(༡༤) ༤. རཱ་ཛ་ཝ་གྒོ
༡. པ་ཋ་མ་ཙ་ཀྐཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ན་སུ་ཏྟཾ
༡༣༡. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ཙ་ཀྐཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི [པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི (སྱཱ. པཱི. ཀ.)]; ཏཾ ཧོ་ཏི ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ [ཨ་པྤ་ཏི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ (སཱི.)] ཀེ་ན་ཙི མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏེ་ན པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ་ན པཱ་ཎི་ནཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི ཨ་ཏྠ་ཉྙཱུ ཙ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨ་ཉྙཱུ ཙ, མ་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙ, ཀཱ་ལ་ཉྙཱུ ཙ, པ་རི་ས་ཉྙཱུ ཙ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི; ཏཾ ཧོ་ཏི ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཀེ་ན་ཙི མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏེ་ན པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ་ན པཱ་ཎི་ནཱ.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི; ཏཾ ཧོ་ཏི ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨ་ཏྠ་ཉྙཱུ, དྷ་མྨ་ཉྙཱུ, མ་ཏྟ་ཉྙཱུ, ཀཱ་ལ་ཉྙཱུ, པ་རི་ས་ཉྙཱུ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི; ཏཾ ཧོ་ཏི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི. པ་ཋ་མཾ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་ཙ་ཀྐཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ན་སུ་ཏྟཾ
༡༣༢. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ ཛེ་ཊྛོ པུ་ཏྟོ པི་ཏ་རཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཙ་ཀྐཾ དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཏི; ཏཾ ཧོ་ཏི ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཀེ་ན་ཙི མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏེ་ན པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ་ན པཱ་ཎི་ནཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ ཛེ་ཊྛོ པུ་ཏྟོ ཨ་ཏྠ་ཉྙཱུ ཙ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨ་ཉྙཱུ ཙ, མ་ཏྟ་ཉྙཱུ ཙ, ཀཱ་ལ་ཉྙཱུ ཙ, པ་རི་ས་ཉྙཱུ ཙ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ ཛེ་ཊྛོ པུ་ཏྟོ པི་ཏ་རཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཙ་ཀྐཾ དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཏི; ཏཾ ཧོ་ཏི ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཀེ་ན་ཙི མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏེ་ན པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ་ན པཱ་ཎི་ནཱ.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་ནུ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཏི; ཏཾ ཧོ་ཏི ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་ཏྠ་ཉྙཱུ, དྷ་མྨ་ཉྙཱུ, མ་ཏྟ་ཉྙཱུ, ཀཱ་ལ་ཉྙཱུ, པ་རི་ས་ཉྙཱུ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་ནུ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཏི; ཏཾ ཧོ་ཏི ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༣. ‘‘ཡོ་པི སོ [ཡོ་པི ཁོ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི དྷ་མྨི་ཀོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ, སོ་པི ན ཨ་རཱ་ཛ་ཀཾ ཙ་ཀྐཾ ཝ་ཏྟེ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ དྷ་མྨི་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་ར་ཉྙོ རཱ་ཛཱ’’ཏི? ‘‘དྷ་མྨོ, བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ.
‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑུ, རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི དྷ་མྨི་ཀོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ དྷ་མྨ་ཉྙེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ དྷ་མྨཾ ས་ཀྐ་རོ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་མཱ་ནོ དྷ་མྨ་དྡྷ་ཛོ དྷ་མྨ་ཀེ་ཏུ དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ དྷ་མྨི་ཀཾ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟིཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི ཨ་ནྟོ་ཛ་ན་སྨིཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑུ, རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི དྷ་མྨི་ཀོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ དྷ་མྨ་ཉྙེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ དྷ་མྨཾ ས་ཀྐ་རོ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་མཱ་ནོ དྷ་མྨ་དྡྷ་ཛོ དྷ་མྨ་ཀེ་ཏུ དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ དྷ་མྨི་ཀཾ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟིཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི ཁ་ཏྟི་ཡེ་སུ ཨ་ནུ་ཡ་ནྟེ་སུ [ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟེ་སུ (སཱི.) ཨ. ནི. ༣.༡༤] …པེ… བ་ལ་ཀཱ་ཡ་སྨིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ་སུ ནེ་ག་མ་ཛཱ་ན་པ་དེ་སུ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ མི་ག་པ་ཀྑཱི་སུ. ས ཁོ སོ, བྷི་ཀྑུ, རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི དྷ་མྨི་ཀོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ དྷ་མྨ་ཉྙེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ དྷ་མྨཾ ས་ཀྐ་རོ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་མཱ་ནོ དྷ་མྨ་དྡྷ་ཛོ དྷ་མྨ་ཀེ་ཏུ དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ དྷ་མྨི་ཀཾ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟིཾ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ཛ་ན་སྨིཾ དྷ་མྨི་ཀཾ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟིཾ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཁ་ཏྟི་ཡེ་སུ ཨ་ནུ་ཡ་ནྟེ་སུ བ་ལ་ཀཱ་ཡ་སྨིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ་སུ ནེ་ག་མ་ཛཱ་ན་པ་དེ་སུ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ མི་ག་པ་ཀྑཱི་སུ དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི; ཏཾ ཧོ་ཏི ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཀེ་ན་ཙི མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏེ་ན པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ་ན པཱ་ཎི་ནཱ.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ དྷ་མྨི་ཀོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ དྷ་མྨ་ཉྙེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ དྷ་མྨཾ ས་ཀྐ་རོ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་མཱ་ནོ དྷ་མྨ་དྡྷ་ཛོ དྷ་མྨ་ཀེ་ཏུ དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ དྷ་མྨི་ཀཾ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟིཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་སུ – ‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ; ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ; ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ; ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ; ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ གཱ་མ་ནི་ག་མོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ གཱ་མ་ནི་ག་མོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ’ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑུ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ དྷ་མྨི་ཀོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ དྷ་མྨ་ཉྙེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ དྷ་མྨཾ ས་ཀྐ་རོ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་མཱ་ནོ དྷ་མྨ་དྡྷ་ཛོ དྷ་མྨ་ཀེ་ཏུ དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ དྷ་མྨི་ཀཾ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟིཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ [བྷི་ཀྑཱུ་སུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ (སཱི. པཱི.)] …པེ… ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་སུ…པེ… ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་སུ – ‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ; ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ; ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ; ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ; ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ གཱ་མ་ནི་ག་མོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ གཱ་མ་ནི་ག་མོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ’’’ཏི.
‘‘ས ཁོ སོ, བྷི་ཀྑུ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ དྷ་མྨི་ཀོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ དྷ་མྨ་ཉྙེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ དྷ་མྨཾ ས་ཀྐ་རོ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་མཱ་ནོ དྷ་མྨ་དྡྷ་ཛོ དྷ་མྨ་ཀེ་ཏུ དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ དྷ་མྨི་ཀཾ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟིཾ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་སུ, དྷ་མྨི་ཀཾ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟིཾ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ, དྷ་མྨི་ཀཾ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟིཾ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་སུ, དྷ་མྨི་ཀཾ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟིཾ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་སུ དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི; ཏཾ ཧོ་ཏི ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཡ་སྶཾ་དི་སཾ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༤. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ རཱ་ཛཱ ཁ་ཏྟི་ཡོ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟོ ཡ་སྶཾ ཡ་སྶཾ དི་སཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཛི་ཏེ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
‘‘ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱ ཁ་ཏྟི་ཡོ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟོ ཨུ་བྷ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི མཱ་ཏི་ཏོ ཙ པི་ཏི་ཏོ ཙ, སཾ་སུ་དྡྷ་ག་ཧ་ཎི་ཀོ, ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཱ ཨ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ནུ་པ་ཀྐུ་ཊྛོ ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ་ན; ཨ་ཌྜྷོ ཧོ་ཏི མ་ཧ་དྡྷ་ནོ མ་ཧཱ་བྷོ་གོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀོ་ས་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རོ; བ་ལ་ཝཱ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནི་ཡཱ སེ་ནཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་སྶ་ཝཱ་ཡ ཨོ་ཝཱ་ད་པ་ཊི་ཀ་རཱ་ཡ; པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀོ ཁོ པ་ན་སྶ ཧོ་ཏི པ་ཎྜི་ཏོ ཝི་ཡ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི པ་ཊི་བ་ལོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཨ་ཏྠེ ཙི་ནྟེ་ཏུཾ; ཏ་སྶི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ཡ་སཾ པ་རི་པཱ་ཙེ་ནྟི. སོ ཨི་མི་ནཱ ཡ་ས་པ་ཉྩ་མེ་ན [ཡ་སེ་ན པ་ཉྩ་མེ་ན (ཀ.), པ་ཉྩ་མེ་ན (སཱི.)] དྷ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་སྶཾ ཡ་སྶཾ དི་སཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཛི་ཏེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧོ་ཏི ཝི་ཛི་ཏཱ་ཝཱི་ནཾ.