༦. མ་ཧཱ་སུ་པི་ན་སུ་ཏྟཾ
༡༩༦. ‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནཱ པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུཾ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ ཨ་ཧོ་སི, ཧི་མ་ཝཱ པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཱ བི་བྦོ་ཧ་ནཾ [བི་བྦོ་ཧ་ནཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.), བི་མྦ + ཨོ་ཧ་ནཾ = ཨི་ཏི པ་ད་ཝི་བྷཱ་གོ] ཨ་ཧོ་སི, པུ་ར་ཏྠི་མེ ས་མུ་དྡེ ཝཱ་མོ ཧ་ཏྠོ ཨོ་ཧི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི, པ་ཙྪི་མེ ས་མུ་དྡེ ད་ཀྑི་ཎོ ཧ་ཏྠོ ཨོ་ཧི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི, ད་ཀྑི་ཎེ ས་མུ་དྡེ ཨུ་བྷོ པཱ་དཱ ཨོ་ཧི་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཏི་རི་ཡཱ ནཱ་མ ཏི་ཎ་ཛཱ་ཏི ནཱ་བྷི་ཡཱ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ན་བྷཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋི་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ སེ་ཏཱ ཀི་མཱི ཀ་ཎྷ་སཱི་སཱ པཱ་དེ་ཧི ཨུ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱ ( ) [(ཨ་གྒ་ན་ཁ་ཏོ) ཀ་ཏྠ་ཙི དི་སྶ་ཏི] ཡཱ་ཝ ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་སུཾ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཀུ་ཎཱ ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི དི་སཱ་ཧི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ས་བྦ་སེ་ཏཱ ས་མྤ་ཛྫིཾ་སུ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་ཝ ས་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏོ མཱི་ལ༹ྷ་པ་བྦ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཙ་ངྐ་མ་ཏི ཨ་ལི་པྤ་མཱ་ནོ མཱི་ལ༹ྷེ་ན. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི.
‘‘ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ ཨ་ཧོ་སི, ཧི་མ་ཝཱ པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཱ བི་བྦོ་ཧ་ནཾ ཨ་ཧོ་སི, པུ་ར་ཏྠི་མེ ས་མུ་དྡེ ཝཱ་མོ ཧ་ཏྠོ ཨོ་ཧི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི, པ་ཙྪི་མེ ས་མུ་དྡེ ད་ཀྑི་ཎོ ཧ་ཏྠོ ཨོ་ཧི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི, ད་ཀྑི་ཎེ ས་མུ་དྡེ ཨུ་བྷོ པཱ་དཱ ཨོ་ཧི་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ; ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ. ཏ་སྶཱ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི.
‘‘ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཏི་རི་ཡཱ ནཱ་མ ཏི་ཎ་ཛཱ་ཏི ནཱ་བྷི་ཡཱ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ན་བྷཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋི་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི; ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཏ་སྶ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི.
‘‘ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ སེ་ཏཱ ཀི་མཱི ཀ་ཎྷ་སཱི་སཱ པཱ་དེ་ཧི ཨུ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་སུཾ; བ་ཧཱུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཱ [པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ས་ར་ཎཾ ག་ཏཱ. ཏ་སྶ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི.
‘‘ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཀུ་ཎཱ ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི དི་སཱ་ཧི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ས་བྦ་སེ་ཏཱ ས་མྤ་ཛྫིཾ་སུ; ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཎྞཱ ཁ་ཏྟི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝེ་སྶཱ སུ་དྡཱ ཏེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཝི་མུ་ཏྟིཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་སྶ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི.
‘‘ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་ཝ ས་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏོ མཱི་ལ༹ྷ་པ་བྦ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཙ་ངྐ་མ་ཏི ཨ་ལི་པྤ་མཱ་ནོ མཱི་ལ༹ྷེ་ན; ལཱ་བྷཱི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ, ཏཾ [ཏ་ཏྠ ཙ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ག་ཐི་ཏོ [ཨ་ག་དྷི་ཏོ (སྱཱ. པཱི. ཀ.)] ཨ་མུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ས་ནྣོ [ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ (ཀ.) ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་པ་ནྣོ (སཱི. སྱཱ.)] ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱི ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙོ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི.
‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཨི་མེ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནཱ པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུ’’ནྟི. ཚ་ཊྛཾ.