༦. ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝ་གྒོ
༡. ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༥༤. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན སུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་སཱུ’’ཏི?
‘‘དི་ཊྛི་ནི་རོ་དྷཱ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, སུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ. ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, དི་ཊྛི་ག་ཏ་མེ་ཏཾ; ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, དི་ཊྛི་ག་ཏ་མེ་ཏཾ; ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, དི་ཊྛི་ག་ཏ་མེ་ཏཾ; ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, དི་ཊྛི་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ, བྷི་ཀྑུ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ དི་ཊྛིཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དི་ཊྛི་ས་མུ་ད་ཡཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དི་ཊྛི་ནི་རོ་དྷཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དི་ཊྛི་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ སཱ དི་ཊྛི པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི, སོ ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི དུ་ཀྑ་སྨཱ་ཏི ཝ་དཱ་མི.
‘‘སུ་ཏ་ཝཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ དི་ཊྛིཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དི་ཊྛི་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དི་ཊྛི་ནི་རོ་དྷཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དི་ཊྛི་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ སཱ དི་ཊྛི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, སོ པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི དུ་ཀྑ་སྨཱ་ཏི ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི; ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི; ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི; ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་དྷ་མྨོ ཧོ་ཏི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ ན ཚ་མྦྷ་ཏི, ན ཀ་མྤ་ཏི, ན ཝེ་དྷ་ཏི, ན ས་ནྟཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ.
‘‘‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཏ་ཎྷཱ་ག་ཏ་མེ་ཏཾ…པེ… ས་ཉྙཱ་ག་ཏ་མེ་ཏཾ …པེ… མ་ཉྙི་ཏ་མེ་ཏཾ…པེ… པ་པ་ཉྩི་ཏ་མེ་ཏཾ…པེ… ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ག་ཏ་མེ་ཏཾ…པེ… ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཨེ་སོ; ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཨེ་སོ; ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཨེ་སོ; ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཨེ་སོ. ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ, བྷི་ཀྑུ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ནི་རོ་དྷཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ སོ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི, སོ ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི དུ་ཀྑ་སྨཱ་ཏི ཝ་དཱ་མི.
‘‘སུ་ཏ་ཝཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ནི་རོ་དྷཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ སོ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, སོ པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ…པེ… དུ་ཀྑ་སྨཱ་ཏི ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་དྷ་མྨོ ཧོ་ཏི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ ན ཚ་མྦྷ་ཏི, ན ཀ་མྤ་ཏི, ན ཝེ་དྷ་ཏི, ན ས་ནྟཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན སུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་སཱུ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. པུ་རི་ས་ག་ཏི་སུ་ཏྟཾ
༥༥. ‘‘ས་ཏྟ ཙ [ས་ཏྟ (སཱི.), ས་ཏྟ ཙ ཁོ (ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་ག་ཏི་ཡོ དེ་སེ་སྶཱ་མི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཙ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ [པ་རི་ནི་བྦཱ་ཎཾ (སཱི.)]. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ པུ་རི་ས་ག་ཏི་ཡོ?
‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ‘ནོ ཙ་སྶ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ, ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཡ་ད་ཏྠི ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ ཏཾ པ་ཛ་ཧཱ་མཱི’ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. སོ བྷ་ཝེ ན ར་ཛྫ་ཏི, ས་མྦྷ་ཝེ ན ར་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཏྠུ་ཏྟ་རི པ་དཾ ས་ནྟཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཏ་ཉྩ ཁྭ་སྶ པ་དཾ ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ བྷ་ཝ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི. སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ་ས་ནྟ་ཏྟེ [དི་ཝ་ས་ས་ནྟ་ཏྟེ (སཱི. སྱཱ.) མ. ནི. ༢.༡༥༤] ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ‘ནོ ཙ་སྶ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ, ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཡ་ད་ཏྠི ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ ཏཾ པ་ཛ་ཧཱ་མཱི’ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. སོ བྷ་ཝེ ན ར་ཛྫ་ཏི, ས་མྦྷ་ཝེ ན ར་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཏྠུ་ཏྟ་རི པ་དཾ ས་ནྟཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཏ་ཉྩ ཁྭ་སྶ པ་དཾ ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ བྷ་ཝ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི. སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ‘ནོ ཙ་སྶ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ, ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཡ་ད་ཏྠི ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ ཏཾ པ་ཛ་ཧཱ་མཱི’ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. སོ བྷ་ཝེ ན ར་ཛྫ་ཏི, ས་མྦྷ་ཝེ ན ར་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཏྠུ་ཏྟ་རི པ་དཾ ས་ནྟཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཏ་ཉྩ ཁྭ་སྶ པ་དཾ ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ བྷ་ཝ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི. སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ་ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ…པེ… སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ…པེ… སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ་ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ ཏ་ལཾ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ…པེ… སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ…པེ… སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ་ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ ཏ་ལཾ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ…པེ… སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ…པེ… སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ་ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ པ་རི་ཏྟེ ཏི་ཎ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ནི་པ་ཏེ་ཡྻ. སཱ ཏ་ཏྠ ཨ་གྒི་མྤི ཛ་ནེ་ཡྻ, དྷཱུ་མ་མྤི ཛ་ནེ་ཡྻ, ཨ་གྒི་མྤི ཛ་ནེ་ཏྭཱ དྷཱུ་མ་མྤི ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ པ་རི་ཏྟཾ ཏི་ཎ་པུ་ཉྫཾ ཝཱ ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫཾ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ…པེ… སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ…པེ… སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ་ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཝི་པུ་ལེ ཏི་ཎ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ནི་པ་ཏེ་ཡྻ. སཱ ཏ་ཏྠ ཨ་གྒི་མྤི ཛ་ནེ་ཡྻ, དྷཱུ་མ་མྤི ཛ་ནེ་ཡྻ, ཨ་གྒི་མྤི ཛ་ནེ་ཏྭཱ དྷཱུ་མ་མྤི ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ ཝི་པུ་ལཾ ཏི་ཎ་པུ་ཉྫཾ ཝཱ ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫཾ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ…པེ… སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ‘ནོ ཙ་སྶ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ, ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཡ་ད་ཏྠི ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ ཏཾ པ་ཛ་ཧཱ་མཱི’ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. སོ བྷ་ཝེ ན ར་ཛྫ་ཏི, ས་མྦྷ་ཝེ ན ར་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཏྠུ་ཏྟ་རི པ་དཾ ས་ནྟཾ ས་མྨ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཏ་ཉྩ ཁྭ་སྶ པ་དཾ ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ བྷ་ཝ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི. སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ་ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟེ ཏི་ཎ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ནི་པ་ཏེ་ཡྻ. སཱ ཏ་ཏྠ ཨ་གྒི་མྤི ཛ་ནེ་ཡྻ, དྷཱུ་མ་མྤི ཛ་ནེ་ཡྻ, ཨ་གྒི་མྤི ཛ་ནེ་ཏྭཱ དྷཱུ་མ་མྤི ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ མ་ཧ་ནྟཾ ཏི་ཎ་པུ་ཉྫཾ ཝཱ ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫཾ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་མྤི ད་ཧེ་ཡྻ [ཌ་ཧེ་ཡྻ (ཨ་ཉྙ་ཏྠ)], དཱ་ཡ་མྤི ད་ཧེ་ཡྻ, ག་ཙྪ་མྤི ད་ཧི་ཏྭཱ དཱ་ཡ་མྤི ད་ཧི་ཏྭཱ ཧ་རི་ཏ་ནྟཾ ཝཱ པ་ཐ་ནྟཾ ཝཱ [པ་ནྠ་ནྟཾ ཝཱ (སཱི.) སྱཱ་མ་པོ་ཏྠ་ཀེ ཨི་དཾ ན དི་སྶ་ཏི] སེ་ལ་ནྟཾ ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་ནྟཾ ཝཱ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཝཱ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ…པེ… སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ པུ་རི་ས་ག་ཏི་ཡོ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ‘ནོ ཙ་སྶ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ, ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཡ་ད་ཏྠི ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ ཏཾ པ་ཛ་ཧཱ་མཱི’ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. སོ བྷ་ཝེ ན ར་ཛྫ་ཏི, ས་མྦྷ་ཝེ ན ར་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཏྠུ་ཏྟ་རི པ་དཾ ས་ནྟཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཏ་ཉྩ ཁྭ་སྶ པ་དཾ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ བྷ་ཝ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི. སོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ…པེ… ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ པུ་རི་ས་ག་ཏི་ཡོ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཙ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ཏི་སྶ་བྲ་ཧྨཱ་སུ་ཏྟཾ
