(༡༡) ༡. ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝ་གྒོ
༡. སཱ་ར་ཛྫ་སུ་ཏྟཾ
༡༠༡. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སེ་ཁ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཀ་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་དྡྷོ ཧོ་ཏི, སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཧོ་ཏི, པ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶ་དྡྷ་སྶ སཱ་ར་ཛྫཾ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷ་སྶ ཏཾ སཱ་ར་ཛྫཾ ན ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ སེ་ཁ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱ་ར་ཛྫཾ ཧོ་ཏི, སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཏཾ སཱ་ར་ཛྫཾ ན ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ སེ་ཁ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་སྶུ་ཏ་སྶ སཱ་ར་ཛྫཾ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་སྶ ཏཾ སཱ་ར་ཛྫཾ ན ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ སེ་ཁ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་སཱི་ཏ་སྶ སཱ་ར་ཛྫཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཏཾ སཱ་ར་ཛྫཾ ན ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ སེ་ཁ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་པྤ་ཉྙ་སྶ སཱ་ར་ཛྫཾ ཧོ་ཏི, པ་ཉྙ་ཝ་ཏོ ཏཾ སཱ་ར་ཛྫཾ ན ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ སེ་ཁ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཀ་ར་ཎོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ སེ་ཁ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཀ་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཨུ་སྶ་ངྐི་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༡༠༢. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་སྶ་ངྐི་ཏ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏོ ཧོ་ཏི པཱ་པ་བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ཨ་པི ཨ་ཀུ་པྤ་དྷ་མྨོ་པི [ཨ་པི ཨ་ཀུ་པྤ་དྷ་མྨོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)].
ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝེ་སི་ཡཱ་གོ་ཙ་རོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཝི་དྷ་ཝཱ་གོ་ཙ་རོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཐུ་ལླ་ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་གོ་ཙ་རོ ཝཱ ཧོ་ཏི, པ་ཎྜ་ཀ་གོ་ཙ་རོ ཝཱ ཧོ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་གོ་ཙ་རོ ཝཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་སྶ་ངྐི་ཏ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏོ ཧོ་ཏི པཱ་པ་བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ཨ་པི ཨ་ཀུ་པྤ་དྷ་མྨོ་པཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. མ་ཧཱ་ཙོ་ར་སུ་ཏྟཾ
༡༠༣. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ས་ནྡྷི་མྤི ཚི་ནྡ་ཏི, ནི་ལློ་པ་མྤི ཧ་ར་ཏི, ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ཏི, པ་རི་པ་ནྠེ་པི ཏི་ཊྛ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ཝི་ས་མ་ནི་སྶི་ཏོ ཙ ཧོ་ཏི, ག་ཧ་ན་ནི་སྶི་ཏོ ཙ, བ་ལ་ཝ་ནི་སྶི་ཏོ ཙ, བྷོ་ག་ཙཱ་གཱི ཙ, ཨེ་ཀ་ཙཱ་རཱི ཙ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ཝི་ས་མ་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ན་དཱི་ཝི་དུ་གྒཾ ཝཱ ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི པ་བྦ་ཏ་ཝི་ས་མཾ ཝཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ཝི་ས་མ་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ག་ཧ་ན་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ཏི་ཎ་ག་ཧ་ནཾ ཝཱ ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི རུ་ཀྑ་ག་ཧ་ནཾ ཝཱ རོ་དྷཾ [གེ་དྷཾ (སཱི.) ཨ. ནི. ༣.༥༡] ཝཱ མ་ཧཱ་ཝ་ན་ས་ཎྜཾ ཝཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ག་ཧ་ན་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ བ་ལ་ཝ་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཙེ མཾ ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི ཝ་ཀྑ་ཏི, ཨི་མེ མེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཝཱ པ་རི་ཡོ་དྷཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ བྷ་ཎི་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ས་ཙེ ནཾ ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧ, ཏྱ་སྶ རཱ་ཛཱ་ནོ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཝཱ པ་རི་ཡོ་དྷཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ བྷ་ཎ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ བ་ལ་ཝ་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ བྷོ་ག་ཙཱ་གཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ཨ་ཌྜྷོ ཧོ་ཏི མ་ཧ་དྡྷ་ནོ མ་ཧཱ་བྷོ་གོ. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཙེ མཾ ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི ཝ་ཀྑ་ཏི, ཨི་ཏོ བྷོ་གེ་ན པ་ཊི་ས་ནྠ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ས་ཙེ ནཾ ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧ, ཏ་ཏོ བྷོ་གེ་ན པ་ཊི་ས་ནྠ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ བྷོ་ག་ཙཱ་གཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ཨེ་ཀ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ག་ཧ་ཎཱ་ནི [ནི་གྒ་ཧ་ཎཱ་ནི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ‘མཱ མེ གུ་ཡ྄ཧ་མ་ནྟཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ས་མྦྷེ་དཾ ཨ་ག་མཾ་སཱུ’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ཨེ་ཀ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ས་ནྡྷི་མྤི ཚི་ནྡ་ཏི ནི་ལློ་པ་མྤི ཧ་ར་ཏི ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ཏི པ་རི་པ་ནྠེ་པི ཏི་ཊྛ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཁ་ཏཾ ཨུ་པ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, སཱ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ནུ་ཝ་ཛྫོ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, བ་ཧུ་ཉྩ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཝི་ས་མ་ནི་སྶི་ཏོ ཙ ཧོ་ཏི, ག་ཧ་ན་ནི་སྶི་ཏོ ཙ, བ་ལ་ཝ་ནི་སྶི་ཏོ ཙ, བྷོ་ག་ཙཱ་གཱི ཙ, ཨེ་ཀ་ཙཱ་རཱི ཙ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཝི་ས་མ་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཝི་ས་མེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཝི་ས་མེ་ན ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཝི་ས་མེ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཝི་ས་མ་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ག་ཧ་ན་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ག་ཧ་ན་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ བ་ལ་ཝ་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཙེ མཾ ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི ཝ་ཀྑ་ཏི, ཨི་མེ མེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཝཱ པ་རི་ཡོ་དྷཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ བྷ་ཎི་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ས་ཙེ ནཾ ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧ, ཏྱ་སྶ རཱ་ཛཱ་ནོ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཝཱ པ་རི་ཡོ་དྷཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ བྷ་ཎ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ བ་ལ་ཝ་ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ བྷོ་ག་ཙཱ་གཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཙེ མཾ ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི ཝ་ཀྑ་ཏི, ཨི་ཏོ ལཱ་བྷེ་ན པ་ཊི་ས་ནྠ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ས་ཙེ ནཾ ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧ, ཏ་ཏོ ལཱ་བྷེ་ན པ་ཊི་ས་ནྠ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ བྷོ་ག་ཙཱ་གཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ པ་ཙྩ་ནྟི་མེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ ནི་ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ཏི. སོ ཏ་ཏྠ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ ལཱ་བྷཾ ལ་བྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཁ་ཏཾ ཨུ་པ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, སཱ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ནུ་ཝ་ཛྫོ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, བ་ཧུ་ཉྩ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལ་སུ་ཏྟཾ
༡༠༤. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ; ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ; ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ; ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ. ཡེ་ཧི ཁོ པ་ན ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏྱ་སྶ [ཏྱཱ་སྶ (ཀ.) ཨ. ནི. ༤.༨༧] མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན; མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན; མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན; མ་ནཱ་པཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་ཧ་ར་ནྟི, ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ. ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན ཏཱ་ནི ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནི པི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝཱ སེ་མྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝཱ ཝཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝཱ ས་ནྣི་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནི ཝཱ ཨུ་ཏུ་པ་རི་ཎཱ་མ་ཛཱ་ནི ཝཱ ཝི་ས་མ་པ་རི་ཧཱ་ར་ཛཱ་ནི ཝཱ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ་ནི ཝཱ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛཱ་ནི ཝཱ, ཏཱ་ནི་སྶ ན བ་ཧུ་དེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི, ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཡ་ཉྷི ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ’ཏི, མ་མེ་ཝ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ [མ་མེ་ཝ ཏཾ ས་མྨཱ (?)] ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ’ཏི. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་མི, ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ; ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་མི, ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ; ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་མི, ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ; ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་མི, ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ. ཡེ་ཧི ཁོ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཏེ མཾ མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན; མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན; མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན; མ་ནཱ་པཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་ཧ་ར་ནྟི, ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ. ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན ཏཱ་ནི ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནི – པི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝཱ སེ་མྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝཱ ཝཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝཱ ས་ནྣི་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནི ཝཱ ཨུ་ཏུ་པ་རི་ཎཱ་མ་ཛཱ་ནི ཝཱ ཝི་ས་མ་པ་རི་ཧཱ་ར་ཛཱ་ནི ཝཱ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ་ནི ཝཱ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛཱ་ནི ཝཱ – ཏཱ་ནི མེ ན བ་ཧུ་དེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷོ་ཧ་མ་སྨི, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁོ པ་ན་སྨི [ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁོ པ་ན (སཱི.), ཙ་ཏུ་ནྣཾ (སྱཱ. པཱི.)] ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི [ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་མི (སཱི. ཀ.)] ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི, ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ…པེ… ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི.
‘‘ཡ་ཉྷི ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ’ཏི, མ་མེ་ཝ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ’’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་སུ་ཏྟཾ
༡༠༥. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ, མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ…པེ… མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཙྪི་དྡཱ་ནི ཨ་ས་བ་ལཱ་ནི ཨ་ཀ་མྨཱ་སཱ་ནི བྷུ་ཛི་སྶཱ་ནི ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ་ནི ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛཱ་ནི ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ནི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ཧི སཱི་ལེ་ཧི སཱི་ལ་སཱ་མ་ཉྙ་ག་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཡཱ་ཡཾ དི་ཊྛི ཨ་རི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ ནི་ཡྻཱ་ཏི ཏ་ཀྐ་ར་སྶ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ དི་ཊྛི་སཱ་མ་ཉྙ་ག་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟཾ
༡༠༦. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷེ [བྷི་ཀྑུཾ་སཾ་གྷོ (སྱཱ. པཱི.)] ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཕཱ་སུཾ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་ནཱ [ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ (པཱི. ཀ.)] སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ནོ [ནོ ཙ (ཀ.)] པ་རཾ ཨ་དྷི་སཱི་ལེ ས་མྤ་ཝ་ཏྟཱ [ས་མྤ་ཝ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི (ཀ.)]; ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཕཱ་སུཾ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི.