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཡ་སྶཾ ཡ་སྶཾ དི་སཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ་ཝ [ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ (སཱི. པཱི.), ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཙ (ཀ.)] ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ – རཱ་ཛཱ་ཝ ཁ་ཏྟི་ཡོ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟོ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣོ; བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏ་དྷ་རོ སུ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ, ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སྶ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི དྷཱ་ཏཱ ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ – རཱ་ཛཱ་ཝ ཁ་ཏྟི་ཡོ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟོ ཨ་ཌྜྷོ མ་ཧ་དྡྷ་ནོ མ་ཧཱ་བྷོ་གོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀོ་ས་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རོ; ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཐཱ་མ་ཝཱ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ – རཱ་ཛཱ་ཝ ཁ་ཏྟི་ཡོ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟོ བ་ལ་ས་མྤ་ནྣོ; པ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ – རཱ་ཛཱ་ཝ ཁ་ཏྟི་ཡོ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟོ པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀ་ས་མྤ་ནྣོ; ཏ་སྶི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱ་ཙེ་ནྟི. སོ ཨི་མི་ནཱ ཝི་མུ་ཏྟི་པ་ཉྩ་མེ་ན དྷ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་སྶཾ ཡ་སྶཾ དི་སཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ་ཝ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧོ་ཏི ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ་ན’’ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. པ་ཋ་མ་པ་ཏྠ་ནཱ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༥. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ར་ཉྙོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ ཛེ་ཊྛོ པུ་ཏྟོ ར་ཛྫཾ པ་ཏྠེ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ ཛེ་ཊྛོ པུ་ཏྟོ ཨུ་བྷ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི མཱ་ཏི་ཏོ ཙ པི་ཏི་ཏོ ཙ, སཾ་སུ་དྡྷ་ག་ཧ་ཎི་ཀོ, ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཱ ཨ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ནུ་པ་ཀྐུ་ཊྛོ ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ་ན; ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ཧོ་ཏི ད་སྶ་ནཱི་ཡོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ པ་ར་མཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ; མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པི་ཡོ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ; ནེ་ག་མ་ཛཱ་ན་པ་ད་སྶ པི་ཡོ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ; ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ར་ཉྙཾ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟཱ་ནཾ སི་པྤ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཧ་ཏྠི་སྨིཾ ཝཱ ཨ་སྶ་སྨིཾ ཝཱ ར་ཐ་སྨིཾ ཝཱ དྷ་ནུ་སྨིཾ ཝཱ ཐ་རུ་སྨིཾ ཝཱ ཏ་ཏྠ སི་ཀྑི་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ཝ་ཡོ.
‘‘ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི ཨུ་བྷ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏོ མཱ་ཏི་ཏོ ཙ པི་ཏི་ཏོ ཙ, སཾ་སུ་དྡྷ་ག་ཧ་ཎི་ཀོ, ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཱ ཨ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ནུ་པ་ཀྐུ་ཊྛོ ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ་ན. ཀ་སྨཱ་ཧཾ ར་ཛྫཾ ན པ་ཏྠེ་ཡྻཾ! ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ད་སྶ་ནཱི་ཡོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ པ་ར་མཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཀ་སྨཱ་ཧཾ ར་ཛྫཾ ན པ་ཏྠེ་ཡྻཾ! ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ. ཀ་སྨཱ་ཧཾ ར་ཛྫཾ ན པ་ཏྠེ་ཡྻཾ! ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི ནེ་ག་མ་ཛཱ་ན་པ་ད་སྶ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ. ཀ་སྨཱ་ཧཾ ར་ཛྫཾ ན པ་ཏྠེ་ཡྻཾ! ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ར་ཉྙཾ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟཱ་ནཾ སི་པྤ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཧ་ཏྠི་སྨིཾ ཝཱ ཨ་སྶ་སྨིཾ ཝཱ ར་ཐ་སྨིཾ ཝཱ དྷ་ནུ་སྨིཾ ཝཱ ཐ་རུ་སྨིཾ ཝཱ, ཏ་ཏྠ [ཏ་ཏྠ་མྷི (སཱི.), ཏ་ཏྠ་པི (ཀ.)] སི་ཀྑི་ཏོ ཨ་ན་ཝ་ཡོ. ཀ་སྨཱ་ཧཾ ར་ཛྫཾ ན པ་ཏྠེ་ཡྻ’ནྟི! ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ར་ཉྙོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ ཛེ་ཊྛོ པུ་ཏྟོ ར་ཛྫཾ པ་ཏྠེ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ པ་ཏྠེ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ས་དྡ་ཧ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བོ་དྷིཾ – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི. ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐོ, ས་མ་ཝེ་པཱ་ཀི་ནི་ཡཱ ག་ཧ་ཎི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ནཱ་ཏི་སཱི་ཏཱ་ཡ ནཱ་ཙྩུ་ཎྷཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ཡ པ་དྷཱ་ན་ཀྑ་མཱ་ཡ; ཨ་ས་ཋོ ཧོ་ཏི ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏྟཱ ས་ཏྠ་རི ཝཱ ཝི་ཉྙཱུ་སུ ཝཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ; ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ, ཐཱ་མ་ཝཱ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ; པ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ.
