༣. ན་ར་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༧-༢༢༨. པོ་རི་སནྟཱ་ནི མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཡཱ ནཱ་མཱ་ནི. མ་ནོ ཨུ་སྶ་ནྣ་མ་སྶཱ་ཏི མ་ནུ་སྶོ, ས་ཏི་སཱུ་ར་བྷཱ་ཝ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཡོ་གྱ་ཏཱ་དི་གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཙི་ཏ་མཱ་ན་སཱ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་གུ་ཎ་ཙི་ཏྟཱ, ཀེ པ་ན ཏེ? ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཝཱ་སི་ནོ ས་ཏྟ་ཝི་སེ་སཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཋཱ་ནེ་ཧི ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཀེ མ་ནུ་སྶེ ཨ་དྷི་གྒ་ཎྷ་ནྟི དེ་ཝེ ཙ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི, སཱུ་རཱ ས་ཏི་མ་ནྟོ ཨི་དྷ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ’’ཏི [ཨ. ནི. ༩.༢༡]. ཏ་ཐཱ ཧི བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀ་ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཙ ཨ་ཉྙེ ཙ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ ས་ཏྟཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ས་མཱ་ན་རཱུ་པཱ་དི་ཏཱ་ཡ པ་ན ས་དྡྷིཾ པ་རི་ཏྟ་དཱི་པ་ཝཱ་སཱི་ཧི ཨི་ཏ་ར་མ་ཧཱ་དཱི་པ་ཝཱ་སི་ནོ་པི མ་ནུ་སྶཱ་ཏྭེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡིཾ་སཱུ་ཏི ཨེ་ཀེ, ཨ་པ་རེ པ་ན བྷ་ཎ་ནྟི ‘‘ལོ་བྷཱ་དཱི་ཧི, ཨ་ལོ་བྷཱ་དཱི་ཧི ཙ ས་ཧི་ཏ་སྶ མ་ན་སྶ ཨུ་སྶ་ད་ཏཱ་ཡ མ་ནུ་སྶཱ, ཡེ ཧི ས་ཏྟཱ མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ, ཏེ་སུ ཝི་སེ་ས་ཏོ ལོ་བྷཱ་ད་ཡོ, ཨ་ལོ་བྷཱ་ད་ཡོ ཙ ཨུ་སྶ་དཱ, ཏེ ལོ་བྷཱ་དཱི་ཧི ཨུ་སྶ་ད་ཏཱ་ཡ ཨ་པཱ་ཡ་མ་གྒཾ, ཨ་ལོ་བྷཱ་དཱི་ཧི ཨུ་སྶ་ད་ཏཱ་ཡ སུ་ག་ཏི་མ་གྒཾ, ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་མ་གྒ་ཉྩ པཱུ་རེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ལོ་བྷཱ་དཱི་ཧི, ཨ་ལོ་བྷཱ་དཱི་ཧི ཙ ས་ཧི་ཏ་སྶ མ་ན་སྶ ཨུ་སྶ་ད་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཏྟ་དཱི་པ་ཝཱ་སཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་དཱི་པ་ཝཱ་སི་ནོ ས་ཏྟ་ཝི་སེ་སཱ མ་ནུ་སྶཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི. ལོ་ཀི་ཡཱ པ་ན མ་ནུ་ནོ ཨ་པ་ཙྩ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, མ་ནུ ནཱ་མ པ་ཋ་མ་ཀ་པྤི་ཀོ ལོ་ཀ་མ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏོ ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏ་ཝི་དྷཱ་ཡ་ཀོ ས་ཏྟཱ་ནཾ པི་ཏུ་ཊྛཱ་ནི་ཡོ, ཡོ སཱ་ས་ནེ ‘‘མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ, པ་ར་མྤ་ར་ཏཱ་ཡ ཙ ཏ་སྶ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཡཾ ཋི་ཏཱ ཏ་སྶ པུ་ཏྟ་ས་དི་ས་ཏཱ་ཡ མ་ནུ་སྶཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཧི ཏེ ‘‘མཱ་ན་ཝཱ, མ་ནུ་ཛཱ’’ཏི ཙ ཝོ་ཧ་རཱི་ཡ་ནྟི, ཨུ་སྶཔ་ཙྩ་ཡོ. མ་ནུ་ནོ ཨ་པ་ཙྩཾ མཱ་ནུ་སོ, ཨུ་སོ. མ་ར པཱ་ཎ་ཙཱ་གེ, ཙོ, མ་ཙྩོ, པ་བྦ་ཛྫཱདི་ནཱ ཝཱ ཏྱ་པ་ཙྩ་ཡོ, དྷཱ་ཏྭ་ནྟ་སྶ ལོ་པོ ཙ. ཏ་ཏོ ‘‘ཡ་ཝ་ཏ’’མི་ཙྩཱ་དི་ནཱ ཙོ, དྭི་ཏྟཾ. མ་ནུ་ནོ ཨ་པ་ཙྩཾ མཱ་ན་ཝོ. མཱ་ཎ་ཝོཔྱ་ཏྲ, ཎ་ཝོ. མ་ནུ་མྷཱ ཛཱ་ཏོ མ་ནུ་ཛོ. ནཱི ན་ཡེ, ནེ་ཏཱི་ཏི ན་རོ, ཨ་རོ. པུ་ས པོ་ས་ནེ, ཎོ, པུ་རེ་ཏཱི་ཏི ཝཱ པོ་སོ. པུ་ར པཱུ་ར་ཎེ, སོ, ཨུ་སྶོ་ཏྟཾ, རལོ་པོ. པུ་ནཱ་ཏཱི་ཏི པུ་མཱ,པུ པ་ཝ་ནེ, མོ, སིསྶཱ. པུ་རེ་ཏཱི་ཏི པུ་རི་སོ, པོ་རི་སོ ཙ, ཨི་སོ, ར་སྶ་སྶ དཱི་གྷ་ཏཱ་ཡ པཱུ་རི་སོ ཙ. ཨེ་ཏྠ ཙ མ་ནུ་སྶཱདི་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨི་ཏྠི་ཡ་མྤི ཝ་ཏྟ་ཏེ, ན་རཱད་ཡོ ཏུ པུ་མེ་ཡེ་ཝ ཝི་སི་ཊྛ་ལི་ངྒ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྲ མ་ནུ་སྶ མཱ་ནུ་ས མ་ནུ་ཛ མཱ་ཎ་ཝེ་ཧི ན་དཱ་དིཏྟཱ ཨཱིཔ་ཙྩ་ཡོ, ཨེཀསཀཱ་ར་ལོ་པོ, མ་ནུ་སཱི, མཱ་ནུ་སཱི, མ་ནུ་ཛཱི, མཱ་ཎ་ཝཱི. མ་ཙྩཱ, ཨི་ཏྠི་ཡ་མ་ཏོ ཨཱཔ་ཙྩ་ཡོ.
ཝི་དྡ་སུཔ་རི་ཡ་ནྟཾ པ་ཎྜི་ཏེ. པ་ཎྜཱ བུ་དྡྷི ས་ཉྫཱ་ཏཱ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་ཎྜི་ཏོ, ཏ་ར་ཏྱཱ་དི. པ་ཌི ག་ཏི་ཡཾ ཝཱ, ཏོ. བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི བུ་དྷོ. ཝི་ད་ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཝི་དྭཱ, ཝི་ད ཉཱ་ཎེ, ཝོ, སིསྶཱ. བྷཱུ ས་ཏྟཱ་ཡཾ, ཨ་ཏྠེ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི པ་ཀཱ་སེ་ཏི སཱི་ལེ་ནཱ་ཏི ཝི་བྷཱ་ཝཱི, ཎཱི. རཱ་གཱ་ད་ཡོ ས་མེ་ཏཱི་ཏི ས་ནྟོ, ཏོ, སུ་ནྡ་རོ ཨ་ནྟོ ཨ་ཝ་སཱ་ན་མེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཝཱ ས་ནྟོ. སུ་ནྡ་རཱ པ་ཉྙཱ ཡ་སྶ ས་པྤ་ཉྙོ. ཀི་ནྣཱ་མ ན ཝི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཀོ་ཝི་དོ, ནེ་རུ་ཏྟོ, ཀུཾ པཱ་པཾ ཝི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཀོ་ཝི་དོ. དྷཱི པ་ཉྙཱ ཡ་སྶ་ཏྠཱི་ཏི སོ དྷཱི་མཱ, སོ་བྷ་ནཾ ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི སུ་དྷཱི, ཛྷེ ཙི་ནྟཱ་ཡཾ. ཛྷསྶ དྷོ, ཨཱི, སུ་ནྡ་རཱ དྷཱི ཡ་སྶཱ་ཏི ཝཱ སུ་དྷཱི. ཀ་ཝི ཝ་ཎྞེ, ཨི, ཨི་ཏྠི་ཡཾ ཀ་ཝཱི ཙ, ཀུ ས་དྡེ ཝཱ, ཨི, ཀ་ཝི. བྱ་ཉྫ་ཡ་ཏཱི་ཏི བྱ་ཏྟོ, ཨ་ཉྫ ག་ཏི་ཡཾ, ཏོ. བྷུ་ཛཱ་དཱི་ན་མ་ནྟོ ནོ དྭི ཙ. ཝི་སི་ཊྛོ ཨ་ཏྟཱ ཡ་སྶཱ་ཏི ཝཱ བྱ་ཏྟོ. ཙ་ཀྑ ད་སྶ་ནེ, ཡུ, ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོ, ཝི་ཙཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོ, ནེ་རུ་ཏྟོ. ཝི་ག་ཏོ སཱ་ར་དོ ཨེ་ཏ་སྨཱ་ཏི ཝི་སཱ་ར་དོ.
༢༢༩. མེ་དྷཱ དྷཱ་ར་ཎཱ མ་ཏི པ་ཉྙཱ ཡ་སྶཱ་ཏི མེ་དྷཱ་ཝཱི, ཝཱི. ཨ་ཏི་ས་ཡ་མ་ཏི་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཏི་མཱ. པ་ཉྙཱ་ཡ ཡོ་ག་ཏོ པ་ཉྙོ. ཝི་སེ་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི སཱི་ལེ་ནཱ་ཏི ཝི་ཉྙཱུ, རཱུ. ཝི་ད ཉཱ་ཎེ, ཨུ་རོ, ཝི་དུ་རོ [ཝི་དཱུ་རོ (ཀ.)]. རཱུཔ་ཙྩ་ཡེ ཝི་དཱུ. དྷཱི་ཡོ་གཱ དྷཱི་རོ, རོ. ཝི་སི་ཊྛ་ད་སྶ་ན་སཱི་ལ་ཏཱ་ཡ ཝི་པ་སྶཱི, ཎཱི. དོ་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི དོ་ས་ཉྙཱུ, རཱུ. བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི བུ་དྡྷོ, ཏོ. དུ ག་ཏི་ཡཾ, ཨ, ཨུ་སྶཱ་ཝོ [དུ ག་ཏི་ཡཾ ཨ་བྦོ (སཱུ་ཙི)], ད་བྦོ. ཝི་ད ཉཱ་ཎེ, ད་སུ.
༢༣༠-༢༣༡. མ་ཧི་ལཱནྟཾ ཨི་ཏྠི་སཱ་མ་ཉྙེ. ཨི་སུ ཨི་ཙྪཱ་ཡཾ, ཏོ, ན་དཱ་དི. སཱི་མ་སྶ ཨ་ནྟོ སཱི་མ་ནྟོ, ཀེ་ས་ཝེ་སོ, ཏཾ་ཡོ་གཱ སཱི་མ་ནྟི་ནཱི, ཨི་ནཱི. ན་ར་སྶཱ་ཡཾ ནཱ་རཱི, ཨི་ད་མ་ཏྠེ ཎོ. ཏི་ཊྛ་ཏི ག་བྦྷོ ཡ་སྶཾ, སཱ ཐཱི. དྷཱ དྷཱ་ར་ཎེ ཝཱ, ཝ་ཎྞ་ཝི་ཀཱ་རོ, ཨཱི. བ་ནྡྷ བ་ནྡྷ་ནེ, ཨཱུ, བ་ནྡྷསྶ ཝ་དྷཱདེ་སོ ཙ [ཎྭཱ་དི ༣], ཝ་དྷཱུས་དྡོ སུ་ཎི་སཱ་བྷ་རི་ཡཱ་ན་མྤི ཝཱ་ཙ་ཀོ. ཝ་ན ས་མྦྷ་ཏྟི་ཡཾ, ཏོ, ཨིཀཱ་རཱ་ག་མོ ཙ. ཨ་ངྒ ག་མ་ན་ཏྠོ, ཡུ, ཨ་ངྒ་ནཱ, ཝི་སི་ཊྛ་ནཱ་རི་ཡ་མྤི ཨ་ངྒ་ནཱ, ཏ་དཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ངྒ་ནཱ་རཱི་ལ་ཀྑ་ཎོ་པེ་ཏཾ པ་ས་ཏྠཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་དི་ཀ་མ་ངྒ་མ་སྶ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་སྶ་ཏྠྱ་ཏྠེ ཨ་ངྒཱ ཀ་ལྱཱ་ཎེ ནཔ་ཙྩ་ཡོ [མོ་གྒ་ལླཱ་ན ༤.༩༢]. ཝི་རཱུ་པེ་སུ་པི མ་དོ རཱ་ག་མ་དོ ཡ་སྶཱ སཱ པ་མ་དཱ, ཝི་སི་ཊྛ་ནཱ་རི་ཡཾ་པྱ་ཏྲ པ་མ་དཱ, ཏ་དཱ པ་ཀ་ཊྛོ མ་དོ རཱུ་པ་སོ་བྷ་གྒ་ཛ་ནི་ཏོ ཙེ་ཏོ་ཝི་ཀཱ་རོ ཡ་སྶཱ སཱ པ་མ་དཱ. རཱུ་པ་ལཱ་ཝ་ཎྱ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ སུ་ནྡ་རཱི, ཝི་སི་ཊྛཱ་ཡ་མྤི. ཀ་མ་ནཱི་ཡ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཀ་ནྟཱ, ཀ་མུ ཀ་ནྟི་ཡཾ, ཏོ. ཀ་ནྟི་ཡོ་གཱ ཝཱ ཀ་ནྟཱ, ཝི་སི་ཊྛཱ་ཡ་མྤི. ར་མ་ཡ་ཏི ཝི་ནོ་ད་ཡ་ཏི ནཱ་ཡ་ཀཾ, སཱ ར་མ་ཎཱི, ན་ནྡཱ་དཱི་ཧི ཡུ, ན་དཱ་དི, ཝི་སི་ཊྛཱ་ཡ་མྤི. ད་ཡ ར་ཀྑ་ཎེ, ཀ་མྨ་ནི ཏོ. ཨ་པྤཾ བ་ལཾ ཡ་སྶཱ སཱ ཨ་བ་ལཱ, ཨ་པྤ་ཏྠོ་ཡཾ ཨཀཱ་རོ. མཱ་ཏུ་ཡཱ གཱ་མོ ཝི་ཡ གཱ་མོ ཡ་སྶཱ སཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ, མཱ་ཏཱ ཝི་ཡ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ, ག་མུ ག་མ་ནེ, ཎོ, མཱ་ཏཱ ཝི་ཡ ག་ས་ཏཱི་ཏི ཝཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ, ག་ས ཨ་ད་ནེ, མོ, མཱ་ཏཱ ཝི་ཡ གཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ, གཱ ས་དྡེ, མོ. མ་ཧཱི ཝི་ཡ སུ་ཙིཾ ཨ་སུ་ཙི་མྤི ལཱ་ཏཱི་ཏི མ་ཧི་ལཱ, མ་ཧ་ནྟེ་སུ བ་ཧཱུ་སུ་པི ར་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཨི་ལ་ཏི ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝཱ མ་ཧི་ལཱ, ཨི་ལ ག་མ་ནེ, མ་ཧ པཱུ་ཛཱ་ཡཾ ཝཱ, ཨི་རོ, ལཏྟཾ, ཨཱ, མ་ཧི་ལཱ. མ་ཧེ་ལཱ་པྱ་ཏྲ.
ཏི་ཀཾ ཝི་སི་ཊྛ་ནཱ་རི་ཡ་མེ་ཝ. ལ་ལ ཝི་ལཱ་སེ, ན་ནྡཱ་དཱི་ཧི ཡུ. ལ་ལ ཨི་ཙྪཱ་ཡ་ནྟི ཙུ་རཱ་དིག་ཎ་ཏོ ཝཱ ཡུ. བྷ་ཡ་པ་ཀ་ཏི བྷཱི་རུ, བྷཱི བྷ་ཡེ, རུ, ‘‘བྷཱི་རུ ཨ་ཏྟེ ཛ་ནེ’ཏྠི་ཡ’’ནྟི ར་བྷ་སོ. ཨ་ཏི་ས་ཡི་ཏ་ཀཱ་མཱ ཀཱ་མི་ནཱི, ཀཱ་མོ སི་ངྒཱ་ར་རཱུ་པོ མ་དོ ཡ་སྶཱ་ཏྠཱི་ཏི ཨི་ནཱི, ས་བྦ་ཏྲེ་ཝཾ. ཝཱ་མ་ལོ་ཙ་ནཱ, བྷཱ་ཝི་ནཱི, ནི་ཏ་མྦི་ནཱི, རཱ་མཱ་ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི་པི ཝི་སི་ཊྛ་ནཱ་རཱི་ནཱ་མཱ་ནི.
