༩. ཨུ་དཱ་ཡཱི་སུ་ཏྟཾ
༢༩. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ, ཨུ་དཱ་ཡི, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ, ཨུ་དཱ་ཡི, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི? དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ, ཨུ་དཱ་ཡི, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི? ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཏྠཱ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨུ་དཱ་ཡི, ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱི’’ཏི. ‘‘སུ་ཎོ་མ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ. ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི – སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ…པེ…. ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ན’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཉྙཱ་སིཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ – ‘ནེ་ཝཱ་ཡཾ ཨུ་དཱ་ཡཱི མོ་གྷ་པུ་རི་སོ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’ཏི. ཀ་ཏི ནུ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི?
‘‘པ་ཉྩ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, དི་ཝཱ ས་ཉྙཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི, ཡ་ཐཱ དི་ཝཱ ཏ་ཐཱ ར་ཏྟིཾ, ཡ་ཐཱ ར་ཏྟིཾ ཏ་ཐཱ དི་ཝཱ; ཨི་ཏི ཝི་ཝ་ཊེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷེ་ན ས་པྤ་བྷཱ་སཾ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་དྡྷཾ པཱ་ད་ཏ་ལཱ ཨ་དྷོ ཀེ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ ཏ་ཙ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ པཱུ་རཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་སུ་ཙི་ནོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཏྠི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཀེ་སཱ ལོ་མཱ ན་ཁཱ ད་ནྟཱ ཏ་ཙོ མཾ་སཾ ནྷཱ་རུ [ན་ཧཱ་རུ (སཱི. པཱི.) དཱི. ནི. ༢.༣༧༧; མ. ནི. ༡.༡༡༠] ཨ་ཊྛི ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ ཝ་ཀྐཾ ཧ་ད་ཡཾ ཡ་ཀ་ནཾ ཀི་ལོ་མ་ཀཾ པི་ཧ་ཀཾ པ་པྥཱ་སཾ ཨ་ནྟཾ ཨ་ནྟ་གུ་ཎཾ ཨུ་ད་རི་ཡཾ ཀ་རཱི་སཾ པི་ཏྟཾ སེ་མྷཾ པུ་བྦོ ལོ་ཧི་ཏཾ སེ་དོ མེ་དོ ཨ་སྶུ ཝ་སཱ ཁེ་ལོ༹ སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀཱ ལ་སི་ཀཱ མུ་ཏྟ’ནྟི. ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཾ ཀཱ་མ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་སྶེ་ཡྻ ས་རཱི་རཾ སཱི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏཾ [ཚ་ཌྜི་ཏཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཨེ་ཀཱ་ཧ་མ་ཏཾ ཝཱ དྭཱི་ཧ་མ་ཏཾ ཝཱ ཏཱི་ཧ་མ་ཏཾ ཝཱ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ ཝི་ནཱི་ལ་ཀཾ ཝི་པུ་བྦ་ཀ་ཛཱ་ཏཾ. སོ ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ [ཨེ་ཝ་ནྟི ཨི་དཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ ན་ཏྠི] ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ཀཱ་ཡོ ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨོ ཨེ་ཝཾ་བྷཱ་ཝཱི ཨེ་ཝཾ་ཨ་ན་ཏཱི་ཏོ’’’ཏི [ཨེ་ཏཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏོ་ཏི (སཱི.)].
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཝཱ པ་ན [སེ་ཡྻ་ཐཱ ཝཱ པ་ན (སྱཱ.)] པ་སྶེ་ཡྻ ས་རཱི་རཾ སཱི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏཾ ཀཱ་ཀེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཀུ་ལ་ལེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ གི་ཛ྄ཛྷེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ སུ་ན་ཁེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ སི་ངྒཱ་ལེ་ཧི [སི་གཱ་ལེ་ཧི (སཱི.)] ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཝི་ཝི་དྷེ་ཧི ཝཱ པཱ་ཎ་ཀ་ཛཱ་ཏེ་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ. སོ ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ཀཱ་ཡོ ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨོ ཨེ་ཝཾ་བྷཱ་ཝཱི ཨེ་ཝཾ་ཨ་ན་ཏཱི་ཏོ’’’ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཝཱ པ་ན པ་སྶེ་ཡྻ ས་རཱི་རཾ སཱི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏཾ ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ངྑ་ལི་ཀཾ ས་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཾ ནྷཱ་རུ་ས་མྦ་ནྡྷཾ…པེ… ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ངྑ་ལི་ཀཾ ནི་མྨཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏ་མ་ཀྑི་ཏཾ ནྷཱ་རུ་ས་མྦ་ནྡྷཾ… ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ངྑ་ལི་ཀཾ ཨ་པ་ག་ཏ་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཾ ནྷཱ་རུ་ས་མྦ་ནྡྷཾ. ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི ཨ་པ་ག་ཏ་ས་མྦ་ནྡྷཱ་ནི དི་སཱ་ཝི་དི་སཱ་ཝི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི [དི་སཱ་ཝི་དི་སཱ་སུ ཝི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི (སཱི.)], ཨ་ཉྙེ་ན ཧ་ཏྠ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན པཱ་ད་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཛ་ངྒྷ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཨཱུ་རུ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཊི་ཊྛི་ཀཾ [ཀ་ཊ་ཊྛི་ཀཾ (སཱི.)] ཨ་ཉྙེ་ན [པི་ཊྛི་ཀ་ཎྜ་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧཾ (སཱི. པཱི.), པི་ཊྛི་ཀ་ཎྜ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧཾ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཁ་ནྡྷ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན གཱི་ཝ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཧ་ནུ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན ད་ནྟ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧཾ [པི་ཊྛི་ཀ་ཎྜ་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧཾ (སཱི. པཱི.), པི་ཊྛི་ཀ་ཎྜ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧཾ (སྱཱ. ཀཾ.)], ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི སེ་ཏཱ་ནི ས་ངྑ་ཝ་ཎྞ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ་ནི [ས་ངྑ་ཝ་ཎྞཱུ་པ་ནི་བྷཱ་ནི (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི པུ་ཉྫ་ཀི་ཏཱ་ནི [པུ་ཉྫ་ཀ་ཏཱ་ནི (པཱི.)] ཏེ་རོ་ཝ་སྶི་ཀཱ་ནི ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི པཱུ་ཏཱི་ནི ཙུ་ཎྞ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ་ནི. སོ ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ཀཱ་ཡོ ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨོ ཨེ་ཝཾ་བྷཱ་ཝཱི ཨེ་ཝཾ་ཨ་ན་ཏཱི་ཏོ’ཏི. ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཾ ཨ་སྨི་མཱ་ན་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཾ ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷ་ནྟེ, པ་ཉྩ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི.
‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, ཨཱ་ན་ནྡ! ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་ད་མྤི ཚ་ཊྛཾ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཧི. ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏོ་ཝ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཏི ས་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི ས་ཏོ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི ས་ཏོ་ཝ ནི་སཱི་ད་ཏི ས་ཏོ་ཝ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི ས་ཏོ་ཝ ཀ་མྨཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི. ཨི་དཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཾ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.