‘‘ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི ས་དྡྷོ, ས་དྡ་ཧཱ་མི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བོ་དྷིཾ – ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི. ‘ཀ་སྨཱ་ཧཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ན པ་ཏྠེ་ཡྻཾ! ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷོ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐོ ས་མ་ཝེ་པཱ་ཀི་ནི་ཡཱ ག་ཧ་ཎི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ནཱ་ཏི་སཱི་ཏཱ་ཡ ནཱ་ཙྩུ་ཎྷཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ཡ པ་དྷཱ་ན་ཀྑ་མཱ་ཡ. ཀ་སྨཱ་ཧཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ན པ་ཏྠེ་ཡྻཾ! ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི ཨ་ས་ཋོ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏྟཱ ས་ཏྠ་རི ཝཱ ཝི་ཉྙཱུ་སུ ཝཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ. ཀ་སྨཱ་ཧཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ན པ་ཏྠེ་ཡྻཾ! ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ, ཐཱ་མ་ཝཱ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ. ཀ་སྨཱ་ཧཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ན པ་ཏྠེ་ཡྻཾ! ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི པ་ཉྙ་ཝཱ ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ. ཀ་སྨཱ་ཧཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ན པ་ཏྠེ་ཡྻ’ནྟི! ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ པ་ཏྠེ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. དུ་ཏི་ཡ་པ་ཏྠ་ནཱ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༦. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ར་ཉྙོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ ཛེ་ཊྛོ པུ་ཏྟོ ཨོ་པ་ར་ཛྫཾ [ཨུ་པ་ར་ཛྫཾ (སྱཱ. པཱི. ཀ.)] པ་ཏྠེ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ ཛེ་ཊྛོ པུ་ཏྟོ ཨུ་བྷ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི མཱ་ཏི་ཏོ ཙ པི་ཏི་ཏོ ཙ, སཾ་སུ་དྡྷ་ག་ཧ་ཎི་ཀོ, ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཱ ཨ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ནུ་པ་ཀྐུ་ཊྛོ ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ་ན; ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ཧོ་ཏི ད་སྶ་ནཱི་ཡོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ པ་ར་མཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ; མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པི་ཡོ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ, བ་ལ་ཀཱ་ཡ་སྶ པི་ཡོ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ; པ་ཎྜི་ཏོ ཧོ་ཏི ཝི་ཡ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི པ་ཊི་བ་ལོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཨ་ཏྠེ ཙི་ནྟེ་ཏུཾ.
‘‘ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི ཨུ་བྷ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏོ མཱ་ཏི་ཏོ ཙ པི་ཏི་ཏོ ཙ, སཾ་སུ་དྡྷ་ག་ཧ་ཎི་ཀོ, ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཱ ཨ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ནུ་པ་ཀྐུ་ཊྛོ ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ་ན. ཀ་སྨཱ་ཧཾ ཨོ་པ་ར་ཛྫཾ ན པ་ཏྠེ་ཡྻཾ! ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ད་སྶ་ནཱི་ཡོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ པ་ར་མཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཀ་སྨཱ་ཧཾ ཨོ་པ་ར་ཛྫཾ ན པ་ཏྠེ་ཡྻཾ! ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ. ཀ་སྨཱ་ཧཾ ཨོ་པ་ར་ཛྫཾ ན པ་ཏྠེ་ཡྻཾ! ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི བ་ལ་ཀཱ་ཡ་སྶ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ. ཀ་སྨཱ་ཧཾ ཨོ་པ་ར་ཛྫཾ ན པ་ཏྠེ་ཡྻཾ! ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི པ་ཎྜི་ཏོ ཝི་ཡ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི པ་ཊི་བ་ལོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཨ་ཏྠེ ཙི་ནྟེ་ཏུཾ. ཀ་སྨཱ་ཧཾ ཨོ་པ་ར་ཛྫཾ ན པ་ཏྠེ་ཡྻ’ནྟི! ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ར་ཉྙོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ ཛེ་ཊྛོ པུ་ཏྟོ ཨོ་པ་ར་ཛྫཾ པ་ཏྠེ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ པ་ཏྠེ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི…པེ… ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ; བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ; ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ [སུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ (སཱི. སྱཱ.), སཱུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ (ཀ.)] ཧོ་ཏི; ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ, ཐཱ་མ་ཝཱ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ; པ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ.