དྭ་ཡཾ པ་ཋ་མ་ཝ་ཡ་སི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡཾ.
ཨ་ཊྛ་ཝ་སྶཱ བྷ་ཝེ གོ་རཱི, ད་ས་ཝ་སྶཱ ཏུ ཀ་ཉྙ་ཀཱ;
ས་མྤ་ཏྟེ དྭཱ་ད་སེ ཝ་སྶེ, ཀུ་མཱ་རཱི་ཏྱ’བྷི་དྷཱི་ཡ་ཏེ [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༦.༨].
ཨི་ཧ ཏྭ་བྷེ་དོ་པ་ཙཱ་རེ་ནེ་ཀ་ཏྟཾ. ཨ་ཉྙེ པ་ནཱ་ཧུ ‘‘ཀ་ཉྙཱས་དྡོ་ཡཾ པུ་མུ་ནཱ་བྷི་ས་མྦ་ནྡྷ་པུ་བྦ་ཀེ ས་མྤ་ཡོ་གེ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི’’ཏི. ཀུ་མཱ་ར ཀཱི་ལཱ༹་ཡཾ, ཙུ་རཱ་དི, ཀུ་མཱ་ར་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀུ་མཱ་རཱི, ཨ, ན་དཱ་དི, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ, ཎྭུ་ནཱ ཝཱ སི་དྡྷོ. ཀ་མ་ནཱི་ཡ་ཏེ་ཏི ཀ་ཉྙཱ, ཀ་ན དི་ཏྟི་ཀ་ནྟི་ག་ཏཱི་སུ, ཡོ, ནྱ་སྶ ཉ་ཏྟཾ, ཨ, ཨཱ.
ཡུ་ཝས་དྡ་ཏོ པཱ་ཊི་པ་དི་ཀ་ཏོ་ཏི, ཡུ་ཝ་ཏི. ཝ་རི་ཏྠི་པ་རི་ཡཱ་ཡ་སཱ་མ་ཉྙེ་པི ཡུ་ཝ་ཏིས་དྡོ པ་ཀ་ཏྱ་ནྟ་ར་མ་ཏྠཱི་ཏི. ཏ་ར ཏ་ར་ཎེ, ཡུ, ཨུཏྟཾ, ཨཱི ཙ.
༢༣༢. སཱ་བྷི་སེ་ཀཱ ལ་དྡྷཱ་བྷི་སེ་ཀཱ རཱ་ཛི་ཏྠཱི མ་ཧེ་སཱི ནཱ་མ, མ་ཧ པཱུ་ཛཱ་ཡཾ, ཀ་མྨ་ནི ཨི་སོ, ཨི་སྶེ, ཏ་ཏོ ཨཱི, མ་ཧ་ཏི་ཡོ རཱ་ཛི་ཏྠི་ཡོ ཨཱི་ས་ཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝཱ མ་ཧེ་སཱི, ཨཱི་ས ཨི་སྶ་རི་ཡེ, ཨཱི. མ་ཧེ་སི་ཏོ ཨ་ཉྙཱ རཱ་ཛ་ནཱ་རི་ཡོ བྷོ་གི་ནི་ཡོ བྷོ་ག་ཡོ་གཱ, ཨཱི, ཨི་ནཱི ཙ. ཡཱ་ནཱ་རཱི པུ་རི་ས་སྶ ས་ངྐེ་ཏཾ ཡཱ་ཏི, སཱ ‘‘དྷ་ཝ་ཏྠི་ནཱི, ཨ་བྷི་སཱ་རི་ཀཱ’’ཏི ཙོ་ཙྩ་ཏེ. དྷ་ཝཾ པ་ཏིཾ ཨ་ཏྠ་ཡ་ཏི ཨི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི དྷ་ཝ་ཏྠི་ནཱི, ཨ་ཏྠ ཡཱ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་སུ, ཨི་ནཱི, ཨ་ས་ཏཱི་ཝི་སེ་སོ. ས་ར ག་ཏི་ཡཾ, ཨ་བྷི་ས་ར་ཏི ས་ངྐེ་ཏ་ནྟི, ཎྭུ.
༢༣༣. ཚ་ཀྐཾ ཝེ་སི་ཡཾ. ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི་ཀ་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ, སཱི་ལ་རཱུ་པཱ་དི་མ་ཏྟཱ་ཡ ཙ ག་ཎྱ་ཏེ ཨཱ་དཱི་ཡ་ཏེ ག་ཎི་ཀཱ, ག་ཎ ས་ངྑྱཱ་ནེ, ཎྭུ. ཝེ་སོ ཨཱ་ཀ་པྤོ, ཏེ་ནཱ་ཏི་སོ་བྷ་ཏེ, ཀ་མྨ་ཝེ་སེ་ཧི ཝཱ ཨི་ཙྪཱི་ཡ་ཏེ་ཏི. ཨ་ཏི་སོ་བྷ་ནེ, ཨི་ཙྪ་ཏྠེ ཝཱ ཡཔ་ཙྩ་ཡོ. ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣཱ དཱ་སཱི ཝ་ཎྞ་དཱ་སཱི, དཱ་སི་མྤི ཧི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣཾ ཀེ་ཙི སཱ་མི་ཀཱ དྷ་ན་ལོ་བྷེ་ན ག་ཎི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟི. ན་ག་རཾ སོ་བྷེ་ཏཱི་ཏི ན་ག་ར་སོ་བྷི་ནཱི. རཱུ་པེ་ན ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ཏཱི་ཏི རཱུ་པཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནཱི. ཨ་ཏི་ས་ཡ་ཝེ་ས་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཝེ་སཱི.
དྭ་ཡཾ ཨ་ས་ཏཱི་སཱ་མ་ཉྙེ. ཀུ་ལཱ་ནི ཨ་ཊ་ཏི ནཱ་ས་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ལ་ཊཱ. བ་ནྡྷ་མ་ནུ་བ་ནྡྷཾ ཀཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི བ་ནྡྷ་ཀཱི, ན་དཱ་དི.
༢༣༤. ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ནཱ་རི་ཡཾ. ཝ་རོ ཨཱ་རོ་ཧོ སོ་ཎི ཡ་སྶཱ སཱ ཝ་རཱ་རོ་ཧཱ. ཨུ་ཏྟ་མ་གུ་ཎ་ཡོ་གཱ ཨུ་ཏྟ་མཱ. སོ་ཎི་གཱ་ར་ཝེ་ན མ་ཏྟ་ག་ཛོ ཝི་ཡ བ་ནྡྷ་ན་གཱ་མི་ནཱི མ་ཏྟ་ཀཱ་སི་ནཱི, ཀ་ས ག་ཏི་ཡཾ. ཝ་ར་ཝ་ཎྞ་ཡོ་གཱ ཝ་ར་ཝ་ཎྞི་ནཱི, ཨི་ནཱི.
‘‘སཱི་ཏེ སུ་ཁོ་ཎྷ་ས་བྦ་ངྒཱི, གི་མྷེ ཡཱ སུ་ཁ་སཱི་ཏ་ལཱ;
བྷ་ཏྟུ བྷ་ཏྟཱ ཙ ཡཱ ནཱ་རཱི, སཱ བྷ་ཝེ ཝ་ར་ཝ་ཎྞི་ནཱི’’ཏི. རུ་དྡོ;
དྭ་ཡཾ ཨ་ཁ་ཎྜི་ཏ་ཙ་རི་ཏྲཱ་ཡཾ. པ་ཏི སཱ་མི་ཀོ་ཝ ཀ་མ་ནཱི་ཡོ ཡ་སྶཱ པ་ཏི་བྦ་ཏཱ, པ་ཏི་མྷི ཝ་ཏ་མ་སྶཱ་ཏི ཝཱ པ་ཏི་བྦ་ཏཱ. ཨ་ས བྷུ་ཝི, ཨ་ནྟོ, ཨཱི, ཨཱ་དི་ལོ་པོ. ས་མེ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ས་ཏཱི, ས་མུ ཨུ་པ་ས་མེ, ཨ་ནྟོ, ཨཱི.
དྭ་ཡཾ ཀཱ་མ་ར་ཏྟ་རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཱ་དི་ནོ ཀུ་ལ་སྶ ནི་ཡ་ཏ་པ་ཏི་ཡཾ. ཀུ་ལཱ་ནུ་རཱུ་པཱ ཨི་ཏྠཱི ཀུ་ལི་ཏྠཱི, ཀུ་ལཾ པཱ་ལེ་ཏི ར་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ལ་པཱ་ལི་ཀཱ, ཎྭུ.
༢༣༥. དྭ་ཡཾ མ་ཏ་བྷ་ཏྟི་ཀཱ་ཡཾ. ཝི་ག་ཏོ དྷ་ཝོ བྷ་ཏྟཱ ཡ་སྶཱ ཝི་དྷ་ཝཱ. པ་ཏི སུ་ཉྙོ ན་ཊྛོ ཡ་སྶཱ་ཏི པ་ཏི་སུ་ཉྙཱ.
དྭ་ཡཾ ཨ་ཏྟི་ཙྪཱ་ཡ པ་ཏྱ་ནྭེ་སི་ནི་ཡཾ ཀ་ཉྙཱ་ཡཾ. པ་ཏིཾ ཝ་ར་ཏི ག་ཝེ་ས་ཏཱི་ཏི པ་ཏི་མྦ་རཱ, དུ་ཏི་ཡཱ་ཡཱ་ལོ་པོ. ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཏིཾ ཝ་ར་ཏཱི་ཏི ས་ཡ་མྦ་རཱ, པ་ཋ་མཱ་ཡཱ་ལོ་པོ, ཝ་ར པ་ཏྠ་ནཱ་ཡཾ.
ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཝི་ཛཱ་ཏཱ་ཡཾ. ཝི་ཛ་ནཱི ག་བྦྷ་ཝི་མོ་ཀྑ་ནེ, ཏོ, ཝི་ཛཱ་ཡི་ཏྠཱ་ཏི ཝི་ཛཱ་ཏཱ. སཱུ ཨ་བྷི་ས་ཝེ, ཏོ. ཛཱ་ཏཾ ཨ་པ་ཙྩཾ པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ཛཱ་ཏཱ་པ་ཙྩཱ. པ་སཱུ་ཏཱ་ཝ པ་སཱུ་ཏི་ཀཱ, ཀཔ་ཙྩ་ཡོ, ཨིཏྟ་ཉྩ.
༢༣༦. དྭ་ཡཾ དཱུ་ཏི་ཡཾ. ཡཱ པེ་སཱི་ཡ་ཏེ, སཱ དཱུ་ཏཱི, དུ ག་མ་ནེ,ཏི, ཨཱིམྷི དཱུ་ཏཱི. ས་ཉྩཱ་ར་ཡ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷི་མ་ཏ་ནྟི, ཎྭུ.
ཏི་ཀཾ དཱ་སི་ཡཾ. དུ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཨ་ས་ཏི བྷ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི དཱ་སཱི, ཨཱི, དཱི་ཡ་ནྟེ ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཝཱ དཱ་སཱི, དཱ དཱ་ནེ, སོ, ཨཱི ཙ. ཙི་ཊ པེ་ས་ནེ, ཀ་མྨ་ནི ཎོ, ཨཱི. ཀུ་ཊཾ ཨུ་ད་ཀ་ཀུ་མྦྷཾ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ཊ་དྷཱ་རི་ཀཱ, ཎྭུ.
དྭ་ཡཾ སུ་བྷཱ་སུ་བྷ་ནི་རཱུ་པི་ནི་ཡཾ སཾ་ཝ་རི་ཀཱ་དི་མྷི. ཝ་ར ག་ཏི་ཡཾ, ཀ་ཏྟ་རི ཨི་ནཱི. སུ་བྷཱ་སུ་བྷ་སྶ ཨི་ཀྑ་ཎཾ ནི་རཱུ་པ་ནཾ ཡ་སྶཱ་ཏྠཱི་ཏི, ཨི, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ. ཨི་མེ དྭེ ས་དྡཱ ཏུ་ལྱ་ཏྠཱ.
ཡཱ ས་ཡཾ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཛཱ་ཏི ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི བྷ་རི་ཡཱ, སཱ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཱི, ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཙ. ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶཱ་པ་ཙྩཾ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཱི, ཨཱ་ནོ, ཨཱི. ཎམྷི ཁ་ཏྟི་ཡཱ.
༢༣༧. པ་ཛྫཾ ཨ་གྒི་ས་ཀྑི་པུ་བྦ་ཀ་ཏ་པཱ་ཎི་ག་ཧི་ཏཱ་ཡཾ བྷ་རི་ཡཱ་ཡཾ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏཱུ་པ་ཙཱ་རཱ. དཱ་ར་ཡ་ནྟེ ཡེ་ནཱ་ཏི དཱ་རོ, ད་ར ཝི་དཱ་ར་ཎེ, ཨ་ཀ་ཏྟ་རི ཙ ཀཱ་ར་ཀེ ས་ཉྙཱ་ཡཾ ཎོ. ཛཱ་ཡ་ཏི པུ་ཏྟོ ཡཱ་ཡཱ་ཏི ཛཱ་ཡཱ, ཛ་ན ཛ་ན་ནེ, ཡོ, ཛ་ནིསྶ ཛཱ ཙ, ཨཱ, ཛ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཛཱ་ཡཱ, ཛི ཛ་ཡེ, ཡོ, ཛི་སྶ ཛཱ, ཨཱ, ཛཱ་ཡཱ. ཀ་ལ ས་ངྑྱཱ་ནེ, ཨ་ཏྟོ. གྷ་རཾ ནེ་ཏཱི་ཏི གྷ་ར་ཎཱི, ཎཏྟཾ. བྷ་རི་ཏ་བྦ་ཏོ བྷ་རི་ཡཱ, བྷ་ར བྷ་ར་ཎེ, ཡོ. པི་ཡཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཏོ པི་ཡཱ,པཱི ཏ་པྤ་ན་ཀ་ནྟཱི་སུ, ཡོ. པ་ཛཾ པུ་ཏྟཾ པཱ་ལེ་ཏཱི་ཏི པ་ཛཱ་པ་ཏི, པཱ པཱ་ལ་ནེ,ཏི, ཨཱཏྟཾ, ར་སྶ་ཏྟ་ཉྩ. དྭི་ནྣཾ པཱུ་ར་ཎཱི དུ་ཏི་ཡཱ. པ་ཋ་མོ བྷ་ཏྟཱ, བྷ་རི་ཡཱ དུ་ཏི་ཡཱ. སཱ་མི་ཀ་སྶ པཱ་དེ པ་རི་ཙ་ར་ཏཱི་ཏི པཱ་ད་པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ, ཎྭུ. པ་ཏི་ནཱི, པཱ་ཎི་ག་ཧི་ཏཱ, ས་ཧ་དྷ་མྨི་ནཱི་ཏི་པི ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ནཱ་མཱ་ནི.
༢༣༨. ཏི་ཀཾ ས་ཁི་ཡཾ. ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཀི་ཙྩེ་སུ ས་ཧ ཁཱ་ཡ་ཏི པ་ཀཱ་ས་ཏཱི་ཏི ས་ཁཱི, ས་ཧཔུ་བྦོ ཁཱ པ་ཀཱ་ས་ན་ཀ་ཐ་ནེ་སུ, ཨཱི. ཨ་ལ བྷཱུ་ས་ནེ ཨཱཔུ་བྦོ, ཨི. ཝ་ཡ་སཱ ཏུ་ལྱཱ ཝ་ཡ་སཱ, ཏུ་ལྱེ ས་ཉྙཱ་ཡཾ སོ [པཱ་ཎི་ནི ༤.༤.༩༡ སུ་ཏྟེ ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ དི་སྶ་ཏི].
ཛ་རོ་ཝུ་ཙྩ་ཏི ཙོ་ར་སྶཱ་མི་ཀོ, ཏ་སྶཱ་ཡཾ ཛཱ་རཱི, ཎོ, ཨཱི. སཱ་མི་ཀཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི, ཨི་ནཱི.
༢༣༩. པུ་མེ ཏཱུཏི ལི་ངྒ་ནྟོ ཏུས་དྡོ ན པུ་བྦཾ བྷ་ཛ་ཏེ. ཨ་ར ག་མ་ནེ, ཏུ, ཨ་རསྶུ་ཏྟཾ. ར་ཏི་ཡཱ ཛཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ར་ཛོ, ཏི་ལོ་པོ. པུ་པྥ ཝི་ཀ་ས་ནེ, པུ་པྥཾ.
ཏི་ཀཾ ར་ཛ་སྶ་ལཱ་ཡཾ. ཨུ་ཏུ་ཡོ་གཱཨུ་ཏུ་ནཱི, ཨི་ནཱི. ར་ཛ་ཡོ་གཱ ར་ཛ་སྶ་ལཱ, ས་ལོ. པུ་པྥ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ པུ་པྥ་ཝ་ཏཱི. ཐཱི་དྷ་མྨི་ནཱི, ཨ་ཝཱི, ཨ་ཏྟེ་ཡཱི, མ་ལི་ནཱི, ཨུ་ཏུ་མ་ཏཱི, ཨུ་ད་ཀཱི་ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི་པི ཏ་སྶཱ ནཱ་མཱ་ནི.
