༩. དཱ་ན་མ་ཧ་པྥ་ལ་སུ་ཏྟཾ
༥༢. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཙ་མྤཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ག་གྒ་རཱ་ཡ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཏཱི་རེ. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཙ་མྤེ་ཡྻ་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཙ་མྤེ་ཡྻ་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཙི་ར་སྶུ་ཏཱ ནོ, བྷ་ནྟེ [བྷ་ནྟེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ (སཱི.)], བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ དྷ་མྨཱི་ཀ་ཐཱ. སཱ་དྷུ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ [བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཱ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ (སཱི.), བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ (སྱཱ.)] ས་ཝ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན་ཧཱ་ཝུ་སོ, ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ལ་བྷེ་ཡྻཱ་ཐ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ [བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ (སྱཱ.)] དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཙ་མྤེ་ཡྻ་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ.
ཨ་ཐ ཁོ ཙ་མྤེ་ཡྻ་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ཧི ཙ་མྤེ་ཡྻ་ཀེ་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘སི་ཡཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ ན མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི ན མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ; སི་ཡཱ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས’’ནྟི? ‘‘སི་ཡཱ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ ན མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི ན མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ; སི་ཡཱ པ་ན, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས’’ནྟི. ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ ན མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི ན མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ; ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས’’ནྟི?
‘‘ཨི་དྷ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ སཱ་པེ་ཁོ [སཱ་པེ་ཀྑོ (སྱཱ.)] དཱ་ནཾ དེ་ཏི, པ་ཏི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ [པ་ཏི་བ་ནྡྷ་ཙི་ཏྟོ (ཀ.)] དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ས་ནྣི་དྷི་པེ་ཁོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ‘ཨི་མཾ པེ་ཙྩ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི. སོ ཏཾ དཱ་ནཾ དེ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝཱ ཨ་ནྣཾ པཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཾ ཡཱ་ནཾ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ སེ་ཡྻཱ་ཝ་ས་ཐ་པ་དཱི་པེ་ཡྻཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ད་དེ་ཡྻ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དཱ་ན’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏ་ཏྲ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡྭཱ་ཡཾ སཱ་པེ་ཁོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, པ་ཏི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ས་ནྣི་དྷི་པེ་ཁོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ‘ཨི་མཾ པེ་ཙྩ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི. སོ ཏཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨི་དྡྷིཾ ཏཾ ཡ་སཾ ཏཾ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ཨཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི ཨཱ་ག་ནྟཱ ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ན ཧེ་ཝ ཁོ སཱ་པེ་ཁོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ན པ་ཏི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ན ས་ནྣི་དྷི་པེ་ཁོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ན ‘ཨི་མཾ པེ་ཙྩ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ ‘སཱ་ཧུ དཱ་ན’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི…པེ… ན་པི ‘སཱ་ཧུ དཱ་ན’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ ‘དི་ནྣ་པུ་བྦཾ ཀ་ཏ་པུ་བྦཾ པི་ཏུ་པི་ཏཱ་མ་ཧེ་ཧི ན ཨ་ར་ཧཱ་མི པོ་རཱ་ཎཾ ཀུ་ལ་ཝཾ་སཾ ཧཱ་པེ་ཏུ’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི…པེ… ན་པི ‘དི་ནྣ་པུ་བྦཾ ཀ་ཏ་པུ་བྦཾ པི་ཏུ་པི་ཏཱ་མ་ཧེ་ཧི