༥༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ. ཨ་ཐ ཁོ དྭེ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ ཨེ་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏཱ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཝི་མུ་ཏྟཱ’’ཏི. ཨ་པ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏཱ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ སུ་ཝི་མུ་ཏྟཱ’’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙུཾ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ. ས་མ་ནུ་ཉྙོ ས་ཏྠཱ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ས་མ་ནུ་ཉྙོ ས་ཏྠཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡིཾ་སུ.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཏྟིཾ དྭེ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨེ་ཏཱ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཝི་མུ་ཏྟཱ’ཏི. ཨ་པ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨེ་ཏཱ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ སུ་ཝི་མུ་ཏྟཱ’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙུཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ མཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡིཾ་སཱུ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀ་ཏ་མེ་སཱ་ནཾ ཁོ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སོ་ཏི, ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སོ’’’ཏི? ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏི་སྶོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷུ་ནཱ་ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི ནཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི – ‘‘ཏི་སྶོ བྲ་ཧྨཱ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ, པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མི་ཉྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ – གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ཏ་སྨིཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཏི་སྶོ བྲ་ཧྨཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཧི ཁོ, མཱ་རི་ས མོ་གྒ་ལླཱ་ན; སྭཱ་ག་ཏཾ, མཱ་རི་ས མོ་གྒ་ལླཱ་ན! ཙི་ར་སྶཾ ཁོ, མཱ་རི་ས མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨི་མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་མ་ཀཱ་སི, ཡ་དི་དཾ ཨི་དྷཱ་ག་མ་ནཱ་ཡ. ནི་སཱི་ད, མཱ་རི་ས མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨི་ད་མཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི. ནི་སཱི་དི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ཏི་སྶོ་པི ཁོ བྲ་ཧྨཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཏི་སྶཾ བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏ་མེ་སཱ་ནཾ ཁོ, ཏི་སྶ, དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སོ་ཏི, ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སོ’’’ཏི? ‘‘བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ ཁོ, མཱ་རི་ས མོ་གྒ་ལླཱ་ན, དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སོ་ཏི, ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སོ’’’ཏི.
‘‘ས་བྦེ་ས་ཉྙེ་ཝ ཁོ, ཏི་སྶ, བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སོ་ཏི, ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སོ’’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, མཱ་རི་ས མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ས་བྦེ་སཾ བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སོ་ཏི, ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སོ’’’ཏི.
‘‘ཡེ ཁོ ཏེ, མཱ་རི་ས མོ་གྒ་ལླཱ་ན, བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ དེ་ཝཱ བྲ་ཧྨེ་ན ཨཱ་ཡུ་ནཱ ས་ནྟུ་ཊྛཱ བྲ་ཧྨེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན བྲ་ཧྨེ་ན སུ་ཁེ་ན བྲ་ཧྨེ་ན ཡ་སེ་ན བྲ་ཧྨེ་ན ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻེ་ན ས་ནྟུ་ཊྛཱ, ཏེ ཨུ་ཏྟ་རི ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི. ཏེ་སཾ ན ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སོ་ཏི, ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སོ’ཏི. ཡེ ཙ ཁོ ཏེ, མཱ་རི་ས མོ་གྒ་ལླཱ་ན, བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ དེ་ཝཱ བྲ་ཧྨེ་ན ཨཱ་ཡུ་ནཱ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛཱ, བྲ་ཧྨེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན བྲ་ཧྨེ་ན སུ་ཁེ་ན བྲ་ཧྨེ་ན ཡ་སེ་ན བྲ་ཧྨེ་ན ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻེ་ན ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛཱ, ཏེ ཙ ཨུ་ཏྟ་རི ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི. ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སོ་ཏི, ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སོ’’’ཏི.
‘‘ཨི་དྷ, མཱ་རི་ས མོ་གྒ་ལླཱ་ན, བྷི་ཀྑུ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཏེ དེ་ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ. ཡཱ་ཝ་སྶ ཀཱ་ཡོ ཋ་སྶ་ཏི ཏཱ་ཝ ནཾ ད་ཀྑ་ནྟི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ. ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ན ནཾ ད་ཀྑ་ནྟི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, མཱ་རི་ས མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཏེ་སཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སོ་ཏི, ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སོ’’’ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, མཱ་རི་ས མོ་གྒ་ལླཱ་ན, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཏེ དེ་ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ. ཡཱ་ཝ་སྶ ཀཱ་ཡོ ཋ་སྶ་ཏི ཏཱ་ཝ ནཾ ད་ཀྑ་ནྟི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ. ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ན ནཾ ད་ཀྑ་ནྟི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, མཱ་རི་ས མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཏེ་སཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སོ་ཏི, ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སོ’’’ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, མཱ་རི་ས མོ་གྒ་ལླཱ་ན, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི ཧོ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ དེ་ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི. ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀཱ་ནི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཊི་སེ་ཝ་མཱ་ནོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟེ བྷ་ཛ་མཱ་ནོ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་མ་ནྣཱ་ན་ཡ་མཱ་ནོ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, མཱ་རི་ས མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཏེ་སཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སོ་ཏི, ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སོ’’’ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, མཱ་རི་ས མོ་གྒ་ལླཱ་ན, བྷི་ཀྑུ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ ཧོ་ཏི…པེ… ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི…པེ… དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཏེ དེ་ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི. ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀཱ་ནི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཊི་སེ་ཝ་མཱ་ནོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟེ བྷ་ཛ་མཱ་ནོ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་མ་ནྣཱ་ན་ཡ་མཱ་ནོ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, མཱ་རི་ས མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཏེ་སཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སོ་ཏི, ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སོ’’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏི་སྶ་སྶ བྲ་ཧྨུ་ནོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ, པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མི་ཉྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ – བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི ཏི་སྶེ་ན བྲ་ཧྨུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ ཏཾ ས་བྦཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི.
‘‘ན ཧི པ་ན ཏེ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཏི་སྶོ བྲ་ཧྨཱ ས་ཏྟ་མཾ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཝི་ཧཱ་རིཾ པུ་གྒ་ལཾ དེ་སེ་ཏི’’. ‘‘ཨེ་ཏ་སྶ, བྷ་ག་ཝཱ, ཀཱ་ལོ; ཨེ་ཏ་སྶ, སུ་ག་ཏ, ཀཱ་ལོ! ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྟ་མཾ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཝི་ཧཱ་རིཾ པུ་གྒ་ལཾ དེ་སེ་ཡྻ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨི་དྷ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཏེ དེ་ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀཱ་ནི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཊི་སེ་ཝ་མཱ་ནོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟེ བྷ་ཛ་མཱ་ནོ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་མ་ནྣཱ་ན་ཡ་མཱ་ནོ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཏེ་སཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སོ་ཏི, ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སོ’’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. སཱི་ཧ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སུ་ཏྟཾ
༥༧. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཁོ སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཀྐཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་ནྡི་ཊྛི་ཀཾ དཱ་ན་ཕ་ལཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི?
