༡༠. ཀཱ་ར་ཎྜ་ཝ་སུ་ཏྟཾ
༡༠. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཙ་མྤཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ག་གྒ་རཱ་ཡ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཏཱི་རེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི. སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙེ་ནཱ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་ར་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཀ་ཐཾ ཨ་པ་ནཱ་མེ་ཏི, ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ནི་དྡྷ་མ་ཐེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལཾ; ནི་དྡྷ་མ་ཐེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལཾ. ཨ་པ་ནེ་ཡྻེ་སོ [ཨ་པ་ནེ་ཡྻོ སོ (སཱི.), ཨ་པ་ནེ་ཡྻོ (སྱཱ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ. ཀིཾ ཝོ ཏེ་ན པ་ར་པུ་ཏྟེ་ན ཝི་སོ་དྷི་ཏེ་ན [ཀིཾ ཝོ་པ་ར་པུ་ཏྟོ ཝི་ཧེ་ཋི་ཡ་ཏི (སཱི.), ཀིཾ པ་ར་པུ་ཏྟོ ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏི (སྱཱ.), ཀིཾ ཝོ པ་ར་པུ་ཏྟཱ ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏི (པཱི.), ཀིཾ སོ པ་ར་པུ་ཏྟོ ཝི་སོ་དྷེ་ཏི (ཀ.)]! ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཾ ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏཾ ཝི་ལོ་ཀི་ཏཾ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ པ་སཱ་རི་ཏཾ ས་ངྒྷཱ་ཊི་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ཉྙེ་སཾ བྷ་དྡ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ – ཡཱ་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ན པ་སྶ་ནྟི. ཡ་ཏོ ཙ ཁྭ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་སྶ་ནྟི, ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི – ‘ས་མ་ཎ་དཱུ་སཱི་ཝཱ་ཡཾ [ས་མ་ཎ་རཱུ་པཱི (ཀ.)] ས་མ་ཎ་པ་ལཱ་པོ ས་མ་ཎ་ཀཱ་ར་ཎྜ་ཝོ’ཏི [ས་མ་ཎ་ཀ་ར་ཎྜ་ཝོ་ཏི (ཀ.)]. ཏ་མེ་ནཾ ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ནཱ་སེ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? མཱ ཨ་ཉྙེ བྷ་དྡ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ དཱུ་སེ་སཱི’’ཏི!
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྤ་ནྣེ ཡ་ཝ་ཀ་ར་ཎེ ཡ་ཝ་དཱུ་སཱི [ཡ་ཝ་རཱུ་པཱི (ཀ.)] ཛཱ་ཡེ་ཐ ཡ་ཝ་པ་ལཱ་པོ ཡ་ཝ་ཀཱ་ར་ཎྜ་ཝོ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ མཱུ་ལཾ ཧོ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ཉྙེ་སཾ བྷ་དྡ་ཀཱ་ནཾ ཡ་ཝཱ་ནཾ; ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ ནཱ་ལ༹ཾ ཧོ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ཉྙེ་སཾ བྷ་དྡ་ཀཱ་ནཾ ཡ་ཝཱ་ནཾ; ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ པ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ཉྙེ་སཾ བྷ་དྡ་ཀཱ་ནཾ ཡ་ཝཱ་ནཾ – ཡཱ་ཝ་སྶ སཱི་སཾ ན ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཡ་ཏོ ཙ ཁྭ་སྶ སཱི་སཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི – ‘ཡ་ཝ་དཱུ་སཱི་ཝཱ་ཡཾ ཡ་ཝ་པ་ལཱ་པོ ཡ་ཝ་ཀཱ་ར་ཎྜ་ཝོ’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ས་མཱུ་ལཾ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཡ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཚ་ཌྜེ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? མཱ ཨ་ཉྙེ བྷ་དྡ་ཀེ ཡ་ཝེ དཱུ་སེ་སཱི་ཏི!
