ. དྷ་ན་ཉྩ དྷ་ཉྙ་ཉྩ ཏ་ཏོ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ས་བྦེ་ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་གཱ་ཙཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ཝི་ཛྫཱ ཙ སི་པྤ་ཉྩ ནཱ་ནཱ་བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཉྩ པ་རི་ཡ་ཏྟི ཙཱ་ཏི དྭ་ནྡོ. ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཏཱ་སཾ’’ཏི ཏཱ་སཾ ཨ་བྷི་ན་ཝ་དྷ་ན་དྷ་ཉྙཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ. ‘‘ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ’’ཏི པུ་བྦ་ཡོ་ག་ཀ་མྨ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ. ཏ་ཏྠ དྷ་ན་དྷ་ཉྙ་བྷོ་གཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ པུ་བྦ་ཡོ་ག་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཀ་སི་ཀ་མྨ ཝཱ་ཎི་ཛྫ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནཾ ཀ་ར་ཎཾ. ཏ་ཏྠ ཀ་སི་ཀ་མྨེ ཏཱ་ཝ དྷ་ན་དྷ་ཉྙ་བྷོ་གཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་སི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་ན་དྷ་ཉྙ་བྷོ་གཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ. ཨི་དཱ་ནི ཀ་སི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎཾ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ. དྷ་ན་དྷ་ཉྙ བྷོ་གཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་པ་རི་བྷོ་ག་ཀཱ་ལེ་སུ ཀ་སི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ. ཏེ་སཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཙ པ་རི་བྷོ་གོ ཙ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣོ. ཀ་སི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཁེ་ཏྟ, ཝ་ཏྠུ, བཱི་ཛ, མེ་གྷ་ཝུ་ཊྛི་ཡོ ཙ ན་ངྒ་ལཱ་དཱི་ནི ཀ་སི་བྷ་ཎྜཱ་ནི ཙ གོ་མ་ཧིཾ་སཱ ཙ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཀ པུ་རི་སཱ ཙ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ. ཀ་སི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎཾ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ. ཀ་མྨ་སཱ་དྷི་ཀ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱ་ད་ཡོ པུ་བྦ་པུ་རི་སཱ ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ. ཏཾ ཀ་མྨཾ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ.
‘‘པ་ཉྩ་ཝི་དྷ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ. ‘‘ས་ཎྛཱ་ན་ཏྟཾ’’ཏི ཨ་ཎུ, ཏ་ཛྫཱ་རཱི, ར་ཐ་རེ་ཎུ, ལི་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦེ་སཾ རཱུ་པ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནཾ བྷཱ་ཝོ ས་ཎྛཱ་ན་ཏྟཾ. ‘‘བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཙ ཏེ་སཾ པ་ཝ་ཏྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘པ་ཝ་ཏྟི ཧེ་ཏཱུ’’ཏི ཙ པ་ར་མ་ཏྠ རཱུ་པ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝ. ‘‘ཨ་ནུ་པ་ག་མ་ན་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏི་སུ་ཁུ་མ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པ་ག་མ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ནཱ་མཱ་བྷི་དྷཱ་ན་ནྟི ཝི་གྒ་ཧོ. ‘‘ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ’’ཏི ཙ ཨ་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ཀ་ཏྟཱ ཨ་དྷི་ཀཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘ནཱ་མཱ་བྷི་དྷཱ་ན’’ནྟི ཙ ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ག་ཧེ་ཏ་བྦ བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཨི་དཾ ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མ, ཨ་ཡཾ ཕ་སྶོ་ནཱ་མཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཱ ནཱ་མཱ་བྷི་དྷཱ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་ཏྠ་སྶ ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝོ. ནཱ་མ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ནཱ་མ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ན་མ་ཏཱི་ཏི ནཱ་མཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎི་ཀ དྷ་མྨཱ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ན་མ་ནྟཱི་ཏི ནཱ་མ་ནྟི་པི ཡུ་ཛྫ་ཏི.
ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཙྩ་ཡ་ས་ངྒ་ཧེ པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨེ་སུ པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ནཾ་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཉྙ་ཏྟི ས་ངྒ་ཧོ་པི ཐེ་རེ་ན ཨི་དྷ ནི་ཀྑི་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ ‘‘པ་ཉྙཱ་ཝཱི་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ ནཱ་མ ཝོ་ཧཱ་ར་ཊྛ་པ་ནཾ. ཏ་ཉྩ་ཋ་པ་ནཾ དྭཱི་ཧི་ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ཙ, སུ་ཎ་ནྟཱ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནེ་ན ཙཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཡཾ པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ‘‘ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱི་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཡ་ཐཱ པུ་བྦ་པུ་རི་སེ་ཧི ཝོ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏི, ཏ་ཐཱ པ་ཙྪི་མ ཛ་ན་པ་ར་མྤ་རཱ་ཧི ཝོ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཀཱ་རེ་ན ཉཱ་པཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི་པི ཡུ་ཛྫ་ཏི. ‘‘བྱ་ཉྫ་ན་ཏྠོ’’ཏི མ་ནུ་སྶ, དེ་ཝ, པ་ཐ་ཝཱི, པ་བྦ་ཏཱ་དི་ཀོ ས་དྡ་ཏྠོ. ‘‘པ་ཉྙཱ པཱི་ཡ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཀཱ་རེ་ན ཋ་པཱི་ཡ་ནྟི. ས་དྡ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཧཱ་ཏི ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ. ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་རོ ནཱ་མ པ་ཐ་ཝཱི་པ་བྦ་ཏཱ་དཱི་སུ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ བྷཱ་ཝ་ཝི་སེ་སོ. ན་དཱི ས་མུ་དྡོ་ད་ཀཱ་དཱི་སུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ. ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ. ཝཱ་ཏ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ བྷཱ་ཝ་ཝི་སེ་སོ. ཝི་ཝི་དྷེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན པ་རི་ཎ་མ་ནཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ་ཏི ཨཱ་ཧ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱ་ཀཱ་ར་ནྟི. པ་ཐ་ཝཱི་པ་བྦ་ཏཱ་དི་ཝོ་ཧཱ་རོ ས་ཎྛི་ཏཱ་ཀཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟོ ན ཧོ་ཏི. པ་ཐ་ཝཱི ནཱ་མ ཨེ་ཝཾ ས་ཎྛཱ་ནཱ, པ་བྦ་ཏོ ནཱ་མ ཨེ་ཝཾ ས་ཎྛཱ་ནོ་ཏི ས་ཎྛཱ་ན་ནི་ཡ་མོ ན་ཏྠི. པཾ་སུ་སི་ལཱ་ནཾ རཱ་སི་པུ་ཉྫ་པྤ་ཝ་ཏྟི་མ་ཏྟེ་ན ཝོ་ཧཱ་རོ སི་དྡྷོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན ཧི ཨི་དྷ ས་ཎྛཱ་ནཾ པ་དྷཱ་ནཾ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཊྛཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི ཏེ ཨེ་ཝ་ས་ཎྛཱ་ན་ནཱ་ན་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྩ ནཱ་ནཱ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ཝུ་ཙྩ་ནྟི. པ་ཐ་ཝཱི པ་བྦ་ཏ ན་དཱི ས་མུ་དྡཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་སེ་སཱ་ཀཱ་རེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན ཧི ཨི་དྷ ས་མཱུ་ཧོ པ་དྷཱ་ནཾ’’ཏི. ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི’’ཏི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ དྷ་མྨེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏེ་ཧི ཨ་ན་ཉྙཾ ཨེ་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟི. ན ཨཱ་ཀཱ་ས པ་ཉྙ་ཏྟི དི་སཱ་དེ་ས་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ ཝི་ཡ ཏེ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི མུ་ཉྩི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟི. ‘‘ཡ་ཏོ’’ཏི ཡ་མྷཱ་དི་ས་ཏོ. ‘‘ལ་དྡྷ་པྤ་ཀཱ་ས་ཏྟཱ’’ཏི ལ་དྡྷ་པྤ་བྷཱ་ས་ཏྟཱ. ‘‘ཨ་ཧ་སྶཱ’’ཏི དི་ཝ་ས་སྶ. ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཱ་དཱི་ནི ‘ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལཾ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ་པི ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟཾ བྷཱུ་ཏ་ཝི་ཀཱ་ར་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ བྷཱུ་ཏ་ནི་མི་ཏྟེ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ‘‘ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ’’ཏི པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ. ‘‘ཏཱ་སཾ’’ཏི བྷཱུ་མི་པ་བྦ་ཏཱ་དི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ནཾ. ‘‘ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ བྷཱུ་མི, ཨ་ཡཾ པ་བྦ་ཏོ, ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏེ་ན ཏེ་ན ཝོ་ཧཱ་རེ་ན. ཨ་ཏྠཱ་ནཾ པ་ར་མ་ཏྠཱ་ནཾ ཚཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཙྪཱ་ཡཱ. ‘‘ཚཱ་ཡཱ’’ཏི ཙ ནི་མི་ཏྟ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་ཏྠ་ཙྪཱ་ཡཱ་ནཾ ཨཱ་ཀཱ་རོ ཨ་ཏྠ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཀཱ་རོ. ‘‘ཨཱ་ཀཱ་རོ’’ཏི ཙ ནཱ་ནཱ་ས་མཱུ་ཧ ནཱ་ནཱ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་དི་ཀོ ཨཱ་ཀཱ་རོ. ཨ་ཏྠོ་ཏི ཝཱ ས་དྡཱ་བྷི་དྷེ་ཡྻོ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ. སོ་ཡེ་ཝ ས་མཱུ་ཧཱ་ཀཱ་རཱ་དི ནི་མི་ཏྟ མ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཀཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི ‘‘ས་དྡཱ་བྷི་དྷེ་ཡྻ ས་ངྑཱ་ཏེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ‘‘ད་བྦ་པྤ་ཊི་བི་མྦཱ་ཀཱ་རེ་ནཱ’’ཏི ད་བྦ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན པ་ཊི་བི་མྦཱ་ཀཱ་རེ་ན. ‘‘ཨོ་ལ་མྦི་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ལ་མྦི་ཏྭཱ. ‘‘ག་ཎ་ནཱུ་པ་གཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཨ་ཡ མེ་ཀོ ཨ་ཏྠོ, ཨི་ད་མེ་ཀཾ ཝ་ཏྠཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ ག་ཎ་ནཱུ་པ་གཾ ཀ་ཏྭཱ. ‘‘ཨི་མེ་ཚཱ’’ཏི ཨི་མེ ཚ་ས་དྡ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝོ་ཧཱ་རཱ ནཱ་མ ནཱ་མ་ཀ་མྨཱ་དི ནཱ་མ. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱི’’ཏི ནཱ་མ་པ་ད ས་ངྑཱ་ཏེ ཨ་ཏྟ་ནི. ཨ་ཏྠ ཝི་ས་ཡཾ ཨེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི བྷཱ་ས་ཉྙཱུ་ན་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ནཱ་མེ ས་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཀྑ་ར་ས་མཱུ་ཧོ པ་དཾ, པ་ད་ས་མཱུ་ཧོ ཝཱ་ཀྱ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ནཱ་མ་པ་དེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ས་ཏི. ‘‘ཏ་དུ་གྒ་ཎྷ་ནྟཱ་ནཾ’’ཏི ཏཾ ཏཾ ནཱ་མ་པ་དཾ ཝཱ་ཙུ་གྒ་ཏ་ཀ་ར་ཎ ཝ་སེ་ན ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟཱ་ནཾ ཛ་ནཱ་ནཾ. ‘‘ཏ་ད་ཏྠཱ’’ཏི ཏ་སྶ ཏ་སྶ ནཱ་མ པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཱ. ‘‘ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི ཡེ་ཝཱ’’ཏི བྷཱ་ས་ཉྙཱུ་ནཾ ཉཱ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་ཏྠ་སྶ ནཱ་མ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ན ཀི་ཙྩ་མེ་ཝཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ‘‘སུ་ཎ་ནྟཱ་ནཾ ཉཱ་ཎཾ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཉཱ་ཎཾ’’ཏི ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ་པི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ. ‘‘ཏཾ ཏཾ ཨ་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ནཱ་མེ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ནཱ་མེ་ཏི. ‘‘ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་སུ་ཀོ་ནཱ་མ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན. ‘‘དྷཱ་རཱི་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ་པི ཨ་པྤ་མུ་སྶ་མཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ དྷཱ་རཱི་ཡ་ཏི. ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཏྠོ ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ནི་རུ་ཏྟི. ‘‘ཨེ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏཱ་ཡ་ནཱ་མ་ཛཱ་ཏི་ཡཱ. ‘‘ཨ་ཝི་དི་ཏ་པ་ཀྑེ’’ཏི ནཱ་མ་པ་དཾ ཨ་སྶུ་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་པ་ཀྑེ. ‘‘ཏ་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ’’ཏི ཨ་ཝི་དི་ཏ་པ་ཀྑ་ཏོ ཉཱ་ཎེ་ན ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ. ‘‘ཀ་ཐཱི་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཏཾ སུ་ཏ་ཀཱ་ལེ ཝ་ད་ནྟེ་ན སུ་ཎ་ནྟ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑཱི་ཡ་ཏི ཛཱ་ནཱ་པཱི་ཡ་ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠ་སྶཱ’’ཏི ཨ་ཝི་དི་ཏ་པ་ཀྑེ ཋི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ. ‘‘ཨེ་ཏ་སྶེ ཝཱ’’ཏི ནཱ་མ་པ་ད་སྶེ་ཝ. ནཱ་མ་པ་ད་ནྟི ཙ ཀྲི་ཡ པ་དཾ་པི, ཨུ་པ་ས་གྒ་པ་ད་མྤི, ནི་པཱ་ཏ་པ་ད་མྤི, པཱ་ཊི་པ་དི་ཀ་པ་དཾ་པི, ཨི་དྷ ནཱ་མ་པ་ད་ནྟྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ’’ཏི ཨ་ཉྙ་པ་ད་ཏྠ་ས་མཱ་སེ ས་མཱ་ས་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ ཝི་སེ་ས་ནཱ ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ. ‘‘པུ་གྒ་ལ་སྶཱ’’ཏི ཨ་ཉྙ་པ་ད་ཏྠ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ལཱ་བྷཱི པུ་གྒ་ལ་སྶ. ‘‘ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ན་ནྡཱ་ཙ་རི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. སོ ཧི དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎི་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་དུ་ཀ་ནི་དྡེ་སེ མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ ཏ་ཐཱ ཝ་ད་ཏི. ‘‘ཏ་བྦྷཱ་ཝཾ’’ཏི ཨ་ཀྑ་ར པ་ད་བྱ་ཉྫ་ན་བྷཱ་ཝཾ. ‘‘ཨ་སྶཱ’’ཏི ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ. ཨ་ཀྑ་ར་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཾ གོ་ཙ་རོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ‘‘ཨ་ནུ་སཱ་རེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ནུ་ག་མ་ནེ་ན. ‘‘ལོ་ཀ་ས་ངྐེ་ཏ ནི་མྨི་ཏཱ’’ཏི ལོ་ཀ་ས་ངྐེ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ. ‘‘ལོ་ཀ་ས་ངྐེ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ’’ཏི ཙ ཨི་དཾ ནཱ་མཾ ཨི་མ་སྶ་ཏྠ་སྶ ནཱ་མཾ, ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨི་མ་སྶ ནཱ་མ་སྶ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་རེ་ཏ་རཾ ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཎ ཛཱ་ན་ན་ཀ་ཉྙཱ་ཎཾ. ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏ ས་དྡ་མ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ’’ཏི སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ ཝཱི་ཐི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷཾ ཨ་ཏཱི་ཏ ས་དྡ་མ་ཏྟཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ. ‘‘ཏེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནེ’’ཏི ཏེ་ན སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑ་ནྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནེ. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ས་དྡཾ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ ཝཱི་ཐི་ཡཱ, ཨ་ཏཱི་ཏ་ཉྩ ས་དྡཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ ཝཱི་ཐི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཏཱ་ནི ཨ་ཀྑ་རཱ་ནཱི’’ཏི སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི་ཏི ཝཱ་ཀྱེ ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་ཀྑ་རཱ་ནི. ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཀྑ་ར ས་མཱུ་ཧོ’’ཏི ཨི་དཾ ནཱ་མ་པ་ད་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ. ‘‘ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཝཱི་ཐིཾ’’ཏི ཨ་ཀྑ་ར པ་ད་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝཱི་ཐི་ཉྩ. ‘‘ཨེ་ཀ་ཀྑ་རེ ས་དྡེ’’ཏི ‘གོ’ ཨི་ཙྩཱ་དི་ཀེ ཨེ་ཀ་ཀྑ་རེ པ་ཉྙ་ཏྟི ས་དྡེ. ‘‘ཡཱ’’ཏི ནཱ་མ པ་ཉྙ་ཏྟི. ‘‘ཝ་ད་ནྟ་སྶ མ་ན་སཱ’’ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘པུ་བྦ་བྷཱ་གེ’’ཏི ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྠཾ པ་རེ་སཾ ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཝ་ད་ནྟོ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ནཱ་མཾ པ་ཐ་མཾ མ་ནོ་དྭཱ་ར་ཝཱི་ཐི་ཡཱ ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ ཝ་ད་ཏི, ཏཾ ནཱ་མཾ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཝ་ད་ནྟེ་ན མ་ན་སཱ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པི་ཏཱ ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཀ་ཐ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཀྐ་མ་ཀ་ཐ་ནཾ. ‘‘ཝུ་ཏྟཾ’’ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ཨ་དྡྷ་མ་ཏྟི་ཀ་ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཝུ་ཏྟཾ’’ཏི ཙ ས་དྡ་ས་ཏྠེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ.
གཱ་ཐཱ་ཡཾ. ‘‘མ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཀ་ཝི་ཛྫུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཀཱ མ་ཏྟཱ་ཡ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཀ་མ་ཏྟོ. ‘‘དཱི་གྷ་མུ་ཙྩ་ཏེ’’ཏི དཱི་གྷོ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏེ. ‘‘པླུ་ཏོ’’ཏི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ན རུ་ཏོ གཱ་ཡི་ཏོ་ཏི པ་རུ་ཏོ. སོ ཨེ་ཝ ར་ཀཱ་ར་སྶ ལ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀཱ་རེ ཙ ས་ར་ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ པླུ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. གཱི་ཏ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘པ་ར་མ་ཏྠ ས་དྡ་ས་ངྒྷཱ་ཊཱ་ནཾ’’ཏི པ་ར་མྤ་རཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་མ་ཏྠ ས་དྡ་རཱ་སཱི་ནཾ. ‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཙི་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐཱི་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཙི་ཏྟཱ་ནི.
པ་ཊྛཱ་ན་ན་ཡཱ་ནུ་དཱི་པ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཙྩ་ཡ་ས་ངྒ་ཧཱ་ནུ་དཱི་པ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.