༢. མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ

༡. ཝེ་ར་ཉྫ་སུ་ཏྟཾ

༡༡. [པཱ་རཱ. ༡ ཨཱ་ད་ཡོ] ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་ར་ཉྫཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ན་ལེ༹་རུ་པུ་ཙི་མ་ནྡ་མཱུ་ལེ. ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་ར་ཉྫོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ [སཱ་རཱ་ཎཱི་ཡཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝེ་ར་ཉྫོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ – ‘ན ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཛི་ཎྞེ ཝུ་ཌྜྷེ མ་ཧ་ལླ་ཀེ ཨ་དྡྷ་ག་ཏེ ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟེ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏི ཝཱ པ་ཙྩུ་ཊྛེ་ཏི ཝཱ ཨཱ་ས་ནེ་ན ཝཱ ནི་མ་ནྟེ་ཏཱི’ཏི. ཏ་ཡི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཏ་ཐེ་ཝ. ན ཧི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཛི་ཎྞེ ཝུ་ཌྜྷེ མ་ཧ་ལླ་ཀེ ཨ་དྡྷ་ག་ཏེ ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟེ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏི ཝཱ པ་ཙྩུ་ཊྛེ་ཏི ཝཱ ཨཱ་ས་ནེ་ན ཝཱ ནི་མ་ནྟེ་ཏི. ཏ་ཡི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ན ས་མྤ་ནྣ་མེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ནཱ་ཧཾ ཏཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་སྶཱ་མི ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཡ་མ་ཧཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཡྻཾ ཝཱ པ་ཙྩུ་ཊྛེ་ཡྻཾ ཝཱ ཨཱ་ས་ནེ་ན ཝཱ ནི་མ་ནྟེ་ཡྻཾ. ཡ་ཉྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཡྻ ཝཱ པ་ཙྩུ་ཊྛེ་ཡྻ ཝཱ ཨཱ་ས་ནེ་ན ཝཱ ནི་མ་ནྟེ་ཡྻ, མུ་དྡྷཱ་པི ཏ་སྶ ཝི་པ་ཏེ་ཡྻཱ’’ཏི.

‘‘ཨ་ར་ས་རཱུ་པོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི! ‘‘ཨ་ཏྠི ཁྭེ་ས, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ར་ས་རཱུ་པོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི. ཡེ ཏེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, རཱུ་པ་ར་སཱ ས་དྡ་ར་སཱ ག་ནྡྷ་ར་སཱ ར་ས་ར་སཱ ཕོ་ཊྛ་བྦ་ར་སཱ, ཏེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ [ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཏཱ (སཱི. པཱི.)] ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ར་ས་རཱུ་པོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི, ནོ ཙ ཁོ ཡཾ ཏྭཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་དེ་སཱི’’ཏི [ཝ་དེ་སི (སཱི. ཀ.)].

‘‘ནི་བྦྷོ་གོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི! ‘‘ཨ་ཏྠི ཁྭེ་ས, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ནི་བྦྷོ་གོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི. ཡེ ཏེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, རཱུ་པ་བྷོ་གཱ ས་དྡ་བྷོ་གཱ ག་ནྡྷ་བྷོ་གཱ ར་ས་བྷོ་གཱ ཕོ་ཊྛ་བྦ་བྷོ་གཱ, ཏེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ནི་བྦྷོ་གོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི, ནོ ཙ ཁོ ཡཾ ཏྭཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་དེ་སཱི’’ཏི.

‘‘ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི! ‘‘ཨ་ཏྠི ཁྭེ་ས, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་ཀི་རི་ཡཾ ཝ་དཱ་མི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སྶ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སྶ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སྶ; ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཀི་རི་ཡཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི, ནོ ཙ ཁོ ཡཾ ཏྭཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་དེ་སཱི’’ཏི.

‘‘ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི! ‘‘ཨ་ཏྠི ཁྭེ་ས, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨུ་ཙྪེ་དཾ ཝ་དཱ་མི རཱ་ག་སྶ དོ་ས་སྶ མོ་ཧ་སྶ; ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་ཙྪེ་དཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི, ནོ ཙ ཁོ ཡཾ ཏྭཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་དེ་སཱི’’ཏི.

‘‘ཛེ་གུ་ཙྪཱི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི! ‘‘ཨ་ཏྠི ཁྭེ་ས, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཛེ་གུ་ཙྪཱི ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཛི་གུ་ཙྪཱ་མི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན; ཛི་གུ་ཙྪཱ་མི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཛེ་གུ་ཙྪཱི ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི, ནོ ཙ ཁོ ཡཾ ཏྭཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་དེ་སཱི’’ཏི.

‘‘ཝེ་ན་ཡི་ཀོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི! ‘‘ཨ་ཏྠི ཁྭེ་ས, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཝེ་ན་ཡི་ཀོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཝི་ན་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི རཱ་ག་སྶ དོ་ས་སྶ མོ་ཧ་སྶ; ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ན་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཝེ་ན་ཡི་ཀོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི, ནོ ཙ ཁོ ཡཾ ཏྭཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་དེ་སཱི’’ཏི.

‘‘ཏ་པ་སྶཱི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི! ‘‘ཨ་ཏྠི ཁྭེ་ས, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཏ་པ་སྶཱི ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི. ཏ་པ་ནཱི་ཡཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཝ་དཱ་མི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ. ཡ་སྶ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏ་པ་ནཱི་ཡཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ, ཏ་མ་ཧཾ ‘ཏ་པ་སྶཱི’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏ་པ་ནཱི་ཡཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཏ་པ་སྶཱི ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི, ནོ ཙ ཁོ ཡཾ ཏྭཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་དེ་སཱི’’ཏི.

‘‘ཨ་པ་ག་བྦྷོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི! ‘‘ཨ་ཏྠི ཁྭེ་ས, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་པ་ག་བྦྷོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི. ཡ་སྶ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻཱ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ, ཏ་མ་ཧཾ ‘ཨ་པ་ག་བྦྷོ’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻཱ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་པ་ག་བྦྷོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི, ནོ ཙ ཁོ ཡཾ ཏྭཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་དེ་སི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཝཱ ད་ས ཝཱ དྭཱ་ད་ས ཝཱ. ཏཱ་ནཱ་སྶུ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ས་མྨཱ ཨ་དྷི་ས་ཡི་ཏཱ་ནི ས་མྨཱ པ་རི་སེ་དི་ཏཱ་ནི ས་མྨཱ པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི. ཡོ ནུ ཁོ ཏེ་སཾ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཙྪཱ་པ་ཀཱ་ནཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ པཱ་ད་ན་ཁ་སི་ཁཱ་ཡ ཝཱ མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ཎྜ་ཀོ་སཾ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦྷི་ཛྫེ་ཡྻ, ཀི་ནྟི སྭཱ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཛེ་ཊྛོ ཝཱ ཀ་ནི་ཊྛོ ཝཱ’’’ཏི? ‘‘ཛེ་ཊྛོ ཏི་སྶ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ. སོ ཧི ནེ་སཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཛེ་ཊྛོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ག་ཏཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ ཨ་ཎྜ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫ་ཎྜ་ཀོ་སཾ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ་ཝ ལོ་ཀེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཛེ་ཊྛོ སེ་ཊྛོ ལོ་ཀ་སྶ. ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཁོ པ་ན མེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, པ་སྶ་དྡྷོ ཀཱ་ཡོ ཨ་སཱ་ར་དྡྷོ, ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ.

‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི; ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི; པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་རཱ་མི ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་མི ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི; སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི.

‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་སིཾ. སོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཱ་མི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏི་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྩ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ད་ས་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཝཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏིཾ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ – ‘ཨ་མུ་ཏྲཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ. སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་ད་པཱ་དིཾ; ཏ་ཏྲཱ་པཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ. སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཱ་མི.

‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ མེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཋ་མེ ཡཱ་མེ པ་ཋ་མཱ ཝི་ཛྫཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ; ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཝི་ཧ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ; ཏ་མོ ཝི་ཧ་ཏོ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ. ཨ་ཡཾ ཁོ མེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་ཋ་མཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦྷི་དཱ ཨ་ཧོ་སི ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཙྪཱ་པ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨ་ཎྜ་ཀོ་ས་མྷཱ.

‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་སིཾ. སོ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶཱ་མི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ, སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ‘ཨི་མེ ཝ་ཏ བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ, ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ, མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ, ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ. ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ་ཏི. ཨི་མེ ཝཱ པ་ན བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ, ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ, མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ, ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ. ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ’ཏི. ཨི་ཏི དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶཱ་མི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ, སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་མི.

‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ མེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ར་ཏྟི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མེ ཡཱ་མེ དུ་ཏི་ཡཱ ཝི་ཛྫཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ; ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཝི་ཧ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ; ཏ་མོ ཝི་ཧ་ཏོ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ. ཨ་ཡཾ ཁོ མེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, དུ་ཏི་ཡཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦྷི་དཱ ཨ་ཧོ་སི ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཙྪཱ་པ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨ་ཎྜ་ཀོ་ས་མྷཱ.

‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་སིཾ. སོ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ; ‘ཨི་མེ ཨཱ་ས་ཝཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ. ཏ་སྶ མེ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏྠ, བྷ་ཝཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏྠ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏྠ. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཧོ་སི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ.

‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ མེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྪི་མེ ཡཱ་མེ ཏ་ཏི་ཡཱ ཝི་ཛྫཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ; ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཝི་ཧ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ; ཏ་མོ ཝི་ཧ་ཏོ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ. ཨ་ཡཾ ཁོ མེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏ་ཏི་ཡཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦྷི་དཱ ཨ་ཧོ་སི ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཙྪཱ་པ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨ་ཎྜ་ཀོ་ས་མྷཱ’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཝེ་ར་ཉྫོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཛེ་ཊྛོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ, སེ་ཊྛོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ. ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ! སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ [ནི་ཀུ་ཛྫི་ཏཾ (ཀ.)] ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ – ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་སཱ་ཧཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི. པ་ཋ་མཾ.

༢. སཱི་ཧ་སུ་ཏྟཾ

༡༢. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ལི་ཙྪ་ཝཱི ས་ནྠཱ་གཱ་རེ [ས་ནྡྷཱ་གཱ་རེ (ཀ.)] ས་ནྣི་སི་ནྣཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བུ་དྡྷ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི, དྷ་མྨ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི, ས་ངྒྷ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི ནི་ག་ཎྛ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་སྶཾ པ་རི་སཱ་ཡཾ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱི་ཧ་སྶ སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ ཁོ སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཧི་མེ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ལི་ཙྪ་ཝཱི ས་ནྠཱ་གཱ་རེ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བུ་དྡྷ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི, དྷ་མྨ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི, ས་ངྒྷ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི ཡེ་ན ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ [ནཱ་ཐ་པུ་ཏྟོ (ཀ. སཱི.), ནཱ་ཏ་པུ་ཏྟོ (ཀ. སཱི.)] ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ’’ནྟི.

‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ, སཱི་ཧ, ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ས་མཱ་ནོ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དཾ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶ་སི? ས་མ་ཎོ ཧི, སཱི་ཧ, གོ་ཏ་མོ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དོ, ཨ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱི་ཧ་སྶ སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ཡོ ཨ་ཧོ་སི ག་མི་ཡཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ [ག་མི་ཀཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ (ཀ. སཱི.) མ་ཧཱ་ཝ. ༢༩༠] བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ, སོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷི.

དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ལི་ཙྪ་ཝཱི ས་ནྠཱ་གཱ་རེ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བུ་དྡྷ་སྶ…པེ… དྷ་མྨ་སྶ…པེ… ས་ངྒྷ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སཱི་ཧ་སྶ སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ ཁོ སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཧི་མེ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ལི་ཙྪ་ཝཱི ས་ནྠཱ་གཱ་རེ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བུ་དྡྷ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི, དྷ་མྨ་སྶ…པེ… ས་ངྒྷ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི ཡེ་ན ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ’’ནྟི.

‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ, སཱི་ཧ, ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ས་མཱ་ནོ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དཾ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶ་སི? ས་མ་ཎོ ཧི, སཱི་ཧ, གོ་ཏ་མོ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ཨ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སཱི་ཧ་སྶ སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ཡོ ཨ་ཧོ་སི ག་མི་ཡཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ, སོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷི.

ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ལི་ཙྪ་ཝཱི ས་ནྠཱ་གཱ་རེ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བུ་དྡྷ་སྶ…པེ… དྷ་མྨ་སྶ…པེ… ས་ངྒྷ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སཱི་ཧ་སྶ སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ ཁོ སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཧི་མེ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ལི་ཙྪ་ཝཱི ས་ནྠཱ་གཱ་རེ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བུ་དྡྷ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི, དྷ་མྨ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི, ས་ངྒྷ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི. ཀིཾ ཧི་མེ ཀ་རི་སྶ་ནྟི ནི་ག་ཎྛཱ ཨ་པ་ལོ་ཀི་ཏཱ ཝཱ ཨ་ན་པ་ལོ་ཀི་ཏཱ ཝཱ? ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་ན་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་ཝ ནི་ག་ཎྛེ [ནི་ག་ཎྛཾ (སྱཱ. ཀ.) མ་ཧཱ་ཝ. ༢༩༠ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ’’ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི ར་ཐ་ས་ཏེ་ཧི དི་ཝཱ་དི་ཝ་སྶ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་སི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ. ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཡཱ་ན་སྶ བྷཱུ་མི, ཡཱ་ནེ་ན ག་ནྟྭཱ ཡཱ་ནཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཏྟི་ཀོ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ – ‘ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཨ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’ཏི. ཡེ ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཨ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’ཏི, ཀ་ཙྩི ཏེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དི་ནོ ན ཙ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟི ན ཙ ཀོ་ཙི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོ [ཝཱ་དཱ་ནུ་པཱ་ཏོ (ཀ. སཱི. སྱཱ.) ཨ. ནི. ༣.༥༨; ༥.༥] གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི? ཨ་ན་བྦྷ་ཀྑཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧི མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟ’’ནྟི.

‘‘ཨ་ཏྠི, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཨ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ཨ་ཏྠི, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཀི་རི་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ཨ་ཏྠི, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཨུ་ཙྪེ་དཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ཨ་ཏྠི, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཛེ་གུ་ཙྪཱི ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཛེ་གུ་ཙྪི་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ཨ་ཏྠི, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཝེ་ན་ཡི་ཀོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཝི་ན་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ཨ་ཏྠི, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཏ་པ་སྶཱི ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཏ་པ་སྶི་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ཨ་ཏྠི, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་པ་ག་བྦྷོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཨ་པ་ག་བྦྷ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ཨ་ཏྠི, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་སྶཱ་ས་ཀོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཨ་སྶཱ་སཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཨ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’ཏི? ཨ་ཧ་ཉྷི, སཱི་ཧ, ཨ་ཀི་རི་ཡཾ ཝ་དཱ་མི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སྶ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སྶ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སྶ; ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཀི་རི་ཡཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་ཡཾ ཁོ, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཨ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཀི་རི་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’ཏི? ཨ་ཧ་ཉྷི, སཱི་ཧ, ཀི་རི་ཡཾ ཝ་དཱ་མི ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏ་སྶ མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏ་སྶ; ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཀི་རི་ཡཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་ཡཾ ཁོ, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཀི་རི་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཨུ་ཙྪེ་དཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’ཏི? ཨ་ཧ་ཉྷི, སཱི་ཧ, ཨུ་ཙྪེ་དཾ ཝ་དཱ་མི རཱ་ག་སྶ དོ་ས་སྶ མོ་ཧ་སྶ; ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་ཙྪེ་དཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་ཡཾ ཁོ, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཨུ་ཙྪེ་དཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཛེ་གུ་ཙྪཱི ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཛེ་གུ་ཙྪི་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’ཏི? ཨ་ཧ་ཉྷི, སཱི་ཧ, ཛི་གུ་ཙྪཱ་མི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན; ཛི་གུ་ཙྪཱ་མི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ. ཨ་ཡཾ ཁོ, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཛེ་གུ་ཙྪཱི ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཛེ་གུ་ཙྪི་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཝེ་ན་ཡི་ཀོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཝི་ན་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’ཏི? ཨ་ཧ་ཉྷི, སཱི་ཧ, ཝི་ན་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི རཱ་ག་སྶ དོ་ས་སྶ མོ་ཧ་སྶ; ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ན་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི. ཨ་ཡཾ ཁོ, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཝེ་ན་ཡི་ཀོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཝི་ན་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཏ་པ་སྶཱི ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཏ་པ་སྶི་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’ཏི? ཏ་པ་ནཱི་ཡཱ་ཧཾ, སཱི་ཧ, པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཝ་དཱ་མི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ. ཡ་སྶ ཁོ, སཱི་ཧ, ཏ་པ་ནཱི་ཡཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ, ཏ་མ་ཧཾ ‘ཏ་པ་སྶཱི’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཁོ, སཱི་ཧ, ཏ་པ་ནཱི་ཡཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཨ་ཡཾ ཁོ, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཏ་པ་སྶཱི ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཏ་པ་སྶི་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་པ་ག་བྦྷོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཨ་པ་ག་བྦྷ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’ཏི? ཡ་སྶ ཁོ, སཱི་ཧ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻཱ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ, ཏ་མ་ཧཾ ‘ཨ་པ་ག་བྦྷོ’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཁོ, སཱི་ཧ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻཱ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཨ་ཡཾ ཁོ, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་པ་ག་བྦྷོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཨ་པ་ག་བྦྷ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་སྶཱ་ས་ཀོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཨ་སྶཱ་སཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’ཏི? ཨ་ཧ་ཉྷི, སཱི་ཧ, ཨ་སྶཱ་ས་ཀོ པ་ར་མེ་ན ཨ་སྶཱ་སེ་ན, ཨ་སྶཱ་སཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་མི. ཨ་ཡཾ ཁོ, སཱི་ཧ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ན མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་སྶཱ་ས་ཀོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཨ་སྶཱ་སཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏཱི’’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི.

