༤. མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ
༡. ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་སུ་ཏྟཾ
༣༢. [དཱི. ནི. ༣.༣༤༤, ༣༥༩] ‘‘ན་ཝ་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་རཱ. ཀ་ཏ་མེ ན་ཝ? [ཨེ་ཏྠ སཱི. པཱི. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ‘‘ཨི་དྷ བྷི་ཀྑ་ཝེ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧཱི’’ ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་ཏྠ་རེ་ན པཱ་ཋོ དི་སྶ་ཏི] པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ, དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ, ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷོ – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཝ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་རཱ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཏྟཾ
༣༣. ‘‘ན་ཝ་ཡི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ [ན་ཝ བྷི་ཀྑ་ཝེ (?)], ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ…པེ… ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཝ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ? ཡ་ཏྠ ཀཱ་མཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཡེ ཙ ཀཱ་མེ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ‘ཨ་དྡྷཱ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ནི་ཙྪཱ་ཏཱ ནི་བྦུ་ཏཱ ཏི་ཎྞཱ པཱ་ར་ངྒ་ཏཱ ཏ་ད་ངྒེ་ནཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི. ‘ཀ་ཏྠ ཀཱ་མཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཀེ ཙ ཀཱ་མེ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི – ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཀཱ་མཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏེ ཙ ཀཱ་མེ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’ཏི. ཨ་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་ཋོ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻ ཨ་ནུ་མོ་དེ་ཡྻ; ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ པ་ཉྫ་ལི་ཀོ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཏྠ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཡེ ཙ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རེ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ‘ཨ་དྡྷཱ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ནི་ཙྪཱ་ཏཱ ནི་བྦུ་ཏཱ ཏི་ཎྞཱ པཱ་ར་ངྒ་ཏཱ ཏ་ད་ངྒེ་ནཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི. ‘ཀ་ཏྠ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཀེ ཙ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རེ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི – ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཨེ་ཏྠ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏེ ཙ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རེ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’ཏི. ཨ་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་ཋོ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻ ཨ་ནུ་མོ་དེ་ཡྻ; ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ པ་ཉྫ་ལི་ཀོ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཏྠ པཱི་ཏི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡེ ཙ པཱི་ཏིཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ‘ཨ་དྡྷཱ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ནི་ཙྪཱ་ཏཱ ནི་བྦུ་ཏཱ ཏི་ཎྞཱ པཱ་ར་ངྒ་ཏཱ ཏ་ད་ངྒེ་ནཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི. ‘ཀ་ཏྠ པཱི་ཏི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཀེ ཙ པཱི་ཏིཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི – ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཨེ་ཏྠ པཱི་ཏི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏེ ཙ པཱི་ཏིཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’ཏི. ཨ་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་ཋོ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻ ཨ་ནུ་མོ་དེ་ཡྻ; ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ པ་ཉྫ་ལི་ཀོ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཏྠ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ་ཁཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡེ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ་ཁཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ‘ཨ་དྡྷཱ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ནི་ཙྪཱ་ཏཱ ནི་བྦུ་ཏཱ ཏི་ཎྞཱ པཱ་ར་ངྒ་ཏཱ ཏ་ད་ངྒེ་ནཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི. ‘ཀ་ཏྠ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ་ཁཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཀེ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ་ཁཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི – ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཨེ་ཏྠ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ་ཁཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏེ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ་ཁཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’ཏི. ཨ་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་ཋོ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻ ཨ་ནུ་མོ་དེ་ཡྻ; ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ པ་ཉྫ་ལི་ཀོ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཏྠ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡེ ཙ རཱུ་པ་ས་ཉྙཾ [ཡ་ཏྠ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཡེ ཙ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ‘ཨ་དྡྷཱ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ནི་ཙྪཱ་ཏཱ ནི་བྦུ་ཏཱ ཏི་ཎྞཱ པཱ་ར་ངྒ་ཏཱ ཏ་ད་ངྒེ་ནཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི. ‘ཀ་ཏྠ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཀེ ཙ རཱུ་པ་ས་ཉྙཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི – ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཏྠ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏེ ཙ རཱུ་པ་ས་ཉྙཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’ཏི. ཨ་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་ཋོ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻ ཨ་ནུ་མོ་དེ་ཡྻ; ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ པ་ཉྫ་ལི་ཀོ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཏྠ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡེ ཙ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ‘ཨ་དྡྷཱ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ནི་ཙྪཱ་ཏཱ ནི་བྦུ་ཏཱ ཏི་ཎྞཱ པཱ་ར་ངྒ་ཏཱ ཏ་ད་ངྒེ་ནཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི. ‘ཀ་ཏྠ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཀེ ཙ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི – ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏེ ཙ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’ཏི. ཨ་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་ཋོ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻ ཨ་ནུ་མོ་དེ་ཡྻ; ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ པ་ཉྫ་ལི་ཀོ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡེ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ‘ཨ་དྡྷཱ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ནི་ཙྪཱ་ཏཱ ནི་བྦུ་ཏཱ ཏི་ཎྞཱ པཱ་ར་ངྒ་ཏཱ ཏ་ད་ངྒེ་ནཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི. ‘ཀ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཀེ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི – ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི་ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏེ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’ཏི. ཨ་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་ཋོ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻ ཨ་ནུ་མོ་དེ་ཡྻ; ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ པ་ཉྫ་ལི་ཀོ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཏྠ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡེ ཙ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ‘ཨ་དྡྷཱ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ནི་ཙྪཱ་ཏཱ ནི་བྦུ་ཏཱ ཏི་ཎྞཱ པཱ་ར་ངྒ་ཏཱ ཏ་ད་ངྒེ་ནཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི. ‘ཀ་ཏྠ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཀེ ཙ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི – ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏེ ཙ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’ཏི. ཨ་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་ཋོ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻ ཨ་ནུ་མོ་དེ་ཡྻ; ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ པ་ཉྫ་ལི་ཀོ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཏྠ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡེ ཙ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ‘ཨ་དྡྷཱ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ནི་ཙྪཱ་ཏཱ ནི་བྦུ་ཏཱ ཏི་ཎྞཱ པཱ་ར་ངྒ་ཏཱ ཏ་ད་ངྒེ་ནཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི. ‘ཀ་ཏྠ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཀེ ཙ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི – ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཏྠ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏེ ཙ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’ཏི. ཨ་དྡྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་ཋོ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻ ཨ་ནུ་མོ་དེ་ཡྻ; ‘སཱ་དྷཱུ’ཏི བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ པ་ཉྫ་ལི་ཀོ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻ. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཝ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཁ་སུ་ཏྟཾ
༣༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘སུ་ཁ་མི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནི་བྦཱ་ནཾ. སུ་ཁ་མི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ པ་ནེ་ཏྠ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སུ་ཁཾ ཡ་དེ་ཏྠ ན་ཏྠི ཝེ་ད་ཡི་ཏ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཁྭེ་ཏྠ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཁཾ ཡ་དེ་ཏྠ ན་ཏྠི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ. པ་ཉྩི་མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ས་དྡཱ…པེ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ག་ནྡྷཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ – ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མེ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ.
‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཀཱ་མ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, སྭ་སྶ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཁི་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶ ཏེ ཀཱ་མ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. ཡོ ཁོ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་བཱ་དྷོ དུ་ཀྑ་མེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ སུ་ཁཾ ནི་བྦཱ་ནཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, སྭ་སྶ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཁི་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶ ཏེ ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. ཡོ ཁོ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་བཱ་དྷོ དུ་ཀྑ་མེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ སུ་ཁཾ ནི་བྦཱ་ནཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, སྭ་སྶ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཁི་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶ ཏེ པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. ཡོ ཁོ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་བཱ་དྷོ དུ་ཀྑ་མེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ སུ་ཁཾ ནི་བྦཱ་ནཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, སྭ་སྶ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཁི་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶ ཏེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. ཡོ ཁོ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་བཱ་དྷོ དུ་ཀྑ་མེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ སུ་ཁཾ ནི་བྦཱ་ནཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ རཱུ་པ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, སྭ་སྶ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཁི་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶ ཏེ རཱུ་པ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. ཡོ ཁོ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་བཱ་དྷོ དུ་ཀྑ་མེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ སུ་ཁཾ ནི་བྦཱ་ནཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, སྭ་སྶ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཁི་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶ ཏེ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. ཡོ ཁོ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་བཱ་དྷོ དུ་ཀྑ་མེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ སུ་ཁཾ ནི་བྦཱ་ནཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ, ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི་ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, སྭ་སྶ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཁི་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶ ཏེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. ཡོ ཁོ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་བཱ་དྷོ དུ་ཀྑ་མེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ སུ་ཁཾ ནི་བྦཱ་ནཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, སྭ་སྶ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཁི་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶ ཏེ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. ཡོ ཁོ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་བཱ་དྷོ དུ་ཀྑ་མེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ སུ་ཁཾ ནི་བྦཱ་ནཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟི. ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ སུ་ཁཾ ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. གཱ་ཝཱི་ཨུ་པ་མཱ་སུ་ཏྟཾ
༣༥. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གཱ་ཝཱི པ་བྦ་ཏེ་ཡྻཱ བཱ་ལཱ ཨ་བྱ་ཏྟཱ ཨ་ཁེ་ཏྟ་ཉྙཱུ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝི་ས་མེ པ་བྦ་ཏེ ཙ་རི་ཏུཾ. ཏ་སྶཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་ག་ཏ་པུ་བྦ་ཉྩེ་ཝ དི་སཾ ག་ཙྪེ་ཡྻཾ, ཨ་ཁཱ་དི་ཏ་པུ་བྦཱ་ནི ཙ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་དེ་ཡྻཾ, ཨ་པཱི་ཏ་པུ་བྦཱ་ནི ཙ པཱ་ནཱི་ཡཱ་ནི པི་ཝེ་ཡྻ’ནྟི. སཱ པུ་རི་མཾ པཱ་དཾ ན སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མཾ པཱ་དཾ ཨུ་དྡྷ་རེ་ཡྻ. སཱ ན ཙེ་ཝ ཨ་ག་ཏ་པུ་བྦཾ དི་སཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ན ཙ ཨ་ཁཱ་དི་ཏ་པུ་བྦཱ་ནི ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་དེ་ཡྻ, ན ཙ ཨ་པཱི་ཏ་པུ་བྦཱ་ནི པཱ་ནཱི་ཡཱ་ནི པི་ཝེ་ཡྻ; ཡ་སྨིཾ ཙ་སྶཱ པ་དེ་སེ ཋི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་ག་ཏ་པུ་བྦ་ཉྩེ་ཝ དི་སཾ ག་ཙྪེ་ཡྻཾ, ཨ་ཁཱ་དི་ཏ་པུ་བྦཱ་ནི ཙ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་དེ་ཡྻཾ, ཨ་པཱི་ཏ་པུ་བྦཱ་ནི ཙ པཱ་ནཱི་ཡཱ་ནི པི་ཝེ་ཡྻ’ནྟི ཏ་ཉྩ པ་དེ་སཾ ན སོ་ཏྠི་ནཱ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གཱ་ཝཱི པ་བྦ་ཏེ་ཡྻཱ བཱ་ལཱ ཨ་བྱ་ཏྟཱ ཨ་ཁེ་ཏྟ་ཉྙཱུ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝི་ས་མེ པ་བྦ་ཏེ ཙ་རི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ བཱ་ལོ ཨ་བྱ་ཏྟོ ཨ་ཁེ་ཏྟ་ཉྙཱུ ཨ་ཀུ་ས་ལོ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི; སོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ན ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི ན བྷཱ་ཝེ་ཏི ན བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི ན སྭཱ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ན ས་ཀྐོ་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ན ས་ཀྐོ་ཏི ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘བྷི་ཀྑུ ཨུ་བྷ་ཏོ བྷ་ཊྛོ ཨུ་བྷ་ཏོ པ་རི་ཧཱི་ནོ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སཱ གཱ་ཝཱི པ་བྦ་ཏེ་ཡྻཱ བཱ་ལཱ ཨ་བྱ་ཏྟཱ ཨ་ཁེ་ཏྟ་ཉྙཱུ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝི་ས་མེ པ་བྦ་ཏེ ཙ་རི་ཏུཾ’’’.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གཱ་ཝཱི པ་བྦ་ཏེ་ཡྻཱ པ་ཎྜི་ཏཱ བྱ་ཏྟཱ ཁེ་ཏྟ་ཉྙཱུ ཀུ་ས་ལཱ ཝི་ས་མེ པ་བྦ་ཏེ ཙ་རི་ཏུཾ. ཏ་སྶཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་ག་ཏ་པུ་བྦ་ཉྩེ་ཝ དི་སཾ ག་ཙྪེ་ཡྻཾ, ཨ་ཁཱ་དི་ཏ་པུ་བྦཱ་ནི ཙ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་དེ་ཡྻཾ, ཨ་པཱི་ཏ་པུ་བྦཱ་ནི ཙ པཱ་ནཱི་ཡཱ་ནི པི་ཝེ་ཡྻ’ནྟི. སཱ པུ་རི་མཾ པཱ་དཾ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མཾ པཱ་དཾ ཨུ་དྡྷ་རེ་ཡྻ. སཱ ཨ་ག་ཏ་པུ་བྦ་ཉྩེ་ཝ དི་སཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨ་ཁཱ་དི་ཏ་པུ་བྦཱ་ནི ཙ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་དེ་ཡྻ, ཨ་པཱི་ཏ་པུ་བྦཱ་ནི ཙ པཱ་ནཱི་ཡཱ་ནི པི་ཝེ་ཡྻ. ཡ་སྨིཾ ཙ་སྶཱ པ་དེ་སེ ཋི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་ག་ཏ་པུ་བྦ་ཉྩེ་ཝ དི་སཾ ག་ཙྪེ་ཡྻཾ, ཨ་ཁཱ་དི་ཏ་པུ་བྦཱ་ནི ཙ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་དེ་ཡྻཾ, ཨ་པཱི་ཏ་པུ་བྦཱ་ནི ཙ པཱ་ནཱི་ཡཱ་ནི པི་ཝེ་ཡྻ’ནྟི ཏ་ཉྩ པ་དེ་སཾ སོ་ཏྠི་ནཱ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གཱ་ཝཱི པ་བྦ་ཏེ་ཡྻཱ པ་ཎྜི་ཏཱ བྱ་ཏྟཱ ཁེ་ཏྟ་ཉྙཱུ ཀུ་ས་ལཱ ཝི་ས་མེ པ་བྦ་ཏེ ཙ་རི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ ཁེ་ཏྟ་ཉྙཱུ ཀུ་ས་ལོ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི བྷཱ་ཝེ་ཏི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི སྭཱ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི. སོ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ན་བྷི་ཧིཾ་ས་མཱ་ནོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི བྷཱ་ཝེ་ཏི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི སྭཱ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཡྻཾ ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི་ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ན་བྷི་ཧིཾ་ས་མཱ་ནོ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི བྷཱ་ཝེ་ཏི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི སྭཱ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ན་བྷི་ཧིཾ་ས་མཱ་ནོ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི བྷཱ་ཝེ་ཏི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི སྭཱ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ན་བྷི་ཧིཾ་ས་མཱ་ནོ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ …པེ… ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི བྷཱ་ཝེ་ཏི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི སྭཱ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ན་བྷི་ཧིཾ་ས་མཱ་ནོ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི བྷཱ་ཝེ་ཏི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི སྭཱ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི་ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ན་བྷི་ཧིཾ་ས་མཱ་ནོ ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི བྷཱ་ཝེ་ཏི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི སྭཱ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ན་བྷི་ཧིཾ་ས་མཱ་ནོ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི བྷཱ་ཝེ་ཏི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི སྭཱ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་བྦ་སོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་ན་བྷི་ཧིཾ་ས་མཱ་ནོ ས་བྦ་སོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏཾ ཏ་དེ་ཝ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི་པི ཝུ་ཊྛཱ་ཏི་པི, ཏ་སྶ མུ་དུ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ཀ་མྨ་ཉྙཾ. མུ་དུ་ནཱ ཀ་མྨ་ཉྙེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ས་མཱ་དྷི ཧོ་ཏི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏོ. སོ ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ས་མཱ་དྷི་ནཱ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏེ་ན ཡ་སྶ ཡ་སྶ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ས་ཙྪི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ས་ཀྑི་བྷ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ས་ཏི ས་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ.
