༣. ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. སཱ་མ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༢༡. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི སཱ་མ་གཱ་མ་ཀེ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་རི་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཀ་མྨཱ་རཱ་མ་ཏཱ, བྷ་སྶཱ་རཱ་མ་ཏཱ, ནི་དྡཱ་རཱ་མ་ཏཱ – ཨི་མེ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་རི་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ. ས་མ་ནུ་ཉྙོ ས་ཏྠཱ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ས་མ་ནུ་ཉྙོ མེ ས་ཏྠཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཏྟིཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ དེ་ཝ་ཏཱ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་རི་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཀ་མྨཱ་རཱ་མ་ཏཱ, བྷ་སྶཱ་རཱ་མ་ཏཱ, ནི་དྡཱ་རཱ་མ་ཏཱ – ཨི་མེ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་རི་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ དེ་ཝ་ཏཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ མཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. ཏེ་སཾ ཝོ [ཁོ (ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ལཱ་བྷཱ ཏེ་སཾ དུ་ལླ་དྡྷཾ, ཡེ ཝོ དེ་ཝ་ཏཱ་པི ཛཱ་ན་ནྟི ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི པ་རི་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནེ’’.
‘‘ཨ་པ་རེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ? ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མ་ཏཱ, དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཏཱ, པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཱ – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ’’.
‘‘ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ པ་རི་ཧཱ་ཡིཾ་སུ ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི, ས་བྦེ་ཏེ ཨི་མེ་ཧེ་ཝ ཚ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི པ་རི་ཧཱ་ཡིཾ་སུ ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི. ཡེ་པི ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ནྟི ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི, ས་བྦེ་ཏེ ཨི་མེ་ཧེ་ཝ ཚ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ནྟི ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི. ཡེ་པི ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི, ས་བྦེ་ཏེ ཨི་མེ་ཧེ་ཝ ཚ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༢༢. ‘‘ཚ་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ…པེ… ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ? ན ཀ་མྨཱ་རཱ་མ་ཏཱ, ན བྷ་སྶཱ་རཱ་མ་ཏཱ, ན ནི་དྡཱ་རཱ་མ་ཏཱ, ན ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མ་ཏཱ, སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཏཱ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཏཱ – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ.
‘‘ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ན པ་རི་ཧཱ་ཡིཾ་སུ ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི, ས་བྦེ་ཏེ ཨི་མེ་ཧེ་ཝ ཚ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ན པ་རི་ཧཱ་ཡིཾ་སུ ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི. ཡེ་པི ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ན པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ནྟི ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི, ས་བྦེ་ཏེ ཨི་མེ་ཧེ་ཝ ཚ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ན པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ནྟི ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི. ཡེ་པི ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི, ས་བྦེ་ཏེ ཨི་མེ་ཧེ་ཝ ཚ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. བྷ་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༢༣. ‘‘‘བྷ་ཡ’ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ‘དུ་ཀྑ’ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ‘རོ་གོ’ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ‘ག་ཎྜོ’ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ‘ས་ངྒོ’ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ; ‘པ་ངྐོ’ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
‘‘ཀ་སྨཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘བྷ་ཡ’ནྟི ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ? ཀཱ་མ་རཱ་ག་ར་ཏྟཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ནི་བ་དྡྷོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ་པི བྷ་ཡཱ ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི, ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ་པི བྷ་ཡཱ ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘བྷ་ཡ’ནྟི ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀ་སྨཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑ་ནྟི…པེ… རོ་གོ་ཏི… ག་ཎྜོ་ཏི… ས་ངྒོ་ཏི… པ་ངྐོ་ཏི ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ? ཀཱ་མ་རཱ་ག་ར་ཏྟཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ནི་བ་དྡྷོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ་པི པ་ངྐཱ ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི, ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ་པི པ་ངྐཱ ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘པ་ངྐོ’ཏི ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི.
‘‘བྷ་ཡཾ དུ་ཀྑཾ རོ་གོ ག་ཎྜོ, ས་ངྒོ པ་ངྐོ ཙ ཨུ་བྷ་ཡཾ;
ཨེ་ཏེ ཀཱ་མཱ པ་ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཡ་ཏྠ ས་ཏྟོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ.
‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ བྷ་ཡཾ དི་སྭཱ, ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་ས་མྦྷ་ཝེ;
ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ནྟི, ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་ས་ངྑ་ཡེ.
‘‘ཏེ ཁེ་མ་པྤ་ཏྟཱ སུ་ཁི་ནོ, དི་ཊྛ་དྷ་མྨཱ་བྷི་ནི་བྦུ་ཏཱ;
ས་བྦ་ཝེ་ར་བྷ་ཡཱ་ཏཱི་ཏཱ [ས་བྦེ ཝེ་ར་བྷ་ཡཱ་ཏཱི་ཏཱ (སྱཱ.)], ས་བྦ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པ་ཙྩ་གུ’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ;
༤. ཧི་མ་ཝ་ནྟ་སུ་ཏྟཾ
༢༤. ‘‘ཚ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཾ པ་དཱ་ལེ་ཡྻ, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཚ་ཝཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ! ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཚ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མཱ་དྷི་སྶ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་སྶ ཋི་ཏི་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་སྶ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་སྶ ཀ་ལླི་ཏ་ཀུ་ས་ལོ [ཀ་ལླ་ཏཱ་ཀུ་ས་ལོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.) སཾ. ནི. ༣.༦༦༥ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] ཧོ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་སྶ གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་སྶ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཾ པ་དཱ་ལེ་ཡྻ, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཚ་ཝཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི! ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༢༥. ‘‘ཚ་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཚ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི. ཡ་སྨིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ནི་ཀྑ་ནྟཾ མུ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ གེ་དྷ་མྷཱ. ‘གེ་དྷོ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་ད་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི – ‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ…པེ… པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི’ཏི. ཡ་སྨིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ནི་ཀྑ་ནྟཾ མུ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ གེ་དྷ་མྷཱ. ‘གེ་དྷོ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་ད་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་ངྒྷཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི – ‘སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ…པེ… ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ’ཏི. ཡ་སྨིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་ངྒྷཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ནི་ཀྑ་ནྟཾ མུ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ གེ་དྷ་མྷཱ. ‘གེ་དྷོ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་ད་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནི…པེ… ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ནི. ཡ་སྨིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སཱི་ལཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ནི་ཀྑ་ནྟཾ མུ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ གེ་དྷ་མྷཱ. ‘གེ་དྷོ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་ད་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱ་གཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི – ‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ! སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ…པེ… ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏོ’ཏི. ཡ་སྨིཾ…པེ… ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི – ‘ས་ནྟི དེ་ཝཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ, ས་ནྟི དེ་ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ, ས་ནྟི དེ་ཝཱ ཡཱ་མཱ, ས་ནྟི དེ་ཝཱ ཏུ་སི་ཏཱ, ས་ནྟི དེ་ཝཱ ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏི་ནོ, ས་ནྟི དེ་ཝཱ པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ནོ, ས་ནྟི དེ་ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ, ས་ནྟི དེ་ཝཱ ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི. ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ; མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ ས་དྡྷཱ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན སཱི་ལེ་ན… སུ་ཏེ་ན… ཙཱ་གེ་ན… པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ; མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ པ་ཉྙཱ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’’ ཏི.