‘‘ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཁོ, སཱི་ཧ, ཀ་རོ་ཧི. ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ་ཀཱ་རོ ཏུ་མྷཱ་དི་སཱ་ནཾ ཉཱ་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ སཱ་དྷུ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་བྷི་ར་དྡྷོ, ཡཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཁོ, སཱི་ཧ, ཀ་རོ་ཧི. ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ་ཀཱ་རོ ཏུ་མྷཱ་དི་སཱ་ནཾ ཉཱ་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ སཱ་དྷུ ཧོ་ཏཱི’ཏི. མ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ སཱ་ཝ་ཀཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཝེ་སཱ་ལིཾ པ་ཊཱ་ཀཾ པ་རི་ཧ་རེ་ཡྻུཾ – ‘སཱི་ཧོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ སེ་ནཱ་པ་ཏི སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ’ཏི. ཨ་ཐ ཙ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ་ཀཱ་རཾ, སཱི་ཧ, ཀ་རོ་ཧི. ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ་ཀཱ་རོ ཏུ་མྷཱ་དི་སཱ་ནཾ ཉཱ་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ སཱ་དྷུ ཧོ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་སཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དུ་ཏི་ཡ་མྤི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི.

‘‘དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཁོ ཏེ, སཱི་ཧ, ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ཨོ་པཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཀུ་ལཾ, ཡེ་ན ནེ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ པི་ཎྜ་ཀཾ དཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་བྷི་ར་དྡྷོ, ཡཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཁོ ཏེ, སཱི་ཧ, ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ཨོ་པཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཀུ་ལཾ, ཡེ་ན ནེ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ པི་ཎྜ་ཀཾ དཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་སཱི’ཏི. སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ – ‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ དཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ; མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ, ན ཨ་ཉྙེ་སཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ; མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ, ན ཨ་ཉྙེ་སཾ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལ’ནྟི, ཨ་ཐ ཙ པ་ན མཾ བྷ་ག་ཝཱ ནི་ག་ཎྛེ་སུ་པི དཱ་ནེ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི [ས་མཱ་དཱ་པེ་ཏི (?)]. ཨ་པི ཙ, བྷ་ནྟེ, མ་ཡ་མེ་ཏྠ ཀཱ་ལཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ. ཨེ་སཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏ་ཏི་ཡ་མྤི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱི་ཧ་སྶ སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐཾ [ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཾ (ས་བྦ་ཏྠ)] ཀ་ཐེ་སི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – དཱ་ན་ཀ་ཐཾ སཱི་ལ་ཀ་ཐཾ ས་གྒ་ཀ་ཐཾ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨོ་ཀཱ་རཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཾ ནེ་ཀྑ་མྨེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ པ་ཀཱ་སེ་སི. ཡ་དཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙཱ་སི སཱི་ཧཾ སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ ཀ་ལླ་ཙི་ཏྟཾ མུ་དུ་ཙི་ཏྟཾ ཝི་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་ད་གྒ་ཙི་ཏྟཾ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཾ, ཨ་ཐ ཡཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་མུ་ཀྐཾ་སི་ཀཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཏཾ པ་ཀཱ་སེ་སི – དུ་ཀྑཾ ས་མུ་ད་ཡཾ ནི་རོ་དྷཾ མ་གྒཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ སུ་དྡྷཾ ཝ་ཏྠཾ ཨ་པ་ག་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཀཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ར་ཛ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ སཱི་ཧ་སྶ སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ནེ ཝི་ར་ཛཾ ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ’’ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི དི་ཊྛ་དྷ་མྨོ པ་ཏྟ་དྷ་མྨོ ཝི་དི་ཏ་དྷ་མྨོ པ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷ་དྷ་མྨོ ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ཝི་ག་ཏ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན.

