(༡༦) ༡. ས་དྡྷ་མྨ་ཝ་གྒོ
༡. པ་ཋ་མ་ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༡. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སུ་ཎ་ནྟོ་པི ས་དྡྷ་མྨཾ ཨ་བྷ་བྦོ ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཀ་ཐཾ པ་རི་བྷོ་ཏི, ཀ་ཐི་ཀཾ [ཀ་ཐི་ཏཾ (ཀ.)] པ་རི་བྷོ་ཏི, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་བྷོ་ཏི, ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ནེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཙ [ཨ་ཡོ་ནི་སོ (སྱཱ. ཀཾ.)] མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སུ་ཎ་ནྟོ་པི ས་དྡྷ་མྨཾ ཨ་བྷ་བྦོ ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟཾ.
‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སུ་ཎ་ནྟོ ས་དྡྷ་མྨཾ བྷ་བྦོ ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ན ཀ་ཐཾ པ་རི་བྷོ་ཏི, ན ཀ་ཐི་ཀཾ པ་རི་བྷོ་ཏི, ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་བྷོ་ཏི, ཨ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟོ ཡོ་ནི་སོ ཙ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སུ་ཎ་ནྟོ ས་དྡྷ་མྨཾ བྷ་བྦོ ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟ’’ནྟི. པ་ཋ་མཾ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༢. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སུ་ཎ་ནྟོ་པི ས་དྡྷ་མྨཾ ཨ་བྷ་བྦོ ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཀ་ཐཾ པ་རི་བྷོ་ཏི, ཀ་ཐི་ཀཾ པ་རི་བྷོ་ཏི, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་བྷོ་ཏི, དུ་པྤ་ཉྙོ ཧོ་ཏི ཛ་ལོ༹ ཨེ་ལ༹་མཱུ་གོ, ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏེ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་མཱ་ནཱི ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སུ་ཎ་ནྟོ་པི ས་དྡྷ་མྨཾ ཨ་བྷ་བྦོ ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟཾ.
‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སུ་ཎ་ནྟོ ས་དྡྷ་མྨཾ བྷ་བྦོ ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ན ཀ་ཐཾ པ་རི་བྷོ་ཏི, ན ཀ་ཐི་ཀཾ པ་རི་བྷོ་ཏི, ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་བྷོ་ཏི, པ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི ཨ་ཛ་ལོ༹ ཨ་ནེ་ལ༹་མཱུ་གོ, ན ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏེ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་མཱ་ནཱི ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སུ་ཎ་ནྟོ ས་དྡྷ་མྨཾ བྷ་བྦོ ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟ’’ནྟི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ཏ་ཏི་ཡ་ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༣. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སུ་ཎ་ནྟོ་པི ས་དྡྷ་མྨཾ ཨ་བྷ་བྦོ ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? མ་ཀྑཱི དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི མ་ཀྑ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏོ, ཨུ་པཱ་ར་མྦྷ་ཙི་ཏྟོ [ས་ཨུ་པཱ་ར་མྦྷ་ཙི་ཏྟོ (སྱཱ. ཀཾ.)] དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི ར་ནྡྷ་ག་ཝེ་སཱི, དྷ་མྨ་དེ་ས་ཀེ ཨཱ་ཧ་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཁཱི་ལ་ཛཱ་ཏོ [ཁི་ལ་ཛཱ་ཏོ (སྱཱ. པཱི.)], དུ་པྤ་ཉྙོ ཧོ་ཏི ཛ་ལོ༹ ཨེ་ལ༹་མཱུ་གོ, ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏེ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་མཱ་ནཱི ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སུ་ཎ་ནྟོ་པི ས་དྡྷ་མྨཾ ཨ་བྷ་བྦོ ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟཾ.
‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སུ་ཎ་ནྟོ ས་དྡྷ་མྨཾ བྷ་བྦོ ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨ་མ་ཀྑཱི དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི ན མ་ཀྑ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏོ, ཨ་ནུ་པཱ་ར་མྦྷ་ཙི་ཏྟོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི ན ར་ནྡྷ་ག་ཝེ་སཱི, དྷ་མྨ་དེ་ས་ཀེ ཨ་ནཱ་ཧ་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཨ་ཁཱི་ལ་ཛཱ་ཏོ, པ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི ཨ་ཛ་ལོ༹ ཨ་ནེ་ལ༹་མཱུ་གོ, ན ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏེ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་མཱ་ནཱི ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སུ་ཎ་ནྟོ ས་དྡྷ་མྨཾ བྷ་བྦོ ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟ’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. པ་ཋ་མ་ས་དྡྷ་མྨ་ས་མྨོ་ས་སུ་ཏྟཾ
༡༥༤. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ན ས་ཀྐ་ཙྩཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟི, ན ས་ཀྐ་ཙྩཾ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ན ས་ཀྐ་ཙྩཾ དྷ་མྨཾ དྷཱ་རེ་ནྟི, ན ས་ཀྐ་ཙྩཾ དྷཱ་ཏཱ་ནཾ [དྷ་ཏཱ་ནཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟི, ན ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨ་ཏྠ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ས་ཀྐ་ཙྩཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟི, ས་ཀྐ་ཙྩཾ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ས་ཀྐ་ཙྩཾ དྷ་མྨཾ དྷཱ་རེ་ནྟི, ས་ཀྐ་ཙྩཾ དྷཱ་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟི, ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨ་ཏྠ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. དུ་ཏི་ཡ་ས་དྡྷ་མྨ་ས་མྨོ་ས་སུ་ཏྟཾ
༡༥༥. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨཾ ན པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི – སུ་ཏྟཾ, གེ་ཡྻཾ, ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ, གཱ་ཐཾ, ཨུ་དཱ་ནཾ, ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀཾ, ཛཱ་ཏ་ཀཾ, ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ, ཝེ་ད་ལླཾ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ན ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་རེ་སཾ དེ་སེ་ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ན ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་རཾ [པ་རེ་སཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.), པ་རེ (?)] ཝཱ་ཙེ་ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ན ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ནྟི ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རེ་ནྟི མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑ་ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་མོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི – སུ་ཏྟཾ, གེ་ཡྻཾ, ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ, གཱ་ཐཾ, ཨུ་དཱ་ནཾ, ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀཾ, ཛཱ་ཏ་ཀཾ, ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ, ཝེ་ད་ལླཾ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་རེ་སཾ དེ་སེ་ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་རཾ ཝཱ་ཙེ་ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ནྟི ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རེ་ནྟི མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑ་ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་མོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཏ་ཏི་ཡ་ས་དྡྷ་མྨ་ས་མྨོ་ས་སུ་ཏྟཾ
༡༥༦. [ཨ. ནི. ༤.༡༦༠] ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ དུ་གྒ་ཧི་ཏཾ སུ་ཏྟ་ནྟཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི དུ་ནྣི་ཀྑི་ཏྟེ་ཧི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི. དུ་ནྣི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ད་བྱ་ཉྫ་ན་སྶ ཨ་ཏྠོ་པི དུ་ནྣ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ དུ་བྦ་ཙཱ ཧོ་ནྟི, དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ, ཨ་ཀྑ་མཱ ཨ་པྤ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧི་ནོ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རཱ, ཏེ ན ས་ཀྐ་ཙྩཾ སུ་ཏྟ་ནྟཾ པ་རཾ ཝཱ་ཙེ་ནྟི; ཏེ་སཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཚི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཀོ སུ་ཏྟ་ནྟོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎོ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བཱ་ཧུ་ལི་ཀཱ ཧོ་ནྟི སཱ་ཐ་ལི་ཀཱ ཨོ་ཀྐ་མ་ནེ པུ་བྦ་ངྒ་མཱ པ་ཝི་ཝེ་ཀེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རཱ, ན ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟི ཨ་པྤ་ཏྟ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. ཏེ་སཾ པ་ཙྪི་མཱ ཛ་ན་ཏཱ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སཱ་པི ཧོ་ཏི བཱ་ཧུ་ལི་ཀཱ སཱ་ཐ་ལི་ཀཱ ཨོ་ཀྐ་མ་ནེ པུ་བྦ་ངྒ་མཱ པ་ཝི་ཝེ་ཀེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རཱ, ན ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཨ་པྤ་ཏྟ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒྷོ བྷི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ས་ངྒྷེ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ནྣེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ཀྐོ་སཱ ཙ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་རི་བྷཱ་སཱ ཙ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་རི་ཀྑེ་པཱ ཙ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནཱ [པ་རི་ཙྩ་ཛཱ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཙ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ ཙེ་ཝ ན་པྤ་སཱི་ད་ནྟི, པ་ས་ནྣཱ་ན་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་མོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ སུ་ཏྟ་ནྟཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི སུ་ནི་ཀྑི་ཏྟེ་ཧི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི. སུ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ད་བྱ་ཉྫ་ན་སྶ ཨ་ཏྠོ་པི སུ་ན་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ སུ་ཝ་ཙཱ ཧོ་ནྟི སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ, ཁ་མཱ པ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧི་ནོ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རཱ, ཏེ ས་ཀྐ་ཙྩཾ སུ་ཏྟ་ནྟཾ པ་རཾ ཝཱ་ཙེ་ནྟི; ཏེ་སཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ན ཚི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཀོ [ཨ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཀོ (ཀ.) ཨ. ནི. ༤.༡༦༠] སུ་ཏྟ་ནྟོ ཧོ་ཏི ས་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎོ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ན བཱ་ཧུ་ལི་ཀཱ ཧོ་ནྟི ན སཱ་ཐ་ལི་ཀཱ, ཨོ་ཀྐ་མ་ནེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རཱ པ་ཝི་ཝེ་ཀེ པུ་བྦ་ངྒ་མཱ; ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟི ཨ་པྤ་ཏྟ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. ཏེ་སཾ པ་ཙྪི་མཱ ཛ་ན་ཏཱ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སཱ་པི ཧོ་ཏི ན བཱ་ཧུ་ལི་ཀཱ ན སཱ་ཐ་ལི་ཀཱ, ཨོ་ཀྐ་མ་ནེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རཱ པ་ཝི་ཝེ་ཀེ པུ་བྦ་ངྒ་མཱ, ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཨ་པྤ་ཏྟ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒྷོ ས་མ་གྒོ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནོ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནོ ཨེ་ཀུ་དྡེ་སོ ཕཱ་སུཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ས་ངྒྷེ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་གྒེ ན ཙེ་ཝ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ཀྐོ་སཱ ཧོ་ནྟི, ན ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་རི་བྷཱ་སཱ ཧོ་ནྟི, ན ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་རི་ཀྑེ་པཱ ཧོ་ནྟི, ན ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ ཙེ་ཝ པ་སཱི་ད་ནྟི, པ་ས་ནྣཱ་ན་ཉྩ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་མོ དྷ་མྨོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. དུ་ཀྐ་ཐཱ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༧. ‘‘པ་ཉྩ་ནྣཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཀ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཐཱ པུ་གྒ་ལེ པུ་གྒ་ལཾ [པུ་གྒ་ལཾ པུ་གྒ་ལཾ (སཱི. པཱི.)] ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ? ཨ་སྶ་དྡྷ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷཱ་ཀ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཐཱ; དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཐཱ; ཨ་པྤ་སྶུ་ཏ་སྶ བཱ་ཧུ་ས་ཙྩ་ཀ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཐཱ; མ་ཙྪ་རི་སྶ [མ་ཙྪ་རི་ཡ་སྶ (སཱི. པཱི. ཀ.)] ཙཱ་ག་ཀ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཐཱ; དུ་པྤ་ཉྙ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཐཱ.
‘‘ཀ་སྨཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶ་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷཱ་ཀ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཐཱ? ཨ་སྶ་དྡྷོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷཱ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷི་ས་ཛྫ་ཏི ཀུ་པྤ་ཏི བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་ཏི་ཏྠཱི་ཡ་ཏི ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནི ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི [ན ས་མྤ་སྶ་ཏི (སཱི.)], ན ཙ ལ་བྷ་ཏི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ. ཏ་སྨཱ ཨ་སྶ་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷཱ་ཀ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཐཱ.
‘‘ཀ་སྨཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཐཱ? དུ་སྶཱི་ལོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷི་ས་ཛྫ་ཏི ཀུ་པྤ་ཏི བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་ཏི་ཏྠཱི་ཡ་ཏི ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ས་མྤ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནི ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི ན ཙ ལ་བྷ་ཏི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ. ཏ་སྨཱ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཐཱ.
‘‘ཀ་སྨཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་སྶུ་ཏ་སྶ བཱ་ཧུ་ས་ཙྩ་ཀ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཐཱ? ཨ་པྤ་སྶུ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བཱ་ཧུ་ས་ཙྩ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷི་ས་ཛྫ་ཏི ཀུ་པྤ་ཏི བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་ཏི་ཏྠཱི་ཡ་ཏི ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ས་མྤ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནི ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན ཙ ལ་བྷ་ཏི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ. ཏ་སྨཱ ཨ་པྤ་སྶུ་ཏ་སྶ བཱ་ཧུ་ས་ཙྩ་ཀ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཐཱ.
‘‘ཀ་སྨཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཙྪ་རི་སྶ ཙཱ་ག་ཀ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཐཱ? མ་ཙྪ་རཱི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙཱ་ག་ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷི་ས་ཛྫ་ཏི ཀུ་པྤ་ཏི བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་ཏི་ཏྠཱི་ཡ་ཏི ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙཱ་ག་ས་མྤ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནི ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི ན ཙ ལ་བྷ་ཏི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ. ཏ་སྨཱ མ་ཙྪ་རི་སྶ ཙཱ་ག་ཀ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཐཱ.
‘‘ཀ་སྨཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་པྤ་ཉྙ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཐཱ? དུ་པྤ་ཉྙོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷི་ས་ཛྫ་ཏི ཀུ་པྤ་ཏི བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་ཏི་ཏྠཱི་ཡ་ཏི ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནི ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན ཙ ལ་བྷ་ཏི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ. ཏ་སྨཱ དུ་པྤ་ཉྙ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཐཱ. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཀ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཐཱ པུ་གྒ་ལེ པུ་གྒ་ལཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ.
‘‘པ་ཉྩ་ནྣཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཀ་ཐཱ སུ་ཀ་ཐཱ པུ་གྒ་ལེ པུ་གྒ་ལཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ? ས་དྡྷ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷཱ་ཀ་ཐཱ སུ་ཀ་ཐཱ; སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ སུ་ཀ་ཐཱ; བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་སྶ བཱ་ཧུ་ས་ཙྩ་ཀ་ཐཱ སུ་ཀ་ཐཱ; ཙཱ་ག་ཝ་ཏོ ཙཱ་ག་ཀ་ཐཱ སུ་ཀ་ཐཱ; པ་ཉྙ་ཝ་ཏོ པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ སུ་ཀ་ཐཱ.
‘‘ཀ་སྨཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷཱ་ཀ་ཐཱ སུ་ཀ་ཐཱ? ས་དྡྷོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷཱ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ཡ ནཱ་བྷི་ས་ཛྫ་ཏི ན ཀུ་པྤ་ཏི ན བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏི ན པ་ཏི་ཏྠཱི་ཡ་ཏི ན ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི ལ་བྷ་ཏི ཙ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ. ཏ་སྨཱ ས་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷཱ་ཀ་ཐཱ སུ་ཀ་ཐཱ.
‘‘ཀ་སྨཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ སུ་ཀ་ཐཱ? སཱི་ལ་ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ཡ ནཱ་བྷི་ས་ཛྫ་ཏི ན ཀུ་པྤ་ཏི ན བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏི ན པ་ཏི་ཏྠཱི་ཡ་ཏི ན ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ས་མྤ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ལ་བྷ་ཏི ཙ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ. ཏ་སྨཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ སུ་ཀ་ཐཱ.
‘‘ཀ་སྨཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་སྶ བཱ་ཧུ་ས་ཙྩ་ཀ་ཐཱ སུ་ཀ་ཐཱ? བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བཱ་ཧུ་ས་ཙྩ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ཡ ནཱ་བྷི་ས་ཛྫ་ཏི ན ཀུ་པྤ་ཏི ན བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏི ན པ་ཏི་ཏྠཱི་ཡ་ཏི ན ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ས་མྤ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ལ་བྷ་ཏི ཙ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ. ཏ་སྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་སྶ བཱ་ཧུ་ས་ཙྩ་ཀ་ཐཱ སུ་ཀ་ཐཱ.
‘‘ཀ་སྨཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙཱ་ག་ཝ་ཏོ ཙཱ་ག་ཀ་ཐཱ སུ་ཀ་ཐཱ? ཙཱ་ག་ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙཱ་ག་ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ཡ ནཱ་བྷི་ས་ཛྫ་ཏི ན ཀུ་པྤ་ཏི ན བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏི ན པ་ཏི་ཏྠཱི་ཡ་ཏི ན ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙཱ་ག་ས་མྤ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ལ་བྷ་ཏི ཙ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ. ཏ་སྨཱ ཙཱ་ག་ཝ་ཏོ ཙཱ་ག་ཀ་ཐཱ སུ་ཀ་ཐཱ.
