༣. ས་ཏྟཱ་ཝཱ་ས་ཝ་གྒོ
༡. ཏི་ཋཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༢༡. ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཋཱ་ནེ་ཧི ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ དེ་ཝེ ཙ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ ཨ་དྷི་གྒ་ཎྷ་ནྟི ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཀེ ཙ མ་ནུ་སྶེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? ཨ་མ་མཱ, ཨ་པ་རི་གྒ་ཧཱ, ནི་ཡ་ཏཱ་ཡུ་ཀཱ, ཝི་སེ་ས་གུ་ཎཱ [ཝི་སེ་ས་བྷུ་ནོ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ དེ་ཝེ ཙ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ ཨ་དྷི་གྒ་ཎྷ་ནྟི ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཀེ ཙ མ་ནུ་སྶེ.
‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཋཱ་ནེ་ཧི དེ་ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཀེ ཙ མ་ནུ་སྶེ ཨ་དྷི་གྒ་ཎྷ་ནྟི ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཀེ ཙ མ་ནུ་སྶེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? དི་བྦེ་ན ཨཱ་ཡུ་ནཱ, དི་བྦེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན, དི་བྦེ་ན སུ་ཁེ་ན – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི དེ་ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཀེ ཙ མ་ནུ་སྶེ ཨ་དྷི་གྒ་ཎྷ་ནྟི ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཀེ ཙ མ་ནུ་སྶེ.
[ཀ་ཐཱ. ༢༧༡] ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཋཱ་ནེ་ཧི ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཀེ ཙ མ་ནུ་སྶེ ཨ་དྷི་གྒ་ཎྷ་ནྟི དེ་ཝེ ཙ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? སཱུ་རཱ, ས་ཏི་མ་ནྟོ, ཨི་དྷ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཀེ ཙ མ་ནུ་སྶེ ཨ་དྷི་གྒ་ཎྷ་ནྟི དེ་ཝེ ཙ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐ་སུ་ཏྟཾ
༢༢. [ཨ. ནི. ༣.༡༤༡] ‘‘ཏ་ཡོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐེ དེ་སེ་སྶཱ་མི ཏ་ཡོ ཙ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐེ ཏ་ཡོ ཙ ཨ་སྶ་པ་ར་སྶེ [ཨ་སྶ་ས་ད་སྶེ (སཱི. སྱཱ. པཱི.) ཨ. ནི. ༣.༡༤༢] ཏ་ཡོ ཙ པུ་རི་ས་པ་ར་སྶེ [པུ་རི་ས་ས་ད་སྶེ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཏ་ཡོ ཙ བྷ་དྡེ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡེ ཏ་ཡོ ཙ བྷ་དྡེ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡེ. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ན ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ, ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ. ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ, ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ. ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ན ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ, ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ. ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ, ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ. ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ན ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཛ་ཝ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཁོ པ་ན ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ སཾ་སཱ་དེ་ཏི [སཾ་སཱ་རེ་ཏི (ཀ.) ཨ. ནི. ༡.༣.༡༤༡], ནོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ན ཝ་ཎྞ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ན ཁོ པ་ན ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཨི་ད་མ་སྶ ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ན ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ, ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཛ་ཝ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཁོ པ་ན ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ནོ སཾ་སཱ་དེ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཝ་ཎྞ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ན ཁོ པ་ན ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཨི་ད་མ་སྶ ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ, ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཛ་ཝ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཁོ པ་ན ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ནོ སཾ་སཱ་དེ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཝ་ཎྞ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ལཱ་བྷཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཨི་ད་མ་སྶ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ ཨ་སྶ་པ་ར་སྶཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་པ་ར་སྶོ…པེ… ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ ཨ་སྶ་པ་ར་སྶཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ པུ་རི་ས་པ་ར་སྶཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་པ་ར་སྶོ…པེ… ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་པ་ར་སྶོ…པེ… ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ཨི་ད་མ་སྶ ཛ་ཝ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཁོ པ་ན ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ནོ སཾ་སཱ་དེ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཝ་ཎྞ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ལཱ་བྷཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཨི་ད་མ་སྶ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་པ་ར་སྶོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ པུ་རི་ས་པ་ར་སྶཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ བྷ་དྡཱ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ བྷ་དྡོ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ…པེ… ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ བྷ་དྡཱ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ བྷ་དྡཱ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ བྷ་དྡོ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ…པེ… ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་དྡོ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ…པེ… ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཛ་ཝ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཁོ པ་ན ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ནོ སཾ་སཱ་དེ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཝ་ཎྞ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ལཱ་བྷཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཨི་ད་མ་སྶ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་དྡོ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ བྷ་དྡཱ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༢༣. [དཱི. ནི. ༢.༡༠༣] ‘‘ན་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀེ དྷ་མྨེ དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ. ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཝ ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀཱ དྷ་མྨཱ? ཏ་ཎྷཾ པ་ཊི་ཙྩ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ, པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ལཱ་བྷོ, ལཱ་བྷཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ, ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ, ཚ་ནྡ་རཱ་གཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ པ་རི་གྒ་ཧོ, པ་རི་གྒ་ཧཾ པ་ཊི་ཙྩ མ་ཙྪ་རི་ཡཾ, མ་ཙྪ་རི་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨཱ་ར་ཀྑོ, ཨཱ་ར་ཀྑཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ད་ཎྜཱ་དཱ་ནཾ ས་ཏྠཱ་དཱ་ནཾ ཀ་ལ་ཧ་ཝི་གྒ་ཧ་ཝི་ཝཱ་ད་ཏུ་ཝཾ་ཏུ་ཝཾ་པེ་སུ་ཉྙ་མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཝ ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ས་ཏྟཱ་ཝཱ་ས་སུ་ཏྟཾ
༢༤. [དཱི. ནི. ༣.༣༤༡] ‘‘ན་ཝ་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སཱ. ཀ་ཏ་མེ ན་ཝ? ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀཱ་ཡཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནོ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ནུ་སྶཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཙ དེ་ཝཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཙ ཝི་ནི་པཱ་ཏི་ཀཱ. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སོ.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀཱ་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནོ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི དེ་ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ. ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སོ.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཀཱ་ཡཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནོ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི དེ་ཝཱ ཨཱ་བྷ་སྶ་རཱ. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སོ.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཀཱ་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནོ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི དེ་ཝཱ སུ་བྷ་ཀི་ཎྷཱ. ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སོ.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨ་ས་ཉྙི་ནོ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ནོ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི དེ་ཝཱ ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ. ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སོ.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ. ཨ་ཡཾ ཚ་ཊྛོ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སོ.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ. ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་མོ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སོ.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཊྛ་མོ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སོ.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ. ཨ་ཡཾ ན་ཝ་མོ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཝ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སཱ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. པ་ཉྙཱ་སུ་ཏྟཾ
༢༥. ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཉྙཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ལླཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’’ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཉྙཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི? ‘ཝཱི་ཏ་རཱ་གཾ མེ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཉྙཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི; ‘ཝཱི་ཏ་དོ་སཾ མེ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཉྙཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི; ‘ཝཱི་ཏ་མོ་ཧཾ མེ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཉྙཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི; ‘ཨ་ས་རཱ་ག་དྷ་མྨཾ མེ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཉྙཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི; ‘ཨ་ས་དོ་ས་དྷ་མྨཾ མེ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཉྙཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི; ‘ཨ་ས་མོ་ཧ་དྷ་མྨཾ མེ ཙི་ཏྟ’ནྟི པ་ཉྙཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི; ‘ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨཾ མེ ཙི་ཏྟཾ ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི; ‘ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨཾ མེ ཙི་ཏྟཾ རཱུ་པ་བྷ་ཝཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི; ‘ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨཾ མེ ཙི་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཉྙཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ལླཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. སི་ལཱ་ཡཱུ་པ་སུ་ཏྟཾ
༢༦. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཙ་ནྡི་ཀཱ་པུ་ཏྟོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ་ནྡི་ཀཱ་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི ( ) [(ཨཱ་ཝུ་སོ…པེ… ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ) (སཱི.)] – ‘‘དེ་ཝ་ད་ཏྟོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘ཡ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ལླཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཙ་ནྡི་ཀཱ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཙ་ནྡི་ཀཱ་པུ་ཏྟ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘ཡ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ལླཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ནྡི་ཀཱ་པུ་ཏྟ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘ཡ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ལླཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’’ཏི.
དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ་ནྡི་ཀཱ་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘དེ་ཝ་ད་ཏྟོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘ཡ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ལླཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཙ་ནྡི་ཀཱ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཙ་ནྡི་ཀཱ་པུ་ཏྟ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘ཡ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ལླཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཙ་ནྡི་ཀཱ་པུ་ཏྟ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘ཡ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ལླཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’’ཏི.
ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ་ནྡི་ཀཱ་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘དེ་ཝ་ད་ཏྟོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘ཡ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ལླཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཙ་ནྡི་ཀཱ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཙ་ནྡི་ཀཱ་པུ་ཏྟ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘ཡ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ལླཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཙ་ནྡི་ཀཱ་པུ་ཏྟ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘ཡ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ལླཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ – ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’’ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི? ‘ཝཱི་ཏ་རཱ་གཾ མེ ཙི་ཏྟ’ནྟི ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི; ‘ཝཱི་ཏ་དོ་སཾ མེ ཙི་ཏྟ’ནྟི ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི; ‘ཝཱི་ཏ་མོ་ཧཾ མེ ཙི་ཏྟ’ནྟི ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི; ‘ཨ་ས་རཱ་ག་དྷ་མྨཾ མེ ཙི་ཏྟ’ནྟི ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི; ‘ཨ་ས་དོ་ས་དྷ་མྨཾ མེ ཙི་ཏྟ’ནྟི ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི; ‘ཨ་ས་མོ་ཧ་དྷ་མྨཾ མེ ཙི་ཏྟ’ནྟི ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི; ‘ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨཾ མེ ཙི་ཏྟཾ ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱ་ཡཱ’ཏི ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི; ‘ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨཾ མེ ཙི་ཏྟཾ རཱུ་པ་བྷ་ཝཱ་ཡཱ’ཏི ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི; ‘ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨཾ མེ ཙི་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝཱ་ཡཱ’ཏི ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷུ་སཱ ཙེ་པི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ནེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟི; ཨ་མི་སྶཱི་ཀ་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ཋི་ཏཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟཾ, ཝ་ཡཾ ཙ་སྶཱ་ནུ་པ་སྶ་ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, སི་ལཱ་ཡཱུ་པོ སོ་ལ༹་ས་ཀུ་ཀྐུ་ཀོ. ཏ་སྶ་སྶུ ཨ་ཊྛ ཀུ་ཀྐཱུ ཧེ་ཊྛཱ ནེ་མ་ངྒ་མཱ, ཨ་ཊྛ ཀུ་ཀྐཱུ ཨུ་པ་རི ནེ་མ་སྶ. ཨ་ཐ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ ཙེ་པི དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ བྷུ་སཱ ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཊྛི, ནེ་ཝ ནཾ ས་ངྐ་མྤེ་ཡྻ ན ས་མྤ་ཝེ་དྷེ་ཡྻ; ཨ་ཐ པ་ཙྪི་མཱ་ཡ… ཨ་ཐ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ… ཨ་ཐ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ ཙེ་པི དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ བྷུ་སཱ ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཊྛི, ནེ་ཝ ནཾ ས་ངྐ་མྤེ་ཡྻ ན ས་མྤ་ཝེ་དྷེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ག་མྦྷཱི་ར་ཏྟཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནེ་མ་སྶ, སུ་ནི་ཁཱ་ཏ་ཏྟཱ སི་ལཱ་ཡཱུ་པ་སྶ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷུ་སཱ ཙེ་པི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ནེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟི; ཨ་མི་སྶཱི་ཀ་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ཋི་ཏཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟཾ, ཝ་ཡཾ ཙ་སྶཱ་ནུ་པ་སྶ་ཏི.