‘‘སོ ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷ་ཝེ་ཡྻཾ, ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཨ་སྶཾ, བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཨ་སྶཾ…པེ… ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཡྻ’ནྟི, ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ས་ཀྑི་བྷ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ས་ཏི ས་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ.
‘‘སོ ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ…པེ… ས་ཏི ས་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ.
‘‘སོ ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ས་རཱ་གཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ས་རཱ་གཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཝཱི་ཏ་རཱ་གཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ས་དོ་སཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ས་དོ་སཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཝཱི་ཏ་དོ་སཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཝཱི་ཏ་དོ་སཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ས་མོ་ཧཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ས་མོ་ཧཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཝཱི་ཏ་མོ་ཧཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… སཾ་ཁི་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… ཝི་ཀྑི་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… ཨ་མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… ས་ཨུ་ཏྟ་རཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… ཝི་མུ་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ… ཨ་ཝི་མུ་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཝི་མུ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ’ནྟི, ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ས་ཀྑི་བྷ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ས་ཏི ས་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ.
‘‘སོ ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻཾ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ…པེ… ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ས་ཀྑི་བྷ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ས་ཏི ས་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ.
‘‘སོ ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན…པེ… ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ’ནྟི, ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ས་ཀྑི་བྷ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ས་ཏི ས་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ.
‘‘སོ ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ས་ཀྑི་བྷ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ས་ཏི ས་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཛྷཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༣༦. ‘‘པ་ཋ་མ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛྷཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ཝ་དཱ་མི; དུ་ཏི་ཡ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛྷཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ཝ་དཱ་མི; ཏ་ཏི་ཡ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛྷཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ཝ་དཱ་མི; ཙ་ཏུ་ཏྠ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛྷཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ཝ་དཱ་མི; ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ཝ་དཱ་མི; ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ཝ་དཱ་མི; ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ཝ་དཱ་མི; ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ཝ་དཱ་མི; ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ཝ་དཱ་མི.
‘‘‘པ་ཋ་མ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛྷཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ཝ་དཱ་མཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཧོ་ཏི རཱུ་པ་ག་ཏཾ ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏཾ, ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ རོ་ག་ཏོ ག་ཎྜ་ཏོ ས་ལླ་ཏོ ཨ་གྷ་ཏོ ཨཱ་བཱ་དྷ་ཏོ པ་ར་ཏོ པ་ལོ་ཀ་ཏོ སུ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. སོ ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝཱ་པེ་ཏི [པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏི (སྱཱ.), པ་ཊི་པཱ་དེ་ཏི (ཀ.) མ. ནི. ༢.༡༣༣ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ]. སོ ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝཱ་པེ་ཏྭཱ [པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ (སྱཱ.), པ་ཊི་པཱ་དེ་ཏྭཱ (ཀ.)] ཨ་མ་ཏཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ན’ནྟི. སོ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ནོ ཙེ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨ་རཱ་གེ་ན ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་ན་ནྡི་ཡཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་སྶཱ་སོ ཝཱ ཨི་སྶཱ་ས་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཏི་ཎ་པུ་རི་ས་རཱུ་པ་ཀེ ཝཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ཡོ་གྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ, སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན དཱུ་རེ་པཱ་ཏཱི ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ཀྑ་ཎ་ཝེ་དྷཱི ཙ མ་ཧ་ཏོ ཙ ཀཱ་ཡ་སྶ པ་དཱ་ལེ་ཏཱ [པ་དཱ་ལི་ཏཱ (ཀ.) ཨ. ནི. ༣.༡༣༤; ༤.༡༨༡]; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཧོ་ཏི རཱུ་པ་ག་ཏཾ ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏཾ, ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ རོ་ག་ཏོ ག་ཎྜ་ཏོ ས་ལླ་ཏོ ཨ་གྷ་ཏོ ཨཱ་བཱ་དྷ་ཏོ པ་ར་ཏོ པ་ལོ་ཀ་ཏོ སུ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. སོ ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝཱ་པེ་ཏི. སོ ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཏཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ན’ནྟི. སོ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ནོ ཙེ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨ་རཱ་གེ་ན ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་ན་ནྡི་ཡཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ‘པ་ཋ་མ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛྷཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ཝ་དཱ་མཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘དུ་ཏི་ཡ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛྷཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛྷཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ… ‘ཙ་ཏུ་ཏྠ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛྷཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ཝ་དཱ་མཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཧོ་ཏི རཱུ་པ་ག་ཏཾ ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏཾ, ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ རོ་ག་ཏོ ག་ཎྜ་ཏོ ས་ལླ་ཏོ ཨ་གྷ་ཏོ ཨཱ་བཱ་དྷ་ཏོ པ་ར་ཏོ པ་ལོ་ཀ་ཏོ སུ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. སོ ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝཱ་པེ་ཏི. སོ ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཏཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ན’ནྟི. སོ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ནོ ཙེ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨ་རཱ་གེ་ན ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་ན་ནྡི་ཡཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་སྶཱ་སོ ཝཱ ཨི་སྶཱ་ས་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཏི་ཎ་པུ་རི་ས་རཱུ་པ་ཀེ ཝཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ཡོ་གྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ, སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན དཱུ་རེ་པཱ་ཏཱི ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ཀྑ་ཎ་ཝེ་དྷཱི ཙ མ་ཧ་ཏོ ཙ ཀཱ་ཡ་སྶ པ་དཱ་ལེ་ཏཱ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ, དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ, པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཧོ་ཏི རཱུ་པ་ག་ཏཾ ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏཾ…པེ… ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ‘ཙ་ཏུ་ཏྠ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛྷཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ཝ་དཱ་མཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛྷཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ཝ་དཱ་མཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཧོ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏཾ, ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ རོ་ག་ཏོ ག་ཎྜ་ཏོ ས་ལླ་ཏོ ཨ་གྷ་ཏོ ཨཱ་བཱ་དྷ་ཏོ པ་ར་ཏོ པ་ལོ་ཀ་ཏོ སུ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. སོ ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝཱ་པེ་ཏི. སོ ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཏཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ན’ནྟི. སོ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ནོ ཙེ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨ་རཱ་གེ་ན ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་ན་ནྡི་ཡཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་སྶཱ་སོ ཝཱ ཨི་སྶཱ་ས་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཏི་ཎ་པུ་རི་ས་རཱུ་པ་ཀེ ཝཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ཡོ་གྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ, སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན དཱུ་རེ་པཱ་ཏཱི ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ཀྑ་ཎ་ཝེ་དྷཱི ཙ མ་ཧ་ཏོ ཙ ཀཱ་ཡ་སྶ པ་དཱ་ལེ་ཏཱ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཧོ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ…པེ… ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ‘ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ཝ་དཱ་མཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་སྶཱ་ཡ…པེ… ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ཝ་དཱ་མཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཧོ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏཾ, ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ རོ་ག་ཏོ ག་ཎྜ་ཏོ ས་ལླ་ཏོ ཨ་གྷ་ཏོ ཨཱ་བཱ་དྷ་ཏོ པ་ར་ཏོ པ་ལོ་ཀ་ཏོ སུ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. སོ ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝཱ་པེ་ཏི. སོ ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཏཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ན’ནྟི. སོ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ནོ ཙེ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨ་རཱ་གེ་ན ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་ན་ནྡི་ཡཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་སྶཱ་སོ ཝཱ ཨི་སྶཱ་ས་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཏི་ཎ་པུ་རི་ས་རཱུ་པ་ཀེ ཝཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ཡོ་གྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ, སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན དཱུ་རེ་པཱ་ཏཱི ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ཀྑ་ཎ་ཝེ་དྷཱི ཙ མ་ཧ་ཏོ ཙ ཀཱ་ཡ་སྶ པ་དཱ་ལེ་ཏཱ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཧོ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏཾ ས་ཉྙཱ་ག་ཏཾ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏཾ, ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ རོ་ག་ཏོ ག་ཎྜ་ཏོ ས་ལླ་ཏོ ཨ་གྷ་ཏོ ཨཱ་བཱ་དྷ་ཏོ པ་ར་ཏོ པ་ལོ་ཀ་ཏོ སུ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. སོ ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝཱ་པེ་ཏི. སོ ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཏཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ན’ནྟི. སོ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ནོ ཙེ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨ་རཱ་གེ་ན ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་ན་ནྡི་ཡཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ‘ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་མྤཱ་ཧཾ, ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ཝ་དཱ་མཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཉྙཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ཏཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ. ཡཱ་ནི ཙ ཁོ ཨི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་སྶཱ་ཡ དྭེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི – ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི ཙ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷོ ཙ, ཛྷཱ་ཡཱི་ཧེ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལེ་ཧི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀུ་ས་ལེ་ཧི ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ས་མྨཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟཾ
༣༧. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ! ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ས་མྦཱ་དྷེ ཨོ་ཀཱ་སཱ་དྷི་ག་མོ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ་ཡ ཉཱ་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. ཏ་དེ་ཝ ནཱ་མ ཙ་ཀྑུཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཏེ རཱུ་པཱ ཏ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་སྶ་ཏི [པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏི (ཀ.)]. ཏ་དེ་ཝ ནཱ་མ སོ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཏེ ས་དྡཱ ཏ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་སྶ་ཏི. ཏ་དེ་ཝ ནཱ་མ གྷཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཏེ ག་ནྡྷཱ ཏ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་སྶ་ཏི. སཱ་ཝ ནཱ་མ ཛི་ཝ྄ཧཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཏེ ར་སཱ ཏ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་སྶ་ཏི. སོ་ཝ ནཱ་མ ཀཱ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཏེ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཏ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཉྙཱི་མེ་ཝ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་དཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ས་ཉྙཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཉྙཱི་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་དཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, ནོ ཨ་ས་ཉྙཱི’’ཏི.