ཨ་ཐ ཁོ སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པུ་རི་སཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ ཏྭཾ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, པ་ཝ་ཏྟ་མཾ་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ཀེ ནི་ཝེ་ས་ནེ པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི – ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ! ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན སཱི་ཧ་སྶ སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ནི་ག་ཎྛཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ར་ཐི་ཀཾ [ར་ཐི་ཡཱ་ཡ ར་ཐི་ཡཾ (བ་ཧཱུ་སུ)] སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་ན སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ བཱ་ཧཱ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཀ་ནྡ་ནྟི – ‘‘ཨ་ཛྫ སཱི་ཧེ་ན སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ཐཱུ་ལཾ པ་སུཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ བྷ་ཏྟཾ ཀ་ཏཾ. ཏཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཛཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སྶ་ཀ་ཏཾ མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི པ་ཊི་ཙྩ་ཀ་མྨ’’ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ པུ་རི་སོ ཡེ་ན སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ སཱི་ཧ་སྶ སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ཨུ་པ་ཀ་ཎྞ་ཀེ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘‘ཡ་གྒྷེ, བྷ་ནྟེ, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི! ཨེ་ཏེ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ནི་ག་ཎྛཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ར་ཐི་ཀཾ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་ན སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ བཱ་ཧཱ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཀ་ནྡ་ནྟི – ‘ཨ་ཛྫ སཱི་ཧེ་ན སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ཐཱུ་ལཾ པ་སུཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ བྷ་ཏྟཾ ཀ་ཏཾ. ཏཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཛཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སྶ་ཀ་ཏཾ མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི པ་ཊི་ཙྩ་ཀ་མྨ’ནྟི. ཨ་ལཾ ཨ་ཡྻོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟ་ཉྷི ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་མཱ བུ་དྡྷ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་མཱ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་མཱ ས་ངྒྷ་སྶ. ན ཙ པ་ནེ་ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཛི་རི་ད་ནྟི ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ས་ཏཱ ཏུ་ཙྪཱ མུ་སཱ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑི་ཏུཾ; ན ཙ མ་ཡཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ་པི ས་ཉྩི་ཙྩ པཱ་ཎཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་སི ས་མྤ་ཝཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ སཱི་ཧཾ སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མཱི་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༡༣. ‘‘ཨ་ཊྛ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ར་ཉྙོ བྷ་དྡོ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ རཱ་ཛཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི རཱ་ཛ་བྷོ་གྒོ, ར་ཉྙོ ཨ་ངྒ་ནྟེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ བྷ་དྡོ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ ཨུ་བྷ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི – མཱ་ཏི་ཏོ ཙ པི་ཏི་ཏོ ཙ. ཡ་སྶཾ དི་སཱ་ཡཾ ཨ་ཉྙེ་པི བྷ་དྡཱ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཱ ཛཱ་ཡ་ནྟི, ཏ་སྶཾ དི་སཱ་ཡཾ ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཁོ པ་ན་སྶ བྷོ་ཛ་ནཾ དེ་ནྟི – ཨ་ལླཾ ཝཱ སུ་ཀྑཾ ཝཱ – ཏཾ ས་ཀྐ་ཙྩཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི ཨ་ཝི་ཀི་ར་ནྟོ. ཛེ་གུ་ཙྪཱི ཧོ་ཏི ཨུ་ཙྩཱ་རཾ ཝཱ པ་སྶཱ་ཝཾ ཝཱ ཨ་བྷི་ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཝཱ ཨ་བྷི་ནི་པ་ཛྫི་ཏུཾ ཝཱ. སོ་ར་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཁ་སཾ་ཝཱ་སོ, ན ཙ ཨ་ཉྙེ ཨ་སྶེ ཨུ་བྦེ་ཛེ་ཏཱ. ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན་སྶ ཧོ་ནྟི [ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན་སྶ ཏཱ་ནི (སྱཱ.)] སཱ་ཋེ་ཡྻཱ་ནི ཀཱུ་ཊེ་ཡྻཱ་ནི ཛི་མྷེ་ཡྻཱ་ནི ཝ་ངྐེ་ཡྻཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ སཱ་ར་ཐི་སྶ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཏེ་ས་མ་སྶ སཱ་ར་ཐི ཨ་བྷི་ནི་མྨ་ད་ནཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མ་ཏི. ཝཱ་ཧཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི. ‘ཀཱ་མ་ཉྙེ ཨ་སྶཱ ཝ་ཧ་ནྟུ ཝཱ མཱ ཝཱ, ཨ་ཧ་མེ་ཏྠ ཝ་ཧི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. ག་ཙྪ་ནྟོ ཁོ པ་ན ཨུ་ཛུ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ཐཱ་མ་ཝཱ ཧོ་ཏི ཡཱ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏ་མ་ར་ཎ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཐཱ་མཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་ཏཱ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ར་ཉྙོ བྷ་དྡོ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ རཱ་ཛཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི རཱ་ཛ་བྷོ་གྒོ, ར་ཉྙོ ཨ་ངྒ་ནྟེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ. ཡཾ ཁོ པ་ན་སྶ བྷོ་ཛ་ནཾ དེ་ནྟི – ལཱུ་ཁཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ – ཏཾ ས་ཀྐ་ཙྩཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི ཨ་ཝི་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནོ. ཛེ་གུ་ཙྪཱི ཧོ་ཏི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན; ཛེ་གུ་ཙྪཱི ཧོ་ཏི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ. སོ་ར་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཁ་སཾ་ཝཱ་སོ, ན ཨ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་བྦེ་ཛེ་ཏཱ. ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན་སྶ ཧོ་ནྟི སཱ་ཋེ་ཡྻཱ་ནི ཀཱུ་ཊེ་ཡྻཱ་ནི ཛི་མྷེ་ཡྻཱ་ནི ཝ་ངྐེ་ཡྻཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ས་ཏྠ་རི ཝཱ ཝི་ཉྙཱུ་སུ ཝཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ. ཏེ་ས་མ་སྶ ས་ཏྠཱ ཝཱ ཝི་ཉྙཱུ ཝཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨ་བྷི་ནི་མྨ་ད་ནཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མ་ཏི. སི་ཀྑི་ཏཱ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི. ‘ཀཱ་མ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ སི་ཀྑ་ནྟུ ཝཱ མཱ ཝཱ, ཨ་ཧ་མེ་ཏྠ སི་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. ག་ཙྪ་ནྟོ ཁོ པ་ན ཨུ་ཛུ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི; ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨུ་ཛུ་མ་གྒོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ‘ཀཱ་མཾ ཏ་ཙོ ཙ ནྷཱ་རུ [ན་ཧཱ་རུ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཙ ཨ་ཊྛི ཙ ཨ་ཝ་སི་སྶ་ཏུ, ས་རཱི་རེ ཨུ་པ་སུ་སྶ་ཏུ མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཾ; ཡཾ ཏཾ པུ་རི་ས་ཐཱ་མེ་ན པུ་རི་ས་ཝཱི་རི་ཡེ་ན པུ་རི་ས་པ་ར་ཀྐ་མེ་ན པ་ཏྟ་བྦཾ, ན ཏཾ ཨ་པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ས་ཎྛཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐ་སུ་ཏྟཾ

༡༤. ‘‘ཨ་ཊྛ ཙ [ཨ་ཊྛ (སྱཱ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐེ [ཨ་སྶ་ཁ་ལུ་ངྐེ (སཱི.)] དེ་སེ་སྶཱ་མི ཨ་ཊྛ ཙ ཨ་སྶ་དོ་སེ, ཨ་ཊྛ ཙ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐེ ཨ་ཊྛ ཙ པུ་རི་ས་དོ་སེ. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐཱ ཨ་ཊྛ ཙ ཨ་སྶ་དོ་སཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ‘པེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཝི་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ཙོ་དི་ཏོ སཱ་ར་ཐི་ནཱ པ་ཙྪ་ཏོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི, པི་ཊྛི་ཏོ ར་ཐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ ཨ་སྶ་དོ་སོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ‘པེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཝི་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ཙོ་དི་ཏོ སཱ་ར་ཐི་ནཱ པ་ཙྪཱ ལ་ངྒྷ་ཏི, ཀུ་བྦ་རཾ ཧ་ན་ཏི, ཏི་ད་ཎྜཾ བྷ་ཉྫ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ ཨ་སྶ་དོ་སོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ‘པེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཝི་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ཙོ་དི་ཏོ སཱ་ར་ཐི་ནཱ ར་ཐཱི་སཱ་ཡ ས་ཏྠིཾ ཨུ་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ར་ཐཱི་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་མ་དྡ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་སྶ་དོ་སོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ‘པེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཝི་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ཙོ་དི་ཏོ སཱ་ར་ཐི་ནཱ ཨུ་མྨ་གྒཾ ག་ཎྷ་ཏི, ཨུ་བྦ་ཊུ་མཾ ར་ཐཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨ་སྶ་དོ་སོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ‘པེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཝི་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ཙོ་དི་ཏོ སཱ་ར་ཐི་ནཱ ལ་ངྒྷ་ཏི པུ་རི་མ་ཀཱ་ཡཾ པ་གྒ་ཎྷ་ཏི པུ་རི་མེ པཱ་དེ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་མོ ཨ་སྶ་དོ་སོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ‘པེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཝི་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ཙོ་དི་ཏོ སཱ་ར་ཐི་ནཱ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ སཱ་ར་ཐིཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པ་ཏོ་ད་ལ་ཊྛིཾ [པ་ཏོ་དཾ (སཱི. པཱི.), པ་ཏོ་ད་ཡ་ཊྛིཾ (སྱཱ. ཀཾ.)] ད་ནྟེ་ཧི མུ་ཁཱ་དྷཱ་ནཾ [མུ་ཁཱ་ཋཱ་ནཾ (ཀ.)] ཝི་དྷཾ་སི་ཏྭཱ ཡེ་ན ཀཱ་མཾ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཊྛོ ཨ་སྶ་དོ་སོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ‘པེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཝི་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ཙོ་དི་ཏོ སཱ་ར་ཐི་ནཱ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཏི ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཁཱི་ལ་ཊྛཱ་ཡཱི ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ་མོ ཨ་སྶ་དོ་སོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ‘པེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཝི་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ཙོ་དི་ཏོ སཱ་ར་ཐི་ནཱ པུ་རི་མེ ཙ པཱ་དེ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མེ ཙ པཱ་དེ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ [ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ (ཀ.)] ཏ་ཏྠེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་དེ ཨ་བྷི་ནི་སཱི་ད་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་མོ ཨ་སྶ་དོ་སོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐཱ ཨ་ཊྛ ཙ ཨ་སྶ་དོ་སཱ.

