༤. མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡ་སུ་ཏྟཾ
༤༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ ཙེ་ཏཱི་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཡཾ་ཛཱ་ཏི་ཡཾ [ས་ཧ་ཛཱ་ཏི་ཡཾ (སཱི. པཱི.), ས་ཉྫཱ་ཏི་ཡཾ (སྱཱ. ཀཾ.)]. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨ་ཡོ་གཱ བྷི་ཀྑཱུ ཛྷཱ་ཡཱི བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པ་སཱ་དེ་ནྟི – ‘ཨི་མེ པ་ན ཛྷཱ་ཡི་ནོ་མྷཱ, ཛྷཱ་ཡི་ནོ་མྷཱ་ཏི ཛྷཱ་ཡ་ནྟི པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཨ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི [ཨ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི (མ. ནི. ༡.༥༠༨)]. ཀི་མི་མེ [ཀིཾ ཧི་མེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཛྷཱ་ཡ་ནྟི, ཀི་ནྟི་མེ ཛྷཱ་ཡ་ནྟི, ཀ་ཐཾ ཨི་མེ ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱི’ཏི? ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཡོ་གཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ན་པྤ་སཱི་ད་ནྟི, ཛྷཱ་ཡཱི ཙ བྷི་ཀྑཱུ ན་པྤ་སཱི་ད་ནྟི, ན ཙ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཛྷཱ་ཡཱི བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ཡོ་གེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པ་སཱ་དེ་ནྟི – ‘ཨི་མེ པ་ན དྷ་མྨ་ཡོ་ག་མྷཱ, དྷ་མྨ་ཡོ་ག་མྷཱ་ཏི ཨུ་དྡྷ་ཏཱ ཨུ་ནྣ་ལཱ༹ ཙ་པ་ལཱ མུ་ཁ་རཱ ཝི་ཀི་ཎྞ་ཝཱ་ཙཱ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏཱ ཝི་བྦྷ་ནྟ་ཙི་ཏྟཱ པཱ་ཀ་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ. ཀི་མི་མེ དྷ་མྨ་ཡོ་གཱ, ཀི་ནྟི་མེ དྷ་མྨ་ཡོ་གཱ, ཀ་ཐཾ ཨི་མེ དྷ་མྨ་ཡོ་གཱ’ཏི? ཏ་ཏྠ ཛྷཱ་ཡཱི ཙ བྷི་ཀྑཱུ ན་པྤ་སཱི་ད་ནྟི, དྷ་མྨ་ཡོ་གཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ན་པྤ་སཱི་ད་ནྟི, ན ཙ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨ་ཡོ་གཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ཡོ་གཱ་ན་ཉྙེ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི, ནོ ཛྷཱ་ཡཱི་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཡོ་གཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ན་པྤ་སཱི་ད་ནྟི, ཛྷཱ་ཡཱི ཙ བྷི་ཀྑཱུ ན་པྤ་སཱི་ད་ནྟི, ན ཙ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཛྷཱ་ཡཱི བྷི་ཀྑཱུ ཛྷཱ་ཡཱི་ན་ཉྙེ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི, ནོ དྷ་མྨ་ཡོ་གཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཛྷཱ་ཡཱི ཙ བྷི་ཀྑཱུ ན་པྤ་སཱི་ད་ནྟི, དྷ་མྨ་ཡོ་གཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ན་པྤ་སཱི་ད་ནྟི, ན ཙ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘དྷ་མྨ་ཡོ་གཱ ས་མཱ་ནཱ ཛྷཱ་ཡཱི་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཧེ་ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པུ་གྒ་ལཱ དུ་ལླ་བྷཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ཡེ ཨ་མ་ཏཾ དྷཱ་ཏུཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཛྷཱ་ཡཱི ས་མཱ་ནཱ དྷ་མྨ་ཡོ་གཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཧེ་ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པུ་གྒ་ལཱ དུ་ལླ་བྷཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཡེ ག་མྦྷཱི་རཾ ཨ་ཏྠ་པ་དཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཝི་ཛ྄ཛྷ པ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.