‘‘ཏེ་ན ཧི, སཱི་ཧ, ཏ་ཉྙེ་ཝེ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི, ཡ་ཐཱ ཏེ ཁ་མེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སཱི་ཧ, ཨི་དྷ དྭེ པུ་རི་སཱ – ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ཨ་སྶ་དྡྷོ མ་ཙྪ་རཱི ཀ་ད་རི་ཡོ པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ, ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ས་དྡྷོ དཱ་ན་པ་ཏི ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་ར་ཏོ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སཱི་ཧ, ཀཾ ནུ ཁོ [ཀིཾ ནུ ཁོ (ཀ.)] ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤེ་ཡྻུཾ – ‘ཡོ ཝཱ སོ པུ་རི་སོ ཨ་སྶ་དྡྷོ མ་ཙྪ་རཱི ཀ་ད་རི་ཡོ པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ, ཡོ ཝཱ སོ པུ་རི་སོ ས་དྡྷོ དཱ་ན་པ་ཏི ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་ར་ཏོ’’’ཏི?
‘‘ཡོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ཨ་སྶ་དྡྷོ མ་ཙྪ་རཱི ཀ་ད་རི་ཡོ པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ, ཀི་ནྟཾ [ཀི་ནྟི (ཀ.)] ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤི་སྶ་ནྟི! ཡོ ཙ ཁོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ས་དྡྷོ དཱ་ན་པ་ཏི ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་ར་ཏོ ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤེ་ཡྻུཾ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སཱི་ཧ, ཀཾ ནུ ཁོ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻུཾ – ‘ཡོ ཝཱ སོ པུ་རི་སོ ཨ་སྶ་དྡྷོ མ་ཙྪ་རཱི ཀ་ད་རི་ཡོ པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ, ཡོ ཝཱ སོ པུ་རི་སོ ས་དྡྷོ དཱ་ན་པ་ཏི ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་ར་ཏོ’’’ཏི? ‘‘ཡོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ཨ་སྶ་དྡྷོ མ་ཙྪ་རཱི ཀ་ད་རི་ཡོ པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ, ཀི་ནྟཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶ་ནྟི! ཡོ ཙ ཁོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ས་དྡྷོ དཱ་ན་པ་ཏི ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་ར་ཏོ ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻུཾ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སཱི་ཧ, ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻུཾ – ‘ཡོ ཝཱ སོ པུ་རི་སོ ཨ་སྶ་དྡྷོ མ་ཙྪ་རཱི ཀ་ད་རི་ཡོ པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ, ཡོ ཝཱ སོ པུ་རི་སོ ས་དྡྷོ དཱ་ན་པ་ཏི ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་ར་ཏོ’’’ཏི? ‘‘ཡོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ཨ་སྶ་དྡྷོ མ་ཙྪ་རཱི ཀ་ད་རི་ཡོ པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ, ཀི་ནྟཾ ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷི་སྶ་ནྟི! ཡོ ཙ ཁོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ས་དྡྷོ དཱ་ན་པ་ཏི ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་ར་ཏོ ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻུཾ’’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སཱི་ཧ, ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟཱ དེ་སེ་ཡྻུཾ – ‘ཡོ ཝཱ སོ པུ་རི་སོ ཨ་སྶ་དྡྷོ མ་ཙྪ་རཱི ཀ་ད་རི་ཡོ པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ, ཡོ ཝཱ སོ པུ་རི་སོ ས་དྡྷོ དཱ་ན་པ་ཏི ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་ར་ཏོ’’’ཏི? ‘‘ཡོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ཨ་སྶ་དྡྷོ མ་ཙྪ་རཱི ཀ་ད་རི་ཡོ པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ, ཀི་ནྟཾ ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟཱ དེ་སེ་སྶ་ནྟི! ཡོ ཙ ཁོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ས་དྡྷོ དཱ་ན་པ་ཏི ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་ར་ཏོ ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟཱ དེ་སེ་ཡྻུཾ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སཱི་ཧ, ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪེ་ཡྻ – ‘ཡོ ཝཱ སོ པུ་རི་སོ ཨ་སྶ་དྡྷོ མ་ཙྪ་རཱི ཀ་ད་རི་ཡོ པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ, ཡོ ཝཱ སོ པུ་རི་སོ ས་དྡྷོ དཱ་ན་པ་ཏི ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་ར་ཏོ’’’ཏི? ‘‘ཡོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ཨ་སྶ་དྡྷོ མ་ཙྪ་རཱི ཀ་ད་རི་ཡོ པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ, ཀི་ནྟཾ ཏ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪི་སྶ་ཏི! ཡོ ཙ ཁོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ས་དྡྷོ དཱ་ན་པ་ཏི ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་ར་ཏོ ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪེ་ཡྻ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སཱི་ཧ, ཀོ ནུ ཁོ ཡཾ་ཡ་དེ་ཝ པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻ, ཡ་དི ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་སཾ ཡ་དི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་སཾ ཡ་དི ག་ཧ་པ་ཏི་པ་རི་སཾ ཡ་དི ས་མ་ཎ་པ་རི་སཾ ཝི་སཱ་ར་དོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻ ཨ་མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ – ‘ཡོ ཝཱ སོ པུ་རི་སོ ཨ་སྶ་དྡྷོ མ་ཙྪ་རཱི ཀ་ད་རི་ཡོ པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ, ཡོ ཝཱ སོ པུ་རི་སོ ས་དྡྷོ དཱ་ན་པ་ཏི ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་ར་ཏོ’’’ཏི? ‘‘ཡོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ཨ་སྶ་དྡྷོ མ་ཙྪ་རཱི ཀ་ད་རི་ཡོ པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ, ཀིཾ སོ ཡཾ་ཡ་དེ་ཝ པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶ་ཏི, ཡ་དི ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་སཾ ཡ་དི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་སཾ ཡ་དི ག་ཧ་པ་ཏི་པ་རི་སཾ ཡ་དི ས་མ་ཎ་པ་རི་སཾ ཝི་སཱ་ར་དོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶ་ཏི ཨ་མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ! ཡོ ཙ ཁོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ས་དྡྷོ དཱ་ན་པ་ཏི ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་ར་ཏོ སོ ཡཾ་ཡ་དེ་ཝ པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻ, ཡ་དི ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་སཾ ཡ་དི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་སཾ ཡ་དི ག་ཧ་པ་ཏི་པ་རི་སཾ ཡ་དི ས་མ་ཎ་པ་རི་སཾ ཝི་སཱ་ར་དོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻ ཨ་མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སཱི་ཧ, ཀོ ནུ ཁོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ཡོ ཝཱ སོ པུ་རི་སོ ཨ་སྶ་དྡྷོ མ་ཙྪ་རཱི ཀ་ད་རི་ཡོ པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ, ཡོ ཝཱ སོ པུ་རི་སོ ས་དྡྷོ དཱ་ན་པ་ཏི ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་ར་ཏོ’’’ཏི? ‘‘ཡོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ཨ་སྶ་དྡྷོ མ་ཙྪ་རཱི ཀ་ད་རི་ཡོ པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ, ཀིཾ སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏི! ཡོ ཙ ཁོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ས་དྡྷོ དཱ་ན་པ་ཏི ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་ར་ཏོ སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ’’.