‘‘ཀིཾ་ས་ཉྙཱི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཏ་དཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ, ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི་པི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་དཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི་པི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་དཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི་པི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་དཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཀ་མི་དཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡཾ སཱ་ཀེ་ཏེ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨ་ཉྫ་ན་ཝ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཨ་ཐ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛ་ཊི་ལ་ཝཱ་སི་ཀཱ [ཛ་ཊི་ལ་གཱ་ཧི་ཡཱ (སཱི. པཱི.), ཛ་ཌི་ལ་བྷཱ་གི་ཀཱ (སྱཱ.)] བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛ་ཊི་ལ་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཡཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མཱ་དྷི ན ཙཱ་བྷི་ན་ཏོ ན ཙཱ་པ་ན་ཏོ ན ཙ ས་ས་ངྑཱ་ར་ནི་གྒ་ཡ྄ཧ་ཝཱ་རི་ཏ་ག་ཏོ [ས་ས་ངྑཱ་ར་ནི་གྒ་ཡ྄ཧ་ཝཱ་རི་ཏ་ཝ་ཏོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.), ས་ས་ངྑཱ་ར་ནི་གྒ་ཡ྄ཧ་ཝཱ་རི་ཝཱ་ཝ་ཊོ (ཀ.) ཨ. ནི. ༣.༡༠༢; ༥.༢༧; དཱི. ནི. ༣.༣༥༥], ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཋི་ཏོ, ཋི་ཏ་ཏྟཱ ས་ནྟུ་སི་ཏོ, ས་ནྟུ་སི་ཏ་ཏྟཱ ནོ པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མཱ་དྷི ཀིཾ་ཕ་ལོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’’ཏི?
‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, སོ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛ་ཊི་ལ་ཝཱ་སི་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཡཱ་ཡཾ, བྷ་གི་ནི, ས་མཱ་དྷི ན ཙཱ་བྷི་ན་ཏོ ན ཙཱ་པ་ན་ཏོ ན ཙ ས་ས་ངྑཱ་ར་ནི་གྒ་ཡ྄ཧ་ཝཱ་རི་ཏ་ག་ཏོ, ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཋི་ཏོ, ཋི་ཏ་ཏྟཱ ས་ནྟུ་སི་ཏོ, ས་ནྟུ་སི་ཏ་ཏྟཱ ནོ པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷ་གི་ནི, ས་མཱ་དྷི ཨ་ཉྙཱ་ཕ་ལོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི་པི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་དཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ལོ་ཀཱ་ཡ་ཏི་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༣༨. ཨ་ཐ ཁོ དྭེ ལོ་ཀཱ་ཡ་ཏི་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ –
‘‘པཱུ་ར་ཎོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཀ་སྶ་པོ ས་བྦ་ཉྙཱུ ས་བྦ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཙ་ར་ཏོ ཙ མེ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཙ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཙ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏ’ནྟི. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་ཧཾ ཨ་ན་ནྟེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ན་ནྟཾ ལོ་ཀཾ ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི [ཨ་ཡ་མྤི ཧི (སྱཱ. ཀ.)], བྷོ གོ་ཏ་མ, ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ས་བྦ་ཉྙཱུ ས་བྦ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཙ་ར་ཏོ ཙ མེ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཙ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཙ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏ’ནྟི. སོ [སོ་པི (?)] ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་ཧཾ ཨ་ན་ནྟེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ན་ནྟཾ ལོ་ཀཾ ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. ཨི་མེ་སཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཉཱ་ཎ་ཝཱ་དཱ་ནཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཝཱ་དཱ་ནཾ ཀོ ས་ཙྩཾ ཨཱ་ཧ ཀོ མུ་སཱ’’ཏི?