‘‘ཀ་སྨཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྙ་ཝ་ཏོ པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ སུ་ཀ་ཐཱ? པ་ཉྙ་ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ཡ ནཱ་བྷི་ས་ཛྫ་ཏི ན ཀུ་པྤ་ཏི ན བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏི ན པ་ཏི་ཏྠཱི་ཡ་ཏི ན ཀོ་པ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི ལ་བྷ་ཏི ཙ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ. ཏ་སྨཱ པ་ཉྙ་ཝ་ཏོ པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ སུ་ཀ་ཐཱ. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཀ་ཐཱ སུ་ཀ་ཐཱ པུ་གྒ་ལེ པུ་གྒ་ལཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡཱ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. སཱ་ར་ཛྫ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༨. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ སཱ་ར་ཛྫཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟོ [ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟོ (ཀ.)] ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, དུ་སྶཱི་ལོ ཧོ་ཏི, ཨ་པྤ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཀུ་སཱི་ཏོ ཧོ་ཏི, དུ་པ་ཉྙོ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ སཱ་ར་ཛྫཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟོ ཧོ་ཏི.
‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཝི་སཱ་ར་དོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་དྡྷོ ཧོ་ཏི, སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཧོ་ཏི, པ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཝི་སཱ་ར་དོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ཨུ་དཱ་ཡཱི་སུ་ཏྟཾ
༡༥༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ གི་ཧི་པ་རི་སཱ་ཡ པ་རི་ཝུ་ཏོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ གི་ཧི་པ་རི་སཱ་ཡ པ་རི་ཝུ་ཏཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ. དི་སྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་དཱ་ཡཱི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ གི་ཧི་པ་རི་སཱ་ཡ པ་རི་ཝུ་ཏོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི’’ཏི [དེ་སེ་ནྟོ ནི་སི་ནྣོ’’ཏི (སྱཱ.)].
‘‘ན ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཀ་རཾ པ་རེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ. པ་རེ་སཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟེ་ན པ་ཉྩ དྷ་མྨེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རེ་སཾ དྷ་མྨོ དེ་སེ་ཏ་བྦོ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ‘ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐཾ [ཨཱ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཾ (སཱི.), ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཾ (སྱཱ. པཱི. ཀ.)] ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’ཏི པ་རེ་སཾ དྷ་མྨོ དེ་སེ་ཏ་བྦོ; ‘པ་རི་ཡཱ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’ཏི པ་རེ་སཾ དྷ་མྨོ དེ་སེ་ཏ་བྦོ; ‘ཨ་ནུ་དྡ་ཡ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’ཏི པ་རེ་སཾ དྷ་མྨོ དེ་སེ་ཏ་བྦོ; ‘ན ཨཱ་མི་ས་ནྟ་རོ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’ཏི པ་རེ་སཾ དྷ་མྨོ དེ་སེ་ཏ་བྦོ; ‘ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ པ་ར་ཉྩ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’ཏི པ་རེ་སཾ དྷ་མྨོ དེ་སེ་ཏ་བྦོ. ན ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཀ་རཾ པ་རེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ. པ་རེ་སཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟེ་ན ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རེ་སཾ དྷ་མྨོ དེ་སེ་ཏ་བྦོ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ནོ་ད་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༡༦༠. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ནོ་ད་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨུ་པྤ་ནྣོ རཱ་གོ དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ནོ་ད་ཡོ, ཨུ་པྤ་ནྣོ དོ་སོ དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ནོ་ད་ཡོ, ཨུ་པྤ་ནྣོ མོ་ཧོ དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ནོ་ད་ཡོ, ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ནོ་ད་ཡཾ, ཨུ་པྤ་ནྣཾ ག་མི་ཀ་ཙི་ཏྟཾ དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ནོ་ད་ཡཾ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨུ་པྤ་ནྣཱ དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ནོ་ད་ཡཱ’’ཏི. ད་ས་མཾ.
ས་དྡྷ་མྨ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.