༣. མ་ཧཱ་ཙོ་ར་སུ་ཏྟཾ

༡༠༣. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ས་ནྡྷི་མྤི ཚི་ནྡ་ཏི, ནི་ལློ་པ་མྤི ཧ་ར་ཏི, ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ཏི, པ་རི་པ་ནྠེ་པི ཏི་ཊྛ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ཝི་ས་མ་ནི་སྶི་ཏོ ཙ ཧོ་ཏི, ག་ཧ་ན་ནི་སྶི་ཏོ ཙ, བ་ལ་ཝ་ནི་སྶི་ཏོ ཙ, བྷོ་ག་ཙཱ་གཱི ཙ, ཨེ་ཀ་ཙཱ་རཱི ཙ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ཝི་ས་མ་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ན་དཱི་ཝི་དུ་གྒཾ ཝཱ ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི པ་བྦ་ཏ་ཝི་ས་མཾ ཝཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ཝི་ས་མ་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ག་ཧ་ན་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ཏི་ཎ་ག་ཧ་ནཾ ཝཱ ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི རུ་ཀྑ་ག་ཧ་ནཾ ཝཱ རོ་དྷཾ [གེ་དྷཾ (སཱི.) ཨ. ནི. ༣.༥༡] ཝཱ མ་ཧཱ་ཝ་ན་ས་ཎྜཾ ཝཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ག་ཧ་ན་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ བ་ལ་ཝ་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཙེ མཾ ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི ཝ་ཀྑ་ཏི, ཨི་མེ མེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཝཱ པ་རི་ཡོ་དྷཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ བྷ་ཎི་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ས་ཙེ ནཾ ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧ, ཏྱ་སྶ རཱ་ཛཱ་ནོ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཝཱ པ་རི་ཡོ་དྷཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ བྷ་ཎ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ བ་ལ་ཝ་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ བྷོ་ག་ཙཱ་གཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ཨ་ཌྜྷོ ཧོ་ཏི མ་ཧ་དྡྷ་ནོ མ་ཧཱ་བྷོ་གོ. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཙེ མཾ ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི ཝ་ཀྑ་ཏི, ཨི་ཏོ བྷོ་གེ་ན པ་ཊི་ས་ནྠ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ས་ཙེ ནཾ ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧ, ཏ་ཏོ བྷོ་གེ་ན པ་ཊི་ས་ནྠ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ བྷོ་ག་ཙཱ་གཱི ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ཨེ་ཀ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ག་ཧ་ཎཱ་ནི [ནི་གྒ་ཧ་ཎཱ་ནི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ‘མཱ མེ གུ་ཡ྄ཧ་མ་ནྟཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ས་མྦྷེ་དཾ ཨ་ག་མཾ་སཱུ’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ཨེ་ཀ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི.

‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ས་ནྡྷི་མྤི ཚི་ནྡ་ཏི ནི་ལློ་པ་མྤི ཧ་ར་ཏི ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ཏི པ་རི་པ་ནྠེ་པི ཏི་ཊྛ་ཏི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཁ་ཏཾ ཨུ་པ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, སཱ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ནུ་ཝ་ཛྫོ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, བ་ཧུ་ཉྩ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཝི་ས་མ་ནི་སྶི་ཏོ ཙ ཧོ་ཏི, ག་ཧ་ན་ནི་སྶི་ཏོ ཙ, བ་ལ་ཝ་ནི་སྶི་ཏོ ཙ, བྷོ་ག་ཙཱ་གཱི ཙ, ཨེ་ཀ་ཙཱ་རཱི ཙ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཝི་ས་མ་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཝི་ས་མེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཝི་ས་མེ་ན ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཝི་ས་མེ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཝི་ས་མ་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ག་ཧ་ན་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ག་ཧ་ན་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ བ་ལ་ཝ་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཙེ མཾ ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི ཝ་ཀྑ་ཏི, ཨི་མེ མེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཝཱ པ་རི་ཡོ་དྷཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ བྷ་ཎི་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ས་ཙེ ནཾ ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧ, ཏྱ་སྶ རཱ་ཛཱ་ནོ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཝཱ པ་རི་ཡོ་དྷཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ བྷ་ཎ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ བ་ལ་ཝ་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ བྷོ་ག་ཙཱ་གཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཙེ མཾ ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི ཝ་ཀྑ་ཏི, ཨི་ཏོ ལཱ་བྷེ་ན པ་ཊི་ས་ནྠ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ས་ཙེ ནཾ ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧ, ཏ་ཏོ ལཱ་བྷེ་ན པ་ཊི་ས་ནྠ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ བྷོ་ག་ཙཱ་གཱི ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ པ་ཙྩ་ནྟི་མེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ ནི་ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ཏི. སོ ཏ་ཏྠ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ ལཱ་བྷཾ ལ་བྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི.

‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཁ་ཏཾ ཨུ་པ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, སཱ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ནུ་ཝ་ཛྫོ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, བ་ཧུ་ཉྩ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.