‘‘ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི སཱི་ལ་ཝཱ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑཱ་མི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ. ཀ་སྨཱ་ཧཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ན པ་ཏྠེ་ཡྻཾ! ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ སུ་ཏ་དྷ་རོ སུ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ, ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ [ས་ཏྠཱ བྱ་ཉྫ་ནཱ (སཱི.)] ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ མེ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི དྷཱ་ཏཱ ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ. ཀ་སྨཱ་ཧཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ན པ་ཏྠེ་ཡྻཾ! ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ. ཀ་སྨཱ་ཧཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ན པ་ཏྠེ་ཡྻཾ! ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ, ཐཱ་མ་ཝཱ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ. ཀ་སྨཱ་ཧཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ན པ་ཏྠེ་ཡྻཾ! ཨ་ཧཾ ཁོ་མྷི པ་ཉྙ་ཝཱ ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ. ཀ་སྨཱ་ཧཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ན པ་ཏྠེ་ཡྻ’ནྟི! ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ པ་ཏྠེ་ཏཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ཨ་པྤཾ་སུ་པ་ཏི་སུ་ཏྟཾ
༡༣༧. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤཾ ར་ཏྟི་ཡཱ སུ་པ་ནྟི, བ་ཧུཾ ཛ་གྒ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་ཏྠཱི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཱ ཨ་པྤཾ ར་ཏྟི་ཡཱ སུ་པ་ཏི, བ་ཧུཾ ཛ་གྒ་ཏི. པུ་རི་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཏྠཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཨ་པྤཾ ར་ཏྟི་ཡཱ སུ་པ་ཏི, བ་ཧུཾ ཛ་གྒ་ཏི. ཙོ་རོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཨ་པྤཾ ར་ཏྟི་ཡཱ སུ་པ་ཏི, བ་ཧུཾ ཛ་གྒ་ཏི. རཱ་ཛཱ [རཱ་ཛ་ཡུ་ཏྟོ (པཱི. ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་སུ ཡུ་ཏྟོ ཨ་པྤཾ ར་ཏྟི་ཡཱ སུ་པ་ཏི, བ་ཧུཾ ཛ་གྒ་ཏི. བྷི་ཀྑུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་སཾ་ཡོ་གཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཨ་པྤཾ ར་ཏྟི་ཡཱ སུ་པ་ཏི, བ་ཧུཾ ཛ་གྒ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨ་པྤཾ ར་ཏྟི་ཡཱ སུ་པ་ནྟི, བ་ཧུཾ ཛ་གྒ་ནྟཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. བྷ་ཏྟཱ་ད་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༨. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ར་ཉྙོ ནཱ་གོ བྷ་ཏྟཱ་ད་ཀོ ཙ ཧོ་ཏི ཨོ་ཀཱ་ས་ཕ་ར་ཎོ ཙ ལ་ཎྜ་སཱ་ར་ཎོ ཙ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧཱི ཙ ར་ཉྙོ ནཱ་གོ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི རཱུ་པཱ་ནཾ, ཨ་ཀྑ་མོ ས་དྡཱ་ནཾ, ཨ་ཀྑ་མོ ག་ནྡྷཱ་ནཾ, ཨ་ཀྑ་མོ ར་སཱ་ནཾ, ཨ་ཀྑ་མོ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ར་ཉྙོ ནཱ་གོ བྷ་ཏྟཱ་ད་ཀོ ཙ ཨོ་ཀཱ་ས་ཕ་ར་ཎོ ཙ ལ་ཎྜ་སཱ་ར་ཎོ ཙ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧཱི ཙ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ཏྟཱ་ད་ཀོ ཙ ཧོ་ཏི, ཨོ་ཀཱ་ས་ཕ་ར་ཎོ ཙ མ་ཉྩ་པཱི་ཋ་མ་དྡ་ནོ [པཱི་ཋ་མ་དྡ་ནོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཙ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧཱི ཙ, བྷི་ཀྑུ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི རཱུ་པཱ་ནཾ, ཨ་ཀྑ་མོ ས་དྡཱ་ནཾ, ཨ་ཀྑ་མོ ག་ནྡྷཱ་ནཾ, ཨ་ཀྑ་མོ ར་སཱ་ནཾ, ཨ་ཀྑ་མོ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ཏྟཱ་ད་ཀོ ཙ ཧོ་ཏི ཨོ་ཀཱ་ས་ཕ་ར་ཎོ ཙ མ་ཉྩ་པཱི་ཋ་མ་དྡ་ནོ ཙ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧཱི ཙ, བྷི་ཀྑུ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ཨ་ཀྑ་མ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༩. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ན རཱ་ཛཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི ན རཱ་ཛ་བྷོ་གྒོ, ན ར་ཉྙོ ཨ་ངྒཾ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི རཱུ་པཱ་ནཾ, ཨ་ཀྑ་མོ ས་དྡཱ་ནཾ, ཨ་ཀྑ་མོ ག་ནྡྷཱ་ནཾ, ཨ་ཀྑ་མོ ར་སཱ་ནཾ, ཨ་ཀྑ་མོ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི རཱུ་པཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ས་ངྒཱ་མ་ག་ཏོ ཧ་ཏྠི་ཀཱ་ཡཾ ཝཱ དི་སྭཱ ཨ་སྶ་ཀཱ་ཡཾ ཝཱ དི་སྭཱ ར་ཐ་ཀཱ་ཡཾ ཝཱ དི་སྭཱ པ་ཏྟི་ཀཱ་ཡཾ ཝཱ དི་སྭཱ སཾ་སཱི་ད་ཏི ཝི་སཱི་ད་ཏི, ན ས་ནྠ་མྦྷ་ཏི ན ས་ཀྐོ་ཏི ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི རཱུ་པཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི ས་དྡཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ས་ངྒཱ་མ་ག་ཏོ ཧ་ཏྠི་ས་དྡཾ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཨ་སྶ་ས་དྡཾ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ར་ཐ་ས་དྡཾ ཝཱ སུ་ཏྭཱ པ་ཏྟི་ས་དྡཾ ཝཱ སུ་ཏྭཱ བྷེ་རི་པ་ཎ་ཝ་ས་ངྑ་ཏི་ཎ་ཝ་ནི་ནྣཱ་ད་ས་དྡཾ ཝཱ སུ་ཏྭཱ སཾ་སཱི་ད་ཏི ཝི་སཱི་ད་ཏི, ན ས་ནྠ་མྦྷ་ཏི ན ས་ཀྐོ་ཏི ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི ས་དྡཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི ག་ནྡྷཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ས་ངྒཱ་མ་ག་ཏོ ཡེ ཏེ ར་ཉྙོ ནཱ་གཱ ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏཱ ས་ངྒཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཏེ་སཾ མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་ས་སྶ ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ སཾ་སཱི་ད་ཏི ཝི་སཱི་ད་ཏི, ན ས་ནྠ་མྦྷ་ཏི ན ས་ཀྐོ་ཏི ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི ག་ནྡྷཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི ར་སཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ས་ངྒཱ་མ་ག་ཏོ ཨེ་ཀི་སྶཱ ཝཱ ཏི་ཎོ་ད་ཀ་ད་ཏྟི་ཡཱ ཝི་མཱ་ནི་ཏོ [ཝི་ཧ་ནཱི་ཏོ (སྱཱ.), ཝི་ཧཱ་ནི་ཏོ (ཀ་ཏྠ་ཙི)] དྭཱི་ཧི ཝཱ ཏཱི་ཧི ཝཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝཱ པ་ཉྩ་ཧི ཝཱ ཏི་ཎོ་ད་ཀ་ད་ཏྟཱི་ཧི ཝི་མཱ་ནི་ཏོ སཾ་སཱི་ད་ཏི ཝི་སཱི་ད་ཏི, ན ས་ནྠ་མྦྷ་ཏི ན ས་ཀྐོ་ཏི ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི ར་སཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ས་ངྒཱ་མ་ག་ཏོ ཨེ་ཀེ་ན ཝཱ ས་ར་ཝེ་གེ་ན ཝི་དྡྷོ, དྭཱི་ཧི ཝཱ ཏཱི་ཧི ཝཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝཱ པ་ཉྩ་ཧི ཝཱ ས་ར་ཝེ་གེ་ཧི ཝི་དྡྷོ སཾ་སཱི་ད་ཏི ཝི་སཱི་ད་ཏི, ན ས་ནྠ་མྦྷ་ཏི ན ས་ཀྐོ་ཏི ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ.
‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ན རཱ་ཛཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི ན རཱ་ཛ་བྷོ་གྒོ ན ར་ཉྙོ ཨ་ངྒཾ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ན ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི ན པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ན ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ན ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ན ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི རཱུ་པཱ་ནཾ, ཨ་ཀྑ་མོ ས་དྡཱ་ནཾ, ཨ་ཀྑ་མོ ག་ནྡྷཱ་ནཾ, ཨ་ཀྑ་མོ ར་སཱ་ནཾ, ཨ་ཀྑ་མོ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི རཱུ་པཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡེ རཱུ་པེ སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ད་ཧི་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི རཱུ་པཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི ས་དྡཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡེ ས་དྡེ སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ད་ཧི་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི ས་དྡཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི ག་ནྡྷཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡེ ག་ནྡྷེ སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ད་ཧི་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི ག་ནྡྷཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི ར་སཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡེ ར་སེ སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ད་ཧི་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི ར་སཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡེ ཕོ་ཊྛ་བྦེ སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ད་ཧི་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ.
‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ན ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི ན པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ན ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ན ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ན ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶ.
‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ར་ཉྙོ ནཱ་གོ རཱ་ཛཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི རཱ་ཛ་བྷོ་གྒོ, ར་ཉྙོ ཨ་ངྒཾ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཁ་མོ ཧོ་ཏི རཱུ་པཱ་ནཾ, ཁ་མོ ས་དྡཱ་ནཾ, ཁ་མོ ག་ནྡྷཱ་ནཾ, ཁ་མོ ར་སཱ་ནཾ, ཁ་མོ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཁ་མོ ཧོ་ཏི རཱུ་པཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ས་ངྒཱ་མ་ག་ཏོ ཧ་ཏྠི་ཀཱ་ཡཾ ཝཱ དི་སྭཱ ཨ་སྶ་ཀཱ་ཡཾ ཝཱ དི་སྭཱ ར་ཐ་ཀཱ་ཡཾ ཝཱ དི་སྭཱ པ་ཏྟི་ཀཱ་ཡཾ ཝཱ དི་སྭཱ ན སཾ་སཱི་ད་ཏི ན ཝི་སཱི་ད་ཏི, ས་ནྠ་མྦྷ་ཏི ས་ཀྐོ་ཏི ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཁ་མོ ཧོ་ཏི རཱུ་པཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཁ་མོ ཧོ་ཏི ས་དྡཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ས་ངྒཱ་མ་ག་ཏོ ཧ་ཏྠི་ས་དྡཾ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཨ་སྶ་ས་དྡཾ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ར་ཐ་ས་དྡཾ ཝཱ སུ་ཏྭཱ པ་ཏྟི་ས་དྡཾ ཝཱ སུ་ཏྭཱ བྷེ་རི་པ་ཎ་ཝ་ས་ངྑ་ཏི་ཎ་ཝ་ནི་ནྣཱ་ད་ས་དྡཾ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ན སཾ་སཱི་ད་ཏི ན ཝི་སཱི་ད་ཏི, ས་ནྠ་མྦྷ་ཏི ས་ཀྐོ་ཏི ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཁ་མོ ཧོ་ཏི ས་དྡཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཁ་མོ ཧོ་ཏི ག་ནྡྷཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ས་ངྒཱ་མ་ག་ཏོ ཡེ ཏེ ར་ཉྙོ ནཱ་གཱ ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏཱ ས་ངྒཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཏེ་སཾ མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་ས་སྶ ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ན སཾ་སཱི་ད་ཏི ན ཝི་སཱི་ད་ཏི, ས་ནྠ་མྦྷ་ཏི ས་ཀྐོ་ཏི ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཁ་མོ ཧོ་ཏི ག་ནྡྷཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཁ་མོ ཧོ་ཏི ར་སཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ས་ངྒཱ་མ་ག་ཏོ ཨེ་ཀི་སྶཱ ཝཱ ཏི་ཎོ་ད་ཀ་ད་ཏྟི་ཡཱ ཝི་མཱ་ནི་ཏོ དྭཱི་ཧི ཝཱ ཏཱི་ཧི ཝཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝཱ པ་ཉྩ་ཧི ཝཱ ཏི་ཎོ་ད་ཀ་ད་ཏྟཱི་ཧི ཝི་མཱ་ནི་ཏོ ན སཾ་སཱི་ད་ཏི ན ཝི་སཱི་ད་ཏི, ས་ནྠ་མྦྷ་ཏི ས་ཀྐོ་ཏི ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཁ་མོ ཧོ་ཏི ར་སཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཁ་མོ ཧོ་ཏི ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ས་ངྒཱ་མ་ག་ཏོ ཨེ་ཀེ་ན ཝཱ ས་ར་ཝེ་གེ་ན ཝི་དྡྷོ, དྭཱི་ཧི ཝཱ ཏཱི་ཧི ཝཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝཱ པ་ཉྩ་ཧི ཝཱ ས་ར་ཝེ་གེ་ཧི ཝི་དྡྷོ ན སཾ་སཱི་ད་ཏི ན ཝི་སཱི་ད་ཏི, ས་ནྠ་མྦྷ་ཏི ས་ཀྐོ་ཏི ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཁ་མོ ཧོ་ཏི ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ.
‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ར་ཉྙོ ནཱ་གོ རཱ་ཛཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི རཱ་ཛ་བྷོ་གྒོ, ར་ཉྙོ ཨ་ངྒཾ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཁ་མོ ཧོ་ཏི རཱུ་པཱ་ནཾ, ཁ་མོ ས་དྡཱ་ནཾ, ཁ་མོ ག་ནྡྷཱ་ནཾ, ཁ་མོ ར་སཱ་ནཾ, ཁ་མོ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཁ་མོ ཧོ་ཏི རཱུ་པཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡེ རཱུ་པེ ན སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, ས་ཀྐོ་ཏི ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ད་ཧི་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཁ་མོ ཧོ་ཏི རཱུ་པཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཁ་མོ ཧོ་ཏི ས་དྡཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡེ ས་དྡེ ན སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, ས་ཀྐོ་ཏི ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ད་ཧི་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཁ་མོ ཧོ་ཏི ས་དྡཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཁ་མོ ཧོ་ཏི ག་ནྡྷཱ་ནཾ. ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡེ ག་ནྡྷེ ན སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, ས་ཀྐོ་ཏི ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ད་ཧི་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཁ་མོ ཧོ་ཏི ག་ནྡྷཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཁ་མོ ཧོ་ཏི ར་སཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡེ ར་སེ ན སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, ས་ཀྐོ་ཏི ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ད་ཧི་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཁ་མོ ཧོ་ཏི ར་སཱ་ནཾ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཁ་མོ ཧོ་ཏི ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡེ ཕོ་ཊྛ་བྦེ ན སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, ས་ཀྐོ་ཏི ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ད་ཧི་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཁ་མོ ཧོ་ཏི ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ.
‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. སོ་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༡༤༠. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ར་ཉྙོ ནཱ་གོ རཱ་ཛཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི རཱ་ཛ་བྷོ་གྒོ, ར་ཉྙོ ཨ་ངྒཾ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ སོ་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི, ཧ་ནྟཱ ཙ, ར་ཀྑི་ཏཱ ཙ, ཁ་ནྟཱ ཙ, ག་ནྟཱ ཙ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ སོ་ཏཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཡ་མེ་ནཾ ཧ་ཏྠི་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི [ཧ་ཏྠི་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐཱི (སཱི.)] ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རེ་ཏི – ཡ་དི ཝཱ ཀ་ཏ་པུ་བྦཾ ཡ་དི ཝཱ ཨ་ཀ་ཏ་པུ་བྦཾ – ཏཾ ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ [ཨ་ཊྛི་ཀ་ཏྭཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.) ཨ. ནི. ༤.༡༡༤] མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཙེ་ཏ་སཱ [ས་བྦ་ཙེ་ཏ་སཱ (?)] ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏོ སུ་ཎཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ སོ་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཧ་ནྟཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ས་ངྒཱ་མ་ག་ཏོ ཧ་ཏྠི་མྤི ཧ་ན་ཏི [ཧ་ནྟི (སཱི. པཱི.)], ཧ་ཏྠཱ་རུ་ཧ་མྤི ཧ་ན་ཏི, ཨ་སྶ་མྤི ཧ་ན་ཏི, ཨ་སྶཱ་རུ་ཧ་མྤི ཧ་ན་ཏི, ར་ཐ་མྤི ཧ་ན་ཏི, ར་ཐི་ཀ་མྤི [ར་ཐཱ་རུ་ཧ་མྤི (པཱི.)] ཧ་ན་ཏི, པ་ཏྟི་ཀ་མྤི ཧ་ན་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཧ་ནྟཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ར་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ས་ངྒཱ་མ་ག་ཏོ ར་ཀྑ་ཏི པུ་རི་མཾ ཀཱ་ཡཾ, ར་ཀྑ་ཏི པ་ཙྪི་མཾ ཀཱ་ཡཾ, ར་ཀྑ་ཏི པུ་རི་མེ པཱ་དེ, ར་ཀྑ་ཏི པ་ཙྪི་མེ པཱ་དེ, ར་ཀྑ་ཏི སཱི་སཾ, ར་ཀྑ་ཏི ཀ་ཎྞེ, ར་ཀྑ་ཏི ད་ནྟེ, ར་ཀྑ་ཏི སོ་ཎྜཾ, ར་ཀྑ་ཏི ཝཱ་ལ་དྷིཾ, ར་ཀྑ་ཏི ཧ་ཏྠཱ་རུ་ཧཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ར་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཁ་ནྟཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ས་ངྒཱ་མ་ག་ཏོ ཁ་མོ ཧོ་ཏི ས་ཏྟི་པྤ་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཨ་སི་པྤ་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཨུ་སུ་པྤ་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཕ་ར་སུ་པྤ་ཧཱ་རཱ་ནཾ བྷེ་རི་པ་ཎ་ཝ་ས་ངྑ་ཏི་ཎ་ཝ་ནི་ནྣཱ་ད་ས་དྡཱ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཁ་ནྟཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ག་ནྟཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཡ་མེ་ནཾ ཧ་ཏྠི་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི དི་སཾ པེ་སེ་ཏི – ཡ་དི ཝཱ ག་ཏ་པུ་བྦཾ ཡ་དི ཝཱ ཨ་ག་ཏ་པུ་བྦཾ – ཏཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ག་ནྟཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ག་ནྟཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ར་ཉྙོ ནཱ་གོ རཱ་ཛཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི རཱ་ཛ་བྷོ་གྒོ, ར་ཉྙོ ཨ་ངྒཾ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སོ་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི, ཧ་ནྟཱ ཙ, ར་ཀྑི་ཏཱ ཙ, ཁ་ནྟཱ ཙ, ག་ནྟཱ ཙ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སོ་ཏཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ཊྛིཾ་ཀ་ཏྭཱ མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཙེ་ཏ་སཱ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སོ་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཧ་ནྟཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི (ཧ་ན་ཏི) [( ) ན་ཏྠི སཱི. པཱི. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ཨ. ནི. ༤.༡༡༤] བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི; ཨུ་པྤ་ནྣཾ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐཾ…པེ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ…པེ… ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣེ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི (ཧ་ན་ཏི) [( ) ན་ཏྠི སཱི. པཱི. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ཨ. ནི. ༤.༡༡༤] བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཧ་ནྟཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ར་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི; ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ; ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི; ར་ཀྑ་ཏི མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ; མ་ནི་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ར་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཁ་ནྟཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཁ་མོ ཧོ་ཏི སཱི་ཏ་སྶ ཨུ་ཎྷ་སྶ ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ པི་པཱ་སཱ་ཡ ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ས་རཱི་ས [… སི་རིཾ་ས་པ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པ་ས་མྥ་སྶཱ་ནཾ; དུ་རུ་ཏྟཱ་ནཾ དུ་རཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ སཱ་རཱི་རི་ཀཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཏི་བྦཱ་ནཾ ཁ་རཱ་ནཾ ཀ་ཊུ་ཀཱ་ནཾ ཨ་སཱ་ཏཱ་ནཾ ཨ་མ་ནཱ་པཱ་ནཾ པཱ་ཎ་ཧ་རཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཁ་ནྟཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ག་ནྟཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡཱ སཱ དི་སཱ ཨ་ག་ཏ་པུ་བྦཱ ཨི་མི་ནཱ དཱི་གྷེ་ན ཨ་དྡྷུ་ནཱ, ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཏཾ ཁི་པྤ་ཉྙེ་ཝ ག་ནྟཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ག་ནྟཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ’’ཏི. ད་ས་མཾ.
རཱ་ཛ་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.