‘‘ཡཱ་ནི་མཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀཱ་ནི དཱ་ན་ཕ་ལཱ་ནི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ་ནི, ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་དྡྷཱ་ཡ ག་ཙྪཱ་མི. ཨ་ཧ་མྤི ཨེ་ཏཱ་ནི ཛཱ་ནཱ་མི. ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི, མཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟི. ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི, མཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི. ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི, མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི. ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི, མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟཱ དེ་སེ་ནྟི. ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི, མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ – ‘སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི དཱ་ཡ་ཀོ ཀཱ་ར་ཀོ ས་ངྒྷུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ’ཏི. ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི ཡཾ་ཡ་དེ་ཝ པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱ་མི, ཡ་དི ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་སཾ…པེ… ཡ་དི ས་མ་ཎ་པ་རི་སཾ ཝི་སཱ་ར་དོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱ་མི ཨ་མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ. ཡཱ་ནི་མཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀཱ་ནི དཱ་ན་ཕ་ལཱ་ནི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ་ནི, ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་དྡྷཱ་ཡ ག་ཙྪཱ་མི. ཨ་ཧ་མྤི ཨེ་ཏཱ་ནི ཛཱ་ནཱ་མི. ཡ་ཉྩ ཁོ མཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘དཱ་ཡ་ཀོ, སཱི་ཧ, དཱ་ན་པ་ཏི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཏཱ་ཧཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི, ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་དྡྷཱ་ཡ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, སཱི་ཧ; ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, སཱི་ཧ! དཱ་ཡ་ཀོ, སཱི་ཧ, དཱ་ན་པ་ཏི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཨ་ར་ཀྑེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཾ
༥༨. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཀྑེ་ཡྻཱ་ནི, ཏཱི་ཧི ཙ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཀྑེ་ཡྻཱ་ནི? པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ; ན་ཏྠི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ར་ཀྑེ་ཡྻ – ‘མཱ མེ ཨི་དཾ པ་རོ ཨ་ཉྙཱ་སཱི’ཏི. པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ; ན་ཏྠི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ར་ཀྑེ་ཡྻ – ‘མཱ མེ ཨི་དཾ པ་རོ ཨ་ཉྙཱ་སཱི’ཏི. པ་རི་སུ་དྡྷ་མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ; ན་ཏྠི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ར་ཀྑེ་ཡྻ – ‘མཱ མེ ཨི་དཾ པ་རོ ཨ་ཉྙཱ་སཱི’ཏི. པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ; ན་ཏྠི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ མི་ཙྪཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ར་ཀྑེ་ཡྻ – ‘མཱ མེ ཨི་དཾ པ་རོ ཨ་ཉྙཱ་སཱི’ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཀྑེ་ཡྻཱ་ནི.
‘‘ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ? སྭཱ་ཀྑཱ་ཏ་དྷ་མྨོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ མཱ་རོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ ཀོ་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན པ་ཊི་ཙོ་དེ་སྶ་ཏི – ‘ཨི་ཏི་པི ཏྭཾ ན སྭཱ་ཀྑཱ་ཏ་དྷ་མྨོ’ཏི. ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི. ཨེ་ཏ་མ་ཧཾ [ཨེ་ཏཾ་པ་ཧཾ (སཱི. སྱཱ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཁེ་མ་པྤ་ཏྟོ ཨ་བྷ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི.
‘‘སུ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ ཁོ པ་ན མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ. ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ མཱ་རོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ ཀོ་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན པ་ཊི་ཙོ་དེ་སྶ་ཏི – ‘ཨི་ཏི་པི ཏེ ན སུ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ. ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཏ་ཝ སཱ་ཝ་ཀཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ…པེ… ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’ཏི. ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི. ཨེ་ཏ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཁེ་མ་པྤ་ཏྟོ ཨ་བྷ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི.
‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཱ ཁོ པ་ན མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཝ་ཀ་པ་རི་སཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ…པེ… ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ མཱ་རོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ ཀོ་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན པ་ཊི་ཙོ་དེ་སྶ་ཏི – ‘ཨི་ཏི་པི ཏེ ན ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཱ སཱ་ཝ་ཀ་པ་རི་སཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’ཏི. ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི. ཨེ་ཏ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཁེ་མ་པྤ་ཏྟོ ཨ་བྷ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ.
‘‘ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཀྑེ་ཡྻཱ་ནི, ཨི་མེ་ཧི ཙ ཏཱི་ཧི ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཀི་མི་ལ་སུ་ཏྟཾ
༥༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀི་མི་ལཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ནི་ཙུ་ལ་ཝ་ནེ [ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.) ཨ. ནི. ༥.༢༠༢; ༧.༤༠]. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀི་མི་ལོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀི་མི་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ས་དྡྷ་མྨོ ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ཨི་དྷ, ཀི་མི་ལ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡོ ས་ཏྠ་རི ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱ, དྷ་མྨེ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱ, ས་ངྒྷེ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱ, སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱ, ས་མཱ་དྷི་སྨིཾ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱ, ཨ་པྤ་མཱ་དེ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱ, པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རེ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱ. ཨ་ཡཾ ཁོ, ཀི་མི་ལ, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ས་དྡྷ་མྨོ ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཀོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ས་དྡྷ་མྨོ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, ཀི་མི་ལ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡོ ས་ཏྠ་རི ས་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ས་པྤ་ཏི་སྶཱ, དྷ་མྨེ ས་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ས་པྤ་ཏི་སྶཱ, ས་ངྒྷེ ས་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ས་པྤ་ཏི་སྶཱ, སི་ཀྑཱ་ཡ ས་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ས་པྤ་ཏི་སྶཱ, ས་མཱ་དྷི་སྨིཾ ས་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ས་པྤ་ཏི་སྶཱ, ཨ་པྤ་མཱ་དེ ས་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ས་པྤ་ཏི་སྶཱ, པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རེ ས་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ས་པྤ་ཏི་སྶཱ. ཨ་ཡཾ ཁོ, ཀི་མི་ལ, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ས་དྡྷ་མྨོ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ས་ཏྟ་དྷ་མྨ་སུ་ཏྟཾ
༦༠. ‘‘ས་ཏྟ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ…པེ… ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་དྡྷོ ཧོ་ཏི, སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཧོ་ཏི, ས་ཏི་མཱ ཧོ་ཏི, པ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ…པེ… ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. པ་ཙ་ལཱ་ཡ་མཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༦༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ བྷ་གྒེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི སུ་སུ་མཱ་ར་གི་རེ བྷེ་ས་ཀ་ལཱ༹་ཝ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ མ་ག་དྷེ་སུ ཀ་ལླ་ཝཱ་ལ༹་པུ་ཏྟ་གཱ་མེ [ཀ་ལླ་ཝཱ་ལ་མུ་ཏྟ་གཱ་མེ (སྱཱ.)] པ་ཙ་ལཱ་ཡ་མཱ་ནོ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ མ་ག་དྷེ་སུ ཀ་ལླ་ཝཱ་ལ༹་པུ་ཏྟ་གཱ་མེ པ་ཙ་ལཱ་ཡ་མཱ་ནཾ ནི་སི་ནྣཾ. དི་སྭཱ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ, པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མི་ཉྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ – བྷ་གྒེ་སུ སུ་སུ་མཱ་ར་གི་རེ བྷེ་ས་ཀ་ལཱ༹་ཝ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ མ་ག་དྷེ་སུ ཀ་ལླ་ཝཱ་ལ༹་པུ་ཏྟ་གཱ་མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ ས་མྨུ་ཁེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘པ་ཙ་ལཱ་ཡ་སི ནོ ཏྭཾ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, པ་ཙ་ལཱ་ཡ་སི ནོ ཏྭཾ, མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཡ་ཐཱ་ས་ཉྙི་སྶ ཏེ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏཾ མི་དྡྷཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི, ཏཾ ས་ཉྙཾ མཱ མ་ན་སཱ་ཀཱ་སི [མཱ མ་ན་སི་ཀཱ་སི (སཱི.), མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི (སྱཱ.), མ་ན་སཱ་ཀཱ་སི (ཀ.)], ཏཾ ས་ཉྙཾ མཱ བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཱ་སི [ཏཾ ས་ཉྙཾ བ་ཧུ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི (སྱཱ.), ཏཾ ས་ཉྙཾ བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཱ་སི (ཀ.)]. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏཾ མི་དྡྷཾ པ་ཧཱི་ཡེ་ཐ’’.