‘‘ཨ་ལཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ! ཏི་ཊྛ་ཏེ་ཏཾ – ‘ཨི་མེ་སཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཉཱ་ཎ་ཝཱ་དཱ་ནཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཝཱ་དཱ་ནཾ ཀོ ས་ཙྩཾ ཨཱ་ཧ ཀོ མུ་སཱ’ཏི. དྷ་མྨཾ ཝོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་རི་སཱ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ ཋི་ཏཱ པ་ར་མེ་ན ཛ་ཝེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ པ་ར་མེ་ན ཙ པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རེ་ན. ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཛ་ཝེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་སྶུ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ད་ལ༹ྷ་དྷ་མྨཱ [ད་ལ༹ྷ་དྷ་མྨོ (ས་བྦ་ཏྠ) ཨ. ནི. ༤.༤༥; མ. ནི. ༡.༡༡༦ ཙ, ཏཾ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཊཱི་ཀཱ་ཡོ ཙ མོ་གྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ] དྷ་ནུ་གྒ་ཧོ སི་ཀྑི་ཏོ ཀ་ཏ་ཧ་ཏྠོ ཀ་ཏཱུ་པཱ་ས་ནོ ལ་ཧུ་ཀེ་ན ཨ་ས་ནེ་ན ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ན ཏི་རི་ཡཾ ཏཱ་ལ་ཙྪཱ་ཡཾ [ཏཱ་ལ་ཙྪཱ་ཏིཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི.), ཏཱ་ལ་ཙྪཱ་དིཾ (ཀ.) ཨ. ནི. ༤.༤༥; མ. ནི. ༡.༡༦༡ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] ཨ་ཏི་པཱ་ཏེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཙ པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རེ་ན, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ པུ་ར་ཏྠི་མཱ ས་མུ་དྡཱ པ་ཙྪི་མོ ས་མུ་དྡོ ཨ་ཐ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཋི་ཏོ པུ་རི་སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧཾ ག་མ་ནེ་ན ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶཱ་མཱི’ཏི. སོ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཨ་སི་ཏ་པཱི་ཏ་ཁཱ་ཡི་ཏ་སཱ་ཡི་ཏཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཀ་མྨཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ནི་དྡཱ་ཀི་ལ་མ་ཐ་པ་ཊི་ཝི་ནོ་ད་ནཱ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ཡུ་ཀོ ཝ་སྶ་ས་ཏ་ཛཱི་ཝཱི ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་པྤ་ཏྭཱ་ཝ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཨ་ཐ པ་ཙྪི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ…པེ… ཨ་ཐ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ… ཨ་ཐ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཋི་ཏོ པུ་རི་སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧཾ ག་མ་ནེ་ན ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶཱ་མཱི’ཏི. སོ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཨ་སི་ཏ་པཱི་ཏ་ཁཱ་ཡི་ཏ་སཱ་ཡི་ཏཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཀ་མྨཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ནི་དྡཱ་ཀི་ལ་མ་ཐ་པ་ཊི་ཝི་ནོ་ད་ནཱ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ཡུ་ཀོ ཝ་སྶ་ས་ཏ་ཛཱི་ཝཱི ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་པྤ་ཏྭཱ་ཝ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ནཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟཾ ཉཱ་ཏེ་ཡྻཾ ད་ཊྛེ་ཡྻཾ པ་ཏྟེ་ཡྻ་ནྟི ཝ་དཱ་མི. ན ཙཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ཨ་པྤ་ཏྭཱ་ཝ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟཾ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཾ ཝ་དཱ་མི.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ ལོ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ; སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ས་དྡཱ…པེ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ག་ནྡྷཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ; ཨི་མེ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ ལོ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཨི་དྷ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ‘བྷི་ཀྑུ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟ་མཱ་ག་མྨ, ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟེ ཝི་ཧ་ར་ཏི’. ཏ་མ་ཉྙེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་ཡ་མྤི ལོ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ, ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ནི་སྶ་ཊོ ལོ་ཀ་མྷཱ’ཏི. ཨ་ཧ་མྤི ཧི [ཨ་ཧ་མྤི (སཱི. པཱི.)], བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་ཡ་མྤི ལོ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ, ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ནི་སྶ་ཊོ ལོ་ཀ་མྷཱ’’’ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ‘བྷི་ཀྑུ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟ་མཱ་ག་མྨ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟེ ཝི་ཧ་ར་ཏི’. ཏ་མ་ཉྙེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་ཡ་མྤི ལོ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ, ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ནི་སྶ་ཊོ ལོ་ཀ་མྷཱ’ཏི. ཨ་ཧ་མྤི ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་ཡ་མྤི ལོ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ, ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ནི་སྶ་ཊོ ལོ་ཀ་མྷཱ’’’ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ‘བྷི་ཀྑུ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟ་མཱ་ག་མྨ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟེ ཝི་ཧ་ར་ཏི’. ཏ་མ་ཉྙེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་ཡ་མྤི ལོ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ, ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ནི་སྶ་ཊོ ལོ་ཀ་མྷཱ’ཏི. ཨ་ཧ་མྤི ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་ཡ་མྤི ལོ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ, ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ནི་སྶ་ཊོ ལོ་ཀ་མྷཱ’’’ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ‘བྷི་ཀྑུ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟ་མཱ་ག་མྨ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟེ ཝི་ཧ་ར་ཏི’. ཏ་མ་ཉྙེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་ཡ་མྤི ལོ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ, ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ནི་སྶ་ཊོ ལོ་ཀ་མྷཱ’ཏི. ཨ་ཧ་མྤི ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་ཡ་མྤི ལོ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ, ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ནི་སྶ་ཊོ ལོ་ཀ་མྷཱ’’’ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ‘བྷི་ཀྑུ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟ་མཱ་ག་མྨ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཏི་ཎྞོ ལོ་ཀེ ཝི་ས་ཏྟི་ཀ’’’ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. དེ་ཝཱ་སུ་ར་ས་ངྒཱ་མ་སུ་ཏྟཾ
༣༩. ‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་སུ་ར་ས་ངྒཱ་མོ ས་མུ་པ་བྱཱུ་ལ༹ྷོ [ས་མུ་པ་བྦཱུ་ལ༹ྷོ (སཱི. པཱི.)] ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒཱ་མེ ཨ་སུ་རཱ ཛི་ནིཾ་སུ, དེ་ཝཱ པ་རཱ་ཛ་ཡིཾ་སུ [པ་རཱ་ཛི་ཡིཾ་སུ (སཱི. སྱཱ. ཀ.)]. པ་རཱ་ཛི་ཏཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ [དེ་ཝཱ བྷཱི་ཏཱ (པཱི.)] ཨ་པ་ཡིཾ་སུ་ཡེ་ཝ [ཨ་པ་ཡཾ་སྭེ་ཝ (སཱི.)] ཨུ་ཏྟ་རེ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཱ, ཨ་བྷི་ཡིཾ་སུ [ཨ་བྷི་ཡཾ་སུ (སཱི.)] ཨ་སུ་རཱ. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་བྷི་ཡ་ནྟེ་ཝ ཁོ ཨ་སུ་རཱ. ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཨ་སུ་རེ་ཧི ས་ངྒཱ་མེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ ཨ་སུ་རེ་ཧི ས་ངྒཱ་མེ་སུཾ. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སུ་རཱ་ཝ ཛི་ནིཾ་སུ, དེ་ཝཱ པ་རཱ་ཛ་ཡིཾ་སུ. པ་རཱ་ཛི་ཏཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ ཨ་པ་ཡིཾ་སུ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཏྟ་རེ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཱ, ཨ་བྷི་ཡིཾ་སུ ཨ་སུ་རཱ’’.
ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་བྷི་ཡ་ནྟེ་ཝ ཁོ ཨ་སུ་རཱ. ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཨ་སུ་རེ་ཧི ས་ངྒཱ་མེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ ཨ་སུ་རེ་ཧི ས་ངྒཱ་མེ་སུཾ. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སུ་རཱ་ཝ ཛི་ནིཾ་སུ, དེ་ཝཱ པ་རཱ་ཛ་ཡིཾ་སུ. པ་རཱ་ཛི་ཏཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ བྷཱི་ཏཱ དེ་ཝ་པུ་རཾ་ཡེ་ཝ པ་ཝི་སིཾ་སུ. དེ་ཝ་པུ་ར་ག་ཏཱ་ན་ཉྩ པ་ན [པུ་ན (ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘བྷཱི་རུ་ཏྟཱ་ན་ག་ཏེ་ན ཁོ དཱ་ནི མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་ཧ་རཱ་མ ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཨ་སུ་རེ་ཧཱི’ཏི. ཨ་སུ་རཱ་ན་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘བྷཱི་རུ་ཏྟཱ་ན་ག་ཏེ་ན ཁོ དཱ་ནི དེ་ཝཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཨ་མྷེ་ཧཱི’ཏི.
‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་སུ་ར་ས་ངྒཱ་མོ ས་མུ་པ་བྱཱུ་ལ༹ྷོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒཱ་མེ དེ་ཝཱ ཛི་ནིཾ་སུ, ཨ་སུ་རཱ པ་རཱ་ཛ་ཡིཾ་སུ. པ་རཱ་ཛི་ཏཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སུ་རཱ ཨ་པ་ཡིཾ་སུ་ཡེ་ཝ ད་ཀྑི་ཎེ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཱ, ཨ་བྷི་ཡིཾ་སུ དེ་ཝཱ. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སུ་རཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་བྷི་ཡ་ནྟེ་ཝ ཁོ དེ་ཝཱ. ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡ་མྤི དེ་ཝེ་ཧི ས་ངྒཱ་མེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སུ་རཱ དེ་ཝེ་ཧི ས་ངྒཱ་མེ་སུཾ. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ ཛི་ནིཾ་སུ, ཨ་སུ་རཱ པ་རཱ་ཛ་ཡིཾ་སུ. པ་རཱ་ཛི་ཏཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སུ་རཱ ཨ་པ་ཡིཾ་སུ་ཡེ་ཝ ད་ཀྑི་ཎེ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཱ, ཨ་བྷི་ཡིཾ་སུ དེ་ཝཱ’’.
ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སུ་རཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་བྷི་ཡ་ནྟེ་ཝ ཁོ དེ་ཝཱ. ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡ་མྤི དེ་ཝེ་ཧི ས་ངྒཱ་མེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སུ་རཱ དེ་ཝེ་ཧི ས་ངྒཱ་མེ་སུཾ. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ ཛི་ནིཾ་སུ, ཨ་སུ་རཱ པ་རཱ་ཛ་ཡིཾ་སུ. པ་རཱ་ཛི་ཏཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སུ་རཱ བྷཱི་ཏཱ ཨ་སུ་ར་པུ་རཾ་ཡེ་ཝ པ་ཝི་སིཾ་སུ. ཨ་སུ་ར་པུ་ར་ག་ཏཱ་ན་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སུ་རཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘བྷཱི་རུ་ཏྟཱ་ན་ག་ཏེ་ན ཁོ དཱ་ནི མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་ཧ་རཱ་མ ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ དེ་ཝེ་ཧཱི’ཏི. དེ་ཝཱ་ན་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘བྷཱི་རུ་ཏྟཱ་ན་ག་ཏེ་ན ཁོ དཱ་ནི ཨ་སུ་རཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཨ་མྷེ་ཧཱི’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྨིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘བྷཱི་རུ་ཏྟཱ་ན་ག་ཏེ་ན ཁོ དཱ་ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ མཱ་ར་སྶཱ’ཏི. མཱ་ར་སྶཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པི་མ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘བྷཱི་རུ་ཏྟཱ་ན་ག་ཏེ་ན ཁོ དཱ་ནི བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ མ་ཡ྄ཧ’’’ནྟི.
‘‘ཡ་སྨིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྨིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘བྷཱི་རུ་ཏྟཱ་ན་ག་ཏེ་ན ཁོ དཱ་ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ མཱ་ར་སྶཱ’ཏི. མཱ་ར་སྶཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པི་མ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘བྷཱི་རུ་ཏྟཱ་ན་ག་ཏེ་ན ཁོ དཱ་ནི བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ མ་ཡ྄ཧ’’’ནྟི.
‘‘ཡ་སྨིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘བྷི་ཀྑུ ཨ་ནྟ་མ་ཀཱ་སི མཱ་རཾ, ཨ་པ་དཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ མཱ་ར་ཙ་ཀྑུཾ ཨ་ད་སྶ་ནཾ ག་ཏོ པཱ་པི་མ་ཏོ ཏི་ཎྞོ ལོ་ཀེ ཝི་ས་ཏྟི་ཀ’’’ནྟི.
‘‘ཡ་སྨིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི… ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི… ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི… ས་བྦ་སོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘བྷི་ཀྑུ ཨ་ནྟ་མ་ཀཱ་སི མཱ་རཾ, ཨ་པ་དཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ མཱ་ར་ཙ་ཀྑུཾ ཨ་ད་སྶ་ནཾ ག་ཏོ པཱ་པི་མ་ཏོ ཏི་ཎྞོ ལོ་ཀེ ཝི་ས་ཏྟི་ཀ’’’ནྟི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ནཱ་ག་སུ་ཏྟཾ
༤༠. ‘‘ཡ་སྨིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་སྶ ནཱ་ག་སྶ གོ་ཙ་ར་པ་སུ་ཏ་སྶ ཧ་ཏྠཱི་པི ཧ་ཏྠི་ནི་ཡོ་པི ཧ་ཏྠི་ཀ་ལ་བྷཱ་པི ཧ་ཏྠི་ཙྪཱ་པཱ་པི པུ་ར་ཏོ པུ་ར་ཏོ ག་ནྟྭཱ ཏི་ཎ་གྒཱ་ནི ཚི་ནྡ་ནྟི, ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ ནཱ་གོ ཨ་ཊྚཱི་ཡ་ཏི ཧ་རཱ་ཡ་ཏི ཛི་གུ་ཙྪ་ཏི. ཡ་སྨིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་སྶ ནཱ་ག་སྶ གོ་ཙ་ར་པ་སུ་ཏ་སྶ ཧ་ཏྠཱི་པི ཧ་ཏྠི་ནི་ཡོ་པི ཧ་ཏྠི་ཀ་ལ་བྷཱ་པི ཧ་ཏྠི་ཙྪཱ་པཱ་པི ཨོ་བྷ་གྒོ་བྷ་གྒཾ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒཾ ཁཱ་ད་ནྟི, ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ ནཱ་གོ ཨ་ཊྚཱི་ཡ་ཏི ཧ་རཱ་ཡ་ཏི ཛི་གུ་ཙྪ་ཏི. ཡ་སྨིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་སྶ ནཱ་ག་སྶ ཨོ་གཱ་ཧཾ ཨོ་ཏི་ཎྞ་སྶ ཧ་ཏྠཱི་པི ཧ་ཏྠི་ནི་ཡོ་པི ཧ་ཏྠི་ཀ་ལ་བྷཱ་པི ཧ་ཏྠི་ཙྪཱ་པཱ་པི པུ་ར་ཏོ པུ་ར་ཏོ ག་ནྟྭཱ སོ་ཎྜཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ལོ་ལེ༹་ནྟི, ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ ནཱ་གོ ཨ་ཊྚཱི་ཡ་ཏི ཧ་རཱ་ཡ་ཏི ཛི་གུ་ཙྪ་ཏི. ཡ་སྨིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་སྶ ནཱ་ག་སྶ ཨོ་གཱ་ཧཱ ཨུ་ཏྟི་ཎྞ་སྶ ཧ་ཏྠི་ནི་ཡོ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ནི་གྷཾ་ས་ནྟི་ཡོ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ ནཱ་གོ ཨ་ཊྚཱི་ཡ་ཏི ཧ་རཱ་ཡ་ཏི ཛི་གུ་ཙྪ་ཏི.
‘‘ཏ་སྨིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་སྶ ནཱ་ག་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨཱ་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཧ་ཏྠཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ནཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ཀ་ལ་བྷེ་ཧི ཧ་ཏྠི་ཙྪཱ་པེ་ཧི. ཚི་ནྣ་གྒཱ་ནི ཙེ་ཝ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་དཱ་མི, ཨོ་བྷ་གྒོ་བྷ་གྒ་ཉྩ མེ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒཾ ཁཱ་ད་ནྟི [ཁཱ་དི་ཏཾ (སྱཱ. ཀ.) མ་ཧཱ་ཝ. ༤༦༧ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ], ཨཱ་ཝི་ལཱ་ནི ཙ པཱ་ནཱི་ཡཱ་ནི པི་ཝཱ་མི, ཨོ་གཱ་ཧཱ ཙ [ཨོ་གཱ་ཧཱ་པི ཙ (སྱཱ. ཀ.) མ་ཧཱ་ཝ. ༤༦༧ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] མེ ཨུ་ཏྟི་ཎྞ་སྶ ཧ་ཏྠི་ནི་ཡོ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ནི་གྷཾ་ས་ནྟི་ཡོ ག་ཙྪ་ནྟི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཀོ ག་ཎ་སྨཱ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨེ་ཀོ ག་ཎ་སྨཱ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཙྪི་ནྣ་གྒཱ་ནི ཙེ་ཝ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་ད་ཏི, ཨོ་བྷ་གྒོ་བྷ་གྒ་ཉྩ་སྶ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒཾ ན ཁཱ་ད་ནྟི [ན ཨོ་བྷ་གྒོ་བྷ་གྒ་ཉྩ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒ ཁཱ་ད་ཏི (སྱཱ. ཀ.)], ཨ་ནཱ་ཝི་ལཱ་ནི ཙ པཱ་ནཱི་ཡཱ་ནི པི་ཝ་ཏི, ཨོ་གཱ་ཧཱ ཙ་སྶ ཨུ་ཏྟི་ཎྞ་སྶ ན ཧ་ཏྠི་ནི་ཡོ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ནི་གྷཾ་ས་ནྟི་ཡོ ག་ཙྪ་ནྟི.