ཏི་ཀཾ ག་བྦྷི་ནི་ཡཾ. ག་རུ ཨ་ལ་ཧུ་ཀོ ག་བྦྷོ ཀུ་ཙྪི ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ག་རུ་ག་བྦྷཱ. ཨཱ་པ་ནྣོ པ་ཏྟོ ག་བྦྷ་ཊྛོ ས་ཏྟོ ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨཱ་པ་ནྣ་ས་ཏྟཱ. ག་བྦྷ་ཡོ་གཱ ག་བྦྷི་ནཱི.
ཏི་ཀཾ ཡེ་ན ཝེ་ཋི་ཏོ ག་བྦྷོ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་ཏྲཱ་ས་ཡེ་ཏི ཁྱཱ་ཏེ. ག་བྦྷོ ཨཱ་ས་ཡ་ཏེ ཏི་ཊྛ་ཏྱ་ཏྲཱ་ཏི, ཎོ. ཛ་རཾ ཨེ་ཏཱི་ཏི ཛ་ལཱ་བུ. ཨུ, རསྶ ལོ, ཡསྶ བོ, ཛ་རཱ་པུ་བྦོ ཨི ག་ཏི་ཡཾ. ཀ་ལཾ ཛ་ར་ཏཾ ལཱ་ཏཱི་ཏི ཀ་ལ་ལོ, ཀ་ལ ས་ངྑྱཱ་ནེ ཝཱ, ཨ་ལོ.
༢༤༠-༢༤༡. ས་ཏྟ་ཀཾ བྷ་ཏྟ་རི. དྷཱུ ཀ་མྤ་ནེ, ས་ནྟཱ་སཾ དྷུ་ནོ་ཏཱི་ཏི དྷ་ཝོ, ཨ. སཾ ཨེ་ཏ་སྶ་ཏྠཱི་ཏི སཱ་མི་ཀོ, ཨཱ་མིཔ་ཙྩ་ཡོ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ, ཨིཔ་ཙྩ་ཡོ ཝཱ, ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་སྶ མོ, ཨསྶ ཙ དཱི་གྷོ, སཱ་མི་ཀོ. བྷ་ར བྷ་ར་ཎེ, བྷ་ར་ཏཱི་ཏི བྷ་ཏྟཱ, རི་ཏུ. ཀ་མུ ཨི་ཙྪཱ་ཡཾ, ཏོ, ‘‘པ་ཀྐ་མཱ་དཱི་ཧི ནྟོ ཙཱ’’ཏི ནྟ་ཏྟཾ. པཱ ར་ཀྑ་ཎེ, ཨ་ཏི, པ་ཏི. ཝ་ར ཨི་ཙྪཱ་ཡཾ, ཨ, ཝ་རོ. པཱི ཏ་པྤ་ན་ཀ་ནྟཱི་སུ, ཡོ.
ར་ཏི་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ པ་ཏི་ནོ ཨུ་པ ཨུ་པ་པ་ཏི, ས་མཱ་སེ ཀ་ཏེ ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་ཏོ པུ་བྦ་ནི་པཱ་ཏོ, ཨ་པྤ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏོ ཝཱ པ་ཏི ཨུ་པ་པ་ཏི. ཛ་ར ཝ་ཡོ་ཧཱ་ནི་མྷི, ཛཱི་ཡ་ནྟེ ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ཛཱ་རོ, དཱ་རོ ཙ.
ས་ཏྟ་ཀཾ པུ་ཏྟེ. ན་ར་ཀེ ན པ་ཏ་ནྟྱ་ནེ་ན ཛཱ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་པ་ཙྩཾ, པ་ཏ ག་ཏི་ཡཾ, ཡོ, ཏྱསྶ ཙོ, ན པ་ཏ་ཏི ན ཝི་ཙྪི་ནྡ་ཏི ཝཾ་སོ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝཱ ཨ་པ་ཙྩཾ, པུ་ཏྟེ, དྷཱི་ཏ་རི ཙ ནི་ཙྩ་ན་པུཾ་ས་ཀོ་ཡཾ. པཱུ པ་ཝ་ནེ. པུ་ནཱ་ཏི པི་ཏ་རོ ཏེ་ནཱ་ཏི པུ་ཏྟོ. ‘‘ཚ་དཱ་དཱི་ཧི ཏ་ཏྲ་ཎ’’ཏི ཏོ. པཱུ་རེ་ཏཱི་ཏི ཝཱ པུ་ཏྟོ. ཨ་ཏྟ་ཏོ ཛཱ་ཏོ ཨ་ཏྲ་ཛོ, ‘‘ཨ་ཏྟ་ཛོ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. སུ་ཡ་ཏེ་ཏི སུ་ཏོ. སུ ཨ་བྷི་ས་ཝེ, སུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཝཱ སུ་ཏོ, ཏོ, སུ ས་ཝ་ནེ. ཏ་ནུ་མྷཱ ཛཱ་ཏོ ཏ་ནུ་ཛོ, ཏ་ན་ཡོ ཙ, ཡོ, ཏ་ནོ་ཏི མུ་ད་ནྟི ཝཱ ཏ་ན་ཡོ, ཨ་ཡོ. སཱུ་ཡ་ཏེ་ཏི སཱུ་ནུ, ཀ་མྨ་ནི ནུ, སཱུ པ་ས་ཝེ.
པུ་ཏྟཱད་ཡོ སཱུ་ནུཔ་རི་ཡ་ནྟཱ དྷཱི་ཏ་རི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཨི་ཏྠི་ཡཾ ཝ་ཏྟ་ནྟི. དུ་ཧི་ཏཱ, དྷཱི་ཏཱ ཙ ས་དཱ ནཱ་རི་ཡ་མེ་ཝ. དུ་ཧ པ་པཱུ་ར་ཎེ, རཱ་ཏུ, ཨོ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝོ, ཨིཀཱ་རཱ་ག་མོ ཙ. དྷཱ དྷཱ་ར་ཎེ, རཱ་ཏུ, ཨཱ་སྶཱི. པུ་ཏྟཱ་ད་ཡོ ཙ ཏེ སཱ་མ་ཉྙེ་ནེ་ཝ ཀུ་ཎྜ་གོ་ལ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ་ཙ་ཀཱ. ས་ཝ་ཎྞཱ་ཡཾ ཏུ ཨཱུ་ཌྷཱ་ཡཾ ས་ཛཱ་ཏོ ས་ཡཾ ཛ་ནི་ཏོ སུ་ཏོ ཨོ་ར་སོ ནཱ་མ. ས་ཛཱ་ཏས་དྡེ་ན ཀུ་ཎྜ་ཀ་གོ་ལ་ཀ་ཁ་ཏྟཱ་དི་བྱ་ཝ་ཙྪེ་དོ. ཛཱི་ཝ་ཏི བྷ་ཏྟ་རི ཛཱ་ར་ཛོ སུ་ཏོ ཀུ་ཎྜཱཁྱོ. མ་ཏེ བྷ་ཏྟ་རི ཛཱ་ར་ཛོ གོ་ལ་ཀཱཁྱོ. ཨ་རི་ཡཱ་སུ་དྡ་ཛོ སུ་ཏོ ཁ་ཏྟཱ ནཱ་མ [ཁ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡཱ་སུ་དྡཱ་ནཾ (ཨ་མ་ར ༢༠.༣)]. ཨཱ་དིནཱ མཱ་ག་དྷཱ་དཱི་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི –
‘‘ཨ་མ་ཏེ ཛཱ་ར་ཛོ ཀུ་ཎྜོ,
མ་ཏེ བྷ་ཏྟ་རི གོ་ལ་ཀོ’’ཏི [ཨ་མ་ར ༡༦.༣༦].
‘‘མཱ་ག་དྷོ སུ་དྡ་ཁ་ཏྟཱ་ཛོ’’ཏི [ཨ་བྷི་དྷཱ་ནུ ༥༠༣ གཱ་ཐཱ] ཙ.
ཨུ་ར་སཱ མ་ན་སཱ ནི་མྨི་ཏོ, ཨུ་རས་དྡཱ ཏ་ཏི་ཡ་ནྟཱ ནི་མྨི་ཏ་ཏྠེ ཎོ, ནི་ཝི་ཊྛ་ཏྟཱ ཏེ་ན ནི་མྨི་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་ར་སི བྷ་ཝོ་ཏི ཝཱ ཨོ་ར་སོ.
༢༤༢. ཙ་ཏུ་ཀྐཾ་པ་ཏི་པ་ཏི་ནཱི་ནཾ ཡུ་གེ, ‘‘དཱ་རཱ པུ་མེ བ་ཧུ་ཏྟེ ཙ, དཾ ཀ་ལ་ཏྲེ ན་པུཾ་ས་ཀེ’’ཏི [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༦.༣༨] ཨ་མ་ར་མཱ་ལཱ, ཛཾས་དྡོ ཏྭ་བྱ་ཡོ དཱ་ར་ཝ་ཙ་ནོ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཛ་མྤ་ཏི, ད་མྤ་ཏཱི’’ཏི་པི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨི་དྷ པ་ན ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་མ་ཏེ་ནོ་དཱ་ཧ་ཊཱ. ཛཱ་ཡཱ ཙ པ་ཏི ཙ ཛཱ་ཡཱ་པ་ཏི. ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཡོ་ག་དྭ་ནྡོ. ཛཱ་ཡཱ ཙ པ་ཏི ཙ ཛཱ་ནི་པ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏིཨཱ་ད་ཡོ, ཛཱ་ཡཱས་དྡ་སྶ པ་ཏི་མྷི པ་རེ ཛཱ་ནི, ཏུ་ད་ཉྩ, ཛཱ་ཡ་ཉྩ ཡ་དཱདི་ནཱ.
ཏི་ཀཾ ན་པུཾ་ས་ཀེ. ཝི་ག་ཏོ རཱ་ག་སྶ་ཝོ ཡ་སྨཱ ཝ་སྶ་ཝ་རོ. སུ ས་ཝ་ནེ, ཨ་རོ. པ་ཎ བྱ་ཝ་ཧཱ་རེ, ཌོ, པ་ཌི ལི་ངྒ་ཝེ་ཀ་ལྱེ ཝཱ, བྷཱུ་ཝཱ་དི. ན ཨི་ཏྠཱི ན པུ་མཱ ན་པུཾ་ས་ཀཾ, ནི་རུ་ཏྟི་ན་ཡེ་ན ཨི་ཏྠི་པུ་མཱ་ནཾ པུཾ་ས་ཀབྷཱ་ཝོ, ནསྶ ཙ པ་ཀ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡཱ་པ་ཀ་ཏི, ས་ཎྜོ, ཀ་ལཱི་བ་ནྟི་པི ཏ་སྶ ནཱ་མཱ་ནི. ཏ་ཏི་ཡཱ པ་ཀ་ཏི ཏ་ཏི་ཡ་པྤ་ཀཱ་རོ, ས་མ་ཛཱ་ཏི་ཀེ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སེ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཏྟཾ པ་ཀཱ་ར་སྶ. པ་ཋ་མཱ ཧི པ་ཀ་ཏི ཨི་ཏྠཱི, དུ་ཏི་ཡཱ པ་ཀ་ཏི པུ་རི་སོ, ཨི་ཏ་ར་པ་ཀ་ཏི ཏ་ཏི་ཡཱ པ་ཀ་ཏི.
༢༤༣. ཚ་ཀྐཾ ཉཱ་ཏི་མ་ཏྟེ, བ་ནྡྷུ་ཡེ་ཝ བ་ནྡྷ་ཝོ, ཨ, ཨུ་སྶཱ་ཝོ. བ་ནྡྷ་ཏཱི་ཏི བ་ནྡྷུ, ཨུ. ས་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛ་ནོ ས་ཛ་ནོ. ས་མཱ་ནཾ གོ་ཏྟཾ ཀུ་ལཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ས་གོ་ཏྟོ, ས་མཱ་ནསྶ སབྷཱ་ཝོ. ཉཱ ཨ་ཝ་བོ་དྷ་ནེ, ཀ་མྨེ་ཏི, ཉཱ་ཏི་ཡེ་ཝ ཉཱ་ཏ་ཀོ, ཨཏྟཾ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ ཙ. སུས་དྡོ་པྱ་ཏྲ [སྭ (ཨ་མ་ར ༡༦.༣༦)].
དྭ་ཡཾ ས་ཏྟ་པུ་རི་སཱ་ཝ་དྷི་ཀེ་སུ ནི་ཀ་ཊ་ཉཱ་ཏཱི་སུ. ལོ་ཧི་ཏེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ སཱ་ལོ་ཧི་ཏོ, ས་མྦ་ནྡྷསྶ སཱདེ་སོ, པུ་བྦ་ནི་པཱ་ཏོ ཙ, ས་མཱ་ནཾ པི་ཎྜ་དཱ་ནཾ ཡ་སྶ ས་པི་ཎྜོ, ས་ནཱ་བྷ་ཡོ་པྱ་ཏྲ [ནཱ་བྷི ས་ཏྟ་པུ་རི་སཱ་ཝ་དྷི་ཀ་ཀུ་ལེ (ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༦.༣༣)]. ཏི་ཀཾ པི་ཏ་རི. ཏཱ པཱ་ལ་ནེ, ཏོ ཀ་ཏྟ་རི. ཛ་ན་ཡ་ཏཱི་ཏི ཛ་ན་ཀོ, ཎྭུ. པཱ ར་ཀྑ་ཎེ, རི་ཏུ, ཨ་སྶི་ཏྟཾ.
༢༤༤. ཚ་ཀྐཾ མཱ་ཏ་རི. ཨ་མ པཱུ་ཛཱ་ཡཾ, ཀ་མྨ་ནི མོ, བོ ཙ, ཨ་མྨཱ, ཨ་མྦཱ. ཛ་ན་ཡ་ཏཱི་ཏི ཛ་ན་ནཱི, ཡུ, ན་དཱ་དི. མཱ་ན པཱུ་ཛཱ་ཡཾ, པུ་ཏྟཾ མཱ་ནེ་ཏཱི་ཏི མཱ་ཏཱ, རཱ་ཏུ, པཱ་ཏཱི་ཏི ཝཱ མཱ་ཏཱ, པཱ་ཏིསྶ མོ. ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཛ་ནེ་ཏྟི,ཏི. ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཛ་ནི་ཀཱ, ཎྭུ, ཨིཏྟཾ.
ཨ་པྤ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ མཱ་ཏཱ ཨུ་པ་མཱ་ཏཱ, ཀུ་མཱ་རེ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི དྷཱ་ཏི. དྷཱ དྷཱ་ར་ཎེ,ཏི. ཛཱ་ཡཱ་ཡ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ བྷཱ་ཏི་ཀོ ཀ་ནི་ཊྛོ ཙ ཛེ་ཊྛོ ཙ སཱ་ལོ ནཱ་མ, ས་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨེ་སཱ སཱ, བྷ་རི་ཡཱ, ཏ་སྶཱ བྷཱ་ཏཱ སཱ་ལོ, ཛཱ་ཡཱ་ཡ བྷཱ་ཏ་རི ཨ་ལོ. ས་ར ག་ཏི་ཙི་ནྟཱ་ཧིཾ་སཱ་སུ ཝཱ, ཎོ, ལཏྟཾ, སཱ་ལ ཝི་ཏ་ཀྐེ ཝཱ, ཙུ་རཱ་དི.
༢༤༥. སཱ་མི་ནོ བྷ་ཏྟུ བྷ་གི་ནཱི ན་ན་ནྡཱ ནཱ་མ, ན ན་ནྡ་ཏཱི་ཏི ན་ན་ནྡཱ, ཨཏྟཱ་བྷཱ་ཝོ ནསྶ ཝི་བྷཱ་སཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ. ན་ནྡ ས་མི་དྡྷི་ཡཾ, བྷཱུ་ཝཱ་དི.
དྭ་ཡཾ ཨ་ཡྻི་ཀཱ་ཡཾ. མཱ་ཏུ་ཡཱ མཱ་ཏཱ མཱ་ཏཱ་མ་ཧཱི. པི་ཏཱུ་ནཾ པི་ཏ་རི ཙ མཱ་ཏ་རི ཙ ཨཱ་མ་ཧཾ ཡ་དཱདི་ནཱ, ན་དཱ་དི. ཨ་ར་ཧ པཱུ་ཛཱ་ཡཾ, ཎྭུ, ར་ཧསྶ ཡོ, ཨ་ཡ ག་ཏི་མྷི ཝཱ, ཎྭུ, ཨ་ཡྻི་ཀཱ.
མཱ་ཏུ་ཡཱ བྷཱ་ཏཱ མཱ་ཏུ་ལོ ནཱ་མ, མཱ་ཏུ་ཡཱ བྷཱ་ཏཱ མཱ་ཏུ་ལོ, མཱ་ཏུ བྷཱ་ཏ་རི ཨུ་ལཔ་ཙྩ་ཡོ. ཨ་སྶ མཱ་ཏུ་ལ་སྶ པ་ཛཱ་པ་ཏི ཛཱ་ཡཱ མཱ་ཏུ་ལཱ་ནཱི ནཱ་མ, མཱ་ཏུ་ལ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ མཱ་ཏུ་ལཱ་ནཱི, མཱ་ཏུ་ལ་བྷ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ནོ, ན་དཱ་དི, ཨ་ཐ ཝཱ མཱ་ཏུ་ལ་སྶ ཨེ་སཱ མཱ་ཏུ་ལཱ་ནཱི, ཨཱི, ཨསྶ ཨཱ་ནོ.
༢༤༦. ཛཱ་ཡཱ་པ་ཏཱི་ནཾ དྭི་ནྣཾ ཛ་ན་ནཱི མཱ་ཏཱ ས་སྶུ ཝུ་ཏྟཱ, ས་ས ག་ཏི་ཧིཾ་སཱ་པཱ་ནེ་སུ. ཏ་པྤི་ཏཱ ཏེ་སཾ ཛཱ་ཡཱ་པ་ཏཱི་ནཾ པི་ཏཱ པ་ན ས་སུ་རོ ནཱ་མ, ས་སདྷཱ་ཏུ་མྷཱ ཨུ་རོ. བྷ་གི་ནི་ཡཱ པུ་ཏྟོ པ་ན བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻོ ནཱ་མ, བྷ་གི་ནི་ཡཱ ཨ་པ་ཙྩཾ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻོ, ཎེ་ཡྻོ.
༢༤༧. དྭ་ཡཾ སུ་ཏ་སྶ, སུ་ཏཱ་ཡ ཙ པུ་ཏྟེ་སུ. ན་ཧ བ་ནྡྷ་ནེ, རི་ཏུ, ནཱི ན་ཡེ ཝཱ. པུ་ཏྟ་སྶ པུ་ཏྟོ པ་པུ་ཏྟོ, ཏྟལོ་པོ, ཨུ་སྶ་ཏྟ་ཉྩ. སཱ་མི་བྷཱ་ཏཱ དེ་ཝ་རོ ནཱ་མ, ཨ་ཐ ཝཱ སཱ་མི་བྷཱ་ཏཱ ཀ་ནི་ཊྛོ སཱ་མི་ནོ བྷཱ་ཏཱ དེ་ཝ་རོ ནཱ་མ. ཛེ་ཊྛོ ཏུ ས་སུ་རོ ཨེ་ཝོ་ཙྩ་ཏེ. དི་ཝུ ཀཱི་ལཱ༹་ཡཾ, ཨ་རོ.
དྭ་ཡཾ དྷཱི་ཏུ་པ་ཏི་མྷི. ཛ་ན ཛ་ན་ནེ, རི་ཏུ, ཨ་སྶཱ་ཏྟཾ, ན་སྶ མཱདེ་སོ ཙ. དྭ་ཡཾ པི་ཏུ་པི་ཏ་རི. པི་ཏུ་ནོ པི་ཏཱ པི་ཏཱ་མ་ཧོ.
༢༤༨. ཧུ་སཱནྟཱ་ནི པ་དེ་ན པ་དེ་ན ནཱ་མཱ་ནི. མཱ་ཏུ་ཡཱ བྷ་གི་ནཱི མཱ་ཏུ་ཙྪཱ, ཙྪོ. པི་ཏུ་ནོ བྷ་གི་ནཱི པི་ཏུ་ཙྪཱ, པི་ཏུ་བྷ་གི་ནཱི པི་ཏུ་ཙྪཱ བྷ་ཝེ་ཏྱ་ཏྠོ.
པི་ཏཱ་མ་ཧས་དྡོ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཛ་ན་ཀ་པི་ཏ་ར་མེ་ཝ ཝ་ད་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཛ་ན་ཀ་པི་ཏུ་པི་ཏཱ་ད་ཡོ་པཱི་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ‘‘པ་པི་ཏཱ་མ་ཧོ’’ ཨི་ཙྩུ་དཱ་ཧ་ཊོ. པི་ཏུ་ནོ ཨ་ཡྻ་ཀོ པ་ཡྻ་ཀོ, ཏུལོ་པོ. སུ ས་ཝ་ནེ, ཎྷཱ. ཎི་སམྷི སུ་ཎི་སཱ. སམྷི ཧུ་སཱ, ཧཏྟཾ. ས་བྦ་ཏྲ ‘‘ཨི་ཏྠི་ཡ་མ་ཏོ ཨཱ་པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཨཱ.
༢༤༩. ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཨེ་ཀོ་ད་རེ བྷཱ་ཏ་རི. ས་མཱ་ནོ་ད་རེ ཋི་ཏོ སོ་ད་རི་ཡོ, ས་མཱ་ནསྶ སོ. ས་མཱ་ནོ ག་བྦྷོ ས་ག་བྦྷོ, ཏ་ཏྲ བྷ་ཝོ ས་ག་བྦྷོ, ཎོ. ས་མཱ་ནོ་ད་རེ ཛཱ་ཏོ སོ་ད་རོ. ས་མཱ་ནོ་ད་རེ ཛཱ་ཏོ ས་ཧ་ཛོ. ས་ཧས་དྡོ ཏུ་ལྱ་ཝ་ཙ་ནོ.
མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ ཏེ དྭེ ཛ་ནཱ པི་ཏ་རོ ཝུ་ཙྩ་ནྟེ. ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཛ་ན་ཀ་བྱ་པྤ་དེ་ས་ནི་ཡ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་བྷེ་ད་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ པི་ཏུ་ཏྟ་མ་ཏྠེ་ཝ. ན་ནྭ་བྷེ་དཱ ཛཱ་ཏི, ཏ་སྶཱ ཙོ་བྷ་ཡ་ཏྲ ས་ཏྟཱ་དེ་ཀ་ཏྟཾ, ན ཙ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ལི་ངྒ་ས་ངྑྱཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་ད་བྦ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ན སི་ཡཱ་ཏི? ནེ་ས དོ་སོ, ན ཧི ཛཱ་ཏི་པ་ད་ཏྠི་ཀ་སྶ ན ད་བྦཾ, ད་བྦ་པ་ད་ཏྠི་ཀ་སྶ ཝཱ ན ཛཱ་ཏཱི་ཏི. ཀི་ནྟུ་བྷ་ཡེ་སཾ་པྱུ་བྷ་ཡ་པ་ད་ཏྠོ ཨི་ཧཱ་ཏྠ་ཝི་སེ་སོ. ཛཱ་ཏི་པ་ད་ཏྠི་ཀ་སྶ ཛཱ་ཏི པ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ ད་བྦཾ གུ་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ, ད་བྦ་པ་ད་ཏྠི་ཀ་སྶ ཏུ ཝི་པ་རི་ཡ་ཡོ, ཏ་ཏྲ ཛཱ་ཏི་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ ད་བྦེ ཝི་ཡ ལི་ངྒ་ས་ངྑྱཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ, ཏ་སྶ ཙ བ་ཧུ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ. པུ་བྦེ ཝི་ཡཱ་བྷེ་ད་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ པུ་ཏྟོ ཙ དྷཱི་ཏཱ ཙ པུ་ཏྟཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟེ, ཛ་ཉྙ་ཏྟ་ཉྷི པུ་ཏྟ་བྱ་པ་དེ་ས་ནི་ཡ་ཏཾ དྷཱི་ཏ་རི་པྱ་ཏྠི, ཝི་པ་རི་ཡ་ཡེ ཏུ ན བྷ་ཝ་ཏྱ་ན་བྷི་དྷཱ་ན་ཏོ. བྷེ་ད་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ་ཏི བྷ་ཝ་ཏི.
༢༥༠. ས་སྶུ ཙ ས་སུ་རོ ཙ ས་སུ་རཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟེ. ཏ་ད་པ་ཙྩོ་ཧ་ན་ས་མྦ་ནྡྷི་ནི་བ་ནྡྷ་ནཱ ཧི བྱ་པྤ་དེ་སོ ས་སྶུ་ཡ་མྤི ཋི་ཏོ. བྷེ་ད་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ ཏུ པུ་བྦེ ཝི་ཡ པ་ཙྩ་ཏྠཾ ས་དྡ་ནི་ཝེ་སོ. བྷཱ་ཏཱ ཙ བྷ་གི་ནཱི ཙ བྷཱ་ཏ་རོ ཝུ་ཙྩ་ནྟེ. ཨེ་ཀ་ག་བྦྷོ་སི་ཏ་ཏྟཾ བྷཱ་ཏུ་བྱ་པྤ་དེ་ས་ནི་ཡ་ཏཾ བྷ་གི་ནི་ཡཾ་པྱ་ཏྠི. ཏ་ཏོ ཨེ་ཀ་ག་བྦྷོ་སི་ཏ་ཏྟ་སྶཱ་བྷེ་ད་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ ཨུ་བྷོ བྷཱ་ཏ་རོ ཝུ་ཙྩ་ནྟེ. ཨེ་ཏྠ ཙ ས་བྦ་ཏྲཱ་པི ཝི་རཱུ་པེ་ཀ་སེ་སོ ད་ཊྛ་བྦོ. དུ་ཝི་དྷོ ཧི ཨེ་ཀ་སེ་སོ ས་རཱུ་པཱ་ས་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཏྲ ས་རཱུ་པེ་ཀ་སེ་སེ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ, ཨི་ཏ་ར་ཏྲ པ་ན དྭི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཡ་ཐཱ པུ་རི་སོ ཙ པུ་རི་སོ ཙ པུ་རི་སཱ, ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཉྩ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ, མཱ་ཏཱ ཙ པི་ཏཱ ཙ པི་ཏ་རོ་ཏི.
བཱ་ལྱ་ཡོ་བྦ་ན་ཝུ་ཌྜྷ་ཏྟཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཝ་ཡཱ་ནི. ཏ་ཏྲ ཏི་ཀཾ བཱ་ལྱེ. དྭ་ཡཾ ཡོ་བྦ་ནེ. བཱ་ལ་སྶ བྷཱ་ཝོ བཱ་ལ་ཏྟཾ, ཏྟཾ. ཏཱཔ་ཙྩ་ཡེ བཱ་ལ་ཏཱ. ཎྱ་མྷི བཱ་ལྱཾ, ཨ་ཐ ཝཱ བ་ལ པཱ་ཎ་ནེ, བ་ལ་ནྟི ཨ་སྶ་སི་ཏ་པ་སྶ་སི་ཏ་མ་ཏྟེ་ན པ་ཎ་ནྟཱི་ཏི བཱ་ལཱ, བ་ལྱ་ནྟེ སཾ་ཝ་རཱི་ཡ་ནྟེ་ཏི ཝཱ བཱ་ལཱ, བ་ལ སཾ་ཝ་ར་ཎེ. ཏེ་སཾ བྷཱ་ཝོ བཱ་ལ་ཏྟཱདི. ཡུ་ཝ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཡོ་བྦ་ཉྙཾ, ཡོ་བྦ་ནཉྩ, བྷཱ་ཝེ ཎྱོ, ཎོ ཙ, ཨ་ཐ ཝཱ ཡུ མི་སྶ་ནེ, ཡུ, ཨུསྶ ཨུ་ཝཱདེ་སོ, ཝུ་དྡྷི. ཏེ་སཾ བྷཱ་ཝོ ཡོ་བྦ་ཉྙཱདི.
༢༥༡. ཡེ ཛ་རཱ་ཀ་ཏཱ སུ་ཀྐཱ ཀེ་སཱ་ད་ཡོ, ཏེ པ་ལི་ཏཾ ནཱ་མ སི་ཡུཾ, ཏེ་སཾ ཝཱ ཡཾ སུ་ཀྐ་ཏྟཾ, ཏཾ པ་ལི་ཏཾ ནཱ་མ. པ་ཙ པཱ་ཀེ, ཨི་ཏོ, ཙསྶ ལཏྟ་ཉྩ.
དྭ་ཡཾ ཝ་ལི་པ་ལི་ཏཱ་དི་མ་ཏི ཀཱ་ཡ་པ་རི་པཱ་ཀེ. ཛཱི་ཡ་ནྟི ཝུ་ཌྜྷཱ བྷ་ཝ་ནྟི ཨ་སྶཾ ཛ་རཱ, ཛ་ར ཝ་ཡོ་ཧཱ་ནི་མྷི, ཛ་རཱ ཨེ་ཝ ཛ་ར་ཏཱ, ས་ཀ་ཏྠེ ཏཱཔ་ཙྩ་ཡོ. ཝི་སྶ་སཱཏི་པི ཛ་རཱ་ཡ ནཱ་མཾ. ཝི་སེ་སེ་ན སཾ་ས་ཏེ ཨ་དྷོ པཱ་ཏ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝི་སྶ་སཱ. སཾ་ས་ཏི’ར་ཡཾ པ་མཱ་ད་ཏྠོ, ཨ་ཝ་སཾ་ས་ན་ཏྠོ ཙ, ཨི་ཧ ཨ་ཝ་སཾ་ས་ན་ཏྠོ, ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ལོ་པོ, དྭི་ཏྟ་ཉྩ.
བཱ་ལྱ་ཡོ་བྦ་ན་ཝུ་ཌྜྷ་ཏྟཱ་ནི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨི་དཱ་ནི ཏ་བྦ་ཏི་ནཱ་མཱ་ནྱཱ་ཧ. ཏ་ཏྲ ཨ་དྡྷཾ ཚཱ་པ་སཱ་མ་ཉྙེ. པུ་ཐ, པ་ཐ ཝི་ཏྠཱ་རེ, ཨུ་ཀོ, པུ་ཐུ་ཀོ, པ་ལ ག་མ་ནེ, ཎྭུ, ཨ་སྶི་ཏྟཾ, དྭི་ཏྟ་ཉྩ, པི་ལླ་ཀོ. ཚུ་པ ས་མྥ་སྶེ, ཨུ་སྶཱ་ཏྟཾ, ཚཱ་པོ. ཀུ་མཱ་ར ཀཱི་ལཱ༹་ཡཾ, ཀུ་མཱ་རོ. བ་ལ པཱ་ཎ་ནེ, ཎོ, བཱ་ལོ, པཱུ པ་ཝ་ནེ, ཏོ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ, པོ་ཏ་ཀོ, ཨི་ཏྠི་ཡཾ པོ་ཏ་ཀཱི. པོ་ཏོ, སཱ་ཝོ, སཱ་ཝ་ཀོ, ཨ་བྦྷ་ཀོ, ཌི་མྦྷོ, སུ་སུ་ཀོ, སུ་སུ་ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི་པི ཚཱ་པ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠཱ་ནི.
༢༥༢. བཱ་ལ་སཱ་མ་ཉྙ་ཝཱ་ཙ་ཀཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཝི་སེ་ས་བཱ་ལ་ནཱ་མཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཐུ’’ཙྩཱ་དི. ཨུ་ཏྟཱ་ནོ, ཨུ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ས་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ས་ཡོ. ཀཔ་ཙྩ་ཡེ ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀོ. ཐ་ནཾ པི་ཝ་ཏཱི་ཏི ཐ་ན་པོ, ཌི་མྦྷས་དྡོ་པྱ་ཏྲ.
༢༥༣. ས་ཏྟ་ཀཾ ཏ་རུ་ཎེ.
ཨཱ་སོ་ལ༹་སཱ བྷ་ཝེ བཱ་ལོ,
ཏ་རུ་ཎོ ཏུ ཏ་ཏོ བྷ་ཝེ;
ཝུ་དྡྷོ ཏུ ས་ཏྟ་ཏྱཱ་ཡུ་མྷཱ,
ཏཱི་ཎི ཝ་ཡཱ་ནི ལ་ཀྑ་ཡེ.
ཏ་ར ཏ་ར་ཎེ, ཨུ་ཎོ. ཝ་ཡ་སི ཡོ་བྦ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཡ་ཊྛོ, ཏོ, ‘‘ཝ་ཡོ བཱ་ལྱཱ་དི པ་ཀྑཱི ཙ, ཡོ་བྦ་ན་ཉྩ ཝ་ཡོ ཀྭ་ཙཱི’’ཏི [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༦.༤༢] རུ་དྡོ, ད་ཧ བྷ་སྨཱི་ཀ་ར་ཎེ, ཨ་རོ, ཡུ མི་སྶ་ནེ, ཨ, ཨུ་ཝཱདེ་སོ, སིསྶཱ་ཀཱ་རོ. ས་ས པླུ་ཏ་ག་ཏི་མྷི, ཨུ, ཨ་སྶུ་ཏྟཾ, སུ་སུ, ཏ་རུ་ཎསྶ ཝཱ པཱ་ཊི་པ་དི་ཀ་སྶ སུ་སྭཱདེ་སོ. མ་ནུ་ནོ ཨ་པ་ཙྩཾ མཱ་ན་ཝོ, ཝ་ཎྞ་ཝི་ཀཱ་རོ, ནསྶ ཎཏྟཾ, མཱ་ཎ་ཝོ. ཀུ་ཙྪཱ་ཡཾ ཀཔ་ཙྩ་ཡོ, མཱ་ཎ་ཝ་ཀོཏི སི་དྡྷཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩ –
‘‘ཨ་པ་ཙྩེ ཀུ་ཙྪི་ཏེ མཱུ་ལ༹ྷེ, མ་ནུ་ཏོ་སྶ་གྒི་ཀོ མ་ཏོ’’ཏི [མ་ཧཱ་བྷཱ་སྶ ༤.༡.༡༦༡] ད་ར ཝི་དཱ་ར་ཎེ, ཎྭུ.