‘‘ཡ་སྨིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཏཱ་ས་ཉྩ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ས་དྡྷ་ཉྩ སཱི་ལ་ཉྩ སུ་ཏ་ཉྩ ཙཱ་ག་ཉྩ པ་ཉྙ་ཉྩ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ནི་ཀྑ་ནྟཾ མུ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ གེ་དྷ་མྷཱ. ‘གེ་དྷོ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་ད་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༢༦. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ; ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ! ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ས་མྦཱ་དྷེ ཨོ་ཀཱ་སཱ་དྷི་ག་མོ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ་ཡ ཉཱ་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཡ་དི་དཾ ཚ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཚ? ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ …པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི. ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ནི་ཀྑ་ནྟཾ མུ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ གེ་དྷ་མྷཱ. ‘གེ་དྷོ’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས ཁོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ས་མེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན. ཨི་ད་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་དྡྷི་དྷ་མྨཱ བྷ་ཝ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི – ‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ…པེ… པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི’ཏི. ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ནི་ཀྑ་ནྟཾ མུ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ གེ་དྷ་མྷཱ. ‘གེ་དྷོ’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས ཁོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ས་མེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན. ཨི་ད་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་དྡྷི་དྷ་མྨཱ བྷ་ཝ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་ངྒྷཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི – ‘སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ…པེ… ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ’ཏི. ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་ངྒྷཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ནི་ཀྑ་ནྟཾ མུ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ གེ་དྷ་མྷཱ. ‘གེ་དྷོ’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས ཁོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ས་མེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན. ཨི་ད་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་དྡྷི་དྷ་མྨཱ བྷ་ཝ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནི…པེ… ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ནི. ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ནི་ཀྑ་ནྟཾ མུ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ གེ་དྷ་མྷཱ. ‘གེ་དྷོ’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས ཁོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ས་མེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན. ཨི་ད་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་དྡྷི་དྷ་མྨཱ བྷ་ཝ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱ་གཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི – ‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ…པེ… ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏོ’ཏི. ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱ་གཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ནི་ཀྑ་ནྟཾ མུ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ གེ་དྷ་མྷཱ. ‘གེ་དྷོ’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས ཁོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ས་མེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན. ཨི་ད་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་དྡྷི་དྷ་མྨཱ བྷ་ཝ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི – ‘ས་ནྟི དེ་ཝཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ, ས་ནྟི དེ་ཝཱ…པེ… ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི. ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ; མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ ས་དྡྷཱ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན སཱི་ལེ་ན…པེ… སུ་ཏེ་ན… ཙཱ་གེ་ན… པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ; མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ པ་ཉྙཱ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏཱི’ཏི. ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཏཱ་ས་ཉྩ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ས་དྡྷ་ཉྩ སཱི་ལ་ཉྩ སུ་ཏ་ཉྩ ཙཱ་ག་ཉྩ པ་ཉྙ་ཉྩ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ནི་ཀྑ་ནྟཾ མུ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ གེ་དྷ་མྷཱ. ‘གེ་དྷོ’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས ཁོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ས་མེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན. ཨི་ད་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་དྡྷི་དྷ་མྨཱ བྷ་ཝ་ནྟི.
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ; ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ! ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ས་མྦཱ་དྷེ ཨོ་ཀཱ་སཱ་དྷི་ག་མོ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ་ཡ ཉཱ་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཡ་དི་དཾ ཚ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. པ་ཋ་མ་ས་མ་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༢༧. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་ཡཱ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ཚ་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑུ, ས་མ་ཡཱ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ’’.
‘‘ཀ་ཏ་མེ ཚ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑུ, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རེ་ཏེ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རེ་ཏེ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་མི. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ མེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ, ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱུ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑུ, པ་ཋ་མོ ས་མ་ཡོ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑུ, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྱཱ་པཱ་ད་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི བྱཱ་པཱ་ད་པ་རེ་ཏེ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྱཱ་པཱ་ད་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་རཱ་མི བྱཱ་པཱ་ད་པ་རེ་ཏེ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་མི. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ མེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ, བྱཱ་པཱ་ད་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱུ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑུ, དུ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཡོ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑུ, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ ཐི་ན་མི་དྡྷ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཐི་ན་མི་དྡྷ་པ་རེ་ཏེ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཐི་ན་མི་དྡྷ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཐི་ན་མི་དྡྷ་པ་རེ་ཏེ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་མི. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ མེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ, ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱུ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑུ, ཏ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཡོ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑུ, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་པ་རེ་ཏེ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་པ་རེ་ཏེ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་མི. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ མེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱུ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑུ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ས་མ་ཡོ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑུ, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་རེ་ཏེ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཙ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་རེ་ཏེ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཙ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་མི. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ མེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱུ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑུ, པ་ཉྩ་མོ ས་མ་ཡོ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑུ, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ ཡཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་ག་མྨ ཡཾ ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏི ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་ག་མྨ ཡཾ ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་མི. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ མེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ, ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱུ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑུ, ཚ་ཊྛོ ས་མ་ཡོ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཚ ས་མ་ཡཱ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ’’ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. དུ་ཏི་ཡ་ས་མ་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༢༨. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ་ནཾ མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལེ༹ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ་ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཡ་མ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡོ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ’’ནྟི?
