༦. མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༢༦. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ; ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ! ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ས་མྦཱ་དྷེ ཨོ་ཀཱ་སཱ་དྷི་ག་མོ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ་ཡ ཉཱ་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཡ་དི་དཾ ཚ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཚ? ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ …པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི. ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ནི་ཀྑ་ནྟཾ མུ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ གེ་དྷ་མྷཱ. ‘གེ་དྷོ’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས ཁོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ས་མེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན. ཨི་ད་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་དྡྷི་དྷ་མྨཱ བྷ་ཝ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི – ‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ…པེ… པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི’ཏི. ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ནི་ཀྑ་ནྟཾ མུ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ གེ་དྷ་མྷཱ. ‘གེ་དྷོ’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས ཁོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ས་མེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན. ཨི་ད་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་དྡྷི་དྷ་མྨཱ བྷ་ཝ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་ངྒྷཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི – ‘སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ…པེ… ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ’ཏི. ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་ངྒྷཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ནི་ཀྑ་ནྟཾ མུ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ གེ་དྷ་མྷཱ. ‘གེ་དྷོ’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས ཁོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ས་མེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན. ཨི་ད་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་དྡྷི་དྷ་མྨཱ བྷ་ཝ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནི…པེ… ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ནི. ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ནི་ཀྑ་ནྟཾ མུ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ གེ་དྷ་མྷཱ. ‘གེ་དྷོ’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས ཁོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ས་མེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན. ཨི་ད་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་དྡྷི་དྷ་མྨཱ བྷ་ཝ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱ་གཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི – ‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ…པེ… ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏོ’ཏི. ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱ་གཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ནི་ཀྑ་ནྟཾ མུ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ གེ་དྷ་མྷཱ. ‘གེ་དྷོ’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས ཁོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ས་མེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན. ཨི་ད་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་དྡྷི་དྷ་མྨཱ བྷ་ཝ་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི – ‘ས་ནྟི དེ་ཝཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ, ས་ནྟི དེ་ཝཱ…པེ… ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི. ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ; མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ ས་དྡྷཱ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན སཱི་ལེ་ན…པེ… སུ་ཏེ་ན… ཙཱ་གེ་ན… པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ; མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ པ་ཉྙཱ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏཱི’ཏི. ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཏཱ་ས་ཉྩ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ས་དྡྷ་ཉྩ སཱི་ལ་ཉྩ སུ་ཏ་ཉྩ ཙཱ་ག་ཉྩ པ་ཉྙ་ཉྩ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ནི་ཀྑ་ནྟཾ མུ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ གེ་དྷ་མྷཱ. ‘གེ་དྷོ’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས ཁོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ས་མེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན. ཨི་ད་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་དྡྷི་དྷ་མྨཱ བྷ་ཝ་ནྟི.
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ; ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ! ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ས་མྦཱ་དྷེ ཨོ་ཀཱ་སཱ་དྷི་ག་མོ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ་ཡ ཉཱ་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཡ་དི་དཾ ཚ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.