[ཝི་བྷ. ༩༥༦] ‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐཱ ཨ་ཊྛ ཙ པུ་རི་ས་དོ་སཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི. སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ‘ན ས་རཱ་མཱི’ཏི ཨ་ས་ཏི་ཡཱ ནི་བྦེ་ཋེ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ‘པེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཝི་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ཙོ་དི་ཏོ སཱ་ར་ཐི་ནཱ པ་ཙྪ་ཏོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི, པི་ཊྛི་ཏོ ར་ཐཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི; ཏ་ཐཱུ་པ་མཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ པུ་རི་ས་དོ་སོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི. སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཙོ་ད་ཀཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་པྥ་ར་ཏི – ‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཏུ་ཡ྄ཧཾ བཱ་ལ་སྶ ཨ་བྱ་ཏྟ་སྶ བྷ་ཎི་ཏེ་ན! ཏྭ་མྤི ནཱ་མ བྷ་ཎི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་སཱི’ཏི! སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ‘པེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཝི་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ཙོ་དི་ཏོ སཱ་ར་ཐི་ནཱ པ་ཙྪཱ ལ་ངྒྷ་ཏི, ཀུ་བྦ་རཾ ཧ་ན་ཏི, ཏི་ད་ཎྜཾ བྷ་ཉྫ་ཏི; ཏ་ཐཱུ་པ་མཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ པུ་རི་ས་དོ་སོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི. སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཙོ་ད་ཀ་སྶེ་ཝ པ་ཙྩཱ་རོ་པེ་ཏི – ‘ཏྭཾ ཁོ་སི ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཏྭཾ ཏཱ་ཝ པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་ཀ་རོ་ཧཱི’ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ‘པེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཝི་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ཙོ་དི་ཏོ སཱ་ར་ཐི་ནཱ ར་ཐཱི་སཱ་ཡ ས་ཏྠིཾ ཨུ་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ར་ཐཱི་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་མ་དྡ་ཏི; ཏ་ཐཱུ་པ་མཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ པུ་རི་ས་དོ་སོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི. སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙེ་ནཱ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་ར་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཀ་ཐཾ ཨ་པ་ནཱ་མེ་ཏི, ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ‘པེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཝི་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ཙོ་དི་ཏོ སཱ་ར་ཐི་ནཱ ཨུ་མྨ་གྒཾ ག་ཎྷ་ཏི, ཨུ་བྦ་ཊུ་མཾ ར་ཐཾ ཀ་རོ་ཏི; ཏ་ཐཱུ་པ་མཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ པུ་རི་ས་དོ་སོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི. སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ བཱ་ཧུ་ཝི་ཀྑེ་པཾ ཀ་རོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ‘པེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཝི་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ཙོ་དི་ཏོ སཱ་ར་ཐི་ནཱ ལ་ངྒྷ་ཏི, པུ་རི་མ་ཀཱ་ཡཾ པ་གྒ་ཎྷ་ཏི པུ་རི་མེ པཱ་དེ; ཏ་ཐཱུ་པ་མཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་མོ པུ་རི་ས་དོ་སོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི. སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ས་ངྒྷཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཙོ་ད་ཀཾ སཱ་པ་ཏྟི་ཀོ་ཝ ཡེ་ན ཀཱ་མཾ པ་ཀྐ་མ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ‘པེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཝི་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ཙོ་དི་ཏོ སཱ་ར་ཐི་ནཱ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ སཱ་ར་ཐིཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པ་ཏོ་ད་ལ་ཊྛིཾ ད་ནྟེ་ཧི མུ་ཁཱ་དྷཱ་ནཾ ཝི་དྷཾ་སི་ཏྭཱ ཡེ་ན ཀཱ་མཾ པ་ཀྐ་མ་ཏི; ཏ་ཐཱུ་པ་མཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཊྛོ པུ་རི་ས་དོ་སོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི. སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ‘ནེ་ཝཱ་ཧཾ ཨཱ་པ་ནྣོ་མྷི, ན པ་ནཱ་ཧཾ ཨཱ་པ་ནྣོ་མྷཱི’ཏི སོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ངྒྷཾ ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏི [ཝི་ཧེ་སེ་ཏི (པཱི. ཀ.)]. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ‘པེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཝི་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ཙོ་དི་ཏོ སཱ་ར་ཐི་ནཱ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཏི ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཁཱི་ལ་ཊྛཱ་ཡཱི ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི; ཏ་ཐཱུ་པ་མཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ་མོ པུ་རི་ས་དོ་སོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི. སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ཏི་བཱ་ལ༹ྷཾ མ་ཡི བྱཱ་ཝ་ཊཱ ཡཱ་ཝ [ཨི་དཾ པ་དཾ སཱི་ཧ་ལ༹་པོ་ཏྠ་ཀེ ན་ཏྠི] ཨི་དཱ་ནཱ་ཧཾ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་སྶཱ་མཱི’ཏི. སོ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨི་དཱ་ནི ཁོ ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ཐཱ’ཏི? སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ‘པེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཝི་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ཙོ་དི་ཏོ སཱ་ར་ཐི་ནཱ པུ་རི་མེ ཙ པཱ་དེ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མེ ཙ པཱ་དེ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་དེ ཨ་བྷི་ནི་སཱི་ད་ཏི; ཏ་ཐཱུ་པ་མཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་མོ པུ་རི་ས་དོ་སོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐཱ ཨ་ཊྛ ཙ པུ་རི་ས་དོ་སཱ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. མ་ལ་སུ་ཏྟཾ

༡༥. ‘‘ཨ་ཊྛི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ལཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ? ཨ་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མ་ལཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནྟཱ; ཨ་ནུ་ཊྛཱ་ན་མ་ལཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གྷ་རཱ; མ་ལཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཎྞ་སྶ ཀོ་ས་ཛྫཾ; པ་མཱ་དོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཀྑ་ཏོ མ་ལཾ; མ་ལཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཏྠི་ཡཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ; མ་ཙྪེ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ད་ཏོ མ་ལཾ; མ་ལཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་སྨིཾ ལོ་ཀེ པ་ར་མྷི ཙ; ཏ་ཏོ [ཏ་ཏོ ཙ (སྱཱ. པཱི.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ལཱ མ་ལ་ཏ་རཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ར་མཾ མ་ལཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ མ་ལཱ་ནཱི’’ཏི.

‘‘ཨ་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མ་ལཱ མ་ནྟཱ, ཨ་ནུ་ཊྛཱ་ན་མ་ལཱ གྷ་རཱ;

མ་ལཾ ཝ་ཎྞ་སྶ ཀོ་ས་ཛྫཾ, པ་མཱ་དོ ར་ཀྑ་ཏོ མ་ལཾ.

‘‘མ་ལི་ཏྠི་ཡཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ, མ་ཙྪེ་རཾ ད་ད་ཏོ མ་ལཾ;

མ་ལཱ ཝེ པཱ་པ་ཀཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་སྨིཾ ལོ་ཀེ པ་ར་མྷི ཙ;

ཏ་ཏོ མ་ལཱ མ་ལ་ཏ་རཾ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ར་མཾ མ་ལ’’ནྟི. པ་ཉྩ་མཾ;

༦. དཱུ་ཏེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཾ

༡༦. [ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༤༧] ‘‘ཨ་ཊྛ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ དཱུ་ཏེ་ཡྻཾ ག་ནྟུ་མ་ར་ཧ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སོ་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི, སཱ་ཝེ་ཏཱ ཙ, ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏཱ ཙ, དྷཱ་རེ་ཏཱ ཙ, ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ ཙ, ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱ ཙ, ཀུ་ས་ལོ ཙ ས་ཧི་ཏཱ་ས་ཧི་ཏ་སྶ, ནོ ཙ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀོ – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ དཱུ་ཏེ་ཡྻཾ ག་ནྟུ་མ་ར་ཧ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ དཱུ་ཏེ་ཡྻཾ ག་ནྟུ་མ་ར་ཧ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟོ སོ་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི, སཱ་ཝེ་ཏཱ ཙ, ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏཱ ཙ, དྷཱ་རེ་ཏཱ ཙ, ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ ཙ, ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱ ཙ, ཀུ་ས་ལོ ཙ ས་ཧི་ཏཱ་ས་ཧི་ཏ་སྶ, ནོ ཙ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀོ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ དཱུ་ཏེ་ཡྻཾ ག་ནྟུ་མ་ར་ཧ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ཡོ ཝེ ན བྱ་ཐ་ཏི [ན ཝེ་དྷ་ཏི (སཱི.), ན བྱཱ་དྷ་ཏི (སྱཱ. པཱི.)] པ་ཏྭཱ, པ་རི་སཾ ཨུ་གྒ་ཝཱ་དི་ནིཾ [ཨུ་གྒ་ཝཱ་དི་ནཾ (སཱི.), ཨུ་གྒ་ཧ་ཝཱ་དི་ནཾ (སྱཱ. པཱི.), ཨུ་གྒ་ཏ་ཝཱ་དི་ནིཾ (ཀ.)];

ན ཙ ཧཱ་པེ་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ, ན ཙ ཚཱ་དེ་ཏི སཱ་ས་ནཾ.