‘‘ནོ ཙེ ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏཾ མི་དྡྷཾ པ་ཧཱི་ཡེ་ཐ, ཏ་ཏོ ཏྭཾ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཡྻཱ་སི ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཡྻཱ་སི, མ་ན་སཱ ཨ་ནུ་པེ་ཀྑེ་ཡྻཱ་སི. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏཾ མི་དྡྷཾ པ་ཧཱི་ཡེ་ཐ.
‘‘ནོ ཙེ ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏཾ མི་དྡྷཾ པ་ཧཱི་ཡེ་ཐ, ཏ་ཏོ ཏྭཾ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏཾ མི་དྡྷཾ པ་ཧཱི་ཡེ་ཐ.
‘‘ནོ ཙེ ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏཾ མི་དྡྷཾ པ་ཧཱི་ཡེ་ཐ, ཏ་ཏོ ཏྭཾ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨུ་བྷོ ཀ་ཎྞ་སོ་ཏཱ་ནི ཨཱ་ཝི་ཉྪེ་ཡྻཱ་སི [ཨཱ་ཝི་ཉྫེ་ཡྻཱ་སི (སཱི. སྱཱ.)], པཱ་ཎི་ནཱ ག་ཏྟཱ་ནི ཨ་ནུ་མ་ཛྫེ་ཡྻཱ་སི. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏཾ མི་དྡྷཾ པ་ཧཱི་ཡེ་ཐ.
‘‘ནོ ཙེ ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏཾ མི་དྡྷཾ པ་ཧཱི་ཡེ་ཐ, ཏ་ཏོ ཏྭཾ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨ་ནུ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ [པ་ནི་ཉྫི་ཏྭཱ (ཀ.)] དི་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཡྻཱ་སི, ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ནི ཏཱ་ར་ཀ་རཱུ་པཱ་ནི ཨུ་ལློ་ཀེ་ཡྻཱ་སི. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏཾ མི་དྡྷཾ པ་ཧཱི་ཡེ་ཐ.
‘‘ནོ ཙེ ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏཾ མི་དྡྷཾ པ་ཧཱི་ཡེ་ཐ, ཏ་ཏོ ཏྭཾ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི, དི་ཝཱ་ས་ཉྙཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧེ་ཡྻཱ་སི – ཡ་ཐཱ དི་ཝཱ ཏ་ཐཱ ར་ཏྟིཾ ཡ་ཐཱ ར་ཏྟིཾ ཏ་ཐཱ དི་ཝཱ. ཨི་ཏི ཝི་ཝ་ཊེ་ན [ཝི་ཝ་ཊྚེ་ན (སྱཱ.), མི་དྡྷ་ཝི་ག་ཏེ་ན (ཀ.)] ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷེ་ན ས་པྤ་བྷཱ་སཾ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏཾ མི་དྡྷཾ པ་ཧཱི་ཡེ་ཐ.
‘‘ནོ ཙེ ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏཾ མི་དྡྷཾ པ་ཧཱི་ཡེ་ཐ, ཏ་ཏོ ཏྭཾ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, པ་ཙྪཱ་པུ་རེ་ས་ཉྙཱི [པ་ཙྪཱ་པུ་རེ ཏ་ཐཱ་ས་ཉྙཱི (ཀ་ཏྠ་ཙི)] ཙ་ངྐ་མཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧེ་ཡྻཱ་སི ཨ་ནྟོ་ག་ཏེ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ཨ་བ་ཧི་ག་ཏེ་ན མཱ་ན་སེ་ན. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏཾ མི་དྡྷཾ པ་ཧཱི་ཡེ་ཐ.
‘‘ནོ ཙེ ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏཾ མི་དྡྷཾ པ་ཧཱི་ཡེ་ཐ, ཏ་ཏོ ཏྭཾ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཡྻཱ་སི པཱ་དེ པཱ་དཾ ཨ་ཙྩཱ་དྷཱ་ཡ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ས་ཉྙཾ མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱ. པ་ཊི་བུ་དྡྷེ་ན ཙ [པ་ཊི་བུ་དྡྷེ་ནེ་ཝ (སྱཱ.)] ཏེ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཁི་པྤ་ཉྙེ་ཝ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ – ‘ན སེ་ཡྻ་སུ་ཁཾ ན པ་སྶ་སུ་ཁཾ ན མི་དྡྷ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན ཨུ་ཙྩཱ་སོ་ཎྜཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཙྩཱ་སོ་ཎྜཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, ས་ནྟི ཧི, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཀུ་ལེ་སུ ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི. ཡེ་ཧི མ་ནུ་སྶཱ ཨཱ་ག་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ན མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་ཏྲ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཀོ་སུ ནཱ་མ ཨི་དཱ་ནི མཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཀུ་ལེ པ་རི་བྷི་ནྡི, ཝི་ར་ཏྟ་རཱུ་པཱ དཱ་ནི་མེ མ་ཡི མ་ནུ་སྶཱ’ཏི. ཨི་ཏི་སྶ ཨ་ལཱ་བྷེ་ན མ་ངྐུ་བྷཱ་ཝོ, མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ, ཨུ་དྡྷ་ཏ་སྶ ཨ་སཾ་ཝ་རོ, ཨ་སཾ་ཝུ་ཏ་སྶ ཨཱ་རཱ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་མྷཱ.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན ཝི་གྒཱ་ཧི་ཀ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཝི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ཏི ཀ་ཐཱ་བཱ་ཧུ་ལླཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ, ཀ་ཐཱ་བཱ་ཧུ་ལླེ ས་ཏི ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ, ཨུ་དྡྷ་ཏ་སྶ ཨ་སཾ་ཝ་རོ, ཨ་སཾ་ཝུ་ཏ་སྶ ཨཱ་རཱ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་མྷཱ [ནཱ་ཧཾ མོ་གྒ་ལཱ་ན ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ས་མ་གྒཾ ཝ་ཎྞ་ཡཱ་མི ག་ཧ་ཊྛེ་ཧི. པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ཧི ཁོ ཨ་ཧཾ མོ་གྒ་ལླཱ་ན ས་མ་གྒཾ ཝ་ཎྞ་ཡཱ་མི (ཀ.)]. ནཱ་ཧཾ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ས་བྦེ་ཧེ་ཝ སཾ་ས་གྒཾ ཝ་ཎྞ་ཡཱ་མི. ན པ་ནཱ་ཧཾ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ས་བྦེ་ཧེ་ཝ སཾ་ས་གྒཾ ན ཝ་ཎྞ་ཡཱ་མི. ས་ག་ཧ་ཊྛ་པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ཧི ཁོ ཨ་ཧཾ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, སཾ་ས་གྒཾ ན ཝ་ཎྞ་ཡཱ་མི [ནཱ་ཧཾ མོ་གྒ་ལླཱ་ན ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ས་མ་གྒཾ ཝ་ཎྞ་ཡཱ་མི ག་ཧ་ཊྛེ་ཧི, པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ཧི ཁོ ཨ་ཧཾ མོ་གྒ་ལླཱ་ན ས་མ་གྒཾ ཝ་ཎྞ་ཡཱ་མི (ཀ.)]. ཡཱ་ནི ཙ ཁོ ཏཱ་ནི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི ཨ་པྤ་ས་དྡཱ་ནི ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་སཱ་ནི ཝི་ཛ་ན་ཝཱ་ཏཱ་ནི མ་ནུ་སྶ་རཱ་ཧ་སྶེ་ཡྻ་ཀཱ་ནི [མ་ནུ་སྶ་རཱ་ཧ་སེ་ཡྻ་ཀཱ་ནི (སཱི. སྱཱ.)] པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སཱ་རུ་པྤཱ་ནི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ཧི སེ་ནཱ་ས་ནེ་ཧི སཾ་ས་གྒཾ [ས་མ་གྒཾ (ཀ.)] ཝ་ཎྞ་ཡཱ་མཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་ཊྛོ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’ནྟི?