དྭ་ཡཾ སུ་ཁ་ཝ་ཌྜྷི་ཏེ ཀུ་མཱ་རེ, སུ་ཁོ ཀུ་མཱ་རོ སུ་ཀུ་མཱ་རོ, ཁལོ་པོ, སུ་ཁེ་ན ཨེ་དྷ་ཏི ཝ་དྡྷ་ཏཱི་ཏི སུ་ཁེ་དྷི་ཏོ. ‘‘སུ་ཁོ་ཙི་ཏོ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, སུ་ཁཾ ཨུ་ཙི་ཏཾ ས་མྤི་ཎྜི་ཏཾ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི སུ་ཁོ་ཙི་ཏོ, ཨུ་ཙ ས་མ་ཝཱ་ཡེ.
༢༥༤-༢༥༥. དྭི་པཱ་དེ་ན ཝུ་ཌྜྷ་སྶ ནཱ་མཱ་ནི. ཨཱ་ཡུ་མ་ཧ་ཏྟཾ ལཱ་ཏཱི་ཏི མ་ཧ་ལླ་ཀོ, ཎྭུ, དྭི་ཏྟཾ. ཝ་ཌྜྷ ཝ་ཌྜྷ་ནེ, ཀ་ཏྟ་རི ཏོ, ཏསྶ ཌྷོ, ཌྜྷསྶ ཌོ, ཨ་སྶུ་ཏྟཾ, དྷཱ ག་ཏི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ, ཨི་རོ, དྷསྶ ཐཏྟཾ, ཨིསྶ ཨེཏྟཾ. ཛ་ར ཝ་ཡོ་ཧཱ་ནི་མྷི, ཀ་ཏྟ་རི ཏོ, ཏསྶ ཨི་ནྣཱདེ་སོ, དྷཱ་ཏྭ་ནྟ་ལོ་པོ, ཎཏྟ་ཉྩ, ཛི་ཎྞོ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀམྷི ཛི་ཎྞ་ཀོ. པ་ཀ་ཏཾ ཝ་ཡོ ཡོ་བྦ་ན་མ་སྶཱ་ཏི པ་ཝ་ཡོཏི་པི ཝུ་ཌྜྷ་སྶ ནཱ་མཾ.
ཝ་ལི་ནནྟཱ་ནི པཱ་དེ་ན ནཱ་མཱ་ནི. ཏ་ཏྲ ཏི་ཀཾ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏ་རི. ཨ་གྒེ པུ་རེ ཀཱ་ལེ, པུ་བྦེ ཙ ཀཱ་ལེ ཛཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་གྒ་ཛོ, པུ་བྦ་ཛོ ཙ. ཨ་ཡ་ཉྩ ཝུ་ཌྜྷོ ཨ་ཡ་ཉྩ ཝུ་ཌྜྷོ, ཨ་ཡ་མི་མེ་སཾ ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཌྜྷོ་ཏི ཛེ་ཊྛོ, ཝུ་ཌྜྷས་དྡཱ ཨི་ཊྛཔ་ཙྩ་ཡོ, ‘‘ཝུ་ཌྜྷ་སྶ ཛོ ཨི་ཡི་ཊྛེ་སཱུ’’ཏི ཝུ་ཌྜྷསྶ ཛོ. ཨལོ་པེ པ་ར་སྶཱ་ས་ཝ་ཎྞ་ཏྟཾ.
ཏི་ཀཾ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏེ བྷཱ་ཏ་རི. ཨ་ཡ་ཉྩ ཡུ་ཝཱ ཨ་ཡ་ཉྩ ཡུ་ཝཱ, ཨ་ཡ་མི་མེ་སཾ ཝི་སེ་སེ་ན ཡུ་ཝཱ་ཏི ཀ་ནི་ཊྛོ, ཀ་ནི་ཡོ [ཀ་ཎི་ཊྛོ ཀ་ཎི་ཡོ (ཀ.)] ཙ. ཨི་ཡི་ཊྛེསུ ཡུ་ཝས་དྡ་སྶ ཀ་ནཱདེ་སོ [ཀ་ཎཱ་དེ་སོ (ཀ.)]. ཨ་ནུ པ་ཙྪཱ་ཀཱ་ལེ ཛཱ་ཏོ ཨ་ནུ་ཛོ. ཛ་གྷ་ཉྙེ པ་ཙྪཱ་ཀཱ་ལེ ཛཱ་ཏོ ཛ་གྷ་ཉྙ་ཛོ. ཨ་པ་ར་སྨིཾ པ་ཙྪཱ་ཀཱ་ལེ ཛཱ་ཏོ ཨ་པ་ར་ཛོཏི དྭེ་པྱ་ཏྲ.
ཝ་ལི སི་ཐི་ལཾ ཏ་ཙོ ཙ་མྨཾ ཡ་སྶ ཝ་ལི་ཏྟ་ཙོ, དྭི་ཏྟཾ. ཝ་ལི ཙ་མྨ་མེ་ཏ་སྶ་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ལི་ནོ, ཨི་ནོ. ཨུ་ཏྟཱ་ན་ས་ཡཱད་ཡོ ཝ་ལི་ནནྟཱ ཝཱ་ཙྩ་ལི་ངྒ་ཏྟཱ ཏཱི་སུ ལི་ངྒེ་སུ ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཡ་ཐཱ – ཨུ་ཏྟཱ་ན་ས་ཡོ བཱ་ལོ, ཨུ་ཏྟཱ་ན་ས་ཡཱ ཀུ་མཱ་རཱི, ཨུ་ཏྟཱ་ན་ས་ཡཾ ན་པུཾ་ས་ཀཾ.
༢༥༦. པ་ཉྩ་ཀཾ མ་ཏྠ་ཀེ. སི ས་ཡེ, སོ, དཱི་གྷོ ཙ, ཨ་ངྒེ་སུ ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒཾ, ཨུ་ཏྟ་མོ ཙ ཏཾ ཨ་ངྒ་ཉྩཱ་ཏི་པི ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒཾ. སཱི་ས་ཉྩ ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒ་ཉྩ སཱི་སོ་ཏྟ་མ་ངྒཱ་ནི. སི སེ་ཝཱ་ཡཾ, རོ, སེ་ཝ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི སི་རོ. མུ་ད ཏོ་སེ, དྷོ. སིསྶཱ་ཀཱ་རོ. མ་ས ཨཱ་མ་ས་ནེ, ཏྠོ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ ཙ, མ་སི པ་རི་མཱ་ཎེ ཝཱ.
པ་ཛྫ་དྡྷཾ ཀེ་སེ. ཀེ མ་ཏྠ་ཀེ སེ་ཏི ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཀེ་སོ. ས་ཏྟ་མི་ཡཱ་ལོ་པོ, ཀ་ཏི ཚེ་ད་ནེ, ཨ་ལོ, ཨ་སྶུ་ཏྟཾ. ཝ་ལ སཾ་ཝ་ར་ཎེ, ཀ་མྨ་ནི ཎཔ་ཙྩ་ཡོ, ཝཱ་ལོ. ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒེ སཱི་སེ རུ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒ་རུ་ཧོ. མུ་དྡྷ་ནི ཛཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི མུ་དྡྷ་ཛོ. ཝཱ་ལོ ཙ ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒ་རུ་ཧོ ཙ མུ་དྡྷ་ཛོ ཙེ་ཏི ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཡོ་ག་དྭ་ནྡོ. ཙི་ཀུ་རོ, ཀ་ཙོ་ཏི་པྱ་ཏྲ. ཙི ཙ་ཡ་ནེ, ཀུ་ར ས་དྡེ, ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠ་ཏྟཱ ཚེ་ད་ནེ. ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནོ ཙི་ཀ་རཱི་ཡ་ཏེ་ཏི ཙི་ཀུ་རོ, ཀ་ཙ བ་ནྡྷ་ནེ, ཨ.
༢༥༧. ཀུ་སུ་མ་ག་བྦྷཱ ཀེ་སཱ ཀེ་ས་ཙཱུ་ལཱ༹ མུ་ཏྟི་ཀཱ་དི་ནཱ བ་ཧི སཾ་ཡ་ཏཱ ས་ནྠ་ཏཱ དྷ་མྨི་ལོ ནཱ་མ. ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ དྷ་རཱི་ཡ་ཏི བ་ནྡྷཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨི་ལོ, ཀ་མྨ་ནི ཨི་ལོ. དྷ་མྨེ་ན ནཱ་ནཱ་དེ་སི་ཡ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ས་མཱ་ཙཱ་རེ་ན ཨི་ལ་ཏཱི་ཏི ཝཱ དྷ་མྨི་ལོ, ཨི་ལ ག་མ་ནེ.
དྭ་ཡཾ ཀུ་མཱ་རཱ་ནཾ སི་ཁཱ་པ་ཉྩ་ཀེ, ཙཱུ་ལ༹་ཏྟ་ཡེ་ཏི ཀེ་ཙི. ཀཱ་ཀཱ་ནཾ པ་ཀྑ་ས་ཎྛཱ་ན་ཏྟཱ ཀཱ་ཀ་པ་ཀྑོ. སི་ཁཱ ཨེ་ཝ སི་ཁ་ཎྜ་ཀོ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ. སི་ཁཱ་སི་ཁ་ཎྜས་དྡཱ་ན་མ་བྷེ་ད་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཧི ‘‘སི་ཁ་ཎྜཱི, སི་ཁཱི ཙཱ’’ཏི མོ་རོ ཝུ་ཏྟོ.
པཱ་སོ, ཧ་ཏྠོ ཙ ཨི་མེ དྭེ ཀེ་ས་ཙ་ཡེ ཀེ་ས་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ པ་རེ ཧུ་ཏྭཱ ཀེ་སཱ་ནཾ ཀ་ལཱ་པེ ཝ་ཏྟ་ནྟི, ན ཀེ་ཝ་ལཱ, ཡ་ཐཱ – ཀེ་ས་པཱ་སོ ཀེ་ས་ཧ་ཏྠོ ཨི་ཙྩཱ་དི. པཱ ར་ཀྑ་ཎེ, པཱ་ཏི ར་ཀྑ་ཏི ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ཏི པཱ་སོ, སོ, པ་ས བ་ནྡྷ་ནེ་ཏི ཀེ་ཙི, ཎོ. ཧ་ན ག་ཏི་ཡཾ, ཨ་ཝ་ཡ་ཝཱ ནི་ཧ་ན་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཧ་ཏྠོ, ཐོ, པ་ཀྑོ་པྱ་ཏྲ.
ཏཱ་པ་སཱ་ནཾ ཝ་ཏཱི་ནཾ ཏ་ཧིཾ ཀེ་ས་ཙ་ཡེ ཛ་ཊཱས་དྡོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཛ་ཊ ཛ་ཊ་ནེ, ཛ་ཊ ས་ངྒྷཱ་ཏེ ཝཱ, ‘‘ཨི་ཏྠི་ཡ་མ་ཏི་ཡ་ཝོ ཝཱ’’ཏི ཨ.
༢༥༨. པོ་སི་ཏ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ཡཱ བ་ནྫྷ་ཏེ, ཏ་ཏྲ ཝེ་ཎཱི, པ་ཝེ་ཎཱི ཙ. ཝཱི པ་ཛ་ནེ, པ་ཛ་ནཾ ག་བྦྷ་ཝི་མོ་ཀྑོ, ཝཱི ཏ་ནྟ་ས་ནྟཱ་ནེ ཝཱ, ཎཱི. པ་ཀྑེ པ་ཝེ་ཎཱི.
དྭ་ཡཾ སཱི་ས་མ་ཛ྄ཛྷ་ཊྛ་ཙཱུ་ལཱ༹་ཡཾ. ཙཱུ་ལ༹ ས་ཉྩོ་ད་ནེ, ཙཱུ་ལ༹ ཧཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎེ ཝཱ, ཨ. སི་ཁཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཀེ་ས་པཱ་སཱི་པྱ་ཏྲ, ན་དཱ་དི.
ནཱ་རཱི་ནཾ ཀེ་ས་མ་ཛ྄ཛྷ་མྷི པ་དྡྷ་ཏི ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མ་གྒོ སཱི་མ་ནྟོ་ཏི མ་ཏོ ཀ་ཐི་ཏོ. སཱི་མ་སྶ ཨ་ནྟོ སཱི་མ་ནྟོ, སཱི ས་ཡེ ཝཱ, ཨ་ནྟོ, མ་ཛ྄ཛྷེ མཀཱ་ར་ཝ་ཎྞཱ་ག་མོ.
༢༥༩. ཏི་ཀཾ ལོ་མེ. ལཱུ ཚེ་ད་ནེ, ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནཾ ལཱུ་ཡ་ཏེ་ཏི ལོ་མཾ, མོ. ཏ་ནུ་མྷི རུ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཏ་ནུ་རུ་ཧཾ, ཨ. རུ་ཧ ཛ་ན་ནེ, རཱུ་ཧ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ ཝཱ, མོ, ཧལོ་པོ, ཨོཏྟ་ཉྩ, ལཱུ ཚེ་ད་ནེ ཝཱ, མོ, ལ་སྶ ར་ཏྟཾ, རོ་མཾ. ཨ་ཀྑི་མྷི ཛཱ་ཏཾ ལོ་མཾ པ་མྷཾ, པ་ཁུ་མ་ཉྩོ་ཙྩ་ཏེ. པ་མི་ནོ་ཏི ཏེ་ནཱ་ཏི པ་མྷཾ,པཔུ་བྦོ མཱ པ་རི་མཱ་ཎེ, ཧཔ་ཙྩ་ཡོ. ཨ་ཀྑི་ནོ པ་ཀྑ་དྭ་ཡེ ཛཱ་ཏཾ པ་ཁུ་མཾ, ཨུ་མོ, ཀལོ་པོ ཙ.
པུ་མ་མུ་ཁེ པུ་རི་སཱ་ནཾ མུ་ཁེ ཝུ་ཏྟཾ [པ་ཝུ་ཊྛཾ (ཀ.)] ལོ་མཾ མ་སྶུ ནཱ་མ, མ་ས ཨཱ་མ་ས་ནེ, སུ, མ་སྶུ.
ཏི་ཀཾ བྷམུ་མྷི. བྷ་མ ཨ་ན་ཝ་ཊྛཱ་ནེ, ཨཱུ, མལོ་པོ, བྷཱུ. ཨུ་མྷི བྷ་མུ, ཀཔ་ཙྩ་ཡེ བྷ་མུ་ཀོ. བྷ་མུ་ཀས་ཧ་ཙ་ར་ཎ་ཏོ བྷ་མུ པུ་ལླི་ངྒོ.
༢༦༠. ཏི་ཀཾ ནེ་ཏྟོ་ད་ཀེ. ཁི་པ པེ་ར་ཎེ, པོ, ཨི་སྶ་ཏྟཾ. ནེ་ཏྟེ ཛཱ་ཏཾ ཛ་ལཾ ནེ་ཏྟ་ཛ་ལཾ. ཨ་ས ཨ་དྷོ་པ་ཏ་ནེ, སུ, ཨ་སྶུ. ནེ་ཏྟ་ཛ་ལ་ཉྩ ཨ་སྶུ ཙཱ་ཏི དྭ་ནྡོ. ཨ་སྶུ ན་པུཾ་ས་ཀེ.
དྭ་ཡཾ ཨ་ཀྑི་པུ་ཏྟ་ལི་ཀཱ་ཡཾ. ནེ་ཏྟེ དི་སྶ་མཱ་ནཱ ཏཱ་རཱ ནེ་ཏྟ་ཏཱ་རཱ. ཀ་ཉྙཱས་དྡ་ཏོ ཏ་དྡྷི་ཏོ ཨཔ་ཙྩ་ཡོ, ཀ་ཉྙཱས་དྡ་སྶ ཀ་ནཱི་ནཱདེ་སོ, ཨི་ཏྠི་ཀ་ཏཱ་ཀཱ་ར་པ་རེ ཀེ པུ་བྦོ ཨཀཱ་རོ ཨིཀཱ་ར་མཱ་པ་ཛྫ་ཏེ [ཀཱ་ཏ་ནྟ ༢.༢.༦༥], ཀ་ནཱི་ནི་ཀཱ. ཏཱ་ར་ཀཱ་པྱ་ཏྲ.
ཚ་ཀྐཾ མུ་ཁ་ཝི་ཝ་རེ, ཀ་ཝ་ཡོ པ་ན ཏ་དུ་པ་ལ་ཀྑི་ཏེ་པི ས་མུ་དཱ་ཡེ ཡུ་ཛྫ་ནྟེ. ཝ་ད ཝི་ཡ་ཏྟི་ཡཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡཾ, ཀ་ར་ཎེ ཡུ. མུ བ་ནྡྷ་ནེ, ཁོ, ཨོཏྟཱ་བྷཱ་ཝོ ནི་པཱ་ཏ་ནཱ, མུ་ཁཾ. ས་བྦ་དྷ་ར་ཀ་ཏེ པ་ན ཁ་ཉྙ་ཏེ་ཏི དྷཱ་ཏུ་ནཱ མུ་ཁ་ནྟི ནི་པཱ་ཏི་ཏཾ, ཁ་ནུ ཨ་ཝ་དཱ་ར་ཎེ. ཏུ་ཌི ཏོ་ཌ་ནེ, ཨ. ཏ་ནུ ཝི་ཏྠཱ་རེ ཝཱ, ཌོ, ཨ་སྶུ་ཏྟཾ. ཝ་ད་ཏི ཏེ་ནཱ་ཏི ཝ་ཏྟཾ, ཏོ, ཝུ་ཙྩ་ཏེ ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ཝཱ ཝ་ཏྟཾ. ཝ་ད ཝི་ཡ་ཏྟི་ཡཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡཾ, ཏོ. ལ་པ ཝ་ཙ་ནེ, ཀ་ར་ཎེ ཡུ. ཨཱ་ན་ནྟི ཨ་ས་ནྟི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ན་ནཾ, ཨ་ན པཱ་ཎ་ནེ, ཡུ. ཨ་སྶཾ་པྱ་ཏྲ. ཨ་ས བྷ་ཀྑ་ནེ. ཀ་ར་ཎེ སོ.