ན ཨ་ར་ཧཱ་མི པོ་རཱ་ཎཾ ཀུ་ལ་ཝཾ་སཾ ཧཱ་པེ་ཏུ’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ ‘ཨ་ཧཾ པ་ཙཱ་མི, ཨི་མེ ན པ་ཙ་ནྟི, ནཱ་ར་ཧཱ་མི པ་ཙ་ནྟོ ཨ་པ་ཙ་ནྟཱ་ནཾ དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་ཏུ’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི…པེ… ན་པི ‘ཨ་ཧཾ པ་ཙཱ་མི, ཨི་མེ ན པ་ཙ་ནྟི, ནཱ་ར་ཧཱ་མི པ་ཙ་ནྟོ ཨ་པ་ཙ་ནྟཱ་ནཾ དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་ཏུ’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ ‘ཡ་ཐཱ ཏེ་སཾ པུ་བྦ་ཀཱ་ནཾ ཨི་སཱི་ནཾ ཏཱ་ནི མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨ་ཊྛ་ཀ་སྶ ཝཱ་མ་ཀ་སྶ ཝཱ་མ་དེ་ཝ་སྶ ཝེ་སྶཱ་མི་ཏྟ་སྶ ཡ་མ་ད་གྒི་ནོ ཨ་ངྒཱི་ར་ས་སྶ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶ ཝཱ་སེ་ཊྛ་སྶ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་གུ་ནོ, ཨེ་ཝཾ མེ ཨ་ཡཾ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་གོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི…པེ… ན་པི ‘ཡ་ཐཱ ཏེ་སཾ པུ་བྦ་ཀཱ་ནཾ ཨི་སཱི་ནཾ ཏཱ་ནི མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨ་ཊྛ་ཀ་སྶ ཝཱ་མ་ཀ་སྶ ཝཱ་མ་དེ་ཝ་སྶ ཝེ་སྶཱ་མི་ཏྟ་སྶ ཡ་མ་ད་གྒི་ནོ ཨ་ངྒཱི་ར་ས་སྶ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶ ཝཱ་སེ་ཊྛ་སྶ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་གུ་ནོ, ཨེ་ཝཾ མེ ཨ་ཡཾ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་གོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ ‘ཨི་མཾ མེ དཱ་ནཾ ད་ད་ཏོ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི, ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པ་ཛཱ་ཡ་ཏཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི…པེ… ན་པི ‘ཨི་མཾ མེ དཱ་ནཾ ད་ད་ཏོ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི, ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པ་ཛཱ་ཡ་ཏཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ ཙི་ཏྟཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ དཱ་ནཾ དེ་ཏི. སོ ཏཾ དཱ་ནཾ དེ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝཱ ཨ་ནྣཾ པཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཾ ཡཱ་ནཾ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ སེ་ཡྻཱ་ཝ་ས་ཐ་པ་དཱི་པེ་ཡྻཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ད་དེ་ཡྻ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དཱ་ན’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏ་ཏྲ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡྭཱ་ཡཾ ན ཧེ་ཝ [ན་ཧེ་ཝ ཁོ (སཱི. སྱཱ.)] སཱ་པེ་ཁོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ན པ་ཏི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ན ས་ནྣི་དྷི་པེ་ཁོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ན ‘ཨི་མཾ པེ་ཙྩ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ན་པི ‘སཱ་ཧུ དཱ་ན’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ན་པི ‘དི་ནྣ་པུ་བྦཾ ཀ་ཏ་པུ་བྦཾ པི་ཏུ་པི་ཏཱ་མ་ཧེ་ཧི ན ཨ་ར་ཧཱ་མི པོ་རཱ་ཎཾ ཀུ་ལ་ཝཾ་སཾ ཧཱ་པེ་ཏུ’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ན་པི ‘ཨ་ཧཾ པ་ཙཱ་མི, ཨི་མེ ན པ་ཙ་ནྟི, ནཱ་ར་ཧཱ་མི པ་ཙ་ནྟོ ཨ་པ་ཙ་ནྟཱ་ནཾ དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་ཏུ’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ན་པི ‘ཡ་ཐཱ ཏེ་སཾ པུ་བྦ་ཀཱ་ནཾ ཨི་སཱི་ནཾ ཏཱ་ནི མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨ་ཊྛ་ཀ་སྶ ཝཱ་མ་ཀ་སྶ ཝཱ་མ་དེ་ཝ་སྶ ཝེ་སྶཱ་མི་ཏྟ་སྶ ཡ་མ་ད་གྒི་ནོ ཨ་ངྒཱི་ར་ས་སྶ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶ ཝཱ་སེ་ཊྛ་སྶ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་གུ་ནོ, ཨེ་ཝཾ མེ ཨ་ཡཾ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་གོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ན་པི ‘ཨི་མཾ མེ དཱ་ནཾ ད་ད་ཏོ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི, ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པ་ཛཱ་ཡ་ཏཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ ཙི་ཏྟཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ དཱ་ནཾ དེ་ཏི. སོ ཏཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨི་དྡྷིཾ ཏཾ ཡ་སཾ ཏཾ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི ཨ་ནཱ་ག་ནྟཱ ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ ན མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི ན མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས’’ནྟི. ན་ཝ་མཾ.