‘‘ཨི་དྷ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, བྷི་ཀྑུ་ནོ སུ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ལཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་ཡཱ’ཏི; ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏཾ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, བྷི་ཀྑུ་ནོ སུ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ལཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་ཡཱ’ཏི. སོ ས་བྦཾ དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ས་བྦཾ དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ས་བྦཾ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ས་བྦཾ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དི་ཡ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ. སོ ཏཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཏཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ནྟོ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ན ཀི་ཉྩི [ན ཙ ཀི་ཉྩི (སཱི. སྱཱ. ཀ.) མ. ནི. ༡.༣༩༠ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] ལོ་ཀེ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡཾ ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི, ཨ་པ་རི་ཏ་སྶཾ པ་ཙྩ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, བྷི་ཀྑུ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་ཊྛོ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’ནྟི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. མེ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ
༦༢. [ཨི་ཏི་ཝུ. ༢༢ ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀེ་པི] ‘‘མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཉྙཱ་ནཾ བྷཱ་ཡི་ཏྠ. སུ་ཁ་སྶེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ ཡ་དི་དཾ པུ་ཉྙཱ་ནི [ཡ་དི་དཾ པུ་ཉྙ་ནྟི (སཱི.), ཡ་དི་དཾ པུ་ཉྙཱ་ནི (ཀ.)]. ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ [བྷི་ཀྑ་ཝེ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨི་ཊྛཾ (སྱཱ.), བྷི་ཀྑ་ཝེ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ པུ་ཉྙཱ་ནཾ ཨི་ཊྛཾ (?)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཀ་ཏཱ་ནཾ པུ་ཉྙཱ་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨི་ཊྛཾ [བྷི་ཀྑ་ཝེ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨི་ཊྛཾ (སྱཱ.), བྷི་ཀྑ་ཝེ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ པུ་ཉྙཱ་ནཾ ཨི་ཊྛཾ (?)] ཀ་ནྟཾ མ་ནཱ་པཾ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷཱུ་ཏཾ. ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི མེ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་སིཾ. ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི མེ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ན་ཡི་མཾ ལོ་ཀཾ པུ་ནཱ་ག་མཱ་སིཾ. སཾ་ཝ་ཊྚ་མཱ་ནེ སུ་དཱ་ཧཾ [སཾ་ཝ་ཊྚ་མཱ་ན་སྶུ་དཱ་ཧཾ (ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ཨཱ་བྷ་སྶ་རཱུ་པ་གོ ཧོ་མི, ཝི་ཝ་ཊྚ་མཱ་ནེ ལོ་ཀེ སུ་ཉྙཾ བྲ་ཧྨ་ཝི་མཱ་ནཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫཱ་མི.
‘‘ཏ་ཏྲ སུ་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨཱ ཧོ་མི མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཨ་བྷི་བྷཱུ ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ་ད་སོ ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི. ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཀྑ་ཏྟུཾ ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐོ ཨ་ཧོ་སིཾ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ; ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ཀྑ་ཏྟུཾ རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སིཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི དྷ་མྨི་ཀོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ ཙཱ་ཏུ་ར་ནྟོ ཝི་ཛི་ཏཱ་ཝཱི ཛ་ན་པ་ད་ཏྠཱ་ཝ་རི་ཡ་པྤ་ཏྟོ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཱ་ནི ས་ཏྟ ར་ཏ་ནཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ, ཧ་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ, ཨ་སྶ་ར་ཏ་ནཾ, མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ, ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ, ག་ཧ་པ་ཏི་ར་ཏ་ནཾ, པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀ་ར་ཏ་ན་མེ་ཝ ས་ཏྟ་མཾ. པ་རོ་ས་ཧ་སྶཾ ཁོ པ་ན མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ སཱུ་རཱ ཝཱི་ར་ངྒ་རཱུ་པཱ པ་ར་སེ་ན་པྤ་མ་དྡ་ནཱ. སོ ཨི་མཾ པ་ཐ་ཝིཾ སཱ་ག་ར་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཨ་ད་ཎྜེ་ན ཨ་ས་ཏྠེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཨ་བྷི་ཝི་ཛི་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སི’’ནྟི [ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ནྟི (སྱཱ.) ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི (སཱི. ཀ.)].
‘‘པ་སྶ པུ་ཉྙཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀཾ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ སུ་ཁེ་སི་ནོ [སུ་ཁེ་སི་ནཾ (སཱི.)];
མེ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ, ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི བྷི་ཀྑ་ཝོ [བྷི་ཀྑ་ཝེ (ཀ.)];
ས་ཏྟ་སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ, ན་ཡི་མཾ ལོ་ཀཾ པུ་ནཱ་ག་མིཾ [པུ་ནཱ་ག་མཾ (སྱཱ.)].
‘‘སཾ་ཝ་ཊྚ་མཱ་ནེ ལོ་ཀ་མྷི, ཧོ་མི ཨཱ་བྷ་སྶ་རཱུ་པ་གོ;
ཝི་ཝ་ཊྚ་མཱ་ནེ ལོ་ཀ་སྨིཾ, སུ་ཉྙ་བྲ་ཧྨཱུ་པ་གོ ཨ་ཧུཾ.
‘‘ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ, ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི ཏ་དཱ ཨ་ཧུཾ;
ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཀྑ་ཏྟུཾ དེ་ཝི་ནྡོ, དེ་ཝ་ར་ཛྫ་མ་ཀཱ་ར་ཡིཾ.
‘‘ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི ཨ་ཧུཾ རཱ་ཛཱ, ཛ་མྦུ་མ་ཎྜ་སྶ [ཛ་མྦུ་དཱི་པ་སྶ (སཱི.), ཛ་མྦུ་ས་ཎྜ་སྶ (སྱཱ.)] ཨི་སྶ་རོ;
མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟོ [མུ་དྡྷཱ་བྷི་སི་ཏྟོ (ཀ.)] ཁ་ཏྟི་ཡོ, མ་ནུ་སྶཱ་དྷི་པ་ཏཱི ཨ་ཧུཾ.
‘‘ཨ་ད་ཎྜེ་ན ཨ་ས་ཏྠེ་ན, ཝི་ཛེ་ཡྻ པ་ཐ་ཝིཾ ཨི་མཾ;
ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན ཀ་མྨེ་ན [དྷ་མྨེ་ན (སཱི. སྱཱ.)], ས་མེ་ན ཨ་ནུ་སཱ་སི ཏཾ.
‘‘དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ, ཨ་སྨིཾ པ་ཐ་ཝི་མ་ཎྜ་ལེ;
མ་ཧ་དྡྷ་ནེ མ་ཧཱ་བྷོ་གེ, ཨ་ཌྜྷེ ཨ་ཛཱ་ཡི་ཧཾ ཀུ་ལེ.
‘‘ས་བྦ་ཀཱ་མེ་ཧི ས་མྤ་ནྣེ [ས་མྤུ་ཎྞེ (ཀ.)], ར་ཏ་ནེ་ཧི ཙ ས་ཏྟ་ཧི;
བུ་དྡྷཱ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ ལོ་ཀེ, ཏེ་ཧི ཨེ་ཏཾ སུ་དེ་སི་ཏཾ.
‘‘ཨེ་སོ ཧེ་ཏུ མ་ཧ་ནྟ་སྶ, པ་ཐ་བྱོ མེ ན ཝི་པ་ཛྫ་ཏི [ཨེ་ས ཧེ་ཏུ མ་ཧ་ནྟ་སྶ, པུ་ཐ་བྱོ ཡེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི (སཱི. སྱཱ.)];
པ་ཧཱུ་ཏ་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎོ, རཱ་ཛཱ ཧོ་ཏི [ཧོ་མི (སཱི. སྱཱ.)] པ་ཏཱ་པ་ཝཱ.
‘‘ཨི་དྡྷི་མཱ ཡ་ས་ཝཱ ཧོ་ཏི [ཧོ་མི (སཱི. སྱཱ.)], ཛ་མྦུ་མ་ཎྜ་སྶ [ཛ་མྦུ་ས་ཎྜ་སྶ (སཱི. སྱཱ.)] ཨི་སྶ་རོ;
ཀོ སུ་ཏྭཱ ན་པྤ་སཱི་དེ་ཡྻ, ཨ་པི ཀ་ཎྷཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཡོ.