༢༦༡. ཨ་ཌྜྷཾ ད་ནྟེ. དྭཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝཱ ཛཱ་ཡ་ཏེ་ཏི དྭི་ཛོ. ལ་པ་ནེ མུ་ཁེ ཛཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ལ་པ་ན་ཛོ. དཱ ཨ་ཝ་ཁ་ཎྜ་ནེ, དཱ་ཡ་ཏི བྷ་ཀྑ་མ་ནེ་ནཱ་ཏི ད་ནྟོ, ཨ་ནྟོ, ད་ས ཨ་ད་ནེ ཝཱ, ད་ས་ནྟི བྷོ་ཛྫ་མ་ནེ་ནཱ་ཏི ད་ནྟོ, ཨ་ནྟོ, དྷཱ་ཏྭ་ནྟ་ལོ་པོ. ད་མུ ད་མ་ནེ ཝཱ, ཏོ. དཾ་ས དཾ་ས་ནེ, དཾ་ས་ཏེ ཝི་ལི་ཁྱ་ཏེ བྷ་ཀྑ་མ་ནེ་ནཱ་ཏི དཾ་ས་ནོ, ཡུ. ར་ད ཝི་ལེ་ཁ་ནེ, ཡུ, ར་ད་ནོ. ཨམྷི ར་དོ.
ད་ནྟ་བྷེ་ད་སྨིཾ ད་ནྟ་ཝི་སེ་སེ དཱ་ཋཱས་དྡོ. ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒོ་ཡཾ. དཾ་སདྷཱ་ཏུ་ཏོ ཋོ, དཾ་སིསྶ ཙ དཱ, དཱ་ཋཱ, མུ་དྡྷ་ཛ་དུ་ཏི་ཡོ་ཡཾ. ཨ་ཀྑི་ཀོ་ཊཱི་སུ ཝཱ་མ་ད་ཀྑི་ཎ་ནེ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟེ་སུ ཨ་པཱ་ངྒོ ཝ་ཏྟ་ཏི, ས་རཱི་ར་ངྒ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཀ་ཎྞ་སྶ ཨ་པ ས་མཱི་པཾ ཨ་པཱ་ངྒོ.
༢༦༢. ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཨོ་ཊྛེ. ད་ནྟེ ཨཱ་ཝ་ར་ཏི ཚཱ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི ད་ནྟཱ་ཝ་ར་ཎཾ. ཨུ་ས དཱ་ཧེ, ཏོ, ‘‘སཱ་དི་ས་ནྟ་པུ་ཙྪ་བྷ་ནྫ་ཧཾ་སཱ་དཱི་ཧི ཊྛོ’’ཏི ས་ཧཱ་དི་བྱ་ཉྫ་ནེ་ན ཊྛོ, ཨོཏྟ་དྭི་ཏྟཱ་ནི, ཨོ་ཊྛོ. ག་དྲ་བྷེ་པྱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨུ་ས དཱ་ཧེ, ཊྛོ, ཨོ་ཏྟ་དྭི་ཏྟཱ་དི, ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྲཱ་པི མུ་དྡྷ་ཛ་དུ་ཏི་ཡོ, ཨཱི་སཾ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ལཾ དྷཱ་རེ་ཏི བྷ་ཀྑ་མེ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་དྷ་རོ, ཨཱི་ས་ཏྠོ ཧྱ་ཏྲ ཨཀཱ་རོ.
‘‘ཨ པུ་མེ མཱ་དྷ་ཝེ ཉེ་ཡྻོ,
པ་ཊི་སེ་དྷེ ཏ་ད་བྱ་ཡཾ;
ཨཱི་ས་ཏྠེ ཙ ཝི་རུ་དྡྷ་ཏྠེ,
ས་དི་ས་ཏྠེ པ་ཡོ་ག་ཏོ’’ཏི. –
ཧི ཨེ་ཀ་ཀྑ་ར་ཀོ་སེ ཝུ་ཏྟཾ. ད་ས་ནེ ད་ནྟེ ཚཱ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི ད་ས་ན་ཙྪ་དོ. ཨེ་ཏྠ ཀེ་ཙི ཨ་དྷ་རས་དྡེ་ན ཧེ་ཊྛི་མོ་ཊྛ་མེ་ཝཱ་ཧུ, ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ ‘‘ནེ་ཏྟ་ནྟཱ་དྷ་ར་པཱ་ཎི་པཱ་ད་ཡུ་ག་ལེ་ཧི’’ཙྩཱ་དཱི་ཧི མ་ཧཱ་ཀ་ཝི་པ་ཡོ་གེ་ཧི ཨ་སཾ་ས་ནྡ་ན་ཏོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཏི་ཀཾ ཀ་པོ་ལེ. ག་ཌི ཝ་ད་ནེ་ཀ་དེ་སེ, ཨ, དྷཱ་ཏུ་པྤ་ཀྲི་ཡ་ཏྠ་ཉྷི དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝ་ཙ་ནཾ, ས་བྦ་ཏྲཱ་པྱེ་ཝཾ. ཀེ་ན ཛ་ལེ་ན པཱུ་རི་ཡ་ཏེ་ཏི ཀ་པོ་ལོ, ཨ་ལོ, ཀ་པ ཨ་ཙྪཱ་ད་ནེ ཝཱ, ཨོ་ལོ, ཀ་པོ་ལོ, ན་དཱ་དི. ག་ཎྜཱི. ཨ་དྷ་རཱ ཨ་དྷོ་བྷཱ་གོ ཙུ་བུ་ཀཾ ནཱ་མ, ཙི་བུ་ཀཾ་པྱ་ཏྲ. ཙི་བུ ཨོ་ལ་མྦ་ཀེ, ཎྭུ, ཨ་སྶུ་ཏྟཾ.
༢༦༣. དྭ་ཡཾ གཱི་ཝཱ་ཡ པུ་རོ་བྷཱ་གེ. ག་ལ ཨ་ད་ནེ, ཀ་ར་ཎེ ཨ, གི་ལ གི་ལ་ནེ ཝཱ, གི་ལ་ཏི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ག་ལོ, ཨི་སྶ་ཏྟཾ. ཀ་ཎ ས་དྡ་ཏྠོ ད་ཎྜ་ཀོ དྷཱ་ཏུ, ཋོ, ཀ་ཎྛོ, མུ་དྡྷ་ཛ་དུ་ཏི་ཡོ་ཡཾ.
ཏི་ཀཾ ཨེ་ཀ་ཏྠཾ. གཱ ས་དྡེ, ཨཱི་ཝོ. ཀཾ སཱི་སཾ དྷ་ར་ཏཱི་ཏི ཀ་ནྡྷ་རཱ. སི་རཾ དྷ་ར་ཏཱི་ཏི སི་རོ་དྷ་རཱ, སི་རོ དྷི་ཡྻ་ཏེ ཨ་སྶ་ནྟི ཝཱ སི་རོ་དྷ་རཱ, དྷཱ ག་ཏི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་རོ.
སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡོ ཨཱ་ལི་ངྒོ མུ་ར་ཛ་བྷེ་དོ, ཏེ་ན ས་ནྣི་བྷཱ ས་དི་སཱ ཡཱ གཱི་ཝཱ, སཱ ཀ་མྦུ་གཱི་ཝཱ མ་ཏཱ, མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཏཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡཱ གཱི་ཝཱ ཏཱི་ཧི ལེ་ཁཱ་ཧི ཨ་ངྐི་ཏཱ ལ་ཀྑི་ཏཱ, སཱ ཀ་མྦུ་གཱི་ཝཱ མ་ཏཱ, མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཏ་ཉྩ. ཀ་མྦུ ཝུ་ཙྩ་ཏི སུ་ཝ་ཎྞཾ, ཀ་མྦུ་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ལི་ངྒེ་ན ས་ནྣི་བྷཱ གཱི་ཝཱ ཀ་མྦུ་གཱི་ཝཱ, ཀ་མྦ སཾ་ཝ་ར་ཎེ, ཨུ, ཀ་མྦུ.
༢༦༤. ཏི་ཀཾ ཁ་ནྡྷེ. ཨ་ན ག་ཏི་ཡཾ, སོ. བྷུ་ཛཱ་ནཾ སི་རོ མ་ཏྠ་ཀཾ བྷུ་ཛ་སི་རོ. ཀཾ མ་ཏྠ་ཀཾ ད་དྷཱ་ཏཱི་ཏི ཀ་ནྡྷོ, སོ ཨེ་ཝ ཁ་ནྡྷོ ཀཀཱ་ར་སྶ ཁཀཱ་ར་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན, ཁ་མ་ཏི བྷཱ་ར་ནྟི ཝཱ ཁ་ནྡྷོ, ཁ་མུ ས་ཧ་ནེ, ཏོ, ཏསྶ དྷོ, མསྶ ནོ, ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཾ ཝཱ. ཏ་སྶ་ནྡྷི ཏ་སྶ ཁ་ནྡྷ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷཾ ཛ་ཏྟུ ནཱ་མ, ཡཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཛ་ན ཛ་ན་ནེ, ཛ་ར ཝ་ཡོ་ཧཱ་ནི་མྷི ཝཱ, ཏུ, ཛ་ཏྟུ, ཏཾ ན་པུཾ་ས་ཀཾ.
དྭ་ཡཾ བཱ་ཧུ་མཱུ་ལེ. བཱ་ཧཱུ་ནཾ བྷུ་ཛཱ་ནཾ མཱུ་ལཾ བཱ་ཧུ་མཱུ་ལཾ. ཀ་ཙ བ་ནྡྷ་ནེ, ཚོ. ཨ་སྶ ཀ་ཙྪ་སྶ ཨ་དྷོ་བྷཱ་ག་ཊྛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, དི་ས པེ་ཀྑ་ནེ, ཨཔ་ཙྩ་ཡོ, དི་སསྶ པ་སྶཱདེ་སོ.
༢༦༥. ཏི་ཀཾ བཱ་ཧུ་མྷི. ཝ་ཧ་ཏི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ཝཱ་ཧུ, ཝཱ་ཧུ ཨེ་ཝ བཱ་ཧུ, ཀུ [ཎྭཱ་དི ༦]. བྷུ་ཉྫ་ཏེ ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི བྷུ་ཛོ. བྷུ་ཛ པཱ་ལ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ་སུ. བཱ་ཧུ ཙ བྷུ་ཛོ ཙེ་ཏི དྭ་ནྡོ, ཨེ་ཏེ དྭེ དྭཱི་སུ, ཨི་ཏྠི་ཡཾ བྷུ་ཛཱ. ཝ་ཧ་ཏི ཡཱ་ཡཱ་ཏི བཱ་ཧཱ. ཨ་པ་རོ་ས་དྡོ་པྱ་ཏྲ [ཨ པཱ་རོ་ས་དྡོ་པྱ་ཏྲ (ཀ.), ཨ པ་ཝེ་ཊྛ་ས་དྡོ་པྱ་ཏྲ (?)].
ཏི་ཀཾ ཧ་ཏྠེ. ཧ་ས ཧ་ས་ནེ, ཐོ. ཧ་ར ཧ་ར་ཎེ ཝཱ. ན་ཀྑ་ཏྟེ་པྱ་ཡཾ. ཀ་ར ཀ་ར་ཎེ, ཨ. པ་ཎ བྱ་ཝ་ཧཱ་ར་ཐུ་ཏཱི་སུ, ཨི. པཱ ར་ཀྑ་ནེ ཝཱ, ཎི. ཀ་རོ ཙ པཱ་ཎི ཙ ཀ་ར་པཱ་ཎ་ཡོ. པ་ཉྩ་སཱ་ཁོ, ས་ཡོ་པྱ་ཏྲ.
པ་ཀོ་ཊྛ་ནྟོ ཧ་ཏྠ་ག་ཎྛི མ་ཎི་བ་ནྡྷོ ནཱ་མ. པ་ཀོ་ཊྛོ ནཱ་མ ཨཱ་མ་ཎི་བ་ནྡྷཾ ཀ་པྤ་ར་སྶ ཨ་དྷོ་བྷཱ་གོ. མ་ཎི་ཝི་ཀ་ཏིཾ བ་ནྡྷ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི མ་ཎི་བ་ནྡྷོ. ཀུ་ས ཨ་ཀྐོ་སེ, ཋོ, པ་ཀོ་ཊྛོ.
དྭ་ཡཾ བྷུ་ཛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཎྛི་མྷི. ཀ་པུ ཧིཾ་སཱ་ཡཾ, ཨ་རོ. ཀུ་པྤ་རོཏི་པི པཱ་ཋོ, ཏ་དཱ ཨ་སྶུ་ཏྟཾ. ཀ་པུ ཧིཾ་སཱ་ཡཾ, ཨོ་ཎི, ཀ་པོ་ཎི, ཨི་ཏྠི་ཡཾ. ཀ་ཕོ་ཎཱི་པྱ་ཏྲ, ཏ་ཏྠ པསྶ ཕཏྟཾ.
༢༦༦. པཱ་ཎི་སྶ པཱ་ཎི་ཏ་ལ་སྶ ས་མྦ་ནྡྷཱི་ནཾ མ་ཎི་བ་ནྡྷ་ཀ་ནི་ཊྛཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ཨ་ནྟ་རཾ བ་ཧི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ར་བྷོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཡེ་ན ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ ས་ཏྠཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ཧ་ར་ནྟི, ཀ་ར ཧིཾ་སཱ་ཡཾ, ཨ་བྷོ, ཀ་ར ཀ་ར་ཎེ ཝཱ.
དྭ་ཡཾ ཨ་ངྒུ་ལི་མ་ཏྟེ. ཀ་ར་སྶ པཱ་ཎི་སྶ སཱ་ཁཱ ཀ་ར་སཱ་ཁཱ. ཨ་གི ག་ཏྱ་ཏྠོ, ཨ་ངྒ ག་མ་ན་ཏྠོ ཝཱ, ཨུ་ལི. ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒོ་ཡཾ [(ན་དཱ་དི) (ཀ.)], ཨ་ངྒུ་ལི.
ཏཱ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ པ་ཉྩ་པྤ་བྷེ་དཱ, ཡ་ཐཱ – ཨ་ངྒུ་ཊྛོ ཏ་ཛྫ་ནཱི མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ ཨ་ནཱ་མི་ཀཱ ཀ་ནི་ཊྛཱ ཙེ་ཏི ཀ་མཱ སི་ཡུཾ. ཨ་ངྒ ག་མ་ན་ཏྠོ, ཨ་སྶུ་ཏྟཾ, ཨ་གྒེ པུ་རེ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཨ་ངྒུ་ཊྛོ, ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མོ, ཨ་སྶུ་ཏྟ་ཉྩ. ཏ་ཛྫ ཧིཾ་སཱ་ཡཾ, ཏ་ཛྫེ་ཏི ཡཱ་ཡ, སཱ ཏ་ཛྫ་ནཱི, ཡུ, ན་དཱ་དི. མ་ཛ྄ཛྷེ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ. ན་ཏྠི ནཱ་མ་མ་སྶཱ་ཏི ཨ་ནཱ་མི་ཀཱ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ. ཨ་ཏི་ས་ཡེ་ན ཁུ་དྡ་ཀཱ་ཏི ཀ་ནི་ཊྛཱ. ཡུ་ཝ་པྤཱ་ནཾ ཀ་ན, ཀ་ཎ ཝཱ ཨི་ཡི་ཊྛེ་སུ.
༢༦༧. ཏ་ཛྫ་ནྱཱ་དཱི་ཧི ཡུ་ཏེ ཨ་ངྒུ་ཊྛེ ཏ་ཏེ པ་སཱ་རི་ཏེ ས་ཏི པ་དེ་སཱ་དི་ཀཱ ཙ་ཏ་སྶོ ས་ཉྙཱ ཀ་མ་ཏོ སི་ཡུཾ, ཡ་ཐཱ – ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡུ་ཏེ ཨ་ངྒུ་ཊྛེ ཏ་ཏེ པ་དེ་སོ. དི་ས པེ་ཀྑ་ནེ. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡུ་ཏེ ཨ་ངྒུ་ཊྛེ ཏ་ཏེ ཏཱ་ལོ, ཏ་ལ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡཾ. ཨ་ནཱ་མི་ཀཱ་ས་ཧི་ཏེ ཨ་ངྒུ་ཊྛེ ཏ་ཏེ གོ་ཀ་ཎྞོ, གོ་ཀ་ཎྞ་ས་དི་ས་ཏྟཱ, ཏ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏྟཱ ཝཱ གོ་ཀ་ཎྞོ, ཨ་ཐ ཝཱ གོ་ཀ་ཎྞོ ནཱ་མ ཨེ་ཀོ མི་ག་ཝི་སེ་སོ, ཏ་ཀྐ་ཎྞ་ས་དི་ས་པྤ་མཱ་ཎ་ཏྟཱ གོ་ཀ་ཎྞོ, ཏཱ་ལོ ཙ གོ་ཀ་ཎྞོ ཙ ཏཱ་ལ་གོ་ཀ་ཎྞཱ. ལི་ངྒ་བྷེ་དཱ ‘‘ཏཱ་ལ་གོ་ཀ་ཎྞ་ཝི་ད་ཏྠཱི’’ཏི ན ཝུ་ཏྟཾ, ཀ་ནི་ཊྛཱ་ཡུ་ཏེ ཨ་ངྒུ་ཊྛེ ཏ་ཏེ ཝི་ད་ཏྠི, ཝི་ཏ་ནོ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཏ་ཏྠི, ཝི་ཏ་ཏྠི ཨེ་ཝ ཝི་ད་ཏྠི, ཏ་ནུ ཝི་ཏྠཱ་རེ,ཏི, ཏསྶ ཐོ. ཝི་ད་ཏྠི. ‘‘ཀ་མཱ ཏ་ཏོ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ.
