༥. མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙ་ཝ་གྒོ
༡. ས་ཏྟ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་སུ་ཏྟཾ
༤༤. [དཱི. ནི. ༣.༣༣༢; ཙཱུ་ལ༹་ནི. པོ་སཱ་ལ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་ས ༨༣] ‘‘ས་ཏྟི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ. ཀ་ཏ་མཱ ས་ཏྟ? ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀཱ་ཡཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནོ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ནུ་སྶཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཙ དེ་ཝཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཙ ཝི་ནི་པཱ་ཏི་ཀཱ. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀཱ་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནོ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི དེ་ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ. ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཀཱ་ཡཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནོ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི དེ་ཝཱ ཨཱ་བྷ་སྶ་རཱ. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཀཱ་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནོ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི དེ་ཝཱ སུ་བྷ་ཀི་ཎྷཱ. ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ. ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ. ཨ་ཡཾ ཚ་ཊྛཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ. ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་མཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ས་མཱ་དྷི་པ་རི་ཀྑཱ་ར་སུ་ཏྟཾ
༤༥. ‘‘ས་ཏྟི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ་དྷི་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ, ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ, ས་མྨཱ་ས་ཏི. ཡཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧ་ངྒེ་ཧི ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཀ་གྒ་ཏཱ པ་རི་ཀྑ་ཏཱ [‘ས་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཏཱ’ཏི་པི, ‘ས་པ་རི་ཀྑ་ཏཱ’ཏི་པི (སཾ. ནི. ༥.༢༨)], ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡོ ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི [ས་མཱ་དྷི (སྱཱ.)] ས་ཨུ་པ་ནི་སོ ཨི་ཏི་པི ས་པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཨི་ཏི་པཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. པ་ཋ་མ་ཨ་གྒི་སུ་ཏྟཾ
༤༦. ‘‘ས་ཏྟི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་གྒཱི. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? རཱ་ག་གྒི, དོ་ས་གྒི, མོ་ཧ་གྒི, ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻ་གྒི, ག་ཧ་པ་ཏ་གྒི, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་གྒི, ཀ་ཊྛ་གྒི – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ ཨ་གྒཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་གྒི་སུ་ཏྟཾ
༤༧. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨུ་གྒ་ཏ་ས་རཱི་ར་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙོ ཨུ་པ་ཀྑ་ཊོ ཧོ་ཏི. པ་ཉྩ ཨུ་ས་བྷ་ས་ཏཱ་ནི ཐཱུ་ཎཱུ་པ་ནཱི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, པ་ཉྩ ཝ་ཙྪ་ཏ་ར་ས་ཏཱ་ནི ཐཱུ་ཎཱུ་པ་ནཱི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, པ་ཉྩ ཝ་ཙྪ་ཏ་རི་ས་ཏཱ་ནི ཐཱུ་ཎཱུ་པ་ནཱི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, པ་ཉྩ ཨ་ཛ་ས་ཏཱ་ནི ཐཱུ་ཎཱུ་པ་ནཱི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, པ་ཉྩ ཨུ་ར་བྦྷ་ས་ཏཱ་ནི ཐཱུ་ཎཱུ་པ་ནཱི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་གྒ་ཏ་ས་རཱི་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨུ་གྒ་ཏ་ས་རཱི་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་གྒི་སྶ ཨཱ་དཱ་ནཾ [ཨཱ་དྷཱ་ནཾ (སཱི. སྱཱ.)] ཡཱུ་པ་སྶ ཨུ་སྶཱ་པ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས’’ནྟི. ‘‘མ་ཡཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, སུ་ཏཾ ཨ་གྒི་སྶ ཨཱ་དཱ་ནཾ ཡཱུ་པ་སྶ ཨུ་སྶཱ་པ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས’’ནྟི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨུ་གྒ་ཏ་ས་རཱི་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨུ་གྒ་ཏ་ས་རཱི་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་གྒི་སྶ ཨཱ་དཱ་ནཾ ཡཱུ་པ་སྶ ཨུ་སྶཱ་པ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས’’ནྟི. ‘‘མ་ཡཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, སུ་ཏཾ ཨ་གྒི་སྶ ཨཱ་དཱ་ནཾ ཡཱུ་པ་སྶ ཨུ་སྶཱ་པ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས’’ནྟི. ‘‘ཏ་ཡི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ས་མེ་ཏི བྷོ་ཏོ ཙེ་ཝ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ, ཡ་དི་དཾ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ’’.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨུ་གྒ་ཏ་ས་རཱི་རཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ – ‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་གྒི་སྶ ཨཱ་དཱ་ནཾ ཡཱུ་པ་སྶ ཨུ་སྶཱ་པ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ – ‘ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, ཨ་གྒིཾ [ཨ་གྒི་སྶ (ཀ.)] ཨཱ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, [ཨཱ་དྷཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ (སཱི. སྱཱ.)] ཡཱུ་པཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ. ཨོ་ཝ་ད་ཏུ མཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏུ མཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཡཾ མ་མ ཨ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་གྒ་ཏ་ས་རཱི་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་གྒིཾ ཨཱ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཡཱུ་པཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ. ཨོ་ཝ་ད་ཏུ མཾ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ. ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏུ མཾ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཡཾ མ་མ ཨ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཨ་གྒིཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་དེ་ནྟོ [ཨཱ་དྷེ་ནྟོ (སཱི. སྱཱ.)] ཡཱུ་པཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ནྟོ པུ་བྦེ་ཝ ཡ་ཉྙཱ ཏཱི་ཎི ས་ཏྠཱ་ནི ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཱ་ནི [དུ་ཀྑུ་དྡ་ཡཱ་ནི (སཱི.)] དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཀཱ་ཡ་ས་ཏྠཾ, ཝ་ཙཱི་ས་ཏྠཾ, མ་ནོ་ས་ཏྠཾ. ཨ་གྒིཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་དེ་ནྟོ ཡཱུ་པཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ནྟོ པུ་བྦེ་ཝ ཡ་ཉྙཱ ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི – ‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨུ་ས་བྷཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཝ་ཙྪ་ཏ་རཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཝ་ཙྪ་ཏ་རི་ཡོ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨ་ཛཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨུ་ར་བྦྷཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡཱ’ཏི. སོ ‘པུ་ཉྙཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི ཨ་པུ་ཉྙཾ ཀ་རོ་ཏི, ‘ཀུ་ས་ལཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ‘སུ་ག་ཏི་ཡཱ མ་གྒཾ པ་རི་ཡེ་སཱ་མཱི’ཏི དུ་གྒ་ཏི་ཡཱ མ་གྒཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི. ཨ་གྒིཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་དེ་ནྟོ ཡཱུ་པཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ནྟོ པུ་བྦེ་ཝ ཡ་ཉྙཱ ཨི་དཾ པ་ཋ་མཾ མ་ནོ་ས་ཏྠཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་གྒིཾ ཨཱ་དེ་ནྟོ ཡཱུ་པཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ནྟོ པུ་བྦེ་ཝ ཡ་ཉྙཱ ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི – ‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨུ་ས་བྷཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཝ་ཙྪ་ཏ་རཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཝ་ཙྪ་ཏ་རི་ཡོ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨ་ཛཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨུ་ར་བྦྷཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡཱ’ཏི. སོ ‘པུ་ཉྙཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི ཨ་པུ་ཉྙཾ ཀ་རོ་ཏི, ‘ཀུ་ས་ལཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ‘སུ་ག་ཏི་ཡཱ མ་གྒཾ པ་རི་ཡེ་སཱ་མཱི’ཏི དུ་གྒ་ཏི་ཡཱ མ་གྒཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི. ཨ་གྒིཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་དེ་ནྟོ ཡཱུ་པཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ནྟོ པུ་བྦེ་ཝ ཡ་ཉྙཱ ཨི་དཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཝ་ཙཱི་ས་ཏྠཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་གྒིཾ ཨཱ་དེ་ནྟོ ཡཱུ་པཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ནྟོ པུ་བྦེ་ཝ ཡ་ཉྙཱ ས་ཡཾ པ་ཋ་མཾ ས་མཱ་ར་མྦྷ་ཏི [ས་མཱ་ར་བྦྷ་ཏི (སཱི. ཀ.), ས་མཱ་ར་བྷ་ཏི (སྱཱ.)] ཨུ་ས་བྷཱ ཧ་ནྟུཾ [ཧ་ཉྙ་ནྟུ (སཱི. སྱཱ.)] ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, ས་ཡཾ པ་ཋ་མཾ ས་མཱ་ར་མྦྷ་ཏི ཝ་ཙྪ་ཏ་རཱ ཧ་ནྟུཾ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, ས་ཡཾ པ་ཋ་མཾ ས་མཱ་ར་མྦྷ་ཏི ཝ་ཙྪ་ཏ་རི་ཡོ ཧ་ནྟུཾ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, ས་ཡཾ པ་ཋ་མཾ ས་མཱ་ར་མྦྷ་ཏི ཨ་ཛཱ ཧ་ནྟུཾ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, ས་ཡཾ པ་ཋ་མཾ ས་མཱ་ར་མྦྷ་ཏི ཨུ་ར་བྦྷཱ ཧ་ནྟུཾ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ [ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི (སཱི. སྱཱ.)]. སོ ‘པུ་ཉྙཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི ཨ་པུ་ཉྙཾ ཀ་རོ་ཏི, ‘ཀུ་ས་ལཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ‘སུ་ག་ཏི་ཡཱ མ་གྒཾ པ་རི་ཡེ་སཱ་མཱི’ཏི དུ་གྒ་ཏི་ཡཱ མ་གྒཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི. ཨ་གྒིཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་དེ་ནྟོ ཡཱུ་པཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ནྟོ པུ་བྦེ་ཝ ཡ་ཉྙཱ ཨི་དཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ས་ཏྠཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཾ. ཨ་གྒིཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་དེ་ནྟོ ཡཱུ་པཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ནྟོ པུ་བྦེ་ཝ ཡ་ཉྙཱ ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ས་ཏྠཱ་ནི ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཱ་ནི དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི.
‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་གྒཱི པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦཱ, ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? རཱ་ག་གྒི, དོ་ས་གྒི, མོ་ཧ་གྒི.
‘‘ཀ་སྨཱ ཙཱ་ཡཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, རཱ་ག་གྒི པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦོ, ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ? ར་ཏྟོ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, རཱ་གེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི. སོ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཡཾ རཱ་ག་གྒི པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦོ, ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ.
‘‘ཀ་སྨཱ ཙཱ་ཡཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, དོ་ས་གྒི པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦོ, ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ? དུ་ཊྛོ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, དོ་སེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི. སོ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཡཾ དོ་ས་གྒི པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦོ, ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ.
‘‘ཀ་སྨཱ ཙཱ་ཡཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, མོ་ཧ་གྒི པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦོ, ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ? མཱུ་ལ༹ྷོ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, མོ་ཧེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི. སོ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཡཾ མོ་ཧ་གྒི པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦོ, ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ཨི་མེ ཁོ ཏ་ཡོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་གྒཱི པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦཱ, ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ.
‘‘ཏ་ཡོ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་གྒཱི ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ མཱ་ནེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྨཱ སུ་ཁཾ པ་རི་ཧཱ་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻ་གྒི, ག་ཧ་པ་ཏ་གྒི, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་གྒི.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻ་གྒི? ཨི་དྷ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཡ་སྶ ཏེ ཧོ་ནྟི མཱ་ཏཱ་ཏི ཝཱ པི་ཏཱ་ཏི ཝཱ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻ་གྒི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཏོ་ཧ་ཡཾ [ཨི་ཏོ་པཱ་ཡཾ (ཀ.)], བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་ཧུ་ཏོ ས་མྦྷཱུ་ཏོ, ཏ་སྨཱ་ཡཾ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻ་གྒི ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ མཱ་ནེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྨཱ སུ་ཁཾ པ་རི་ཧཱ་ཏ་བྦོ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ག་ཧ་པ་ཏ་གྒི? ཨི་དྷ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཡ་སྶ ཏེ ཧོ་ནྟི པུ་ཏྟཱ་ཏི ཝཱ དཱ་རཱ་ཏི ཝཱ དཱ་སཱ་ཏི ཝཱ པེ་སྶཱ་ཏི ཝཱ ཀ་མྨ་ཀ་རཱ་ཏི ཝཱ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ག་ཧ་པ་ཏ་གྒི. ཏ་སྨཱ་ཡཾ ག་ཧ་པ་ཏ་གྒི ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ མཱ་ནེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྨཱ སུ་ཁཾ པ་རི་ཧཱ་ཏ་བྦོ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་གྒི? ཨི་དྷ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ཁ་ནྟི་སོ་ར་ཙྩེ ནི་ཝི་ཊྛཱ ཨེ་ཀ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ད་མེ་ནྟི, ཨེ་ཀ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མེ་ནྟི, ཨེ་ཀ་མ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་པེ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་གྒི. ཏ་སྨཱ་ཡཾ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་གྒི ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ མཱ་ནེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྨཱ སུ་ཁཾ པ་རི་ཧཱ་ཏ་བྦོ. ཨི་མེ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏ་ཡོ ཨ་གྒཱི ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ མཱ་ནེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྨཱ སུ་ཁཾ པ་རི་ཧཱ་ཏ་བྦཱ.
‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ པ་ན, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཀ་ཊྛ་གྒི ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨུ་ཛྫ་ལེ་ཏ་བྦོ, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏ་བྦོ, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ནི་བྦཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨུ་གྒ་ཏ་ས་རཱི་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ; ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ…པེ… ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ་ནྟི. ཨེ་སཱ་ཧཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, པ་ཉྩ ཨུ་ས་བྷ་ས་ཏཱ་ནི མུ་ཉྩཱ་མི ཛཱི་ཝི་ཏཾ དེ་མི, པ་ཉྩ ཝ་ཙྪ་ཏ་ར་ས་ཏཱ་ནི མུ་ཉྩཱ་མི ཛཱི་ཝི་ཏཾ དེ་མི, པ་ཉྩ ཝ་ཙྪ་ཏ་རི་ས་ཏཱ་ནི མུ་ཉྩཱ་མི ཛཱི་ཝི་ཏཾ དེ་མི, པ་ཉྩ ཨ་ཛ་ས་ཏཱ་ནི མུ་ཉྩཱ་མི ཛཱི་ཝི་ཏཾ དེ་མི, པ་ཉྩ ཨུ་ར་བྦྷ་ས་ཏཱ་ནི མུ་ཉྩཱ་མི ཛཱི་ཝི་ཏཾ དེ་མི. ཧ་རི་ཏཱ་ནི ཙེ་ཝ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟུ, སཱི་ཏཱ་ནི ཙ པཱ་ནཱི་ཡཱ་ནི པི་ཝ་ནྟུ, སཱི་ཏོ ཙ ནེ་སཾ ཝཱ་ཏོ ཨུ་པ་ཝཱ་ཡ་ཏ’’ནྟི [ཨུ་པ་ཝཱ་ཡ་ཏཱུ་ཏི (ཀ.)]. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. པ་ཋ་མ་ས་ཉྙཱ་སུ་ཏྟཾ
༤༨. ‘‘ས་ཏྟི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྙཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ནྟི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ས་ཏྟ? ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ, མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ, ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ནི་ཙྩེ དུ་ཀྑ་ས་ཉྙཱ, དུ་ཀྑེ ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ ས་ཉྙཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ནྟི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. དུ་ཏི་ཡ་ས་ཉྙཱ་སུ་ཏྟཾ
༤༩. ‘‘ས་ཏྟི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྙཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ནྟི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ས་ཏྟ? ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ, མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ, ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ནི་ཙྩེ དུ་ཀྑ་ས་ཉྙཱ, དུ་ཀྑེ ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ ས་ཉྙཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ནྟི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ཏི.
‘‘‘ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ’ཏི. ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི པ་ཏི་ཀུ་ཊ་ཏི པ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ས་མྤ་སཱ་རི་ཡ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝཱ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པ་ཏྟཾ ཝཱ ནྷཱ་རུ་ད་དྡུ་ལཾ ཝཱ ཨ་གྒི་མྷི པ་ཀྑི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི པ་ཏི་ཀུ་ཊ་ཏི པ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ས་མྤ་སཱ་རི་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི པ་ཏི་ཀུ་ཊ་ཏི པ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ས་མྤ་སཱ་རི་ཡ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝཱ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ཏི.
‘‘ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ས་ནྡ་ཧ་ཏི [ཨ་ནུ་ས་ཎྛཱ་ཏི (སཱི.)] ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ས་ཎྛཱ་ཏི; ཝེ་དི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ མེ ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ, ན་ཏྠི མེ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་སོ, ཨ་པྤ་ཏྟཾ མེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལ’ནྟི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི པ་ཏི་ཀུ་ཊ་ཏི པ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ས་མྤ་སཱ་རི་ཡ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝཱ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ཏི; ཝེ་དི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ མེ ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ཏྠི མེ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་སོ, པ་ཏྟཾ མེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལ’ནྟི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ‘ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི པ་ཏི་ཀུ་ཊ་ཏི པ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ས་མྤ་སཱ་རི་ཡ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝཱ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པ་ཏྟཾ ཝཱ ནྷཱ་རུ་ད་དྡུ་ལཾ ཝཱ ཨ་གྒི་མྷི པ་ཀྑི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི པ་ཏི་ཀུ་ཊ་ཏི པ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ས་མྤ་སཱ་རི་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི པ་ཏི་ཀུ་ཊ་ཏི པ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ས་མྤ་སཱ་རི་ཡ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝཱ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ཏི.
‘‘ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ས་ནྡ་ཧ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ས་ཎྛཱ་ཏི; ཝེ་དི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ མེ མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཱ, ན་ཏྠི མེ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་སོ, ཨ་པྤ་ཏྟཾ མེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལ’ནྟི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི པ་ཏི་ཀུ་ཊ་ཏི པ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ས་མྤ་སཱ་རི་ཡ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝཱ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ཏི; ཝེ་དི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ མེ མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ཏྠི མེ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་སོ, པ་ཏྟཾ མེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལ’ནྟི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ‘མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི …པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝཱ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པ་ཏྟཾ ཝཱ ནྷཱ་རུ་ད་དྡུ་ལཾ ཝཱ ཨ་གྒི་མྷི པ་ཀྑི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི པ་ཏི་ཀུ་ཊ་ཏི པ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ས་མྤ་སཱ་རི་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝཱ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ཏི.
‘‘ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ས་ནྡ་ཧ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ས་ཎྛཱ་ཏི; ཝེ་དི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ མེ ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ, ན་ཏྠི མེ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་སོ, ཨ་པྤ་ཏྟཾ མེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལ’ནྟི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝཱ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ཏི; ཝེ་དི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ མེ ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ཏྠི མེ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་སོ, པ་ཏྟཾ མེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལ’ནྟི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ‘ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་ས་ཉྙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ལོ་ཀ་ཙི་ཏྲེ་སུ ཙི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི…པེ… སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི པ་ཏི་ཀུ་ཊ་ཏི པ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ས་མྤ་སཱ་རི་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ལོ་ཀ་ཙི་ཏྲེ་སུ ཙི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི པ་ཏི་ཀུ་ཊ་ཏི པ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ས་མྤ་སཱ་རི་ཡ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝཱ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ཏི.
‘‘ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ལོ་ཀ་ཙི་ཏྲེ་སུ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ས་ནྡ་ཧ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ས་ཎྛཱ་ཏི; ཝེ་དི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ མེ ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་ས་ཉྙཱ, ན་ཏྠི མེ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་སོ, ཨ་པྤ་ཏྟཾ མེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལ’ནྟི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ལོ་ཀ་ཙི་ཏྲེ་སུ ཙི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝཱ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ཏི; ཝེ་དི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ མེ ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ཏྠི མེ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་སོ, པ་ཏྟཾ མེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལ’ནྟི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ‘ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་ས་ཉྙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝཱ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པ་ཏྟཾ ཝཱ ནྷཱ་རུ་ད་དྡུ་ལཾ ཝཱ ཨ་གྒི་མྷི པ་ཀྑི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི པ་ཏི་ཀུ་ཊ་ཏི པ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི ན ས་མྤ་སཱ་རི་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝཱ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ཏི.
‘‘ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ས་ནྡ་ཧ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ས་ཎྛཱ་ཏི; ཝེ་དི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ མེ ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, ན་ཏྠི མེ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་སོ, ཨ་པྤ་ཏྟཾ མེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལ’ནྟི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི པ་ཏི་ཀུ་ཊ་ཏི པ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ས་མྤ་སཱ་རི་ཡ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝཱ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ཏི; ཝེ་དི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ མེ ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ཏྠི མེ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་སོ, པ་ཏྟཾ མེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལ’ནྟི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ‘ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘ཨ་ནི་ཙྩེ དུ་ཀྑ་ས་ཉྙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཨ་ནི་ཙྩེ དུ་ཀྑ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨཱ་ལ་སྱེ ཀོ་ས་ཛྫེ ཝི་སྶ་ཊྛི་ཡེ པ་མཱ་དེ ཨ་ན་ནུ་ཡོ་གེ ཨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ཏི་བྦཱ བྷ་ཡ་ས་ཉྙཱ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀེ ཝ་དྷ་ཀེ.
‘‘ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ནི་ཙྩེ དུ་ཀྑ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨཱ་ལ་སྱེ ཀོ་ས་ཛྫེ ཝི་སྶ་ཊྛི་ཡེ པ་མཱ་དེ ཨ་ན་ནུ་ཡོ་གེ ཨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ཏི་བྦཱ བྷ་ཡ་ས་ཉྙཱ, ན པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀེ ཝ་དྷ་ཀེ. ཝེ་དི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ མེ ཨ་ནི་ཙྩེ དུ་ཀྑ་ས་ཉྙཱ, ན་ཏྠི མེ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་སོ, ཨ་པྤ་ཏྟཾ མེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལ’ནྟི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ནི་ཙྩེ དུ་ཀྑ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨཱ་ལ་སྱེ ཀོ་ས་ཛྫེ ཝི་སྶ་ཊྛི་ཡེ པ་མཱ་དེ ཨ་ན་ནུ་ཡོ་གེ ཨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ཏི་བྦཱ བྷ་ཡ་ས་ཉྙཱ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀེ ཝ་དྷ་ཀེ. ཝེ་དི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ མེ ཨ་ནི་ཙྩེ དུ་ཀྑ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ཏྠི མེ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་སོ, པ་ཏྟཾ མེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལ’ནྟི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ‘ཨ་ནི་ཙྩེ དུ་ཀྑ་ས་ཉྙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘དུ་ཀྑེ ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? དུ་ཀྑེ ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ ཀཱ་ཡེ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་པ་ག་ཏཾ མཱ་ན་སཾ ཧོ་ཏི ཝི་དྷཱ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ས་ནྟཾ སུ་ཝི་མུ་ཏྟཾ.
‘‘ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ དུ་ཀྑེ ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ ཀཱ་ཡེ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ ན ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་པ་ག་ཏཾ མཱ་ན་སཾ ཧོ་ཏི ཝི་དྷཱ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ས་ནྟཾ སུ་ཝི་མུ་ཏྟཾ. ཝེ་དི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ མེ དུ་ཀྑེ ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ, ན་ཏྠི མེ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་སོ, ཨ་པྤ་ཏྟཾ མེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལ’ནྟི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི.
‘‘ས་ཙེ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ དུ་ཀྑེ ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ ཀཱ་ཡེ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་པ་ག་ཏཾ མཱ་ན་སཾ ཧོ་ཏི ཝི་དྷཱ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ས་ནྟཾ སུ་ཝི་མུ་ཏྟཾ. ཝེ་དི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ མེ དུ་ཀྑེ ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ཏྠི མེ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་སོ, པ་ཏྟཾ མེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལ’ནྟི. ཨི་ཏི་ཧ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ‘དུ་ཀྑེ ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ ས་ཉྙཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ནྟི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱ ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. མེ་ཐུ་ན་སུ་ཏྟཾ
༥༠. ཨ་ཐ ཁོ ཛཱ་ཎུ་སྶོ་ཎི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཛཱ་ཎུ་སྶོ་ཎི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྷ་ཝ་མྤི ནོ གོ་ཏ་མོ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཡ་ཉྷི ཏཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཁ་ཎྜཾ ཨ་ཙྪི་དྡཾ ཨ་ས་བ་ལཾ ཨ་ཀ་མྨཱ་སཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏཱི’ཏི, མ་མེ་ཝ ཏཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧ་ཉྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་ཁ་ཎྜཾ ཨ་ཙྪི་དྡཾ ཨ་ས་བ་ལཾ ཨ་ཀ་མྨཱ་སཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རཱ་མཱི’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཁ་ཎྜ་མྤི ཚི་དྡ་མྤི ས་བ་ལ་མྤི ཀ་མྨཱ་ས་མྤཱི’’ཏི?
‘‘ཨི་དྷ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ས་མྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནོ ན ཧེ་ཝ ཁོ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ དྭ་ཡཾ་དྭ་ཡ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨུ་ཙྪཱ་ད་ན་པ་རི་མ་དྡ་ན་ནྷཱ་པ་ན་ས་མྦཱ་ཧ་ནཾ སཱ་དི་ཡ་ཏི. སོ ཏཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏི [སོ ཏ་ད་སྶཱ་དེ་ཏི (སཱི.)], ཏཾ ནི་ཀཱ་མེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ད་མྤི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཁ་ཎྜ་མྤི ཚི་དྡ་མྤི ས་བ་ལ་མྤི ཀ་མྨཱ་ས་མྤི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏི, སཾ་ཡུ་ཏྟོ མེ་ཐུ་ནེ་ན སཾ་ཡོ་གེ་ན ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན [ཛ་རཱ་མ་ར་ཎེ་ན (སཱི. སྱཱ.)] སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི དུ་ཀྑ་སྨཱ་ཏི ཝ་དཱ་མི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ས་མྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནོ ན ཧེ་ཝ ཁོ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ དྭ་ཡཾ་དྭ་ཡ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ན་པི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨུ་ཙྪཱ་ད་ན་པ་རི་མ་དྡ་ན་ནྷཱ་པ་ན་ས་མྦཱ་ཧ་ནཾ སཱ་དི་ཡ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ཉྫ་གྒྷ་ཏི སཾ་ཀཱི་ལ༹་ཏི སཾ་ཀེ་ལཱ་ཡ་ཏི…པེ… ན་པི མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ཉྫ་གྒྷ་ཏི སཾ་ཀཱི་ལ༹་ཏི སཾ་ཀེ་ལཱ་ཡ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི པེ་ཀྑ་ཏི…པེ… ན་པི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི པེ་ཀྑ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏི ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཾ ཝཱ ཏི་རོ་པཱ་ཀཱ་རཾ ཝཱ ཧ་ས་ནྟི་ཡཱ ཝཱ བྷ་ཎ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ གཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ རོ་ད་ནྟི་ཡཱ ཝཱ…པེ… ན་པི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏི ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཾ ཝཱ ཏི་རོ་པཱ་ཀཱ་རཾ ཝཱ ཧ་ས་ནྟི་ཡཱ ཝཱ བྷ་ཎ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ གཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ རོ་ད་ནྟི་ཡཱ ཝཱ; ཨ་པི ཙ ཁོ ཡཱ་ནི་སྶ ཏཱ་ནི པུ་བྦེ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཧ་སི་ཏ་ལ་པི་ཏ་ཀཱི་ལི༹་ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི…པེ… ན་པི ཡཱ་ནི་སྶ ཏཱ་ནི པུ་བྦེ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཧ་སི་ཏ་ལ་པི་ཏ་ཀཱི་ལི༹་ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ པ་སྶ་ཏི ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏཾ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏཾ པ་རི་ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཾ…པེ… ན་པི པ་སྶ་ཏི ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏཾ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏཾ པ་རི་ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཾ; ཨ་པི ཙ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ དེ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏི ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཝ་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་པེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི དེ་ཝ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ་ཏི. སོ ཏཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏི, ཏཾ ནི་ཀཱ་མེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ད་མྤི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཁ་ཎྜ་མྤི ཚི་དྡ་མྤི ས་བ་ལ་མྤི ཀ་མྨཱ་ས་མྤི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏི སཾ་ཡུ་ཏྟོ མེ་ཐུ་ནེ་ན སཾ་ཡོ་གེ་ན, ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི དུ་ཀྑ་སྨཱ་ཏི ཝ་དཱ་མི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ མེ་ཐུ་ན་སཾ་ཡོ་གཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་ར་མེ་ཐུ་ན་སཾ་ཡོ་གཾ [ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མེ་ཐུ་ན་སཾ་ཡོ་གཾ (སཱི. སྱཱ.)] ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶིཾ, ནེ་ཝ ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི པ་ཙྩ་ཉྙཱ་སིཾ [ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ པ་ཙྩ་ཉྙཱ་སིཾ (སཱི. སྱཱ.)].
