༣. སཾ་ཁི་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ

༦༣. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ, ཡ་མ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ པ་ནི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ མ་མ་ཉྙེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ནྟི. དྷ་མྨེ ཙ བྷཱ་སི་ཏེ མ་མ་ཉྙེ་ཝ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘དེ་སེ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན དྷ་མྨཾ, དེ་སེ་ཏུ སུ་ག་ཏོ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན དྷ་མྨཾ. ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ དཱ་ཡཱ་དོ ཨ་སྶ’’ནྟི. ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ མེ ཙི་ཏྟཾ ཋི་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི སུ་ས་ཎྛི་ཏཾ, ན ཙ ཨུ་པྤ་ནྣཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཋ་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, བྷི་ཀྑུ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ’’.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ ཋི་ཏཾ ཧོ་ཏི སུ་ས་ཎྛི་ཏཾ, ན ཙ ཨུ་པྤ་ནྣཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘མེ་ཏྟཱ མེ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི བྷཱ་ཝི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཡཱ་ནཱི་ཀ་ཏཱ ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཊྛི་ཏཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, བྷི་ཀྑུ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་ཡཾ ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཧོ་ཏི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ, ཏ་ཏོ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ཨི་མཾ ས་མཱ་དྷིཾ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་མྤི ས་ཝི་ཙཱ་རཾ [ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་མྤི (ཀ.)] བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་མྤི ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟཾ [ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟ་མྤི (ཀ.) ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༢༧༡ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་མྤི ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ [ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་ར་མྤི (ཀ.)] བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ས་པྤཱི་ཏི་ཀ་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ནི་པྤཱི་ཏི་ཀ་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, སཱ་ཏ་ས་ཧ་ག་ཏ་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, ཏེ བྷི་ཀྑུ, ཨ་ཡཾ ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏོ, ཏ་ཏོ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཀ་རུ་ཎཱ མེ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི… མུ་དི་ཏཱ མེ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི… ཨུ་པེ་ཀྑཱ མེ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི བྷཱ་ཝི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཡཱ་ནཱི་ཀ་ཏཱ ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཊྛི་ཏཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, བྷི་ཀྑུ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་ཡཾ ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏོ, ཏ་ཏོ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ཨི་མཾ ས་མཱ་དྷིཾ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟ་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་ར་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ས་པྤཱི་ཏི་ཀ་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ནི་པྤཱི་ཏི་ཀ་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, སཱ་ཏ་ས་ཧ་ག་ཏ་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་ཡཾ ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏོ, ཏ་ཏོ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶ’ནྟི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, བྷི་ཀྑུ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་ཡཾ ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཧོ་ཏི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ, ཏ་ཏོ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ཨི་མཾ ས་མཱ་དྷིཾ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟ་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་ར་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ས་པྤཱི་ཏི་ཀ་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ནི་པྤཱི་ཏི་ཀ་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, སཱ་ཏ་ས་ཧ་ག་ཏ་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་ཡཾ ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏོ, ཏ་ཏོ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶ’ནྟི; ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶ’ནྟི; དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶ’ནྟི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, བྷི་ཀྑུ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་ཡཾ ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏོ, ཏ་ཏོ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ཡེ་ན ཡེ་ནེ་ཝ ག་གྒྷ་སི ཕཱ་སུཾ་ཡེ་ཝ ག་གྒྷ་སི, ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཋ་སྶ་སི ཕཱ་སུཾ་ཡེ་ཝ ཋ་སྶ་སི, ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ནི་སཱི་དི་སྶ་སི ཕཱ་སུཾ་ཡེ་ཝ ནི་སཱི་དི་སྶ་སི, ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སྶ་སི ཕཱ་སུཾ་ཡེ་ཝ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སྶ་སཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་མི་ནཱ ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སི. ‘‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’’ཏི ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཙ པ་ན སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.