‘‘ཏ་སྨིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་སྶ ནཱ་ག་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ པུ་བྦེ ཨཱ་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཧཱ་སིཾ ཧ་ཏྠཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ནཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ཀ་ལ་བྷེ་ཧི ཧ་ཏྠི་ཙྪཱ་པེ་ཧི, ཚི་ནྣ་གྒཱ་ནི ཙེ་ཝ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་དིཾ, ཨོ་བྷ་གྒོ་བྷ་གྒ་ཉྩ མེ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒཾ ཁཱ་དིཾ་སུ, ཨཱ་ཝི་ལཱ་ནི ཙ པཱ་ནཱི་ཡཱ་ནི ཨ་པཱ་ཡིཾ, ཨོ་གཱ་ཧཱ [ཨེ་ཏྠ པི་ས་དྡོ ས་བྦ་ཏྠ་པི ན་ཏྠི] ཙ མེ ཨུ་ཏྟི་ཎྞ་སྶ ཧ་ཏྠི་ནི་ཡོ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ནི་གྷཾ་ས་ནྟི་ཡོ ཨ་ག་མཾ་སུ. སོ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨེ་ཀོ ག་ཎ་སྨཱ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་ཙྪི་ནྣ་གྒཱ་ནི ཙེ་ཝ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་དཱ་མི, ཨོ་བྷ་གྒོ་བྷ་གྒ་ཉྩ མེ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒཾ ན ཁཱ་ད་ནྟི, ཨ་ནཱ་ཝི་ལཱ་ནི ཙ པཱ་ནཱི་ཡཱ་ནི པི་ཝཱ་མི, ཨོ་གཱ་ཧཱ ཙ མེ ཨུ་ཏྟི་ཎྞ་སྶ ན ཧ་ཏྠི་ནི་ཡོ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ནི་གྷཾ་ས་ནྟི་ཡོ ག་ཙྪ་ནྟཱི’ཏི. སོ སོ་ཎྜཱ་ཡ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒཾ བྷ་ཉྫི་ཏྭཱ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒེ་ན ཀཱ་ཡཾ པ་རི་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ སོ་ཎྜཾ སཾ་ཧ་ར་ཏི [ཀ་ཎྜུཾ སཾ་ཧ་ནྟི (སཱི. པཱི.) ཀ་ཎྜུཾ སཾ་ཧ་ན་ཏི (སྱཱ.), ཨེ་ཏྠ ཀ་ཎྜུ་ཝ་ན་དུ་ཀྑཾ ཝི་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ],.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཧ་ར་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཧི ར་ཉྙཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི, ཏ་སྨིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨཱ་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཧ་རཱ་མི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཧི ར་ཉྙཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཀོ ག་ཎ་སྨཱ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཝི་ཝི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ བྷ་ཛ་ཏི ཨ་ར་ཉྙཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ པ་བྦ་ཏཾ ཀ་ནྡ་རཾ གི་རི་གུ་ཧཾ སུ་སཱ་ནཾ ཝ་ན་པ་ཏྠཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སཾ པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫཾ. སོ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ.
‘‘སོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཾ ལོ་ཀེ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི; བྱཱ་པཱ་ད་པ་དོ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི, བྱཱ་པཱ་ད་པ་དོ་སཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི; ཐི་ན་མི་དྡྷཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་ག་ཏ་ཐི་ན་མི་དྡྷོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, ཐི་ན་མི་དྡྷཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི; ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཙི་ཏྟོ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི; ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ པ་ཧཱ་ཡ ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི. སོ ཨི་མེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ སོ་ཎྜཾ སཾ་ཧ་ར་ཏི [ཀ་ཎྜུཾ སཾ་ཧ་ནྟི (སཱི. པཱི.), ཀ་ཎྜུཾ སཾ་ཧ་ན་ཏི (སྱཱ.), ཨེ་ཏྠ ཀ་ཎྜུ་ཝ་ན་ས་དི་སཾ ཛྷཱ་ན་པ་ཊི་པ་ཀྑཾ ཀི་ལེ་ས་དུ་ཀྑཾ ཝི་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ]. ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ སོ་ཎྜཾ སཾ་ཧ་ར་ཏི.
‘‘ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ སོ་ཎྜཾ སཾ་ཧ་ར་ཏི. ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི… ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི… ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི… ས་བྦ་སོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟི. སོ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ སོ་ཎྜཾ སཾ་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ཏ་པུ་སྶ་སུ་ཏྟཾ
༤༡. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ མ་ལླེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་པྤཾ ནཱ་མ མ་ལླཱ་ནཾ ནི་ག་མོ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་པྤཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་པྤེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ ཏཱ་ཝ ཏྭཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཧོ་ཧི, ཡཱ་ཝཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧཱ་མི དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་སཱི་དི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏ་པུ་སྶོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཏ་པུ་སྶོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ ཀཱ་མཱ་རཱ་མཱ ཀཱ་མ་ར་ཏཱ ཀཱ་མ་ས་མྨུ་དི་ཏཱ. ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ གི་ཧཱི་ནཾ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི་ནཾ ཀཱ་མཱ་རཱ་མཱ་ནཾ ཀཱ་མ་ར་ཏཱ་ནཾ ཀཱ་མ་ས་མྨུ་དི་ཏཱ་ནཾ པ་པཱ་ཏོ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཡ་དི་དཾ ནེ་ཀྑ་མྨཾ. སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ‘ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ད་ཧ་རཱ་ནཾ ད་ཧ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ནེ་ཀྑ་མྨེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’ [པ་སྶ་ཏཾ (?)]. ཏ་ཡི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ་ནཱ ཛ་ནེ་ན ཝི་ས་བྷཱ་གོ, ཡ་དི་དཾ ནེ་ཀྑ་མྨ’’ནྟི.
‘‘ཨ་ཏྠི ཁོ ཨེ་ཏཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཀ་ཐཱ་པཱ་བྷ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ. ཨཱ་ཡཱ་མ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མ. ཡ་ཐཱ ནོ བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་ཏི ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏ་པུ་སྶོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏ་པུ་སྶེ་ན ག་ཧ་པ་ཏི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཏ་པུ་སྶོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ ཀཱ་མཱ་རཱ་མཱ ཀཱ་མ་ར་ཏཱ ཀཱ་མ་ས་མྨུ་དི་ཏཱ, ཏེ་སཾ ནོ བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ གི་ཧཱི་ནཾ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི་ནཾ ཀཱ་མཱ་རཱ་མཱ་ནཾ ཀཱ་མ་ར་ཏཱ་ནཾ ཀཱ་མ་ས་མྨུ་དི་ཏཱ་ནཾ པ་པཱ་ཏོ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཡ་དི་དཾ ནེ་ཀྑ་མྨཾ’. སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ‘ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ད་ཧ་རཱ་ནཾ ད་ཧ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ནེ་ཀྑ་མྨེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ. ཏ་ཡི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ་ནཱ ཛ་ནེ་ན ཝི་ས་བྷཱ་གོ ཡ་དི་དཾ ནེ་ཀྑ་མྨ’’’ནྟི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ! མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘སཱ་དྷུ ནེ་ཀྑ་མྨཾ, སཱ་དྷུ པ་ཝི་ཝེ་ཀོ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ནེ་ཀྑ་མྨེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀོ ནུ ཁོ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མེ ནེ་ཀྑ་མྨེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀཱ་མེ་སུ ཁོ མེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨ་དི་ཊྛོ, སོ ཙ མེ ཨ་བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ, ནེ་ཀྑ་མྨེ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏོ, སོ ཙ མེ ཨ་ནཱ་སེ་ཝི་ཏོ. ཏ་སྨཱ མེ ནེ་ཀྑ་མྨེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ས་ཙེ ཁོ ཨ་ཧཾ ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏཾ བ་ཧུ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ [བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རེ་ཡྻཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)], ནེ་ཀྑ་མྨེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མྨ ཏ་མཱ་སེ་ཝེ་ཡྻཾ, ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ མེ ནེ་ཀྑ་མྨེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡེ་ཡྻ པ་སཱི་དེ་ཡྻ ས་ནྟི་ཊྛེ་ཡྻ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻ ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏཾ བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཱ་སིཾ, ནེ་ཀྑ་མྨེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མྨ ཏ་མཱ་སེ་ཝིཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ནེ་ཀྑ་མྨེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཀཱ་མ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ མེ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཁི་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶ མེ ཀཱ་མ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ མེ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀོ ནུ ཁོ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཝི་ཏ་ཀྐེ་སུ ཁོ མེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨ་དི་ཊྛོ, སོ ཙ མེ ཨ་བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐེ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏོ, སོ ཙ མེ ཨ་ནཱ་སེ་ཝི་ཏོ. ཏ་སྨཱ མེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ས་ཙེ ཁོ ཨ་ཧཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏཾ བ་ཧུ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མྨ ཏ་མཱ་སེ་ཝེ་ཡྻཾ, ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ མེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡེ་ཡྻ པ་སཱི་དེ་ཡྻ ས་ནྟི་ཊྛེ་ཡྻ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻ ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝི་ཏ་ཀྐེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏཾ བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཱ་སིཾ, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མྨ ཏ་མཱ་སེ་ཝིཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ མེ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཁི་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶ མེ ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ མེ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཡྻཾ ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི་ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ནི་པྤཱི་ཏི་ཀེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀོ ནུ ཁོ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མེ ནི་པྤཱི་ཏི་ཀེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘པཱི་ཏི་ཡཱ ཁོ མེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨ་དི་ཊྛོ, སོ ཙ མེ ཨ་བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ, ནི་པྤཱི་ཏི་ཀེ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏོ, སོ ཙ མེ ཨ་ནཱ་སེ་ཝི་ཏོ. ཏ་སྨཱ མེ ནི་པྤཱི་ཏི་ཀེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ས་ཙེ ཁོ ཨ་ཧཾ པཱི་ཏི་ཡཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏཾ བ་ཧུ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ, ནི་པྤཱི་ཏི་ཀེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མྨ ཏ་མཱ་སེ་ཝེ་ཡྻཾ, ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ མེ ནི་པྤཱི་ཏི་ཀེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡེ་ཡྻ པ་སཱི་དེ་ཡྻ ས་ནྟི་ཊྛེ་ཡྻ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻ ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན པཱི་ཏི་ཡཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏཾ བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཱ་སིཾ, ནི་པྤཱི་ཏི་ཀེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མྨ ཏ་མཱ་སེ་ཝིཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ནི་པྤཱི་ཏི་ཀེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ མེ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཁི་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶ མེ པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ མེ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀོ ནུ ཁོ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མེ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ་ཁེ ཁོ མེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨ་དི་ཊྛོ, སོ ཙ མེ ཨ་བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁེ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏོ, སོ ཙ མེ ཨ་ནཱ་སེ་ཝི་ཏོ. ཏ་སྨཱ མེ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ས་ཙེ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ་ཁེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏཾ བ་ཧུ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མྨ ཏ་མཱ་སེ་ཝེ་ཡྻཾ, ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ མེ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡེ་ཡྻ པ་སཱི་དེ་ཡྻ ས་ནྟི་ཊྛེ་ཡྻ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻ ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ་ཁེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏཾ བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཱ་སིཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མྨ ཏ་མཱ་སེ་ཝིཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ མེ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཁི་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶ མེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ མེ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ‘‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀོ ནུ ཁོ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མེ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘རཱུ་པེ་སུ ཁོ མེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨ་དི་ཊྛོ, སོ ཙ ཨ་བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏོ, སོ ཙ མེ ཨ་ནཱ་སེ་ཝི་ཏོ. ཏ་སྨཱ མེ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ས་ཙེ ཁོ ཨ་ཧཾ རཱུ་པེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏཾ བ་ཧུ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མྨ ཏ་མཱ་སེ་ཝེ་ཡྻཾ, ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ མེ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡེ་ཡྻ པ་སཱི་དེ་ཡྻ ས་ནྟི་ཊྛེ་ཡྻ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻ ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱུ་པེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏཾ བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཱ་སིཾ, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མྨ ཏ་མཱ་སེ་ཝིཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ རཱུ་པ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ མེ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཁི་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶ མེ རཱུ་པ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ མེ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀོ ནུ ཁོ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཁོ མེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨ་དི་ཊྛོ, སོ ཙ ཨ་བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏོ, སོ ཙ མེ ཨ་ནཱ་སེ་ཝི་ཏོ. ཏ་སྨཱ མེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ས་ཙེ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏཾ བ་ཧུ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མྨ ཏ་མཱ་སེ་ཝེ་ཡྻཾ, ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ མེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡེ་ཡྻ པ་སཱི་དེ་ཡྻ ས་ནྟི་ཊྛེ་ཡྻ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻ ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏཾ བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཱ་སིཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མྨ ཏ་མཱ་སེ་ཝིཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ མེ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཁི་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶ མེ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ མེ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི་ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀོ ནུ ཁོ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མེ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཁོ མེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨ་དི་ཊྛོ, སོ ཙ མེ ཨ་བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏོ, སོ ཙ མེ ཨ་ནཱ་སེ་ཝི་ཏོ. ཏ་སྨཱ མེ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ས་ཙེ ཁོ ཨ་ཧཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏཾ བ་ཧུ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མྨ ཏ་མཱ་སེ་ཝེ་ཡྻཾ, ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ མེ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡེ་ཡྻ པ་སཱི་དེ་ཡྻ ས་ནྟི་ཊྛེ་ཡྻ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻ ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏཾ བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཱ་སིཾ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མྨ ཏ་མཱ་སེ་ཝིཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ མེ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཁི་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶ མེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ མེ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀོ ནུ ཁོ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མེ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཁོ མེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨ་དི་ཊྛོ, སོ ཙ མེ ཨ་བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏོ, སོ ཙ མེ ཨ་ནཱ་སེ་ཝི་ཏོ. ཏ་སྨཱ མེ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ས་ཙེ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏཾ བ་ཧུ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མྨ ཏ་མཱ་སེ་ཝེ་ཡྻཾ, ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ མེ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡེ་ཡྻ པ་སཱི་དེ་ཡྻ ས་ནྟི་ཊྛེ་ཡྻ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻ ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏཾ བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཱ་སིཾ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མྨ ཏ་མཱ་སེ་ཝིཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ མེ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཁི་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶ མེ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. སྭ་སྶ མེ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀོ ནུ ཁོ ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན མེ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཁོ མེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨ་དི་ཊྛོ, སོ ཙ མེ ཨ་བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ, ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷེ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏོ, སོ ཙ མེ ཨ་ནཱ་སེ་ཝི་ཏོ. ཏ་སྨཱ མེ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷེ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ས་ཙེ ཁོ ཨ་ཧཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏཾ བ་ཧུ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ, ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མྨ ཏ་མཱ་སེ་ཝེ་ཡྻཾ, ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ མེ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡེ་ཡྻ པ་སཱི་དེ་ཡྻ ས་ནྟི་ཊྛེ་ཡྻ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻ ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ’. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏཾ བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཱ་སིཾ, ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མྨ ཏ་མཱ་སེ་ཝིཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི པ་སཱི་ད་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཨེ་ཏཾ ས་ནྟ་ནྟི པ་སྶ་ཏོ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་བྦ་སོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ མེ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ཨ་ག་མཾ་སུ.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩཱ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མཱ ན་ཝ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ན ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་མྤི ཝུ་ཊྛ་ཧི་མྤི, ནེ་ཝ ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ‘ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’ཏི པ་ཙྩ་ཉྙཱ་སིཾ. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མཱ ན་ཝ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་མྤི ཝུ་ཊྛ་ཧི་མྤི, ཨ་ཐཱ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ‘ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’ཏི པ་ཙྩ་ཉྙཱ་སིཾ. ཉཱ་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ད་སྶ་ནཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ཨ་ཀུ་པྤཱ མེ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི [ཝི་མུ་ཏྟི (ཀ. སཱི. ཀ.)], ཨ་ཡ་མ་ནྟི་མཱ ཛཱ་ཏི, ན་ཏྠི དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ’’’ཏི. ད་ས་མཾ.
མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.