‘‘ཡ་ཏོ ཙ ཁོ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ མེ་ཐུ་ན་སཾ་ཡོ་གཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་ར་མེ་ཐུ་ན་སཾ་ཡོ་གཾ ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཾ ན ས་མ་ནུ་པ་སྶིཾ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི པ་ཙྩ་ཉྙཱ་སིཾ. ‘ཉཱ་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ད་སྶ་ནཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨ་ཀུ་པྤཱ མེ ཝི་མུ་ཏྟི [ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི (སཱི. ཀ.)], ཨ་ཡ་མ་ནྟི་མཱ ཛཱ་ཏི, ན་ཏྠི དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ’’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཛཱ་ཎུ་སྶོ་ཎི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ; ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ…པེ… ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. སཾ་ཡོ་ག་སུ་ཏྟཾ
༥༡. ‘‘སཾ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ…པེ… ཀ་ཏ་མོ ཙ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་གོ ཝི་སཾ་ཡོ་གོ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ?
‘‘ཨི་ཏྠཱི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི – ཨི་ཏྠི་ཀུ་ཏྟཾ ཨི་ཏྠཱ་ཀ་པྤཾ ཨི་ཏྠི་ཝི་དྷཾ ཨི་ཏྠི་ཙྪ་ནྡཾ ཨི་ཏྠི་སྶ་རཾ ཨི་ཏྠཱ་ལ་ངྐཱ་རཾ. སཱ ཏ་ཏྠ ར་ཛྫ་ཏི ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ར་མ་ཏི. སཱ ཏ་ཏྠ ར་ཏྟཱ ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ར་ཏཱ བ་ཧི་དྡྷཱ པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི – པུ་རི་ས་ཀུ་ཏྟཾ པུ་རི་སཱ་ཀ་པྤཾ པུ་རི་ས་ཝི་དྷཾ པུ་རི་ས་ཙྪ་ནྡཾ པུ་རི་ས་སྶ་རཾ པུ་རི་སཱ་ལ་ངྐཱ་རཾ. སཱ ཏ་ཏྠ ར་ཛྫ་ཏི ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ར་མ་ཏི. སཱ ཏ་ཏྠ ར་ཏྟཱ ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ར་ཏཱ བ་ཧི་དྡྷཱ སཾ་ཡོ་གཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི. ཡ་ཉྩ་སྶཱ སཾ་ཡོ་ག་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ཏ་ཉྩ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི. ཨི་ཏྠ་ཏྟེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྷི་ར་ཏཱ ས་ཏྟཱ པུ་རི་སེ་སུ སཾ་ཡོ་གཾ ག་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཏྠཱི ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་རི་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི – པུ་རི་ས་ཀུ་ཏྟཾ པུ་རི་སཱ་ཀ་པྤཾ པུ་རི་ས་ཝི་དྷཾ པུ་རི་ས་ཙྪ་ནྡཾ པུ་རི་ས་སྶ་རཾ པུ་རི་སཱ་ལ་ངྐཱ་རཾ. སོ ཏ་ཏྠ ར་ཛྫ་ཏི ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ར་མ་ཏི. སོ ཏ་ཏྠ ར་ཏྟོ ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ར་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི – ཨི་ཏྠི་ཀུ་ཏྟཾ ཨི་ཏྠཱ་ཀ་པྤཾ ཨི་ཏྠི་ཝི་དྷཾ ཨི་ཏྠི་ཙྪ་ནྡཾ ཨི་ཏྠི་སྶ་རཾ ཨི་ཏྠཱ་ལ་ངྐཱ་རཾ. སོ ཏ་ཏྠ ར་ཛྫ་ཏི ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ར་མ་ཏི. སོ ཏ་ཏྠ ར་ཏྟོ ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ར་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ སཾ་ཡོ་གཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི. ཡ་ཉྩ་སྶ སཾ་ཡོ་ག་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ཏ་ཉྩ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི. པུ་རི་ས་ཏྟེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྷི་ར་ཏཱ ས་ཏྟཱ ཨི་ཏྠཱི་སུ སཾ་ཡོ་གཾ ག་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ པུ་རི་ས་ཏྟཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་གོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་སཾ་ཡོ་གོ ཧོ་ཏི? ཨི་ཏྠཱི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ ན མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི – ཨི་ཏྠི་ཀུ་ཏྟཾ ཨི་ཏྠཱ་ཀ་པྤཾ ཨི་ཏྠི་ཝི་དྷཾ ཨི་ཏྠི་ཙྪ་ནྡཾ ཨི་ཏྠི་སྶ་རཾ ཨི་ཏྠཱ་ལ་ངྐཱ་རཾ. སཱ ཏ་ཏྠ ན ར་ཛྫ་ཏི, སཱ ཏ་ཏྲ ནཱ་བྷི་ར་མ་ཏི. སཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ར་ཏྟཱ ཏ་ཏྲ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏཱ བ་ཧི་དྡྷཱ པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཾ ན མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི – པུ་རི་ས་ཀུ་ཏྟཾ པུ་རི་སཱ་ཀ་པྤཾ པུ་རི་ས་ཝི་དྷཾ པུ་རི་ས་ཙྪ་ནྡཾ པུ་རི་ས་སྶ་རཾ པུ་རི་སཱ་ལ་ངྐཱ་རཾ. སཱ ཏ་ཏྠ ན ར་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏྲ ནཱ་བྷི་ར་མ་ཏི. སཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ར་ཏྟཱ ཏ་ཏྲ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏཱ བ་ཧི་དྡྷཱ སཾ་ཡོ་གཾ ནཱ་ཀ་ངྑ་ཏི. ཡ་ཉྩ་སྶཱ སཾ་ཡོ་ག་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ཏ་ཉྩ ནཱ་ཀ་ངྑ་ཏི. ཨི་ཏྠ་ཏྟེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་བྷི་ར་ཏཱ ས་ཏྟཱ པུ་རི་སེ་སུ ཝི་སཾ་ཡོ་གཾ ག་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཏྠཱི ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་རི་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཾ ན མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི – པུ་རི་ས་ཀུ་ཏྟཾ པུ་རི་སཱ་ཀ་པྤཾ པུ་རི་ས་ཝི་དྷཾ པུ་རི་ས་ཙྪ་ནྡཾ པུ་རི་ས་སྶ་རཾ པུ་རི་སཱ་ལ་ངྐཱ་རཾ. སོ ཏ་ཏྠ ན ར་ཛྫ་ཏི, སོ ཏ་ཏྲ ནཱ་བྷི་ར་མ་ཏི. སོ ཏ་ཏྠ ཨ་ར་ཏྟོ ཏ་ཏྲ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ ན མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི – ཨི་ཏྠི་ཀུ་ཏྟཾ ཨི་ཏྠཱ་ཀ་པྤཾ ཨི་ཏྠི་ཝི་དྷཾ ཨི་ཏྠི་ཙྪ་ནྡཾ ཨི་ཏྠི་སྶ་རཾ ཨི་ཏྠཱ་ལ་ངྐཱ་རཾ. སོ ཏ་ཏྠ ན ར་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏྲ ནཱ་བྷི་ར་མ་ཏི. སོ ཏ་ཏྠ ཨ་ར་ཏྟོ ཏ་ཏྲ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ སཾ་ཡོ་གཾ ནཱ་ཀ་ངྑ་ཏི. ཡ་ཉྩ་སྶ སཾ་ཡོ་ག་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ཏ་ཉྩ ནཱ་ཀ་ངྑ་ཏི. པུ་རི་ས་ཏྟེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་བྷི་ར་ཏཱ ས་ཏྟཱ ཨི་ཏྠཱི་སུ ཝི་སཾ་ཡོ་གཾ ག་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ པུ་རི་ས་ཏྟཾ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་སཾ་ཡོ་གོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་གོ ཝི་སཾ་ཡོ་གོ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. དཱ་ན་མ་ཧ་པྥ་ལ་སུ་ཏྟཾ