ཀུ་ཉྩི་ཏོ ས་ངྐོ་ཙི་ཏོ པཱ་ཎི པ་ས་ཏཱཁྱོ, པཔུ་བྦོ ས་ར ག་ཏི་ཡཾ, ཏོ. པ་མཱ་ཎ་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཝི་ཏ་ཏ་ཉྫ་ལི་ཡེ་ཝཱ་ཡཾ ཀ་ཝཱི་ཧི ཨི་ཙྪི་ཏོ. ས་མྤུ་ཊ་ཉྫ་ལི པ་ནཱ་ཡཾ, པ་སཱ་རི་ཏ་ས་ཧི་ཏཱ [པ་སཱ་རི་ཏ་ས་ཧི་ཏ་ཏྟཱ (ཀ.)] ཡ་སྶ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི.
ཀུ་ཉྩི་ཏོ ཙ ཏ་ཏ་ངྒུ་ཊྛོ, ས་པ་ཏཱ་ཀོ་ཏི ས་མྨ་ཏོ;
པ་ཏཱ་ཀེ་ཧི ཏུ ཧ་ཏྠེ་ཧི, ས་མྤུ་ཊ་ཉྫ་ལི ཨི་ཙྪི་ཏོ.
དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ག་རཱུ་ན་ཉྩ, པི་ཏཱུ་ན་ཉྩེ’ཙྪི་ཏོ པུ་རེ;
ཨ་ཏྠ་པྤ་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི, བྷེ་དོ ཉེ་ཡྻོ ཏ་ཧིཾ ཏ་ཧིཾ.
ཡ་ཐཱ ཛ་ལ་ཉྫ་ལིཾ ད་དཱ་ཏི, ཨ་ཉྫ་ལི་ནཱ པི་ཝ་ཏི, དེ་ཝོ་ཡཾ ཀ་ཏ་ཉྫ་ལི་རི་ཏི. པུ་ཊ་ཉྫ་ལི་སྶ ཝཱ ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཨི་དྷ ཝི་ཏ་ཏ་ཉྫ་ལི་ཡེ་ཝ.
༢༦༨. ཏི་ཀཾ ས་པྤ་ཀོ་ཊྛེ ཝི་ཏ་ཏ་ཀ་རེ. ར་མུ ཀཱི་ལཱ༹་ཡཾ, ཏ་ནོ, མལོ་པོ, ར་ཏ་ནཾ, མ་ཎི་བུ་དྡྷཱ་དཱི་སུ ཙ. ཀུ་ཀ ཨཱ་དཱ་ནེ, ཨུ, དྭི་ཏྟཾ. ཧ་ས དྷཱ་ཏུ་མྷཱ ཐོ, ཏོ ཝཱ, ཧ་ཏྠོ, ཧ་ཏྠ་ས་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝཱ པ་ཀོ་ཊྛོ ཧ་ཏྠོ.
དྭ་ཡཾ ས་མྤུ་ཊ་ཉྫ་ལི་མྷི. ཀ་ར་མ་ཡོ པུ་ཊོ ཀ་ར་པུ་ཊོ, ཨ་ཉྫ བྱ་ཏྟི་ག་ཏི་ཀ་ནྟཱི་སུ, ཨ་ལི, ཨ་ཉྫ་ལི. ཀ་ར་པུ་ཊོ ཙ ཨ་ཉྫ་ལི ཙེ་ཏི ཀ་ར་པུ་ཊ་ཉྫ་ལཱི.
དྭ་ཡཾ ན་ཁེ. ཀ་རེ ཛཱ་ཡ་ཏི རུ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཀ་ར་ཛོ. ན་ཏྠི ཁཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ན་ཁོ, ས་ཉྙཱ་ས་དྡ་ཏྟཱ ན ཨ་ཏྟཾ, ཨ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ ཝཱ. པུ་ན་བྦྷ་ཝོ, ཀ་ར་རུ་ཧོ, ན་ཁ་རོ་ཏི་པི ན་ཁ་སྶ ནཱ་མཱ་ནི.
དྭ་ཡཾ པུ་ཊ་ངྒུ་ལི་ཀ་རེ་ཏི་ཁྱཱ་ཏེ མུ་ཊྛི་མྷི. ཁ་ཊ ཨི་ཙྪཱ་ཡཾ, ཎྭུ, ཁ་ད ཧིཾ་སཱ་ཡཾ ཝཱ, དསྶ ཊོ. མུ བ་ནྡྷ་ནེ,ཏི, ཏསྶ ཋོ, དྭི་ཏྟཾ.
༢༦༩. པ་སྶ་དྭ་ཡ་ཝི་ཏྠ་ཏཱ པ་སྶ་དྭ་ཡེ་པི ཝི་ཏ་ཏཱ པ་སཱ་རི་ཏཱ ས་ཧ་ཀ་རཱ ས་པཱ་ཎ་ཡོ དྭེ བཱ་ཧཱུ བྱཱ་མོ ནཱ་མ, བྱཱ་མཱི་ཡ་ཏེ ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི བྱཱ་མོ, ཝིཔུ་བྦོ ཡཱ་མ ཨ་ཉྪེ. ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་པ་རི ཏ་ཏཱ ཝི་ཏ་ཏཱ བྷུ་ཛཱ ཙ པོ་སོ ཙ ཏེ་སཾ ས་མུ་དི་ཏཱ་ནཾ པ་མཱ་ཎ་ས་དི་སཾ པ་མཱ་ཎཾ ཡ་སྶ ཏ་སྨིཾ ཨུ་དྡྷ་ནྟ་ཏ་བྷུ་ཛ་པོ་ས་པྤ་མཱ་ཎེ པོ་རི་སས་དྡོ ཝ་ཏྟ་ཏི. བྷུ་ཛས་དྡེ་ན ས་ཧ་ཀ་རཱ བྷུ་ཛཱ ག་ཡ྄ཧ་ཏེ, ཨེ་ཀ་སྶ པ་མཱ་ཎས་དྡ་སྶ ལོ་པོ, པུ་རི་ས་སྶ པ་མཱ་ཎཾ པོ་རི་སཾ. པུ་རི་སས་དྡོ ཙེ་ཏྠ ས་ཀ་ར་བྷུ་ཛ་པུ་རི་སཾ ཝ་ད་ཏི, ཏཱི་སུ, ཡ་ཐཱ – པོ་རི་སཾ ཛ་ལཾ, པོ་རི་སོ ཧ་ཏྠཱི, པོ་རི་སཱི ཡ་ཊྛི.
༢༧༠. དྭ་ཡཾ ཨུ་ར་སི. ཨུ་ས དཱ་ཧེ, རོ, སལོ་པོ, ཨ་ར ག་ཏི་མྷི ཝཱ, ཨ་སྶུ་ཀཱ་རོ. ཧ་ར ཧ་ར་ཎེ, ཡོ, རསྶ དོ. ཀོ་ལ༹ཾ [ཀོ་ཊྛ (ཀ.)], བྷུ་ཛ་ནྟ་རཾ, ཝ་ཀྑོ་ཏི་པི ཨུ་རོ་ནཱ་མཱ་ནི. ཏི་ཀཾ ཨུ་རོ་ཛེ. ཏ་ནུ ཝི་ཏྠཱ་རེ, ཏ་ནོ་ཏི ཨི་ཙྪ་ནྟི ཐ་ནོ, ཏསྶ ཐོ, ཐ་ན དེ་ཝ་ས་དྡེ, ཐ་ན ཙོ་རི་ཡེ ཝཱ. ཀུ་ཙ ས་ངྐོ་ཙ་ནེ, ཀུ་ཙོ. པ་ཡོ ཁཱི་རཾ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི པ་ཡོ་དྷ་རོ. ཀུ་ཙོ ཙ པ་ཡོ་དྷ་རོ ཙཱ་ཏི དྭ་ནྡོ.
ཐ་ན་གྒ་སྨིཾ ཐ་ན་སྶ ཨ་གྒེ ཙཱུ་ཙུ་ཀཾ, ན་པུཾ་ས་ཀེ. ‘‘ཙཱུ་ཙུ་ཀོ སོ ཀུ་ཙཱ་ན་ན’’ནྟི [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༦.༧༧] ཏུ ར་ཏ་ན་ཀོ་སོ, ཙུ ཙ་ཝ་ནེ, ཨུ་ཀོ, དྭི་ཏྟཾ, དཱི་གྷོ ཙ, ཙཱུ་ཙུ་ཀཾ, ཙ་ནྩུ ག་ཏི་ཡཾ ཝཱ, ཨུ་ཀོ, ནལོ་པོ, ཨ་སྶཱུ་ཀཱ་རོ, ཙཱུ་ཙུ་ཀཾ.
དྭ་ཡཾ པི་ཊྛེ ཀཱ་ཡ་སྶ པ་ཙྪཱ་བྷཱ་གེ. པི་ཊ ས་དྡ་ས་ངྒྷཱ་ཏེ་སུ, ཏོ. ཨི་ཏ་ར་ཏྲ ཏི, པི་སུ སེ་ཙ་ནེ ཝཱ.
༢༧༡. ཏི་ཀཾ ཏ་ནུ་མ་ཛ྄ཛྷེ. མ་ཛ྄ཛྷེ བྷ་ཝོ མ་ཛ྄ཛྷོ. ལ་ག ས་ངྒེ, ཨ. མ་ཛ྄ཛྷེ བྷ་ཝཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ. ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཨུ་ད་རེ. ཀུ་ས ཨ་ཀྐོ་སེ, ཚི, སསྶ ཙོ. ག་ཧ ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ, ཨ་ནི, ཨཱིམྷི ག་ཧ་ཎཱི, ག་བྦྷཾ ག་ཎྷཱ་ཏི དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ག་ཧ་ཎཱི, ག་བྦྷཱ་ས་ཡ་ས་ཉྙི་ཏོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་པྤ་དེ་སོ, ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་མྷི པ་ན ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཏྟཱ་ཧཱ་ར་སྶ ཝི་པཱ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ག་ཎྷ་ན་ཏོ ཨ་ཚ་ཌྜ་ན་ཏོ ག་ཧ་ཎཱི. ཨུཔུ་བྦོ ད་ར ག་མ་ནེ. ཨུ་ད་ར་ཏི ཨུ་དྡྷཾ ག་ཙྪ་ཏི ཝཱ་ཡུ ཡ་ཏྲཱ་ཏི ཨུ་ད་རཾ. གུ ས་དྡེ, ཨ་བྷོ, དྭི་ཏྟཱ་དི, ག་བྦྷོ. པི་ཙ་ཎྜ ཛ་ཋ་ར ཏུ་ནྡཱ་པྱ་ཏྲ.
ཀུ་ཙྪི་ས་མྦྷ་ཝེ ཀུ་ཙྪི་ཊྛེ ཀོ་ཊྛོ, ཨ་ནྟོ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ དྭེ ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཀུ་ས ཨ་ཀྐོ་སེ, ཏོ, ཋོ ཝཱ. ཨ་མ ག་མ་ན་ཏྠོ, ཏོ.
༢༧༢. ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཀ་ཊི་ཡཾ. ཧ་ནདྷཱ་ཏུ་མྷཱ ཡུ, ཧསྶ དྭི་ཏྟཾ, ཧསྶ ཛོ, ཧ་ནསྶ གྷོ ཙ, ཛ་གྷ་ནཾ. ནི་ཙྪ་ཡེ་ན ཏ་མ་ཏཱི་ཏི ནི་ཏ་མྦོ, ཏ་མུདྷཱ་ཏུ་མྷཱ བོ. སཱུ པ་ས་ཝེ, ཎི. ཀ་ཊ ཝ་སྶཱ་ཝ་ར་ཎེ་སུ, ཀ་ཊྱ་ཏེ ཨཱ་ཝ་རཱི་ཡ་ཏེ ཝ་ཏྠཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཊི, ཨི, ཨེ་ཏེ དྭེ ནཱ་རི་ཡཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཛ་གྷ་ནས་དྡེ་ན ཨི་ཏྠི་ཀ་ཊི་ཡཱ ཨ་གྒ་བྷཱ་གོ, ནི་ཏ་མྦས་དྡེ་ན ཨི་ཏྠི་ཀ་ཊི་ཡཱ པ་ཙྪཱ་བྷཱ་གོ, སེ་ས་དྭ་ཡེ་ན ཀ་ཊི་སཱ་མ་ཉྙཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ, ཝུ་ཏྟ་ཉྩ ‘‘པ་ཙྪཱ ནི་ཏ་མྦོ ཐཱི་ཀ་ཊྱཱ, ཛ་གྷ་ནཾ ཏུ པུ་རོ བྷ་ཝེ’’ཏི [ཨ་མ་ར ༡༦.༧༤].
༢༧༣. ལི་ངྒནྟཾ ལི་ངྒ་སཱ་མ་ཉྙེ. ཨ་ངྒེ ས་རཱི་རེ ཛཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ, ཨ་ངྒས་དྡོ ས་རཱི་ར་ཝཱ་ཙ་ཀོ, ཨ་ངྒ་མེ་ཏ་སྶ་ཏྠཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ. ར་ཧ་སི ཋཱ་ནེ ཛཱ་ཏཾ ཨ་ངྒཾ ར་ཧ་སྶ་ངྒཾ, ས་ཏྟ་མི་ཡཱ་ལོ་པོ, ཨི་སྶ་ཏྟཾ, སསྶ དྭི་ཏྟ་ཉྩ. ཝ་ཏྠེ་ན གུ་ཡ྄ཧི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧཾ. མི་ཧ སེ་ཙ་ནེ, ཀ་ར་ཎེ ཡུ, མི་ཧ་ཏི རེ་ཏོ་མུ་ཏྟཱ་ནི ཡེ་ནཱ་ཏི མེ་ཧ་ནཾ. ནིཔུ་བྦོ མི་ཧ སེ་ཙ་ནེ, ཏོ, ནི་མི་ཏྟཾ. ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒ་ཏྟཱ ཝ་ར་ངྒཾ. ཝ་ཛ ག་ཏི་ཡཾ, ཨ་སྶཱི་ཀཱ་རོ, པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཝི་ནཱ ཛཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝཱ བཱི་ཛཾ, ཝི་ར་ཧ་ཏྟ་ཛོ་ཏ་ཀོ ཧྱེ་ཏྠ ཝིཀཱ་རོ. ཕ་ལ ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཾ, ཕ་ལ་ཏི ཨེ་ཏེ་ན པུ་ཏྟ་ནྟི ཕ་ལཾ. ལི་ངྒ་ཏི ‘‘ཨི་ཏྠཱི, པུ་རི་སོ’’ཏི ཝི་བྷཱ་གཾ ག་ཙྪ་ཏི ཡེ་ནཱ་ཏི ལི་ངྒཾ.ལི་ངྒ ག་མ་ནེ, ལཱི་ནཾ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཾ ཨ་ངྒ་ནྟི ཝཱ ལི་ངྒཾ. ཨེ་ཏེ་སུ བཱི་ཛ་ཕ་ལས་དྡཱ ཨ་ཎྜེ་པི ཝ་ཏྟ་ནྟི.
དྭ་ཡཾ པུ་རི་ས་ལི་ངྒ་པ་སི་བྦ་ཀེ. ཨ་མ ག་མ་ནེ, ཌོ, ཨ་ཎས་དྡ་ཏྠོ ཝཱ, ཌོ, ཨ་ཌི ཨ་ཎྜ་ཏྠེ ཝཱ, ཏོ. ཀུ་ས ཨ་ཀྐོ་སེ, ཎོ. ཨ་ཎྜས་དྡོ ཙེ་ཏྠ བཱི་ཛེ་པི, ཨ་ཎྜ་ཀོ་སོ་ཏི ས་མུ་དི་ཏ་མྤི ཀོ་ས་སྶ ནཱ་མཾ, ‘‘ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཙྪཱ་པ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨ་ཎྜ་ཀོ་ས་མྷཱ’’ཏི [པཱ་རཱ. ༡༣, ༡༤] ཧི ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་མ་ར་ཀོ་སེ་པི [ཨ་མ་ར་ཀོ་སེ ༡༦.༧༦] ཨ་ཎྜ་ཀོ་སོ་ཏི ས་མུ་དི་ཏེ་ནེ་ཝ ནཱ་མཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ཎྜ་སྶ བཱི་ཛ་སྶ ཀོ་སོ ཨ་ཎྜ་ཀོ་སོཏི ཝི་གྒ་ཧོ ཀཱ་ཏ་བྦོ.