‘‘ཨ་ས་ནྡི་དྡྷ་ཉྩ བྷ་ཎ་ཏི [ཨ་ས་ནྡི་དྡྷོ ཙ ཨ་ཀྑཱ་ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༤༧)], པུ་ཙྪི་ཏོ ན ཙ ཀུ་པྤ་ཏི;

ས ཝེ ཏཱ་དི་ས་ཀོ བྷི་ཀྑུ, དཱུ་ཏེ་ཡྻཾ ག་ནྟུ་མ་ར་ཧ་ཏཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ;

༧. པ་ཋ་མ་བ་ནྡྷ་ན་སུ་ཏྟཾ

༡༧. ‘‘ཨ་ཊྛ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨི་ཏྠཱི པུ་རི་སཾ བ་ནྡྷ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི? རུ་ཎྞེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཏྠཱི པུ་རི་སཾ བ་ནྡྷ་ཏི; ཧ་སི་ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཏྠཱི པུ་རི་སཾ བ་ནྡྷ་ཏི; བྷ་ཎི་ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཏྠཱི པུ་རི་སཾ བ་ནྡྷ་ཏི; ཨཱ་ཀ་པྤེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཏྠཱི པུ་རི་སཾ བ་ནྡྷ་ཏི; ཝ་ན་བྷ་ངྒེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཏྠཱི པུ་རི་སཾ བ་ནྡྷ་ཏི; ག་ནྡྷེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཏྠཱི པུ་རི་སཾ བ་ནྡྷ་ཏི; ར་སེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཏྠཱི པུ་རི་སཾ བ་ནྡྷ་ཏི; ཕ་སྶེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཏྠཱི པུ་རི་སཾ བ་ནྡྷ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨི་ཏྠཱི པུ་རི་སཾ བ་ནྡྷ་ཏི. ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ སུ་བ་དྡྷཱ [སུ་བ་ནྡྷཱ (སཱི. སྱཱ. ཀ.)], ཡེ [ཡེ་ཝ (སྱཱ. པཱི. ཀ.)] ཕ་སྶེ་ན བ་དྡྷཱ’’ཏི [བ་ནྡྷཱ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀ.)]. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. དུ་ཏི་ཡ་བ་ནྡྷ་ན་སུ་ཏྟཾ

༡༨. ‘‘ཨ་ཊྛ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པུ་རི་སོ ཨི་ཏྠིཾ བ་ནྡྷ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི? རུ་ཎྞེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཨི་ཏྠིཾ བ་ནྡྷ་ཏི; ཧ་སི་ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཨི་ཏྠིཾ བ་ནྡྷ་ཏི; བྷ་ཎི་ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཨི་ཏྠིཾ བ་ནྡྷ་ཏི; ཨཱ་ཀ་པྤེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཨི་ཏྠིཾ བ་ནྡྷ་ཏི; ཝ་ན་བྷ་ངྒེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཨི་ཏྠིཾ བ་ནྡྷ་ཏི; ག་ནྡྷེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཨི་ཏྠིཾ བ་ནྡྷ་ཏི; ར་སེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཨི་ཏྠིཾ བ་ནྡྷ་ཏི; ཕ་སྶེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཨི་ཏྠིཾ བ་ནྡྷ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པུ་རི་སོ ཨི་ཏྠིཾ བ་ནྡྷ་ཏི. ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ སུ་བ་དྡྷཱ, ཡེ ཕ་སྶེ་ན བ་དྡྷཱ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. པ་ཧཱ་རཱ་ད་སུ་ཏྟཾ

༡༩. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་ར་ཉྫཱ་ཡཾ ཝི ཧ་ར་ཏི ན་ལེ༹་རུ་པུ་ཙི་མ་ནྡ་མཱུ་ལེ. ཨ་ཐ ཁོ པ་ཧཱ་རཱ་དོ ཨ་སུ་རི་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཾ ཁོ པ་ཧཱ་རཱ་དཾ ཨ་སུ་རི་ནྡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཨ་པི [ཀིཾ (ཀ.)] པ་ན, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཨ་སུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི, བྷ་ནྟེ, ཨ་སུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཏི པ་ན, པ་ཧཱ་རཱ་ད, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་བྦྷུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ [ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཱ (སྱཱ. ཀ.) ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༨༤ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ], ཡེ དི་སྭཱ དི་སྭཱ ཨ་སུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཊྛ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་བྦྷུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ, ཡེ དི་སྭཱ དི་སྭཱ ཨ་སུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ཨ་ཊྛ? མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ནི་ནྣོ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པོ་ཎོ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་བྦྷཱ་རོ, ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ པ་པཱ་ཏོ. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ནི་ནྣོ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པོ་ཎོ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་བྦྷཱ་རོ, ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ པ་པཱ་ཏོ. ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ པ་ཋ་མོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ ཨ་སུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཋི་ཏ་དྷ་མྨོ ཝེ་ལཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཋི་ཏ་དྷ་མྨོ ཝེ་ལཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི; ཨ་ཡཾ [ཨ་ཡ་མྤི (ཀ.)], བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ དུ་ཏི་ཡོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ ཨ་སུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ན མ་ཏེ་ན ཀུ་ཎ་པེ་ན སཾ་ཝ་ས་ཏི [སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི (སྱཱ.)]. ཡཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ མ་ཏཾ ཀུ་ཎ་པཾ, ཏཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ [ཁི་པྤཾ་ཡེ་ཝ (སཱི.), ཁི་པྤཾ་ཨེ་ཝ (པཱི.), ཁི་པྤ་ཉྙེ་ཝ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༨༤)] ཏཱི་རཾ ཝཱ་ཧེ་ཏི, ཐ་ལཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏི. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ན མ་ཏེ་ན ཀུ་ཎ་པེ་ན སཾ་ཝ་ས་ཏི, ཡཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ མ་ཏཾ ཀུ་ཎ་པཾ, ཏཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཏཱི་རཾ ཝཱ་ཧེ་ཏི, ཐ་ལཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏི; ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ ཨ་སུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ ཀཱ་ཙི མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ག་ངྒཱ ཡ་མུ་ནཱ ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏཱི ས་ར་བྷཱུ མ་ཧཱི, ཏཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པ་ཏྭཱ [པ་ཏྟཱ (ཀ., ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༨༤)] ཛ་ཧ་ནྟི པུ་རི་མཱ་ནི ནཱ་མ་གོ་ཏྟཱ་ནི, ‘མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ’ ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, ཡཱ ཀཱ་ཙི མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ག་ངྒཱ ཡ་མུ་ནཱ ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏཱི ས་ར་བྷཱུ མ་ཧཱི, ཏཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པ་ཏྭཱ ཛ་ཧ་ནྟི པུ་རི་མཱ་ནི ནཱ་མ་གོ་ཏྟཱ་ནི, ‘མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ’ ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟི; ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ ཨ་སུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ ཙ [ཡཱ ཀཱ་ཙི (སྱཱ. པཱི. ཀ.)] ལོ་ཀེ ས་ཝ་ནྟི་ཡོ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཨ་པྤེ་ནྟི ཡཱ ཙ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑཱ དྷཱ་རཱ པ་པ་ཏ་ནྟི, ན ཏེ་ན མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ ཨཱུ་ན་ཏྟཾ ཝཱ པཱུ་ར་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, ཡཱ ཙ ལོ་ཀེ ས་ཝ་ནྟི་ཡོ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཨ་པྤེ་ནྟི ཡཱ ཙ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑཱ དྷཱ་རཱ པ་པ་ཏ་ནྟི, ན ཏེ་ན མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ ཨཱུ་ན་ཏྟཾ ཝཱ པཱུ་ར་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི; ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ པ་ཉྩ་མོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ ཨ་སུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཨེ་ཀ་ར་སོ ལོ་ཎ་ར་སོ. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཨེ་ཀ་ར་སོ ལོ་ཎ་ར་སོ; ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཚ་ཊྛོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ ཨ་སུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ བ་ཧུ་ར་ཏ་ནོ [པ་ཧཱུ་ཏ་ར་ཏ་ནོ (ཀ.)] ཨ་ནེ་ཀ་ར་ཏ་ནོ. ཏ་ཏྲི་མཱ་ནི ར་ཏ་ནཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – མུ་ཏྟཱ མ་ཎི ཝེ་ལུ༹་རི་ཡོ ས་ངྑོ སི་ལཱ པ་ཝཱ་ལ༹ཾ ར་ཛ་ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀོ མ་སཱ་ར་ག་ལླཾ. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ བ་ཧུ་ར་ཏ་ནོ ཨ་ནེ་ཀ་ར་ཏ་ནོ; ཏ་ཏྲི་མཱ་ནི ར་ཏ་ནཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – མུ་ཏྟཱ མ་ཎི ཝེ་ལུ༹་རི་ཡོ ས་ངྑོ སི་ལཱ པ་ཝཱ་ལ༹ཾ ར་ཛ་ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀོ མ་སཱ་ར་ག་ལླཾ. ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ས་ཏྟ་མོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ ཨ་སུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ མ་ཧ་ཏཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་སོ. ཏ་ཏྲི་མེ བྷཱུ་ཏཱ – ཏི་མི ཏི་མི་ངྒ་ལོ ཏི་མི་ར་པི་ངྒ་ལོ [ཏི་མི་ཏི་མི་ངྒ་ལཱ ཏི་མི་ར་པི་ངྒ་ལཱ (སཱི.), ཏི་མི་ཏི་མི་ངྒ་ལཱ ཏི་མི་ར་མི་ངྒ་ལཱ (སྱཱ. པཱི.)] ཨ་སུ་རཱ ནཱ་གཱ ག་ནྡྷ་བྦཱ. ས་ནྟི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ, དྭི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ, ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ, ཙ་ཏུ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ, པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ མ་ཧ་ཏཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་སོ; ཏ་ཏྲི་མེ བྷཱུ་ཏཱ – ཏི་མི ཏི་མི་ངྒ་ལོ ཏི་མི་ར་པི་ངྒ་ལོ ཨ་སུ་རཱ ནཱ་གཱ ག་ནྡྷ་བྦཱ; ས་ནྟི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ…པེ… དྭི་ཡོ་ཛ་ན… ཏི་ཡོ་ཛ་ན… ཙ་ཏུ་ཡོ་ཛ་ན… པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ; ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་ཊྛ་མོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ ཨ་སུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི. ཨི་མེ ཁོ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་ཊྛ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་བྦྷུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ, ཡེ དི་སྭཱ དི་སྭཱ ཨ་སུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟཱི་ཏི.