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡེ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ, སོ ས་མ་ཡོ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ’’ནྟི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སོ ས་མ་ཡོ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ. ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡེ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ, ཙཱ་རི་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐོ་པི་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, བྷ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐོ་པི་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ སོ ཨ་ས་མ་ཡོ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ. ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡེ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡཾ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ, སོ ས་མ་ཡོ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ’’ནྟི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སོ ས་མ་ཡོ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ. ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡེ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡཾ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ, ཡ་དེ་ཝ་སྶ དི་ཝཱ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཏ་དེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ཏི. ཏ་སྨཱ སོ ཨ་ས་མ་ཡོ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ. ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡེ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ, སོ ས་མ་ཡོ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ’’ནྟི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སོ ས་མ་ཡོ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ. ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡེ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ, ཨོ་ཛ་ཊྛཱ་ཡི་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི ཕཱ་སུ་སྶ ཧོ་ཏི བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་ས་ནཾ མ་ན་སི ཀཱ་ཏུཾ. ཏ་སྨཱ སོ ཨ་ས་མ་ཡོ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ’’ནྟི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ – ‘ཚ་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑུ, ས་མ་ཡཱ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ’’’.
‘‘ཀ་ཏ་མེ ཚ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑུ, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རེ་ཏེ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རེ་ཏེ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་མི. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ མེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱུ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑུ, པ་ཋ་མོ ས་མ་ཡོ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑུ, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྱཱ་པཱ་ད་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ཐི་ན་མི་དྡྷ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི… ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི… ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི… ཡཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་ག་མྨ ཡཾ ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ན པ་སྶ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་ག་མྨ ཡཾ ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏི ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི ན པ་སྶཱ་མི. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ མེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱུ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑུ, ཚ་ཊྛོ ས་མ་ཡོ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ.
‘‘ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ – ‘ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཚ ས་མ་ཡཱ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ’’’ནྟི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ཨུ་དཱ་ཡཱི་སུ་ཏྟཾ
༢༩. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ, ཨུ་དཱ་ཡི, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ, ཨུ་དཱ་ཡི, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི? དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ, ཨུ་དཱ་ཡི, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི? ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཏྠཱ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨུ་དཱ་ཡི, ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱི’’ཏི. ‘‘སུ་ཎོ་མ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ. ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི – སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ…པེ…. ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ན’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཉྙཱ་སིཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ – ‘ནེ་ཝཱ་ཡཾ ཨུ་དཱ་ཡཱི མོ་གྷ་པུ་རི་སོ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’ཏི. ཀ་ཏི ནུ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི?
‘‘པ་ཉྩ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, དི་ཝཱ ས་ཉྙཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི, ཡ་ཐཱ དི་ཝཱ ཏ་ཐཱ ར་ཏྟིཾ, ཡ་ཐཱ ར་ཏྟིཾ ཏ་ཐཱ དི་ཝཱ; ཨི་ཏི ཝི་ཝ་ཊེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷེ་ན ས་པྤ་བྷཱ་སཾ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་དྡྷཾ པཱ་ད་ཏ་ལཱ ཨ་དྷོ ཀེ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ ཏ་ཙ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ པཱུ་རཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་སུ་ཙི་ནོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཏྠི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཀེ་སཱ ལོ་མཱ ན་ཁཱ ད་ནྟཱ ཏ་ཙོ མཾ་སཾ ནྷཱ་རུ [ན་ཧཱ་རུ (སཱི. པཱི.) དཱི. ནི. ༢.༣༧༧; མ. ནི. ༡.༡༡༠] ཨ་ཊྛི ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ ཝ་ཀྐཾ ཧ་ད་ཡཾ ཡ་ཀ་ནཾ ཀི་ལོ་མ་ཀཾ པི་ཧ་ཀཾ པ་པྥཱ་སཾ ཨ་ནྟཾ ཨ་ནྟ་གུ་ཎཾ ཨུ་ད་རི་ཡཾ ཀ་རཱི་སཾ པི་ཏྟཾ སེ་མྷཾ པུ་བྦོ ལོ་ཧི་ཏཾ སེ་དོ མེ་དོ ཨ་སྶུ ཝ་སཱ ཁེ་ལོ༹ སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀཱ ལ་སི་ཀཱ མུ་ཏྟ’ནྟི. ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཾ ཀཱ་མ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་སྶེ་ཡྻ ས་རཱི་རཾ སཱི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏཾ [ཚ་ཌྜི་ཏཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཨེ་ཀཱ་ཧ་མ་ཏཾ ཝཱ དྭཱི་ཧ་མ་ཏཾ ཝཱ ཏཱི་ཧ་མ་ཏཾ ཝཱ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ ཝི་ནཱི་ལ་ཀཾ ཝི་པུ་བྦ་ཀ་ཛཱ་ཏཾ. སོ ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ [ཨེ་ཝ་ནྟི ཨི་དཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ ན་ཏྠི] ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ཀཱ་ཡོ ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨོ ཨེ་ཝཾ་བྷཱ་ཝཱི ཨེ་ཝཾ་ཨ་ན་ཏཱི་ཏོ’’’ཏི [ཨེ་ཏཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏོ་ཏི (སཱི.)].
