༦. ནི་རོ་དྷ་སུ་ཏྟཾ

༡༦༦. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི…པེ… ‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་པི ཝུ་ཊྛ་ཧེ་ཡྻཱ་པི [ས་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ་པི ཝུ་ཊྛ་ཧེ་ཡྻ་པི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] – ཨ་ཏྠེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ. ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ, ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨེ་ཝ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་བྷ་ཀྑཱ་ནཾ [ཀ་བ་ལི༹ཾ་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་བྷ་ཀྑཱ་ནཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མ་ནོ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་པི ཝུ་ཊྛ་ཧེ་ཡྻཱ་པི – ཨ་ཏྠེ་ཏཾ ཋཱ་ན’’ནྟི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨེ་ཝ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་བྷ་ཀྑཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མ་ནོ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་པི ཝུ་ཊྛ་ཧེ་ཡྻཱ་པི – ན་ཏྠེ་ཏཾ ཋཱ་ན’’ནྟི.

དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་པི ཝུ་ཊྛ་ཧེ་ཡྻཱ་པི – ཨ་ཏྠེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ. ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ, ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨེ་ཝ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་བྷ་ཀྑཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མ་ནོ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་པི ཝུ་ཊྛ་ཧེ་ཡྻཱ་པི – ཨ་ཏྠེ་ཏཾ ཋཱ་ན’’ནྟི.

ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨེ་ཝ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་བྷ་ཀྑཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མ་ནོ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་པི ཝུ་ཊྛ་ཧེ་ཡྻཱ་པི – ན་ཏྠེ་ཏཾ ཋཱ་ན’’ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀ་མྤི [ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་མྤི (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཁོ མེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ཏི, ན ཙ མེ ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ཨ་ནུ་མོ་ད་ཏི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་པི ཝུ་ཊྛ་ཧེ་ཡྻཱ་པི – ཨ་ཏྠེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ. ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ, ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨེ་ཝ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་བྷ་ཀྑཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མ་ནོ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་པི ཝུ་ཊྛ་ཧེ་ཡྻཱ་པི – ཨ་ཏྠེ་ཏཾ ཋཱ་ན’’ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ་པི ཁོ མེ ས་མྨུ་ཁཱ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཾ པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ཏི, ན ཙ མེ ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ཨ་ནུ་མོ་ད་ཏི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་སྶ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀཾ པ་ན ཏྭཾ, ཨུ་དཱ་ཡི, མ་ནོ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཙྩེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཡེ ཏེ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཝཱ ཨ་རཱུ་པི་ནོ ས་ཉྙཱ་མ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཏུ་ཡ྄ཧཾ, ཨུ་དཱ་ཡི, བཱ་ལ་སྶ ཨ་བྱ་ཏྟ་སྶ བྷ་ཎི་ཏེ་ན! ཏྭ་མྤི ནཱ་མ བྷ་ཎི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཏྠི ནཱ་མ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཐེ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ ཝི་ཧེ་སི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་སྶ་ཐ. ན ཧི ནཱ་མ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཀཱ་རུ་ཉྙ་མྤི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཐེ་ར་མྷི [བྱ་ཏྟ་མྷི (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] བྷི་ཀྑུ་མྷི ཝི་ཧེ་སི་ཡ་མཱ་ན་མྷཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་པི ཝུ་ཊྛ་ཧེ་ཡྻཱ་པི – ཨ་ཏྠེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ. ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ, ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨེ་ཝ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་བྷ་ཀྑཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མ་ནོ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་པི ཝུ་ཊྛ་ཧེ་ཡྻཱ་པི – ཨ་ཏྠེ་ཏཾ ཋཱ་ན’’ནྟི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན སུ་ག་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ཝཱ་ཎོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པ་ཝཱ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, ཨ་ཉྙེ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཧེ་སེ་ནྟི. མ་ཡཾ ཏེ་ན ན མུ་ཙྩཱ་མ. ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཾ ཁོ, པ་ནེ་ཏཾ ཨཱ་ཝུ་སོ ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་དཱ་ཧ་རེ་ཡྻ ཡ་ཐཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ་ཡེ་ཝེ་ཏྠ ཨུ་པ་ཝཱ་ཎཾ པ་ཊི་བྷཱ་སེ་ཡྻ. ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཨ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་ར་ཛྫཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པ་ཝཱ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཀ་ཏཱི་ཧི ནུ ཁོ, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཐེ་རོ བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ ཙ ག་རུ ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཙཱ’’ཏི? ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཐེ་རོ བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ ཙ ག་རུ ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཙ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རོ བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི…པེ… ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ; བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ; ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎོ པོ་རི་ཡཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཝི་སྶ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནེ་ལ་ག་ལཱ་ཡ [ཨ་ནེ་ལ་ག་ལཱ༹་ཡ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནི་ཡཱ; ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི; ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ…པེ… ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷ་ནྟེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཐེ་རོ བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ ཙ ག་རུ ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཙཱ’’ཏི.

‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ! ཨི་མེ་ཧི ཁོ, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཐེ་རོ བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ ཙ ག་རུ ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཙ. ཨི་མེ ཙེ, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཐེ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ན སཾ་ཝི་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ཏཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ན ས་ཀྐ་རེ་ཡྻུཾ ན ག་རུཾ ཀ་རེ་ཡྻུཾ ན མཱ་ནེ་ཡྻུཾ ན པཱུ་ཛེ་ཡྻུཾ ཁ་ཎྜི་ཙྩེ་ན པཱ་ལི་ཙྩེ་ན ཝ་ལི་ཏྟ་ཙ་ཏཱ་ཡ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཐེ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.