༥༢. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཙ་མྤཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ག་གྒ་རཱ་ཡ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཏཱི་རེ. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཙ་མྤེ་ཡྻ་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཙ་མྤེ་ཡྻ་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཙི་ར་སྶུ་ཏཱ ནོ, བྷ་ནྟེ [བྷ་ནྟེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ (སཱི.)], བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ དྷ་མྨཱི་ཀ་ཐཱ. སཱ་དྷུ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ [བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཱ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ (སཱི.), བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ (སྱཱ.)] ས་ཝ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན་ཧཱ་ཝུ་སོ, ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ལ་བྷེ་ཡྻཱ་ཐ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ [བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ (སྱཱ.)] དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཙ་མྤེ་ཡྻ་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ.
ཨ་ཐ ཁོ ཙ་མྤེ་ཡྻ་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ཧི ཙ་མྤེ་ཡྻ་ཀེ་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘སི་ཡཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ ན མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི ན མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ; སི་ཡཱ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས’’ནྟི? ‘‘སི་ཡཱ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ ན མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི ན མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ; སི་ཡཱ པ་ན, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས’’ནྟི. ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ ན མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི ན མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ; ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས’’ནྟི?
‘‘ཨི་དྷ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ སཱ་པེ་ཁོ [སཱ་པེ་ཀྑོ (སྱཱ.)] དཱ་ནཾ དེ་ཏི, པ་ཏི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ [པ་ཏི་བ་ནྡྷ་ཙི་ཏྟོ (ཀ.)] དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ས་ནྣི་དྷི་པེ་ཁོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ‘ཨི་མཾ པེ་ཙྩ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི. སོ ཏཾ དཱ་ནཾ དེ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝཱ ཨ་ནྣཾ པཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཾ ཡཱ་ནཾ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ སེ་ཡྻཱ་ཝ་ས་ཐ་པ་དཱི་པེ་ཡྻཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ད་དེ་ཡྻ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དཱ་ན’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏ་ཏྲ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡྭཱ་ཡཾ སཱ་པེ་ཁོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, པ་ཏི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ས་ནྣི་དྷི་པེ་ཁོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ‘ཨི་མཾ པེ་ཙྩ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི. སོ ཏཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨི་དྡྷིཾ ཏཾ ཡ་སཾ ཏཾ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ཨཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི ཨཱ་ག་ནྟཱ ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ན ཧེ་ཝ ཁོ སཱ་པེ་ཁོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ན པ་ཏི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ན ས་ནྣི་དྷི་པེ་ཁོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ན ‘ཨི་མཾ པེ་ཙྩ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ ‘སཱ་ཧུ དཱ་ན’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི…པེ… ན་པི ‘སཱ་ཧུ དཱ་ན’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ ‘དི་ནྣ་པུ་བྦཾ ཀ་ཏ་པུ་བྦཾ པི་ཏུ་པི་ཏཱ་མ་ཧེ་ཧི ན ཨ་ར་ཧཱ་མི པོ་རཱ་ཎཾ ཀུ་ལ་ཝཾ་སཾ ཧཱ་པེ་ཏུ’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི…པེ… ན་པི ‘དི་ནྣ་པུ་བྦཾ ཀ་ཏ་པུ་བྦཾ པི་ཏུ་པི་ཏཱ་མ་ཧེ་ཧི ན ཨ་ར་ཧཱ་མི པོ་རཱ་ཎཾ ཀུ་ལ་ཝཾ་སཾ ཧཱ་པེ་ཏུ’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ ‘ཨ་ཧཾ པ་ཙཱ་མི, ཨི་མེ ན པ་ཙ་ནྟི, ནཱ་ར་ཧཱ་མི པ་ཙ་ནྟོ ཨ་པ་ཙ་ནྟཱ་ནཾ དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་ཏུ’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི…པེ… ན་པི ‘ཨ་ཧཾ པ་ཙཱ་མི, ཨི་མེ ན པ་ཙ་ནྟི, ནཱ་ར་ཧཱ་མི པ་ཙ་ནྟོ ཨ་པ་ཙ་ནྟཱ་ནཾ དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་ཏུ’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ ‘ཡ་ཐཱ ཏེ་སཾ པུ་བྦ་ཀཱ་ནཾ ཨི་སཱི་ནཾ ཏཱ་ནི མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨ་ཊྛ་ཀ་སྶ ཝཱ་མ་ཀ་སྶ ཝཱ་མ་དེ་ཝ་སྶ ཝེ་སྶཱ་མི་ཏྟ་སྶ ཡ་མ་ད་གྒི་ནོ ཨ་ངྒཱི་ར་ས་སྶ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶ ཝཱ་སེ་ཊྛ་སྶ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་གུ་ནོ, ཨེ་ཝཾ མེ ཨ་ཡཾ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་གོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི…པེ… ན་པི ‘ཡ་ཐཱ ཏེ་སཾ པུ་བྦ་ཀཱ་ནཾ ཨི་སཱི་ནཾ ཏཱ་ནི མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨ་ཊྛ་ཀ་སྶ ཝཱ་མ་ཀ་སྶ ཝཱ་མ་དེ་ཝ་སྶ ཝེ་སྶཱ་མི་ཏྟ་སྶ ཡ་མ་ད་གྒི་ནོ ཨ་ངྒཱི་ར་ས་སྶ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶ ཝཱ་སེ་ཊྛ་སྶ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་གུ་ནོ, ཨེ་ཝཾ མེ ཨ་ཡཾ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་གོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ ‘ཨི་མཾ མེ དཱ་ནཾ ད་ད་ཏོ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི, ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པ་ཛཱ་ཡ་ཏཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི…པེ… ན་པི ‘ཨི་མཾ མེ དཱ་ནཾ ད་ད་ཏོ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི, ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པ་ཛཱ་ཡ་ཏཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ ཙི་ཏྟཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ དཱ་ནཾ དེ་ཏི. སོ ཏཾ དཱ་ནཾ དེ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝཱ ཨ་ནྣཾ པཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཾ ཡཱ་ནཾ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ སེ་ཡྻཱ་ཝ་ས་ཐ་པ་དཱི་པེ་ཡྻཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ད་དེ་ཡྻ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དཱ་ན’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏ་ཏྲ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡྭཱ་ཡཾ ན ཧེ་ཝ [ན་ཧེ་ཝ ཁོ (སཱི. སྱཱ.)] སཱ་པེ་ཁོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ན པ་ཏི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ན ས་ནྣི་དྷི་པེ་ཁོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ན ‘ཨི་མཾ པེ་ཙྩ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ན་པི ‘སཱ་ཧུ དཱ་ན’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ན་པི ‘དི་ནྣ་པུ་བྦཾ ཀ་ཏ་པུ་བྦཾ པི་ཏུ་པི་ཏཱ་མ་ཧེ་ཧི ན ཨ་ར་ཧཱ་མི པོ་རཱ་ཎཾ ཀུ་ལ་ཝཾ་སཾ ཧཱ་པེ་ཏུ’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ན་པི ‘ཨ་ཧཾ པ་ཙཱ་མི, ཨི་མེ ན པ་ཙ་ནྟི, ནཱ་ར་ཧཱ་མི པ་ཙ་ནྟོ ཨ་པ་ཙ་ནྟཱ་ནཾ དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་ཏུ’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ན་པི ‘ཡ་ཐཱ ཏེ་སཾ པུ་བྦ་ཀཱ་ནཾ ཨི་སཱི་ནཾ ཏཱ་ནི མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨ་ཊྛ་ཀ་སྶ ཝཱ་མ་ཀ་སྶ ཝཱ་མ་དེ་ཝ་སྶ ཝེ་སྶཱ་མི་ཏྟ་སྶ ཡ་མ་ད་གྒི་ནོ ཨ་ངྒཱི་ར་ས་སྶ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶ ཝཱ་སེ་ཊྛ་སྶ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་གུ་ནོ, ཨེ་ཝཾ མེ ཨ་ཡཾ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་གོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ན་པི ‘ཨི་མཾ མེ དཱ་ནཾ ད་ད་ཏོ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི, ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པ་ཛཱ་ཡ་ཏཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ ཙི་ཏྟཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ དཱ་ནཾ དེ་ཏི. སོ ཏཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨི་དྡྷིཾ ཏཾ ཡ་སཾ ཏཾ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི ཨ་ནཱ་ག་ནྟཱ ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ ན མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི ན མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས’’ནྟི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ན་ནྡ་མཱ་ཏཱ་སུ་ཏྟཾ
༥༣. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ད་ཀྑི་ཎཱ་གི་རི་སྨིཾ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟི མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝེ་ལུ༹་ཀ་ཎྜ་ཀཱི [ཝེ་ལུ༹་ཀ་ཎྜ་ཀཱི (སྱཱ.) ཨ. ནི. ༦.༣༧; ༢.༡༣༤; སཾ. ནི. ༢.༡༧༣ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] ན་ནྡ་མཱ་ཏཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་རཱ་ཡ་ནཾ [ཙཱུ་ལ༹་ནི. པཱ་རཱ་ཡ་ན་ཝ་གྒ, ཝ་ཏྠུ་གཱ་ཐཱ] ས་རེ་ན བྷཱ་ས་ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ད་ཀྑི་ཎཾ དི་སཾ ག་ཙྪ་ཏི ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན. ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ན་ནྡ་མཱ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ པཱ་རཱ་ཡ་ནཾ ས་རེ་ན བྷཱ་ས་ནྟི་ཡཱ, སུ་ཏྭཱ ཀ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ན་ནྡ་མཱ་ཏཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ པཱ་རཱ་ཡ་ནཾ ས་རེ་ན བྷཱ་སི་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ན་ནྡ་མཱ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ཀ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་བྦྷཱ་ནུ་མོ་དི – ‘‘སཱ་དྷུ བྷ་གི་ནི, སཱ་དྷུ བྷ་གི་ནཱི’’ཏི! ‘‘ཀོ པ་ནེ་སོ, བྷ་དྲ་མུ་ཁཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧཾ ཏེ, བྷ་གི་ནི, བྷཱ་ཏཱ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་དྲ་མུ་ཁ, ཏེ་ན ཧི ཡོ མེ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ བྷ་ཎི་ཏོ ཨི་དཾ ཏེ ཧོ་ཏུ ཨཱ་ཏི་ཐེ་ཡྻ’’ནྟི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི, ཨེ་ཏ་ཉྩེ་ཝ མེ ཧོ་ཏུ ཨཱ་ཏི་ཐེ་ཡྻཾ. སྭེ་ཝ [སྭེ ཙ (སཱི.)] སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་པྤ་མུ་ཁོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨ་ཀ་ཏ་པཱ་ཏ་རཱ་སོ ཝེ་ལུ༹་ཀ་ཎྜ་ཀཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི, ཏ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་མ ད་ཀྑི་ཎཾ ཨཱ་དི་སེ་ཡྻཱ་སི. ཨེ་ཏ་ཉྩེ་ཝ [ཨེ་ཝ་ཉྩ (སཱི. སྱཱ.), ཨེ་ཏ་ཉྩ (?)] མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨཱ་ཏི་ཐེ་ཡྻ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ན་ནྡ་མཱ་ཏཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ཀེ ནི་ཝེ་ས་ནེ པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་པྤ་མུ་ཁོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨ་ཀ་ཏ་པཱ་ཏ་རཱ་སོ ཡེ་ན ཝེ་ལུ༹་ཀ་ཎྜ་ཀོ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཨ་ཐ ཁོ ན་ནྡ་མཱ་ཏཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པུ་རི་སཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧི – ‘ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻཱ་ཡ ན་ནྡ་མཱ་ཏུ་ཡཱ ནི་ཝེ་ས་ནེ ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, ཨ་ཡྻེ’’ཏི ཁོ སོ པུ་རི་སོ ན་ནྡ་མཱ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻཱ་ཡ ན་ནྡ་མཱ་ཏུ་ཡཱ ནི་ཝེ་ས་ནེ ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་པྤ་མུ་ཁོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ན་ནྡ་མཱ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ ན་ནྡ་མཱ་ཏཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་སི ས་མྤ་ཝཱ་རེ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ན་ནྡ་མཱ་ཏཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ན་ནྡ་མཱ་ཏ་རཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ པ་ན ཏེ, ན་ནྡ་མཱ་ཏེ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་བྦྷཱ་ག་མ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སཱི’’ཏི?
‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་རཱ་ཡ་ནཾ ས་རེ་ན བྷཱ་སི་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སིཾ. ཨ་ཐ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ མ་མ ཀ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་བྦྷཱ་ནུ་མོ་དི – ‘སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི, སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནཱི’ཏི! ‘ཀོ པ་ནེ་སོ, བྷ་དྲ་མུ་ཁཱ’ཏི? ‘ཨ་ཧཾ ཏེ, བྷ་གི་ནི, བྷཱ་ཏཱ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’ཏི. ‘སཱ་དྷུ, བྷ་དྲ་མུ་ཁ, ཏེ་ན ཧི ཡོ མེ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ བྷ་ཎི་ཏོ ཨི་དཾ ཏེ ཧོ་ཏུ ཨཱ་ཏི་ཐེ་ཡྻ’ནྟི. ‘སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནི, ཨེ་ཏ་ཉྩེ་ཝ མེ ཧོ་ཏུ ཨཱ་ཏི་ཐེ་ཡྻཾ. སྭེ་ཝ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་པྤ་མུ་ཁོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨ་ཀ་ཏ་པཱ་ཏ་རཱ་སོ ཝེ་ལུ༹་ཀ་ཎྜ་ཀཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི, ཏ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་མ ད་ཀྑི་ཎཾ ཨཱ་དི་སེ་ཡྻཱ་སི. ཨེ་ཏ་ཉྩེ་ཝ [ཨེ་ཏ་ཉྩ (སཱི.), ཨེ་ཝ་ཉྩ (སྱཱ.)] མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨཱ་ཏི་ཐེ་ཡྻ’ནྟི. ཡ་དི་དཾ [ཡ་མི་དཾ (མ. ནི. ༡.༣༦༣)], བྷ་ནྟེ, དཱ་ནེ [པུ་ཉྙཾ ཧི ཏཾ (སཱི.), པུ་ཉྙཾ པུ་ཉྙ་མ་ཧི་ཏཾ (སྱཱ.), པུ་ཉྙཾ ཝཱ པུ་ཉྙ་མ་ཧཾ ཝཱ (པཱི.), པུ་ཉྙཾ ཝཱ པུ་ཉྙ་མ་ཧཱི ཝཱ (ཀ.)] པུ་ཉྙ་ཉྩ པུ་ཉྙ་མ་ཧཱི ཙ ཏཾ [པུ་ཉྙཾ ཧི ཏཾ (སཱི.), པུ་ཉྙཾ པུ་ཉྙ་མ་ཧི་ཏཾ (སྱཱ.), པུ་ཉྙཾ ཝཱ པུ་ཉྙ་མ་ཧཾ ཝཱ (པཱི.), པུ་ཉྙཾ ཝཱ པུ་ཉྙ་མ་ཧཱི ཝཱ (ཀ.)] ཝེ་སྶ་ཝ་ཎ་སྶ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི.
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ན་ནྡ་མཱ་ཏེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, ན་ནྡ་མཱ་ཏེ! ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎེ་ན མ་ཧཱ་རཱ་ཛེ་ན ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀེ་ན ཨེ་ཝཾ་མ་ཧེ་ས་ཀྑེ་ན དེ་ཝ་པུ་ཏྟེ་ན ས་མྨུ་ཁཱ ས་ལླ་པི་སྶ་སཱི’’ཏི.
‘‘ན ཁོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་སེ་ཝ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ. ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཉྙོ་པི ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ. ཨི་དྷ མེ, བྷ་ནྟེ, ན་ནྡོ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀོ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ. ཏཾ རཱ་ཛཱ་ནོ ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ པ་ཀ་ར་ཎེ ཨོ་ཀ་སྶ པ་ས་ཡ྄ཧ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་སུཾ. ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དཱ་ར་ཀེ ག་ཧི་ཏེ ཝཱ ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ ཝཱ ཝ་དྷེ ཝཱ ཝ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནེ ཝཱ ཧ་ཏེ ཝཱ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ ཝཱ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ན་ནྡ་མཱ་ཏེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ན་ནྡ་མཱ་ཏེ! ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་མྤི [ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་མ་ཏྟ་མྤི (སྱཱ.)] པ་རི་སོ་དྷེ་སྶ་སཱི’’ཏི.
‘‘ན ཁོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་སེ་ཝ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ. ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཉྙོ་པི ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ. ཨི་དྷ མེ, བྷ་ནྟེ, སཱ་མི་ཀོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཡ་ཀྑ་ཡོ་ནིཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ. སོ མེ ཏེ་ནེ་ཝ པུ་རི་མེ་ན ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་དྡ་སྶེ་སི. ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ན་ནྡ་མཱ་ཏེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, ན་ནྡ་མཱ་ཏེ! ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་མྤི པ་རི་སོ་དྷེ་སྶ་སཱི’’ཏི.
‘‘ན ཁོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་སེ་ཝ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ. ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཉྙོ་པི ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ. ཡ་ཏོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, སཱ་མི་ཀ་སྶ ད་ཧ་ར་སྶེ་ཝ ད་ཧ་རཱ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི སཱ་མི་ཀཾ མ་ན་སཱ་པི ཨ་ཏི་ཙ་རི་ཏཱ [ཨ་ཏི་ཙ་རི་ཏུཾ (སྱཱ.), ཨ་ཏི་ཙཱ་རི་ཏྟཾ (ཀ.)], ཀུ་ཏོ པ་ན ཀཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི! ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ན་ནྡ་མཱ་ཏེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, ན་ནྡ་མཱ་ཏེ! ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་མྤི པ་རི་སོ་དྷེ་སྶ་སཱི’’ཏི.
‘‘ན ཁོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་སེ་ཝ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ. ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཉྙོ་པི ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ. ཡ་དཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ པ་ཊི་དེ་སི་ཏཱ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཀི་ཉྩི སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ས་ཉྩི་ཙྩ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མི་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ན་ནྡ་མཱ་ཏེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, ན་ནྡ་མཱ་ཏེ’’ཏི!
‘‘ན ཁོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་སེ་ཝ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ. ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཉྙོ་པི ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ. ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ [ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ (སཱི. སྱཱ.) སཾ. ནི. ༢.༡༥༢ པཱ་ལི༹ ཙ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཊཱི་ཀཱ ཙ པ་སྶི་ཏ་བྦཱ] ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑི་ཀཱ ཙ ཝི་ཧ་རཱ་མི ས་ཏཱ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་མི, ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ན་ནྡ་མཱ་ཏེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, ན་ནྡ་མཱ་ཏེ’’ཏི!
‘‘ན ཁོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་སེ་ཝ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ. ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཉྙོ་པི ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ. ཡཱ་ནི་མཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏཱ་ནི པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ནཱ་ཧཾ ཏེ་སཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ན་ནྡ་མཱ་ཏེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, ན་ནྡ་མཱ་ཏེ’’ཏི!
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ན་ནྡ་མཱ་ཏ་རཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མཱི་ཏི. ད་ས་མཾ.
མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙ་ཝ་གྒོ པ་ཉྩ་མོ.