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཝཱ པ་ན [སེ་ཡྻ་ཐཱ ཝཱ པ་ན (སྱཱ.)] པ་སྶེ་ཡྻ ས་རཱི་རཾ སཱི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏཾ ཀཱ་ཀེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཀུ་ལ་ལེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ གི་ཛ྄ཛྷེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ སུ་ན་ཁེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ སི་ངྒཱ་ལེ་ཧི [སི་གཱ་ལེ་ཧི (སཱི.)] ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཝི་ཝི་དྷེ་ཧི ཝཱ པཱ་ཎ་ཀ་ཛཱ་ཏེ་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ. སོ ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ཀཱ་ཡོ ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨོ ཨེ་ཝཾ་བྷཱ་ཝཱི ཨེ་ཝཾ་ཨ་ན་ཏཱི་ཏོ’’’ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཝཱ པ་ན པ་སྶེ་ཡྻ ས་རཱི་རཾ སཱི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏཾ ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ངྑ་ལི་ཀཾ ས་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཾ ནྷཱ་རུ་ས་མྦ་ནྡྷཾ…པེ… ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ངྑ་ལི་ཀཾ ནི་མྨཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏ་མ་ཀྑི་ཏཾ ནྷཱ་རུ་ས་མྦ་ནྡྷཾ… ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ངྑ་ལི་ཀཾ ཨ་པ་ག་ཏ་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཾ ནྷཱ་རུ་ས་མྦ་ནྡྷཾ. ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི ཨ་པ་ག་ཏ་ས་མྦ་ནྡྷཱ་ནི དི་སཱ་ཝི་དི་སཱ་ཝི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི [དི་སཱ་ཝི་དི་སཱ་སུ ཝི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི (སཱི.)], ཨ་ཉྙེ་ན ཧ་ཏྠ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན པཱ་ད་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཛ་ངྒྷ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཨཱུ་རུ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཊི་ཊྛི་ཀཾ [ཀ་ཊ་ཊྛི་ཀཾ (སཱི.)] ཨ་ཉྙེ་ན [པི་ཊྛི་ཀ་ཎྜ་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧཾ (སཱི. པཱི.), པི་ཊྛི་ཀ་ཎྜ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧཾ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཁ་ནྡྷ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན གཱི་ཝ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཧ་ནུ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན ད་ནྟ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧཾ [པི་ཊྛི་ཀ་ཎྜ་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧཾ (སཱི. པཱི.), པི་ཊྛི་ཀ་ཎྜ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧཾ (སྱཱ. ཀཾ.)], ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི སེ་ཏཱ་ནི ས་ངྑ་ཝ་ཎྞ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ་ནི [ས་ངྑ་ཝ་ཎྞཱུ་པ་ནི་བྷཱ་ནི (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི པུ་ཉྫ་ཀི་ཏཱ་ནི [པུ་ཉྫ་ཀ་ཏཱ་ནི (པཱི.)] ཏེ་རོ་ཝ་སྶི་ཀཱ་ནི ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི པཱུ་ཏཱི་ནི ཙུ་ཎྞ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ་ནི. སོ ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ཀཱ་ཡོ ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨོ ཨེ་ཝཾ་བྷཱ་ཝཱི ཨེ་ཝཾ་ཨ་ན་ཏཱི་ཏོ’ཏི. ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཾ ཨ་སྨི་མཱ་ན་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཾ ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷ་ནྟེ, པ་ཉྩ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི.
‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, ཨཱ་ན་ནྡ! ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་ད་མྤི ཚ་ཊྛཾ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཧི. ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏོ་ཝ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཏི ས་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི ས་ཏོ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི ས་ཏོ་ཝ ནི་སཱི་ད་ཏི ས་ཏོ་ཝ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི ས་ཏོ་ཝ ཀ་མྨཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི. ཨི་དཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཾ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༣༠. ‘‘ཚ་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཚ? ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ལཱ་བྷཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, སི་ཀྑཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧ་ཏྠི་ར་ཏ་ན་མྤི ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་སྶ་ར་ཏ་ན་མྤི ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, མ་ཎི་ར་ཏ་ན་མྤི ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཾ ཝཱ པ་ན ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཾ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཏྠེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་སྶ་ནཾ; ནེ་ཏཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་དཱ་མི. ཏ་ཉྩ ཁོ ཨེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་སྶ་ནཾ ཧཱི་ནཾ ག་མྨཾ པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀཾ ཨ་ན་རི་ཡཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ, ན ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀཾ ཝཱ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་སྶ་ནཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝཱ་ནཾ [སོ་ཀ་པ་རི་དྡ་ཝཱ་ནཾ (སཱི.)] ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ་ཡ [ཨ་ཏྠ་ག་མཱ་ཡ (སཱི.)] ཉཱ་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཡ་དི་དཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀཾ ཝཱ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨི་ཏི ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ.
‘‘ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཉྩ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ བྷེ་རི་ས་དྡ་མྤི [བྷེ་རི་ས་དྡ་སྶ་པི (ཀ.) ཨེ་ཝཾ ཝཱི་ཎཱ་ས་དྡ་མྤི་ཨི་ཙྩཱ་དཱི་སུ་པི] ས་ཝ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ཝཱི་ཎཱ་ས་དྡ་མྤི ས་ཝ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, གཱི་ཏ་ས་དྡ་མྤི ས་ཝ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཾ ཝཱ པ་ན ས་ཝ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་སྶ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཏྠེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཝ་ནཾ; ནེ་ཏཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་དཱ་མི. ཏ་ཉྩ ཁོ ཨེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཝ་ནཾ ཧཱི་ནཾ ག་མྨཾ པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀཾ ཨ་ན་རི་ཡཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ, ན ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཝཱ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཝ་ནཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ་ཡ ཉཱ་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཡ་དི་དཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཝཱ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨི་ཏི ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ.
‘‘ལཱ་བྷཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཉྩ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་ཏྟ་ལཱ་བྷ་མྤི ལ་བྷ་ཏི, དཱ་ར་ལཱ་བྷ་མྤི ལ་བྷ་ཏི, དྷ་ན་ལཱ་བྷ་མྤི ལ་བྷ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཾ ཝཱ པ་ན ལཱ་བྷཾ ལ་བྷ་ཏི, ས་མ་ཎེ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཝཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀེ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣེ ས་དྡྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨ་ཏྠེ་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལཱ་བྷོ; ནེ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་དཱ་མི. སོ ཙ ཁོ ཨེ་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལཱ་བྷོ ཧཱི་ནོ ག་མྨོ པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀོ ཨ་ན་རི་ཡོ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏོ, ན ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀེ ཝཱ ས་དྡྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལཱ་བྷཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ་ཡ ཉཱ་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཡ་དི་དཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀེ ཝཱ ས་དྡྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལཱ་བྷཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨི་ཏི ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ལཱ་བྷཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ.