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཾ ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏཾ ཝི་ལོ་ཀི་ཏཾ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ པ་སཱ་རི་ཏཾ ས་ངྒྷཱ་ཊི་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ཉྙེ་སཾ བྷ་དྡ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ – ཡཱ་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ན པ་སྶ་ནྟི. ཡ་ཏོ ཙ ཁྭ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་སྶ་ནྟི, ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི – ‘ས་མ་ཎ་དཱུ་སཱི་ཝཱ་ཡཾ ས་མ་ཎ་པ་ལཱ་པོ ས་མ་ཎ་ཀཱ་ར་ཎྜ་ཝོ’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ནཱ་སེ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? མཱ ཨ་ཉྙེ བྷ་དྡ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ དཱུ་སེ་སཱི་ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧ་ཏོ དྷ་ཉྙ་རཱ་སི་སྶ ཕུ་ཎ་མཱ་ན་སྶ [ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ན་སྶ (སཱི. པཱི.), ཕུ་ས་ཡ་མཱ་ན་སྶ (སྱཱ.), པུ་ན་མཱ་ན་སྶ (?)] ཏ་ཏྠ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི དྷ་ཉྙཱ་ནི ད་ལ༹ྷཱ་ནི སཱ་ར་ཝ་ནྟཱ་ནི ཏཱ་ནི ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ པུ་ཉྫཾ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ནི པ་ན ཏཱ་ནི དྷ་ཉྙཱ་ནི དུ་བྦ་ལཱ་ནི པ་ལཱ་པཱ་ནི ཏཱ་ནི ཝཱ་ཏོ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་པ་ཝ་ཧ་ཏི [ཨ་པ་ཀ་སྶ་ཏི (སཱི.)]. ཏ་མེ་ནཾ སཱ་མི་ཀཱ ས་མྨ་ཛྫ་ནིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་པ་ས་མྨ་ཛྫ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? མཱ ཨ་ཉྙེ བྷ་དྡ་ཀེ དྷ་ཉྙེ དཱུ་སེ་སཱི་ཏི! ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཾ ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏཾ ཝི་ལོ་ཀི་ཏཾ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ པ་སཱ་རི་ཏཾ ས་ངྒྷཱ་ཊི་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ཉྙེ་སཾ བྷ་དྡ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ – ཡཱ་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ན པ་སྶ་ནྟི. ཡ་ཏོ ཙ ཁྭ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་སྶ་ནྟི, ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི – ‘ས་མ་ཎ་དཱུ་སཱི་ཝཱ་ཡཾ ས་མ་ཎ་པ་ལཱ་པོ ས་མ་ཎ་ཀཱ་ར་ཎྜ་ཝོ’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ནཱ་སེ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? མཱ ཨ་ཉྙེ བྷ་དྡ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ དཱུ་སེ་སཱི་ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཨུ་ད་པཱ་ན་པ་ནཱ་ལི༹་ཡ་ཏྠི་ཀོ ཏི་ཎྷཾ ཀུ་ཋཱ་རིཾ [ཀུ་དྷཱ་རིཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཨཱ་དཱ་ཡ ཝ་ནཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ. སོ ཡཾ ཡ་དེ་ཝ རུ་ཀྑཾ ཀུ་ཋཱ་རི་པཱ་སེ་ན ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཡྻ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི རུ་ཀྑཱ་ནི ད་ལ༹ྷཱ་ནི སཱ་ར་ཝ་ནྟཱ་ནི ཏཱ་ནི ཀུ་ཋཱ་རི་པཱ་སེ་ན ཨཱ་ཀོ་ཊི་ཏཱ་ནི ཀ་ཀྑ་ལ༹ཾ པ་ཊི་ན་ད་ནྟི; ཡཱ་ནི པ་ན ཏཱ་ནི རུ་ཀྑཱ་ནི ཨ་ནྟོ་པཱུ་ཏཱི་ནི ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱ་ནི ཀ་ས་མྦུ་ཛཱ་ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི ཀུ་ཋཱ་རི་པཱ་སེ་ན ཨཱ་ཀོ་ཊི་ཏཱ་ནི ད་དྡ་རཾ པ་ཊི་ན་ད་ནྟི. ཏ་མེ་ནཾ མཱུ་ལེ ཚི་ནྡ་ཏི, མཱུ་ལེ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་གྒེ ཚི་ནྡ་ཏི, ཨ་གྒེ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ སུ་ཝི་སོ་དྷི་ཏཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏི, ཨ་ནྟོ སུ་ཝི་སོ་དྷི་ཏཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་པཱ་ན་པ་ནཱ་ལི༹ཾ ཡོ་ཛེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཾ ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏཾ ཝི་ལོ་ཀི་ཏཾ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ པ་སཱ་རི་ཏཾ ས་ངྒྷཱ་ཊི་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ཉྙེ་སཾ བྷ་དྡ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ – ཡཱ་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ན པ་སྶ་ནྟི. ཡ་ཏོ ཙ ཁྭ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་སྶ་ནྟི, ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི – ‘ས་མ་ཎ་དཱུ་སཱི་ཝཱ་ཡཾ ས་མ་ཎ་པ་ལཱ་པོ ས་མ་ཎ་ཀཱ་ར་ཎྜ་ཝོ’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ནཱ་སེ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? མཱ ཨ་ཉྙེ བྷ་དྡ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ དཱུ་སེ་སཱི’’ཏི.
‘‘སཾ་ཝཱ་སཱ་ཡཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཐ, པཱ་པི་ཙྪོ ཀོ་དྷ་ནོ ཨི་ཏི;
མ་ཀྑཱི ཐ་མྦྷཱི པ་ལཱ༹་སཱི ཙ, ཨི་སྶུ་ཀཱི མ་ཙྪ་རཱི ས་ཋོ.
‘‘ས་ནྟ་ཝཱ་ཙོ ཛ་ན་ཝ་ཏི, ས་མ་ཎོ ཝི་ཡ བྷཱ་ས་ཏི;
ར་ཧོ ཀ་རོ་ཏི ཀ་ར་ཎཾ, པཱ་པ་དི་ཊྛི ཨ་ནཱ་ད་རོ.
‘‘སཾ་ས་པྤཱི ཙ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི, ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཏ་ཐཾ;
ས་བྦེ ས་མ་གྒཱ ཧུ་ཏྭཱ་ན, ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཛྫ་ཡཱ་ཐ [ཨ་བྷི་ནི་བྦི་ཛྫ་ཡེ་ཐ (ཀ.)] ནཾ.
‘‘ཀཱ་ར་ཎྜ་ཝཾ [ཀ་ར་ཎྜ་ཝཾ (ཀ.) སུ. ནི. ༢༨༣ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] ནི་དྡྷ་མ་ཐ, ཀ་ས་མྦུཾ ཨ་པ་ཀ་སྶ་ཐ [ཨ་ཝ་ཀ་སྶ་ཐ (ཀ.)];
ཏ་ཏོ པ་ལཱ་པེ ཝཱ་ཧེ་ཐ, ཨ་སྶ་མ་ཎེ ས་མ་ཎ་མཱ་ནི་ནེ.
‘‘ནི་དྡྷ་མི་ཏྭཱ་ན པཱ་པི་ཙྪེ, པཱ་པ་ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་རེ;
སུ་དྡྷཱ་སུ་དྡྷེ་ཧི སཾ་ཝཱ་སཾ, ཀ་པྤ་ཡ་ཝ྄ཧོ པ་ཏི་སྶ་ཏཱ;
ཏ་ཏོ ས་མ་གྒཱ ནི་པ་ཀཱ, དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི. ད་ས་མཾ;
མེ་ཏྟཱ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.