དྭ་ཡཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏེ. ཡུ མི་སྶ་ནེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ་ནི, ཡོ་ནི, ཨི་ཏྠི་ཡཾ པུ་མེ ཙཱ་ཡཾ, ཨི་ཏྠཱི ཙ པུ་མཱ ཙ ཨི་ཏྠི་པུ་མཾ, ཏ་སྨིཾ. བྷ་ཛ་ནྟི ཨ་སྨི་ནྟི བྷ་གཾ. མཱ་ར་མ་ནྡི་ར མཱ་ར་ཀཱུ་པཱ ཙཱ་ཏྲ.
༢༧༤-༢༧༥. ཏི་ཀཾ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝེ. སུ་ཙི་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑོ ཨ་སུ་ཙི, ཨིཀཱ་ར་ནྟོ, དྭཱི་སུ, ས་མྦྷ་ཝ་ལི་ངྒོ ཝཱ. སཾཔུ་བྦཱ བྷཱུདྷཱ་ཏུ་མྷཱ ཨ. ས་ཀ སཱ་མ་ཏྠི་ཡཾ, ཏོ, ཏསྶ ཀོ, ཨ་སྶུ་ཏྟཾ, སུ་ཙ སོ་ཀེ ཝཱ, ཀོ.
དྭ་ཡཾ ཝ་ཙྩ་མ་གྒེ. པུ་ན་ནྟི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི པཱ་ཡུ. པཱུ པ་ཝ་ནེ, ཨུ, ཨཱུ་སྶཱ་ཡོ, པ་ཡ ག་མ་ན་ཏྠོ ཝཱ, པ་ཡ་ཏི ཝ་ཙྩ་མ་ནེ་ནཱ་ཏི པཱ་ཡུ, ཀ་ར་ཎེ ཨུ, ཨ་ཡཾ པུ་རི་སེ པུ་ལླི་ངྒེ ཝ་ཏྟ་ཏི. གུ་ད ཀཱི་ལཱ༹་ཡཾ, ཨ. ཨ་པཱ་ནཾ་པྱ་ཏྲ.
ཨ་ཊྛ་ཀཾ ཝ་ཙྩེ. གཱུ་ཐ ཀ་རཱི་སོ་སྶ་གྒེ, གུ་པ གོ་པ་ནེ ཝཱ, ཐོ. ཀི་ར ཝི་ཀི་ར་ཎེ, ཨཱི་སོ, ཀ་རཱི་སཾ. ཝ་ར ཝ་ར་ཎ་ས་མྦྷ་ཏྟཱི་སུ, ཙོ, གཱུ་ཐ་ཉྩ ཀ་རཱི་ས་ཉྩ ཝ་ཙྩ་ཉྩེ་ཏི དྭ་ནྡོ, ཏཱ་ནི ཝི་ཀ་པྤེ་ན པུ་མེ ཝ་ཏྟ་ནྟི, ནི་ཙྩཾ ན་པུཾ་ས་ཀེ, པུ་ལླི་ངྒ་ཏྟཾ ཏེ་སཾ ཀ་ཏྠ་ཙི་ཡེ་ཝ, ས་བྦ་ཏྲ ན་པུཾ་ས་ཀ་ཏྟ་མེ་ཝ བ་ཧུ་ལ་ནྟྱ་ཏྠོ. མ་ལ ཙ་ལ་ནེ, ཨ, མ་ལ དྷཱ་ར་ཎེ ཝཱ. ས་ཀ ས་ཏྟི་ཡཾ, སསྶ ཚོ. ཨུ་ཙྩཱ་རཱི་ཡ་ཏེ ཛ་ཧྱ་ཏེ་ཏི ཨུ་ཙྩཱ་རོ, ཨུཔུ་བྦོ ཙ་རདྷཱ་ཏུ ཙ་ཛ་ནེ, ཨུ་ཀྑི་པ་ནེ ཙ ཝ་ཏྟ་ཏི. མི་ཧ སེ་ཙ་ནེ, ལོ, ཝ་ཎྞ་ཝི་པ་རི་ཡ་ཡོ, ལ༹་ཏྟ་ཉྩ. ཨ་ཝ་ཀ་རཱི་ཡ་ཏེ་ཏི ཨུ་ཀྐཱ་རོ, ཨ་ཝ་སྶུ་ཏྟཾ, ཀི་ར ཝི་ཀྑི་པ་ནེ. ས་མ་ལཾ་པྱ་ཏྲ. ས་མུ ཨུ་པ་ས་མེ, ཨ་ལོ.
དྭ་ཡཾ མུ་ཏྟེ. སུ ས་ཝ་ནེ, ས་ཝ་ནཾ ས་ནྡ་ནཾ, ཙུ་རཱ་དི, ཎོ. མུ་ཙ མོ་ཙ་ནེ, ཏོ, མུ་ཏྟ པ་སྶཱ་ཝེ ཝཱ. ཨུ་ཙྩ་ཏེ ཀ་ཐཱི་ཡ་ཏེ. གོ་མུ་ཏྟེ ག་ཝཾ ས་མྦ་ནྡྷི་ནི མུ་ཏྟེ པཱུ་ཏི་མུ་ཏྟས་དྡོ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ཛྫ པ་ཝ་ཏྟ་མྤི ཧི ཏཾ དུ་གྒ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝེ་ན པཱུ་ཏི་མུ་ཏྟ་ནྟྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཡ་ཐཱ ‘‘པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡོ’’ཏི. ཨ་སྶཱ་དཱི་ནཾ མ་ལེ ཚ་ཀ་ཎས་དྡོ, ས་ཀ ས་ཏྟི་ཡཾ, ཡུ, སསྶ ཚོ.
༢༧༦. ནཱ་བྷི་ཡཱ ཨ་དྷོ་བྷཱ་གོ ཝ་ཏྠི ནཱ་མ, སོ དྭཱི་སུ. ཝ་ཏྠི མུ་ཏྟ་པུ་ཊཾ. ‘‘མུ་ཏྟཱ་ས་ཡ་པུ་ཊོ ཝ་ཏྠི’’རི་ཏི [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༦.༧༣] ར་ཏ་ན་མཱ་ལཱ. ཝ་ས་ཏི མུ་ཏྟ་མེ་ཏྠཱ་ཏི ཝ་ཏྠི, ཝ་ས ནི་ཝཱ་སེ,ཏི, ཏསྶ ཐོ, ཏྠིཔ་ཙྩ་ཡེ་ན ཝཱ སི་དྡྷཾ. ཨུ་ཙྪ་ངྒཾ ཨ་ངྐ་ཉྩ ཨི་མེ དྭེ ཨུ་བྷོ ས་དྡཱ པུ་མེ ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨུ་སྶ་ཛྫ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨུ་ཙྪ་ངྒཾ, ས་ཛ ས་ངྒེ, སསྶ ཚོ, དྭི་ཏྟཾ. ཨ་ངྐ ག་མ་ན་ཏྠོ, ཨ, ཨ་ངྐོ, ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ངྐ ལ་ཀྑ་ཎེ, ཨ, ཨ་ངྐོ, ‘‘ཨུ་ཙྪ་ངྒ་ཙི་ཧ་ནེ་སྭ’ངྐོ’’ཏི ཨ་མ་ར་ཀོ་སེ [ཨ་མ་ར ཀོ་སེ ༢༣.༤].
དྭ་ཡཾ ཛཱ་ཎཱུ་པ་རི་བྷཱ་གེ. ཨ་ར ག་མ་ནེ, ཨུ, ཨ་སྶཱུ་ཀཱ་རོ. ས་ནྫ ས་ངྒེ, ཨཱ་ས་ཛྫ་ཏི ཝ་ཏྠ་མ་ཏྲཱ་ཏི ས་ཏྠི, ཐི. ཨཱུ་རུ ཙ ས་ཏྠི ཙེ་ཏི དྭ་ནྡོ, ན་པུཾ་ས་ཀེ་པི.
ཏི་ཀཾ ཛཱ་ཎུ་མྷི, ཨཱུ་རུ་ནོ པ་བྦཾ ག་ཎྛི ཨཱུ་རུ་པ་བྦཾ. ཛ་ན ཛ་ན་ནེ, ཎུ. དྭི་ཏྟེ ཛ་ཎྞུ.
༢༧༧. དྭ་ཡཾ པཱ་ད་ག་ཎྛི་མྷི. གུ་པ ར་ཀྑ་ཎེ ཕོ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ. པཱ་ད་སྶ ག་ཎྛི པཱ་ད་ག་ཎྛི. གྷུ་ཊི་ཀཱ་པྱ་ཏྲ. གྷུ་ཊ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནེ, གྷུ་ཊྱ་ཏེ ཨ་ནེ་ནེ་ཏི གྷུ་ཊི་ཀཱ, ཎྭུ.
དྭ་ཡཾ པཱ་ད་སྶ པ་ཙྪཱ་བྷཱ་གེ གོ་པྥ་ཀ་སྶཱ་དྷོ བྷཱ་གེ. པུ་མེ ཏཱུ་ཏི ཏྭནྟཾ ལི་ངྒ་པ་དཾ. པ་ས བཱ་དྷ་ན་ཕུ་ས་ནེ་སུ,ཏི, ཏསྶ ཎོ, སསྶ ཧོ, ཝ་ཎྞ་ཝི་པ་རི་ཡ་ཡོ, ཎིཔ་ཙྩ་ཡེ་ན ཝཱ སི་དྡྷཾ. སཀཱ་ར་ཝ་ཎྞཱ་ག་མེ ཝུ་དྡྷི་ཡ་ཉྩ པཱ་ས་ཎྷི. ཨེ་ལི་པྱ་ཏྲ, ཨི་ལ ག་ཏི་ཡཾ,ཏི, ཏལོ་པོ.
དྭ་ཡཾ པཱ་ད་གྒེ. པཱ་ད་སྶ ཨ་གྒཾ པཱ་ད་གྒཾ. པ་ཀ་ཊྛཾ པ་དཾ པ་པ་དནྟི ཀ་མྨ་དྷཱ་ར་ཡོ. ‘‘པ་པ་དོ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཏི་ཀཾ པཱ་དེ. པ་ད ག་ཏི་མྷི, ཎོ, པ་ཛྫ་ཏེ་ཏི པཱ་དོ. པ་ཛྫ་ཏེ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི, ཨ. ཙ་རམྷཱ ཀ་ར་ཎེ ཡུ, ཙ་ར་ཎཾ, ཨི་དཾ པུ་མེ ཝི་ཀ་པྤེ་ན, ནི་ཙྩཾ ན་པུཾ་ས་ཀེ. ཨ་ངྒྷི་པྱ་ཏྲ, ཨ་ཧི ག་ཏི་ཡཾ. ཨི, ཧསྶ གྷོ.
༢༧༨. དྭ་ཡཾ ཧ་ཏྠཱ་དྱ་ཝ་ཡ་ཝེ. ཨ་ངྒི ག་ཏྱ་ཏྠོ, ཨ. ཨ་ཝཔུ་བྦོ ཡུ མི་སྶ་ནེ, ཨ. པ་ཏཱི་ཀོ, ཨ་པ་གྷ་ནོ་པྱ་ཏྲ. པ་ཏིཔུ་བྦཱ ཨིམྷཱ ཀོ. ཨ་པཔུ་བྦཱ ཧ་ནིམྷཱ ཨ, གྷ་ནཱདེ་སོ ཙ.
དྭ་ཡཾ པ་སྶ་ཊྛི་མྷི. པཱ ར་ཀྑ་ཎེ, སུ, ལི༹ཀཱ་ར་ཝ་ཎྞཱ་ག་མོ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ, པསྶ ཕོ. ཨ་ལཱ༹་ག་མེ ཕཱ་སུ་ཀཱ. ‘‘པཱ་སུ་ལི༹་ཀཱ, པཱ་སུ་ཀཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཕུ་ས ས་མྥ་སྶེ་ཏི་པི དྷཱ་ཏུ, ཏ་དཱ ཨུཔ་ཙྩ་ཡཱ་དི.
དྭ་ཡཾ ཨ་ཊྛི་མ་ཏྟེ. ཨ་སུ ཁེ་པ་ནེ, ཨི, སསྶ ཊྛོ, ཨ་ཊྛི, ཨི་དཾ པ་ཎྜ་ཀེ ན་པུཾ་ས་ཀེ ཝ་ཏྟ་ཏི. དྷཱ དྷཱ་ར་ཎེ, ཏུ, ཨི་ཏྠཱི. ཀཱི་ཀ་སཾ, ཀུ་ལླཾ་པྱ་ཏྲ. ག་ལ་སྶ ཀ་ཎྛ་སྶ ཧེ་ཊྛི་མ་ནྟེ ཛཱ་ཏ་མ་ཊྛི ག་ལ་ནྟ་ཊྛི. ཨ་ཀ ག་མ་ནེ, ཁོ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ.
༢༧༩-༢༨༠. དྭ་ཡཾ སི་ར་སོ་ཊྛི་ཁ་ཎྜེ. ས་མུ་དི་ཏེ ཏུ ཀ་རོ་ཊི, ཨི་ཏྠཱི [ཨ་མ་ར ༡༦.༦༩]. ཀ་པུ སཱ་མ་ཏྠི་ཡེ, ཨ་རོ, ཀཾ སཱི་སཾ པཱ་ལེ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཀ་པྤ་རོ, ར་སྶོ, ལསྶ རཏྟ་ཉྩ. ཀཾ པཱ་ལ་ཡ་ཏཱི་ཏི, ཀ་མྨཱ་དི་མྷི ཎོ. ‘‘སི་རོ་ཊྛི་མྷི ཀ་པཱ་ལོ’ཐཱི, གྷ་ཊཱ་དི་ས་ཀ་ལེ་པི་ཙེ’’ཏི རུ་དྡོ [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༦.༦༨]. ཀ་པཱ་ལོ ཨ་ཐཱི་ཏི [ཨ་ནི་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ] ཚེ་དོ. ཀ་པཱ་ལས་དྡོ ཝི་ཀ་པྤེ་ན པུ་ལླི་ངྒོ. ཀ་ཌི ཚེ་དེ, ཨ་རོ. མ་ཧ་ཏཱི སི་རཱ མ་ཧཱ་སི་རཱ, སི་རཱཏི ཙ. སི བ་ནྡྷ་ནེ, རོ.
ཏི་ཀཾ སུ་སི་ར་ཝ་ཏྱཾ ཝཱ་ཡུ་ཝ་ཧ་ནྟ་སི་རཱ་ཡཾ. ཏི་ཝི་དྷཱ ཧི ཀཱ་ཡ་སི་རཱ ཨེ་ཀཱ ཝཱ་ཡུ་ཝ་ཧཱ, ཨ་པ་རཱ སུ་ཏྟ་མི་ཝཱ་ཊྛི་བ་ནྡྷི་ནཱི, ཨ་ཉྙཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝཱ་ཧི་ནཱི ཨ་ནྟ་ཁྱཱ. ཏ་ཏྲ ཏ་ཏི་ཡེ་ན པ་ཋ་མཱ, པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡེ་ཧི དུ་ཏི་ཡཱ ཙ དཱི་པི་ཏཱ, ཏ་ཏི་ཡཱ པ་ན པ་ར་ཏོ ཝ་ཀྑ་ཏི. ན་ཧ བ་ནྡྷ་ནེ, ཨ་རུ. སི བ་ནྡྷ་ནེ, རོ. དྷ་མ ས་དྡེ, ཡུ. ན་དཱ་དི, ཨ་ནི ཝཱ, དྷ་མ་ནཱི.
ཏ་ཏི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ར་ས་གྒ་སཱ’’ཏྱཱ་དི. ར་སཾ ག་ས་ཏཱི་ཏི ར་ས་གྒ་སཱ, ག་ས ཨ་ད་ནེ. ར་སཾ ཧ་ར་ཏི ནེ་ཏཱི་ཏི ར་ས་ཧ་ར་ཎཱི, ཡུ, ན་དཱ་དི.
ཏི་ཀཾ མཾ་སེ. མ་ན ཉཱ་ཎེ, སོ. མི་ས ས་དྡེ, ཨཱཔུ་བྦོ ཨཱ་མ་ས་ནེ ཝཱ. པི་ས ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ, ཏོ. པ་ལ་ལཾ, ཀ་བྦཾ་པྱ་ཏྲ.
དྭ་ཡཾ ཨཱ་ཏ་པཱ་དི་ནཱ སུ་ཀྑ་མཾ་སེ. ཏི་ལི་ངྒ་ཀ་ནྟཱུ་ཏི ཏྭནྟཾ ལི་ངྒ་པ་དཾ. ཝ་ལ, ཝ་ལླ སཾ་ཝ་ར་ཎེ, ཨཱུ་རོ, ཨི་ཏྠི་ཡཾ ‘‘ཨི་ཏྠི་ཡ་མ་ཏོ ཨཱཔ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཨཱ, ཝ་ལླཱུ་རཱ. ཨུ་དྡྷཾ ཏ་ཏྟཾ ཨུ་ཏྟ་ཏྟཾ. ཏ་པ ས་ནྟཱ་པེ, ཏོ.