‘‘བྷུ་སཱ ཙེ་པི སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ས་དྡཱ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ག་ནྡྷཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ… མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ མ་ན་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ནེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟི; ཨ་མི་སྶཱི་ཀ་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ཋི་ཏཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟཾ, ཝ་ཡཾ ཙ་སྶཱ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. པ་ཋ་མ་ཝེ་ར་སུ་ཏྟཾ
༢༧. [ཨ. ནི. ༩.༩༢; སཾ. ནི. ༥.༡༠༢༤] ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ པ་ཉྩ བྷ་ཡཱ་ནི ཝེ་རཱ་ནི ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཙ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, སོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ – ‘ཁཱི་ཎ་ནི་ར་ཡོ་མྷི ཁཱི་ཎ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི ཁཱི་ཎ་པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡོ ཁཱི་ཎཱ་པཱ་ཡ་དུ་གྒ་ཏི་ཝི་ནི་པཱ་ཏོ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ་ཧ་མ་སྨི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’’ཏི.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ བྷ་ཡཱ་ནི ཝེ་རཱ་ནི ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི? ཡཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ཙེ་ཏ་སི་ཀ་མྤི དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ནེ་ཝ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ན ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ན ཙེ་ཏ་སི་ཀ་མྤི དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཏཾ བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཡཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི…པེ… ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི… མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི… སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ཡཱི སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ཙེ་ཏ་སི་ཀ་མྤི དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ནེ་ཝ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ན ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ན ཙེ་ཏ་སི་ཀ་མྤི དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཏཾ བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ བྷ་ཡཱ་ནི ཝེ་རཱ་ནི ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’’’ཏི.
དྷ་མྨེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི’ཏི.
ས་ངྒྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ ཨུ་ཛུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ ཉཱ་ཡ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ; ཡ་དི་དཾ ཙ་ཏྟཱ་རི པུ་རི་ས་ཡུ་གཱ་ནི ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལཱ ཨེ་ས བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ’ཏི.
ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟེ་ཧི སཱི་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཁ་ཎྜེ་ཧི ཨ་ཙྪི་དྡེ་ཧི ཨ་ས་བ་ལེ་ཧི ཨ་ཀ་མྨཱ་སེ་ཧི བྷུ་ཛི་སྶེ་ཧི ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠེ་ཧི ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛེ་ཧི ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ་ཧི. ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ བྷ་ཡཱ་ནི ཝེ་རཱ་ནི ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨི་མེ་ཧི ཙ ཙ་ཏཱུ་ཧི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, སོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ – ‘ཁཱི་ཎ་ནི་ར་ཡོ་མྷི ཁཱི་ཎ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི ཁཱི་ཎ་པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡོ ཁཱི་ཎཱ་པཱ་ཡ་དུ་གྒ་ཏི་ཝི་ནི་པཱ་ཏོ; སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ་ཧ་མ་སྨི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. དུ་ཏི་ཡ་ཝེ་ར་སུ་ཏྟཾ
༢༨. [སཾ. ནི. ༥.༡༠༢༥] ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ པ་ཉྩ བྷ་ཡཱ་ནི ཝེ་རཱ་ནི ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཙ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, སོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ – ‘ཁཱི་ཎ་ནི་ར་ཡོ་མྷི ཁཱི་ཎ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི ཁཱི་ཎ་པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡོ ཁཱི་ཎཱ་པཱ་ཡ་དུ་གྒ་ཏི་ཝི་ནི་པཱ་ཏོ; སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ་ཧ་མ་སྨི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’’ཏི.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ བྷ་ཡཱ་ནི ཝེ་རཱ་ནི ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི? ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ཙེ་ཏ་སི་ཀ་མྤི དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ…པེ… ཨེ་ཝཾ ཏཾ བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི…པེ… སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ཡཱི སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ཙེ་ཏ་སི་ཀ་མྤི དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ནེ་ཝ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ན ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་མྤི བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ན ཙེ་ཏ་སི་ཀ་མྤི དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཏཾ བྷ་ཡཾ ཝེ་རཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ བྷ་ཡཱ་ནི ཝེ་རཱ་ནི ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི. དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ… ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟེ་ཧི སཱི་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཁ་ཎྜེ་ཧི ཨ་ཙྪི་དྡེ་ཧི ཨ་ས་བ་ལེ་ཧི ཨ་ཀ་མྨཱ་སེ་ཧི བྷུ་ཛི་སྶེ་ཧི ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠེ་ཧི ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛེ་ཧི ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ་ཧི. ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ བྷ་ཡཱ་ནི ཝེ་རཱ་ནི ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨི་མེ་ཧི ཙ ཙ་ཏཱུ་ཧི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, སོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ – ‘ཁཱི་ཎ་ནི་ར་ཡོ་མྷི ཁཱི་ཎ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི ཁཱི་ཎ་པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡོ ཁཱི་ཎཱ་པཱ་ཡ་དུ་གྒ་ཏི་ཝི་ནི་པཱ་ཏོ; སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ་ཧ་མ་སྨི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་སུ་ཏྟཾ
༢༩. [ཝི་བྷ. ༩༦༠; དཱི. ནི. ༣.༣༤༠; ཨ. ནི. ༡༠.༧༩] ‘‘ན་ཝ་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ན་ཝ? ‘ཨ་ན་ཏྠཾ མེ ཨ་ཙ་རཱི’ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷ་ཏི; ‘ཨ་ན་ཏྠཾ མེ ཙ་ར་ཏཱི’ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷ་ཏི; ‘ཨ་ན་ཏྠཾ མེ ཙ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷ་ཏི; ‘པི་ཡ་སྶ མེ མ་ནཱ་པ་སྶ ཨ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཙ་རཱི’ཏི…པེ… ‘ཨ་ན་ཏྠཾ ཙ་ར་ཏཱི’ཏི…པེ… ‘ཨ་ན་ཏྠཾ ཙ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷ་ཏི; ‘ཨ་པྤི་ཡ་སྶ མེ ཨ་མ་ནཱ་པ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཙ་རཱི’ཏི …པེ… ‘ཨ་ཏྠཾ ཙ་ར་ཏཱི’ཏི…པེ… ‘ཨ་ཏྠཾ ཙ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཝ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ཨཱ་གྷཱ་ཏ་པ་ཊི་ཝི་ན་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༣༠. [དཱི. ནི. ༣.༣༤༠, ༣༥༩] ‘‘ན་ཝ་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་གྷཱ་ཏ་པ་ཊི་ཝི་ན་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ ན་ཝ? ‘ཨ་ན་ཏྠཾ མེ ཨ་ཙ་རི [ཨ་ཙ་རཱི་ཏི (སྱཱ.), ཨེ་ཝཾ ‘‘ཙ་ར་ཏི, ཙ་རི་སྶ་ཏི’’ པ་དེ་སུ་པི], ཏཾ ཀུ་ཏེ་ཏྠ ལ་བྦྷཱ’ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཏི; ‘ཨ་ན་ཏྠཾ མེ ཙ་ར་ཏི, ཏཾ ཀུ་ཏེ་ཏྠ ལ་བྦྷཱ’ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཏི; ‘ཨ་ན་ཏྠཾ མེ ཙ་རི་སྶ་ཏི, ཏཾ ཀུ་ཏེ་ཏྠ ལ་བྦྷཱ’ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཏི; པི་ཡ་སྶ མེ མ་ནཱ་པ་སྶ ཨ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཙ་རི…པེ… ཨ་ན་ཏྠཾ ཙ་ར་ཏི…པེ… ‘ཨ་ན་ཏྠཾ ཙ་རི་སྶ་ཏི, ཏཾ ཀུ་ཏེ་ཏྠ ལ་བྦྷཱ’ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཏི; ཨ་པྤི་ཡ་སྶ མེ ཨ་མ་ནཱ་པ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཙ་རི…པེ… ཨ་ཏྠཾ ཙ་ར་ཏི…པེ… ‘ཨ་ཏྠཾ ཙ་རི་སྶ་ཏི, ཏཾ ཀུ་ཏེ་ཏྠ ལ་བྦྷཱ’ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཝ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་པ་ཊི་ཝི་ན་ཡཱ’’ཏི. ད་ས་མཾ.
༡༡. ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ནི་རོ་དྷ་སུ་ཏྟཾ
༣༡. ‘‘ན་ཝ་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ནི་རོ་དྷཱ. ཀ་ཏ་མེ ན་ཝ? པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ [ཨཱ་མི་སྶ་ས་ཉྙཱ (སྱཱ.)] ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི; དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི; ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ པཱི་ཏི ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི; ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི; ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི; ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི; ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི; ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི; ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཝ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ནི་རོ་དྷཱ’’ཏི [དཱི. ནི. ༣.༣༤༤, ༣༤༩]. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ.
ས་ཏྟཱ་ཝཱ་ས་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.