‘‘ཏ་སྨཱ ཧི ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མེ་ན [ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མེ་ན (སྱཱ. ཀ.)], མ་ཧ་ཏྟ་མ་བྷི་ཀ་ངྑ་ཏཱ;
ས་དྡྷ་མྨོ ག་རུ་ཀཱ་ཏ་བྦོ, ས་རཾ བུ་དྡྷཱ་ན་སཱ་ས་ན’’ནྟི. ན་ཝ་མཾ;
༡༠. བྷ་རི་ཡཱ་སུ་ཏྟཾ
༦༣. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནེ མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡཱ མ་ཧཱ་ས་དྡཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཀིཾ ནུ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ནི་ཝེ་ས་ནེ མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡཱ མ་ཧཱ་ས་དྡཱ ཀེ་ཝ་ཊྚཱ མ་ཉྙེ མ་ཙྪ་ཝི་ལོ་པེ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, སུ་ཛཱ་ཏཱ གྷ་ར་སུ་ཎྷཱ ཨ་ཌྜྷ་ཀུ་ལཱ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ. སཱ ནེ་ཝ ས་སྶུཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ན ས་སུ་རཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ན སཱ་མི་ཀཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, བྷ་ག་ཝ་ནྟ་མྤི ན ས་ཀྐ་རོ་ཏི ན ག་རུཾ ཀ་རོ་ཏི ན མཱ་ནེ་ཏི ན པཱུ་ཛེ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སུ་ཛཱ་ཏཾ གྷ་ར་སུ་ཎྷཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི, སུ་ཛཱ་ཏེ’’ཏི! ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སུ་ཛཱ་ཏཱ གྷ་ར་སུ་ཎྷཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ སུ་ཛཱ་ཏཾ གྷ་ར་སུ་ཎྷཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ས་ཏྟ ཁོ ཨི་མཱ, སུ་ཛཱ་ཏེ, པུ་རི་ས་སྶ བྷ་རི་ཡཱ་ཡོ. ཀ་ཏ་མཱ ས་ཏྟ? ཝ་དྷ་ཀ་ས་མཱ, ཙོ་རཱི་ས་མཱ, ཨ་ཡྻ་ས་མཱ, མཱ་ཏཱ་ས་མཱ, བྷ་གི་ནཱི་ས་མཱ, ས་ཁཱི་ས་མཱ, དཱ་སཱི་ས་མཱ. ཨི་མཱ ཁོ, སུ་ཛཱ་ཏེ, ས་ཏྟ པུ་རི་ས་སྶ བྷ་རི་ཡཱ་ཡོ. ཏཱ་སཾ ཏྭཾ ཀ་ཏ་མཱ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ [ནཱ་ཧཾ (སྱཱ.)], བྷ་ནྟེ, ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི. སཱ་དྷུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ ཡ་ཐཱ་ཧཾ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻ’’ནྟི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, སུ་ཛཱ་ཏེ, སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སུ་ཛཱ་ཏཱ གྷ་ར་སུ་ཎྷཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ནཱི,
ཨ་ཉྙེ་སུ ར་ཏྟཱ ཨ་ཏི་མ་ཉྙ་ཏེ པ་ཏིཾ;
དྷ་ནེ་ན ཀཱི་ཏ་སྶ ཝ་དྷཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀཱ,
ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ པུ་རི་ས་སྶ བྷ་རི་ཡཱ;
‘ཝ་དྷཱ ཙ བྷ་རི་ཡཱ’ཏི ཙ སཱ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཡཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝི་ནྡ་ཏི སཱ་མི་ཀོ དྷ་ནཾ,
སི་པྤཾ ཝ་ཎི་ཛྫ་ཉྩ ཀ་སིཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧཾ;
ཨ་པྤ་མྤི ཏ་སྶ ཨ་པ་ཧཱ་ཏུ་མི་ཙྪ་ཏི,
ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ པུ་རི་ས་སྶ བྷ་རི་ཡཱ;
‘ཙོ་རཱི ཙ བྷ་རི་ཡཱ’ཏི ཙ སཱ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཨ་ཀ་མྨ་ཀཱ་མཱ ཨ་ལ་སཱ མ་ཧ་གྒྷ་སཱ,
ཕ་རུ་སཱ ཙ ཙ་ཎྜཱི དུ་རུ་ཏྟ་ཝཱ་དི་ནཱི;
ཨུ་ཊྛཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཝ་ཏྟ་ཏི,
ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ པུ་རི་ས་སྶ བྷ་རི་ཡཱ;
‘ཨ་ཡྻཱ ཙ བྷ་རི་ཡཱ’ཏི ཙ སཱ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཡཱ ས་བྦ་དཱ ཧོ་ཏི ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ནཱི,
མཱ་ཏཱ་ཝ པུ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏེ པ་ཏིཾ;
ཏ་ཏོ དྷ་ནཾ ས་མྦྷ་ཏ་མ་སྶ ར་ཀྑ་ཏི,
ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ པུ་རི་ས་སྶ བྷ་རི་ཡཱ;
‘མཱ་ཏཱ ཙ བྷ་རི་ཡཱ’ཏི ཙ སཱ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ་པི ཛེ་ཊྛཱ བྷ་གི་ནཱི ཀ་ནི་ཊྛ་ཀཱ [ཀ་ཎི་ཊྛཱ (སཱི.), ཀ་ནི་ཊྛཱ (སྱཱ.)],
ས་གཱ་ར་ཝཱ ཧོ་ཏི ས་ཀ་མྷི སཱ་མི་ཀེ;
ཧི་རཱི་མ་ནཱ བྷ་ཏྟུ་ཝ་སཱ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ནཱི,
ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ པུ་རི་ས་སྶ བྷ་རི་ཡཱ;‘བྷ་གི་ནཱི ཙ བྷ་རི་ཡཱ’ཏི ཙ སཱ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཡཱ་ཙཱི་དྷ དི་སྭཱ་ན པ་ཏིཾ པ་མོ་ད་ཏི,
ས་ཁཱི ས་ཁཱ་རཾ་ཝ ཙི་ར་སྶ་མཱ་ག་ཏཾ;
ཀོ་ལེ་ཡྻ་ཀཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏཱི པ་ཏི་བྦ་ཏཱ,
ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ པུ་རི་ས་སྶ བྷ་རི་ཡཱ;
‘ས་ཁཱི ཙ བྷ་རི་ཡཱ’ཏི ཙ སཱ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཨ་ཀྐུ་དྡྷ་ས་ནྟཱ ཝ་དྷ་ད་ཎྜ་ཏ་ཛྫི་ཏཱ,
ཨ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ པ་ཏི་ནོ ཏི་ཏི་ཀྑ་ཏི;
ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནཱ བྷ་ཏྟུ་ཝ་སཱ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ནཱི,
ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ པུ་རི་ས་སྶ བྷ་རི་ཡཱ;
‘དཱ་སཱི ཙ བྷ་རི་ཡཱ’ཏི ཙ སཱ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཡཱ་ཙཱི་དྷ བྷ་རི་ཡཱ ཝ་དྷ་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི,
‘ཙོ་རཱི ཙ ཨ་ཡྻཱ’ཏི ཙ ཡཱ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི;
དུ་སྶཱི་ལ་རཱུ་པཱ ཕ་རུ་སཱ ཨ་ནཱ་ད་རཱ,
ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ནི་ར་ཡཾ ཝ་ཛ་ནྟི ཏཱ.