‘‘ཨ་པི པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི, པ་ཧཱ་རཱ་ད, བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཏི པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་བྦྷུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ, ཡེ དི་སྭཱ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཊྛ, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་བྦྷུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ, ཡེ དི་སྭཱ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ཨ་ཊྛ? སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, པ་ཧཱ་རཱ་ད, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ནི་ནྣོ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པོ་ཎོ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་བྦྷཱ་རོ, ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ པ་པཱ་ཏོ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་སི་ཀྑཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་ཊི་པ་དཱ, ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ. ཡ་མྤི, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་སི་ཀྑཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་ཊི་པ་དཱ, ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ. ཨ་ཡཾ, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་ཋ་མོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, པ་ཧཱ་རཱ་ད, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཋི་ཏ་དྷ་མྨོ ཝེ་ལཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཡཾ མ་ཡཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏཾ མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ་པི ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟི. ཡ་མྤི, པ་ཧཱ་རཱ་ད, མ་ཡཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏཾ མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ་པི ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟི. ཨ་ཡཾ, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ དུ་ཏི་ཡོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, པ་ཧཱ་རཱ་ད, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ན མ་ཏེ་ན ཀུ་ཎ་པེ་ན སཾ་ཝ་ས་ཏི. ཡཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ མ་ཏཾ ཀུ་ཎ་པཾ, ཏཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཏཱི་རཾ ཝཱ་ཧེ་ཏི ཐ་ལཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཡོ སོ པུ་གྒ་ལོ དུ་སྶཱི་ལོ པཱ་པ་དྷ་མྨོ ཨ་སུ་ཙི་ས་ངྐ་སྶ་ར་ས་མཱ་ཙཱ་རོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀ་མྨ་ནྟོ ཨ་སྶ་མ་ཎོ ས་མ་ཎ་པ་ཊི་ཉྙོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་པ་ཊི་ཉྙོ ཨ་ནྟོ་པཱུ་ཏི ཨ་ཝ་སྶུ་ཏོ ཀ་ས་མྦུ་ཛཱ་ཏོ, ན ཏེ་ན ས་ངྒྷོ སཾ་ཝ་ས་ཏི; ཁི་པྤ་མེ་ཝ ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི.

‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི སོ ཧོ་ཏི མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ས་ནྣི་སི་ནྣོ, ཨ་ཐ ཁོ སོ ཨཱ་ར་ཀཱ་ཝ ས་ངྒྷ་མྷཱ ས་ངྒྷོ ཙ ཏེ་ན. ཡ་མྤི, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཡོ སོ པུ་གྒ་ལོ དུ་སྶཱི་ལོ པཱ་པ་དྷ་མྨོ ཨ་སུ་ཙི་ས་ངྐ་སྶ་ར་ས་མཱ་ཙཱ་རོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀ་མྨ་ནྟོ ཨ་སྶ་མ་ཎོ ས་མ་ཎ་པ་ཊི་ཉྙོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་པ་ཊི་ཉྙོ ཨ་ནྟོ་པཱུ་ཏི ཨ་ཝ་སྶུ་ཏོ ཀ་ས་མྦུ་ཛཱ་ཏོ, ན ཏེ་ན ས་ངྒྷོ སཾ་ཝ་ས་ཏི; ཁི་པྤ་མེ་ཝ ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི; ཀི་ཉྩཱ་པི སོ ཧོ་ཏི མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ས་ནྣི་སི་ནྣོ, ཨ་ཐ ཁོ སོ ཨཱ་ར་ཀཱ་ཝ ས་ངྒྷ་མྷཱ ས་ངྒྷོ ཙ ཏེ་ན. ཨ་ཡཾ, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཡཱ ཀཱ་ཙི མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ག་ངྒཱ ཡ་མུ་ནཱ ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏཱི ས་ར་བྷཱུ མ་ཧཱི, ཏཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པ་ཏྭཱ ཛ་ཧ་ནྟི པུ་རི་མཱ་ནི ནཱ་མ་གོ་ཏྟཱ་ནི, ‘མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ’ ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ ཝ་ཎྞཱ – ཁ་ཏྟི་ཡཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ཝེ་སྶཱ, སུ་དྡཱ, ཏེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཛ་ཧ་ནྟི པུ་རི་མཱ་ནི ནཱ་མ་གོ་ཏྟཱ་ནི, ‘ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ’ ཏྭེ་ཝ [ས་མ་ཎོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡོ ཏྭེ་ཝ (སྱཱ. ཀ.)] ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཡ་མྤི, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ ཝ་ཎྞཱ – ཁ་ཏྟི་ཡཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ཝེ་སྶཱ, སུ་དྡཱ, ཏེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཛ་ཧ་ནྟི པུ་རི་མཱ་ནི ནཱ་མ་གོ་ཏྟཱ་ནི, ‘ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ’ ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཡཾ, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཡཱ ཙ ལོ་ཀེ ས་ཝ་ནྟི་ཡོ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཨ་པྤེ་ནྟི ཡཱ ཙ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑཱ དྷཱ་རཱ པ་པ་ཏ་ནྟི, ན ཏེ་ན མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ ཨཱུ་ན་ཏྟཾ ཝཱ པཱུ་ར་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, པ་ཧཱ་རཱ་ད, བ་ཧཱུ ཙེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟི, ན ཏེ་ན ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨཱུ་ན་ཏྟཾ ཝཱ པཱུ་ར་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་མྤི, པ་ཧཱ་རཱ་ད, བ་ཧཱུ ཙེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟི, ན ཏེ་ན ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨཱུ་ན་ཏྟཾ ཝཱ པཱུ་ར་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་ཉྩ་མོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, པ་ཧཱ་རཱ་ད, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཨེ་ཀ་ར་སོ ལོ་ཎ་ར་སོ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ ཨེ་ཀ་ར་སོ, ཝི་མུ་ཏྟི་ར་སོ. ཡ་མྤི པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ ཨེ་ཀ་ར་སོ, ཝི་མུ་ཏྟི་ར་སོ; ཨ་ཡཾ, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཚ་ཊྛོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, པ་ཧཱ་རཱ་ད, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ བ་ཧུ་ར་ཏ་ནོ ཨ་ནེ་ཀ་ར་ཏ་ནོ; ཏ་ཏྲི་མཱ་ནི ར་ཏ་ནཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – མུ་ཏྟཱ མ་ཎི ཝེ་ལུ༹་རི་ཡོ ས་ངྑོ སི་ལཱ པ་ཝཱ་ལ༹ཾ ར་ཛ་ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀོ མ་སཱ་ར་ག་ལླཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ བ་ཧུ་ར་ཏ་ནོ ཨ་ནེ་ཀ་ར་ཏ་ནོ. ཏ་ཏྲི་མཱ་ནི ར་ཏ་ནཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ. ཡ་མྤི, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ བ་ཧུ་ར་ཏ་ནོ ཨ་ནེ་ཀ་ར་ཏ་ནོ; ཏ་ཏྲི་མཱ་ནི ར་ཏ་ནཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ; ཨ་ཡཾ, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ས་ཏྟ་མོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, པ་ཧཱ་རཱ་ད, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ མ་ཧ་ཏཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་སོ; ཏ་ཏྲི་མེ བྷཱུ་ཏཱ – ཏི་མི ཏི་མི་ངྒ་ལོ ཏི་མི་ར་པི་ངྒ་ལོ ཨ་སུ་རཱ ནཱ་གཱ ག་ནྡྷ་བྦཱ; ས་ནྟི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ, དྭི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ, ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ, ཙ་ཏུ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ, པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ མ་ཧ་ཏཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་སོ; ཏ་ཏྲི་མེ བྷཱུ་ཏཱ – སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ཨ་ར་ཧཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ. ཡ་མྤི, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ མ་ཧ་ཏཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་སོ; ཏ་ཏྲི་མེ བྷཱུ་ཏཱ – སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ཨ་ར་ཧཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ; ཨ་ཡཾ, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་ཊྛ་མོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི. ཨི་མེ ཁོ, པ་ཧཱ་རཱ་ད, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་ཊྛ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་བྦྷུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ, ཡེ དི་སྭཱ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. ཨུ་པོ་ས་ཐ་སུ་ཏྟཾ

