༤. ཀཱ་ར་ཎ་པཱ་ལཱི་སུ་ཏྟཾ

༡༩༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎ་པཱ་ལཱི [ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལཱི (ཀ.)] བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ལི་ཙྪ་ཝཱི་ནཾ ཀ་མྨ་ནྟཾ ཀཱ་རེ་ཏི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཀཱ་ར་ཎ་པཱ་ལཱི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པི་ངྒི་ཡཱ་ནིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ; དི་སྭཱ པི་ངྒི་ཡཱ་ནིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཧ་ནྡ, ཀུ་ཏོ ནུ བྷ་ཝཾ པི་ངྒི་ཡཱ་ནཱི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི དི་ཝཱ དི་ཝ་སྶཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་ཏོ་ཧཾ [ཨི་དྷཱ་ཧཾ (སྱཱ. ཀཾ.), ཨི་ཏོ ཧི ཁོ ཨ་ཧཾ (མ. ནི. ༡.༢༨༨)], བྷོ, ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ས་ནྟི་ཀཱ’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཏི བྷ་ཝཾ, པི་ངྒི་ཡཱ་ནཱི, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡཾ? པ་ཎྜི་ཏོ མ་ཉྙེ’’ཏི? ‘‘ཀོ ཙཱ་ཧཾ, བྷོ, ཀོ ཙ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི! སོ་པི ནཱུ་ན་སྶ ཏཱ་དི་སོ་ཝ ཡོ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ’’ཏི! ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ཡ ཁ་ལུ བྷ་ཝཾ, པི་ངྒི་ཡཱ་ནཱི, ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ པ་སཾ་སཱ་ཡ པ་སཾ་ས་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཀོ ཙཱ་ཧཾ, བྷོ, ཀོ ཙ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ པ་སཾ་སི་སྶཱ་མི! པ་ས་ཏྠ་པྤ་ས་ཏྠོ་ཝ [པ་ས་ཊྛ་པ་ས་ཊྛོ ཙ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] སོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’ནྟི. ‘‘ཀིཾ པ་ན བྷ་ཝཾ, པི་ངྒི་ཡཱ་ནཱི, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ས་མ་ཎེ གོ་ཏ་མེ ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ’’ཏི?

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ, པུ་རི་སོ ཨ་གྒ་ར་ས་པ་རི་ཏི་ཏྟོ ན ཨ་ཉྙེ་སཾ ཧཱི་ནཱ་ནཾ ར་སཱ་ནཾ པི་ཧེ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷོ, ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ཏ་སྶ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི – ཡ་དི སུ་ཏྟ་སོ, ཡ་དི གེ་ཡྻ་སོ, ཡ་དི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་སོ, ཡ་དི ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨ་སོ – ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ན ཨ་ཉྙེ་སཾ པུ་ཐུ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པྤ་ཝཱ་དཱ་ནཾ པི་ཧེ་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ, པུ་རི་སོ ཛི་གྷ་ཙྪཱ་དུ་བྦ་ལྱ་པ་རེ་ཏོ མ་དྷུ་པི་ཎྜི་ཀཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ. སོ ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ སཱ་ཡེ་ཐ, ལ་བྷ་ཏེ་ཝ [སཱ་ཡེ་ཡྻ, ལ་བྷེ་ཐེ་ཝ (མ. ནི. ༡.༢༠༥)] སཱ་དུ་ར་སཾ ཨ་སེ་ཙ་ན་ཀཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷོ, ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ཏ་སྶ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི – ཡ་དི སུ་ཏྟ་སོ, ཡ་དི གེ་ཡྻ་སོ, ཡ་དི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་སོ, ཡ་དི ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨ་སོ – ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ལ་བྷ་ཏེ་ཝ ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཾ, ལ་བྷ་ཏི ཙེ་ཏ་སོ པ་སཱ་དཾ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ, པུ་རི་སོ ཙ་ནྡ་ན་གྷ་ཊི་ཀཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ – ཧ་རི་ཙ་ནྡ་ན་སྶ ཝཱ ལོ་ཧི་ཏ་ཙ་ནྡ་ན་སྶ ཝཱ. སོ ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ གྷཱ་ཡེ་ཐ – ཡ་དི མཱུ་ལ་ཏོ, ཡ་དི མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ, ཡ་དི ཨ་གྒ་ཏོ – ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏེ་ཝ [ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཐེ་ཝ (?)] སུ་ར་བྷི་ག་ནྡྷཾ ཨ་སེ་ཙ་ན་ཀཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷོ, ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ཏ་སྶ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི – ཡ་དི སུ་ཏྟ་སོ, ཡ་དི གེ་ཡྻ་སོ, ཡ་དི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་སོ, ཡ་དི ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨ་སོ – ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི པཱ་མོ་ཛྫཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི སོ་མ་ན་སྶཾ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ, པུ་རི་སོ ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. ཏ་སྶ ཀུ་ས་ལོ བྷི་ས་ཀྐོ ཋཱ་ན་སོ ཨཱ་བཱ་དྷཾ ནཱི་ཧ་རེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷོ, ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ཏ་སྶ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི – ཡ་དི སུ་ཏྟ་སོ, ཡ་དི གེ་ཡྻ་སོ, ཡ་དི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་སོ, ཡ་དི ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨ་སོ – ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ཨ་བྦྷ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ནྟི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ, པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ཨ་ཙྪོ་ད་ཀཱ སཱ་ཏོ་ད་ཀཱ སཱི་ཏོ་ད་ཀཱ སེ་ཏ་ཀཱ སུ་པ་ཏི་ཏྠཱ ར་མ་ཎཱི་ཡཱ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ གྷ་མྨཱ་བྷི་ཏ་ཏྟོ གྷ་མྨ་པ་རེ་ཏོ ཀི་ལ་ནྟོ ཏ་སི་ཏོ པི་པཱ་སི་ཏོ. སོ ཏཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ནྷཱ་ཏྭཱ ཙ པི་ཝི་ཏྭཱ ཙ ས་བྦ་ད་ར་ཐ་ཀི་ལ་མ་ཐ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷོ, ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ཏ་སྶ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི – ཡ་དི སུ་ཏྟ་སོ, ཡ་དི གེ་ཡྻ་སོ, ཡ་དི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་སོ, ཡ་དི ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨ་སོ – ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ས་བྦ་ད་ར་ཐ་ཀི་ལ་མ་ཐ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟཱི’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཀཱ་ར་ཎ་པཱ་ལཱི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎཾ ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ནི་ཧ་ནྟྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –

‘‘ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ;

ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ;

ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶཱ’’ཏི.

‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ པི་ངྒི་ཡཱ་ནི, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ པི་ངྒི་ཡཱ་ནི! སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ པི་ངྒི་ཡཱ་ནི, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ [ནི་ཀུ་ཛྫི་ཏཾ (ཀ.)] ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ – ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷོ་ཏཱ པི་ངྒི་ཡཱ་ནི་ནཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་སཱ་ཧཾ, བྷོ པི་ངྒི་ཡཱ་ནི, ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ཝཾ པི་ངྒི་ཡཱ་ནཱི དྷཱ་རེ་ཏུ, ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.