‘‘ཡཱ་ཙཱི་དྷ མཱ་ཏཱ བྷ་གི་ནཱི ས་ཁཱི་ཏི ཙ,
‘དཱ་སཱི ཙ བྷ་རི་ཡཱ’ཏི ཙ སཱ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི;
སཱི་ལེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཙི་ར་ར་ཏྟ་སཾ་ཝུ་ཏཱ,
ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ སུ་ག་ཏིཾ ཝ་ཛ་ནྟི ཏཱ’’ཏི.
‘‘ཨི་མཱ ཁོ, སུ་ཛཱ་ཏེ, ས་ཏྟ པུ་རི་ས་སྶ བྷ་རི་ཡཱ་ཡོ. ཏཱ་སཾ ཏྭཾ ཀ་ཏ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ མཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དཱ་སཱི་ས་མཾ སཱ་མི་ཀ་སྶ བྷ་རི་ཡཾ དྷཱ་རེ་ཏཱུ’’ཏི. ད་ས་མཾ.
༡༡. ཀོ་དྷ་ན་སུ་ཏྟཾ
༦༤. ‘‘ས་ཏྟི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ནྟཱ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎཱ ཀོ་དྷ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི ཨི་ཏྠིཾ ཝཱ པུ་རི་སཾ ཝཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པ་ཏྟོ ས་པ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ དུ་བྦ་ཎྞོ ཨ་སྶཱ’ཏི! ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པ་ཏྟོ ས་པ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝ་ཏཱ་ཡ ན་ནྡ་ཏི. ཀོ་དྷ་ནོ་ཡཾ [ཀོ་དྷ་ནཱ་ཡཾ (ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཀོ་དྷ་པ་རེ་ཏོ, ཀི་ཉྩཱ་པི སོ ཧོ་ཏི སུ་ནྷཱ་ཏོ སུ་ཝི་ལི་ཏྟོ ཀ་པྤི་ཏ་ཀེ་ས་མ་སྶུ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཏྠ་ཝ་ས་ནོ [ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནོ (ཀ.)]; ཨ་ཐ ཁོ སོ དུ་བྦ་ཎྞོ་ཝ ཧོ་ཏི ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ དྷ་མྨོ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ནྟོ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎོ ཀོ་དྷ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཨི་ཏྠིཾ ཝཱ པུ་རི་སཾ ཝཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པ་ཏྟོ ས་པ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ དུ་ཀྑཾ ས་ཡེ་ཡྻཱ’ཏི! ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པ་ཏྟོ ས་པ་ཏྟ་སྶ སུ་ཁ་སེ་ཡྻཱ་ཡ ན་ནྡ་ཏི. ཀོ་དྷ་ནོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཀོ་དྷ་པ་རེ་ཏོ, ཀི་ཉྩཱ་པི སོ པ་ལླ་ངྐེ སེ་ཏི གོ་ན་ཀ་ཏྠ་ཏེ པ་ཊ་ལི་ཀ་ཏྠ་ཏེ ཀ་ད་ལི་མི་ག་པ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎེ ས་ཨུ་ཏྟ་ར་ཙྪ་དེ ཨུ་བྷ་ཏོ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ནེ; ཨ་ཐ ཁོ སོ དུ་ཀྑ་ཉྙེ་ཝ སེ་ཏི ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ དྷ་མྨོ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ནྟོ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎོ ཀོ་དྷ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཨི་ཏྠིཾ ཝཱ པུ་རི་སཾ ཝཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པ་ཏྟོ ས་པ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ན པ་ཙུ་ར་ཏྠོ ཨ་སྶཱ’ཏི! ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པ་ཏྟོ ས་པ་ཏྟ་སྶ པ་ཙུ་ར་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ན་ནྡ་ཏི. ཀོ་དྷ་ནོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཀོ་དྷ་པ་རེ་ཏོ, ཨ་ན་ཏྠ་མྤི ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘ཨ་ཏྠོ མེ ག་ཧི་ཏོ’ཏི མ་ཉྙ་ཏི, ཨ་ཏྠ་མྤི ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘ཨ་ན་ཏྠོ མེ ག་ཧི་ཏོ’ཏི མ་ཉྙ་ཏི. ཏ་སྶི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཱ ག་ཧི་ཏཱ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ དྷ་མྨོ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ནྟོ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎོ ཀོ་དྷ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཨི་ཏྠིཾ ཝཱ པུ་རི་སཾ ཝཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པ་ཏྟོ ས་པ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ན བྷོ་ག་ཝཱ ཨ་སྶཱ’ཏི! ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པ་ཏྟོ ས་པ་ཏྟ་སྶ བྷོ་ག་ཝ་ཏཱ་ཡ ན་ནྡ་ཏི. ཀོ་དྷ་ན་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཀོ་དྷ་པ་རེ་ཏ་སྶ, ཡེ་པི་སྶ ཏེ ཧོ་ནྟི བྷོ་གཱ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ག་ཏཱ བཱ་ཧཱ་བ་ལ་པ་རི་ཙི་ཏཱ སེ་དཱ་ཝ་ཀྑི་ཏྟཱ དྷ་མྨི་ཀཱ དྷ་མྨ་ལ་དྡྷཱ, ཏེ་པི རཱ་ཛཱ་ནོ རཱ་ཛ་ཀོ་སཾ པ་ཝེ་སེ་ནྟི ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ དྷ་མྨོ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ནྟོ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎོ ཀོ་དྷ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཨི་ཏྠིཾ ཝཱ པུ་རི་སཾ ཝཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པ་ཏྟོ ས་པ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ན ཡ་ས་ཝཱ ཨ་སྶཱ’ཏི! ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པ་ཏྟོ ས་པ་ཏྟ་སྶ ཡ་ས་ཝ་ཏཱ་ཡ ན་ནྡ་ཏི. ཀོ་དྷ་ནོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཀོ་དྷ་པ་རེ་ཏོ, ཡོ་པི་སྶ སོ ཧོ་ཏི ཡ་སོ ཨ་པྤ་མཱ་དཱ་དྷི་ག་ཏོ, ཏ་མྷཱ་པི དྷཾ་ས་ཏི ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་མོ དྷ་མྨོ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ནྟོ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎོ ཀོ་དྷ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཨི་ཏྠིཾ ཝཱ པུ་རི་སཾ ཝཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པ་ཏྟོ ས་པ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ན མི་ཏྟ་ཝཱ ཨ་སྶཱ’ཏི! ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པ་ཏྟོ ས་པ་ཏྟ་སྶ མི་ཏྟ་ཝ་ཏཱ་ཡ ན་ནྡ་ཏི. ཀོ་དྷ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལཾ ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ ཀོ་དྷ་པ་རེ་ཏཾ, ཡེ་པི་སྶ ཏེ ཧོ་ནྟི མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ, ཏེ་པི ཨཱ་ར་ཀཱ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནྟི ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཊྛོ དྷ་མྨོ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ནྟོ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎོ ཀོ་དྷ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཨི་ཏྠིཾ ཝཱ པུ་རི་སཾ ཝཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པ་ཏྟོ ས་པ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ’ཏི! ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པ་ཏྟོ ས་པ་ཏྟ་སྶ སུ་ག་ཏི་ག་མ་ནེ ན་ནྡ་ཏི. ཀོ་དྷ་ནོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཀོ་དྷ་པ་རེ་ཏོ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི. སོ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ…པེ… ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ་མོ དྷ་མྨོ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ནྟོ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎོ ཀོ་དྷ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཨི་ཏྠིཾ ཝཱ པུ་རི་སཾ ཝཱ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ནྟཱ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎཱ ཀོ་དྷ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི ཨི་ཏྠིཾ ཝཱ པུ་རི་སཾ ཝཱ’’ཏི.
‘‘ཀོ་དྷ་ནོ དུ་བྦ་ཎྞོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐོ དུ་ཀྑ་མྤི སེ་ཏི སོ;
ཨ་ཐོ ཨ་ཏྠཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ཨ་ན་ཏྠཾ ཨ་དྷི་པ་ཛྫ་ཏི [ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི (སཱི.), པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི (སྱཱ.)].