‘‘སི་ཀྑཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཉྩ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧ་ཏྠི་སྨི་མྤི སི་ཀྑ་ཏི, ཨ་སྶ་སྨི་མྤི སི་ཀྑ་ཏི, ར་ཐ་སྨི་མྤི སི་ཀྑ་ཏི, དྷ་ནུ་སྨི་མྤི སི་ཀྑ་ཏི, ཐ་རུ་སྨི་མྤི སི་ཀྑ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཾ ཝཱ པ་ན སི་ཀྑ་ཏི, ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་སྶ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ [མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ (ཀ.)] སི་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཏྠེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑཱ; ནེ་སཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་དཱ་མི. སཱ ཙ ཁོ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑཱ ཧཱི་ནཱ ག་མྨཱ པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀཱ ཨ་ན་རི་ཡཱ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཱ, ན ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་མྤི སི་ཀྑ་ཏི, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མྤི སི་ཀྑ་ཏི, ཨ་དྷི་པ་ཉྙ་མྤི སི་ཀྑ་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ་ཡ ཉཱ་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཡ་དི་དཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་མྤི སི་ཀྑ་ཏི, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མྤི སི་ཀྑ་ཏི, ཨ་དྷི་པ་ཉྙ་མྤི སི་ཀྑ་ཏི, ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨི་ཏི ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ལཱ་བྷཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, སི་ཀྑཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ.
‘‘པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཉྩ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཁ་ཏྟི་ཡ་མྤི པ་རི་ཙ་ར་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མྤི པ་རི་ཙ་ར་ཏི, ག་ཧ་པ་ཏི་མྤི པ་རི་ཙ་ར་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཾ ཝཱ པ་ན པ་རི་ཙ་ར་ཏི, ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཾ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཾ པ་རི་ཙ་ར་ཏི. ཨ་ཏྠེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ; ནེ་སཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་དཱ་མི. སཱ ཙ ཁོ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ ཧཱི་ནཱ ག་མྨཱ པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀཱ ཨ་ན་རི་ཡཱ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཱ, ན ནི་བྦི་དཱ་ཡ…པེ… ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀཾ ཝཱ པ་རི་ཙ་ར་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ་ཡ ཉཱ་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཡ་དི་དཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀཾ ཝཱ པ་རི་ཙ་ར་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨི་ཏི ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ལཱ་བྷཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, སི་ཀྑཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ.
‘‘ཨ་ནུ་སྶ་ཏཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཉྩ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་ཏྟ་ལཱ་བྷ་མྤི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, དཱ་ར་ལཱ་བྷ་མྤི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, དྷ་ན་ལཱ་བྷ་མྤི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཾ ཝཱ པ་ན ལཱ་བྷཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཾ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཨ་ཏྠེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི; ནེ་སཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་དཱ་མི. སཱ ཙ ཁོ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི ཧཱི་ནཱ ག་མྨཱ པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀཱ ཨ་ན་རི་ཡཱ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཱ, ན ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀཾ ཝཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏཱི་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ་ཡ ཉཱ་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཡ་དི་དཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀཾ ཝཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི.
‘‘ཡེ ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རཾ ལ་དྡྷཱ [ཡེ ད་སྶ་ན་ཝ་རཾ ལ་དྡྷཱ (སཱི. པཱི.), ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ ལ་དྡྷཱ (སྱཱ. ཀཾ.)], ས་ཝ་ན་ཉྩ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ;
ལཱ་བྷཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ ལ་དྡྷཱ, སི་ཀྑཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡེ ར་ཏཱ [ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ ཏ་ཐཱ (ཀ.)].
‘‘ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ, བྷཱ་ཝ་ཡ་ནྟི ཨ་ནུ་སྶ་ཏིཾ;
ཝི་ཝེ་ཀ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ, ཁེ་མཾ ཨ་མ་ཏ་གཱ་མི་ནིཾ.
‘‘ཨ་པྤ་མཱ་དེ པ་མུ་དི་ཏཱ, ནི་པ་ཀཱ སཱི་ལ་སཾ་ཝུ་ཏཱ;
ཏེ ཝེ ཀཱ་ལེ་ན པ་ཙྩེ་ནྟི [པ་ཙྩ་ནྟི (སྱཱ. ཀ.)], ཡ་ཏྠ དུ་ཀྑཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ;
ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཝ་གྒོ [སཱ་མ་ཀ་ཝ་གྒོ (ཀ.)] ཏ་ཏི་ཡོ.