༢༠. [ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༨༣; ཨུ་དཱ. ༤༥; ཀ་ཐཱ. ༣༤༦] ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི པུ་བྦཱ་རཱ་མེ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་པཱ་སཱ་དེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ, ནི་ཀྑ་ནྟེ པ་ཋ་མེ ཡཱ་མེ, ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ, བྷ་ནྟེ, ར་ཏྟི, ནི་ཀྑ་ནྟོ པ་ཋ་མོ ཡཱ་མོ, ཙི་ར་ནི་སི་ནྣོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ. ཨུ་དྡི་ས་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ’’ནྟི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ, ནི་ཀྑ་ནྟེ མ་ཛ྄ཛྷི་མེ ཡཱ་མེ, ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ, བྷ་ནྟེ, ར་ཏྟི, ནི་ཀྑ་ནྟོ མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ཡཱ་མོ, ཙི་ར་ནི་སི་ནྣོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ. ཨུ་དྡི་ས་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ’’ནྟི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ, ནི་ཀྑ་ནྟེ པ་ཙྪི་མེ ཡཱ་མེ, ཨུ་དྡྷ་སྟེ ཨ་རུ་ཎེ, ན་ནྡི་མུ་ཁི་ཡཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ, བྷ་ནྟེ, ར་ཏྟི, ནི་ཀྑ་ནྟོ པ་ཙྪི་མོ ཡཱ་མོ, ཨུ་དྡྷ་སྟཾ ཨ་རུ་ཎཾ, ན་ནྡི་མུ་ཁཱི ར་ཏྟི; ཙི་ར་ནི་སི་ནྣོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ. ཨུ་དྡི་ས་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ’’ནྟི. ‘‘ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་རི་སཱ’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀཾ ནུ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་གྒ་ལཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་རི་སཱ’’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ མ་ན་སཱ་ཀཱ་སི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ དུ་སྶཱི་ལཾ པཱ་པ་དྷ་མྨཾ ཨ་སུ་ཙིཾ ས་ངྐ་སྶ་ར་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀ་མྨ་ནྟཾ ཨ་སྶ་མ་ཎཾ ས་མ་ཎ་པ་ཊི་ཉྙཾ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིཾ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་པ་ཊི་ཉྙཾ ཨ་ནྟོ་པཱུ་ཏིཾ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཾ ཀ་ས་མྦུ་ཛཱ་ཏཾ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ནི་སི་ནྣཾ; དི་སྭཱ་ན ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན སོ པུ་གྒ་ལོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨུ་ཊྛེ་ཧཱ་ཝུ་སོ, དི་ཊྛོ་སི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ན་ཏྠི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝཱ་སོ’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ སོ པུ་གྒ་ལོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨུ་ཊྛེ་ཧཱ་ཝུ་སོ, དི་ཊྛོ་སི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ན་ཏྠི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝཱ་སོ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ པུ་གྒ་ལོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨུ་ཊྛེ་ཧཱ་ཝུ་སོ, དི་ཊྛོ་སི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ན་ཏྠི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝཱ་སོ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ པུ་གྒ་ལོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ བཱ་ཧཱ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བ་ཧི་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀཱ ནི་ཀྑཱ་མེ་ཏྭཱ སཱུ་ཙི་གྷ་ཊི་ཀཾ ད་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ནི་ཀྑཱ་མི་ཏོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་གྒ་ལོ མ་ཡཱ. པ་རི་སུ་དྡྷཱ པ་རི་སཱ. ཨུ་དྡི་ས་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན! ཡཱ་ཝ བཱ་ཧཱ ག་ཧ་ཎཱ་པི ནཱ་མ སོ མོ་གྷ་པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི!

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏུ་མྷེ་ཝ དཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ. ན དཱ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་སྶཱ་མི. ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻ’’.

‘‘ཨ་ཊྛི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་བྦྷུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ, ཡེ དི་སྭཱ དི་སྭཱ ཨ་སུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ཨ་ཊྛ? མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ནི་ནྣོ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པོ་ཎོ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་བྦྷཱ་རོ, ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ པ་པཱ་ཏོ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ནི་ནྣོ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པོ་ཎོ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་བྦྷཱ་རོ, ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ པ་པཱ་ཏོ; ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ པ་ཋ་མོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ ཨ་སུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི…པེ… (ཡ་ཐཱ པུ་རི་མེ ཏ་ཐཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦོ).

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ མ་ཧ་ཏཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་སོ. ཏ་ཏྲི་མེ བྷཱུ་ཏཱ – ཏི་མི ཏི་མི་ངྒ་ལོ ཏི་མི་ར་པི་ངྒ་ལོ ཨ་སུ་རཱ ནཱ་གཱ ག་ནྡྷ་བྦཱ. ཝ་ས་ནྟི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ…པེ… པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ མ་ཧ་ཏཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་སོ; ཏ་ཏྲི་མེ བྷཱུ་ཏཱ – ཏི་མི ཏི་མི་ངྒ་ལོ ཏི་མི་ར་པི་ངྒ་ལོ ཨ་སུ་རཱ ནཱ་གཱ ག་ནྡྷ་བྦཱ; ཝ་ས་ནྟི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ…པེ… པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ; ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་ཊྛ་མོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ ཨ་སུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་ཊྛ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་བྦྷུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ, ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ ཨ་སུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་བྦྷུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ, ཡེ དི་སྭཱ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ཨ་ཊྛ? སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ནི་ནྣོ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པོ་ཎོ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་བྦྷཱ་རོ, ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ པ་པཱ་ཏོ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་སི་ཀྑཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་ཊི་པ་དཱ, ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་སི་ཀྑཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་ཊི་པ་དཱ, ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ; ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་ཋ་མོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི…པེ… སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ མ་ཧ་ཏཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་སོ; ཏ་ཏྲི་མེ བྷཱུ་ཏཱ – ཏི་མི ཏི་མི་ངྒ་ལོ ཏི་མི་ར་པི་ངྒ་ལོ ཨ་སུ་རཱ ནཱ་གཱ ག་ནྡྷ་བྦཱ, ཝ་ས་ནྟི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ…པེ… པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཱ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ མ་ཧ་ཏཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་སོ. ཏ་ཏྲི་མེ བྷཱུ་ཏཱ – སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ…པེ… ཨ་ར་ཧཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ མ་ཧ་ཏཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་སོ; ཏ་ཏྲི་མེ བྷཱུ་ཏཱ – སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ…པེ… ཨ་ར་ཧཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ; ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་ཊྛ་མོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཡཾ དི་སྭཱ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་ཊྛ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་བྦྷུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ, ཡེ དི་སྭཱ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.

མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.