‘‘སི་ཡཱ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཉྙོ་པི པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡ་ཐཱ བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཕཱ་སུཾ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘སི་ཡཱ, ཨཱ་ན་ནྡ [ཨཱ་ན་ནྡཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཝོ་ཙ (སྱཱ. པཱི.)]! ཡ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་ནཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ནོ པ་རཾ ཨ་དྷི་སཱི་ལེ ས་མྤ་ཝ་ཏྟཱ; ཨ་ཏྟཱ་ནུ་པེ་ཀྑཱི ཙ ཧོ་ཏི, ནོ པ་རཱ་ནུ་པེ་ཀྑཱི; ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཕཱ་སུཾ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི.
‘‘སི་ཡཱ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཉྙོ་པི པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡ་ཐཱ བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཕཱ་སུཾ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘སི་ཡཱ, ཨཱ་ན་ནྡ! ཡ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་ནཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ནོ པ་རཾ ཨ་དྷི་སཱི་ལེ ས་མྤ་ཝ་ཏྟཱ; ཨ་ཏྟཱ་ནུ་པེ་ཀྑཱི ཙ ཧོ་ཏི, ནོ པ་རཱ་ནུ་པེ་ཀྑཱི; ཨ་པ་ཉྙཱ་ཏོ ཙ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཙ ཨ་པ་ཉྙཱ་ཏ་ཀེ་ན ནོ པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི; ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཕཱ་སུཾ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི.
‘‘སི་ཡཱ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཉྙོ་པི པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡ་ཐཱ བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཕཱ་སུཾ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘སི་ཡཱ, ཨཱ་ན་ནྡ! ཡ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་ནཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ནོ པ་རཾ ཨ་དྷི་སཱི་ལེ ས་མྤ་ཝ་ཏྟཱ; ཨ་ཏྟཱ་ནུ་པེ་ཀྑཱི ཙ ཧོ་ཏི, ནོ པ་རཱ་ནུ་པེ་ཀྑཱི; ཨ་པ་ཉྙཱ་ཏོ ཙ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཙ ཨ་པ་ཉྙཱ་ཏ་ཀེ་ན ནོ པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི; ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ [ཙ་ཏུ་ནྣཾ (པཱི. ཀ.)] ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི; ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཕཱ་སུཾ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི.
‘‘སི་ཡཱ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཉྙོ་པི པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡ་ཐཱ བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཕཱ་སུཾ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘སི་ཡཱ, ཨཱ་ན་ནྡ! ཡ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་ནཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ནོ པ་རཾ ཨ་དྷི་སཱི་ལེ ས་མྤ་ཝ་ཏྟཱ; ཨ་ཏྟཱ་ནུ་པེ་ཀྑཱི ཙ ཧོ་ཏི, ནོ པ་རཱ་ནུ་པེ་ཀྑཱི; ཨ་པ་ཉྙཱ་ཏོ ཙ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཙ ཨ་པ་ཉྙཱ་ཏ་ཀེ་ན ནོ པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི; ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི; ཨཱ་ས་ཝཱ་ན་ཉྩ [ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ (སཱི. པཱི. ཀ.)] ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཕཱ་སུཾ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ.
‘‘ཨི་མ་མྷཱ ཙཱ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ ཨ་ཉྙོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཝཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. སཱི་ལ་སུ་ཏྟཾ
༡༠༧. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ཨ་སེ་ཁ་སུ་ཏྟཾ
༡༠༨. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ…པེ… ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ་ཧི, པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་སེ་ཁེ་ན སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་སེ་ཁེ་ན ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་སེ་ཁེ་ན པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་སེ་ཁེ་ན ཝི་མུ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་སེ་ཁེ་ན ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ཙཱ་ཏུ་དྡི་ས་སུ་ཏྟཾ
༡༠༩. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཙཱ་ཏུ་དྡི་སོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ; བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏ་དྷ་རོ སུ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ, ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སྶ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི དྷཱ་ཏཱ ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ; ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ན; ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི; ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་མེ་ཧི, ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཙཱ་ཏུ་དྡི་སོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ཨ་ར་ཉྙ་སུ་ཏྟཾ
༡༡༠. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ལཾ ཨ་ར་ཉྙ་ཝ་ན་པ་ཏྠཱ་ནི པ་ནྟཱ་ནི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏུཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི…པེ… ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ; བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ; ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཐཱ་མ་ཝཱ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ; ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི; ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ལཾ ཨ་ར་ཉྙ་ཝ་ན་པ་ཏྠཱ་ནི པ་ནྟཱ་ནི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏུ’’ནྟི. ད་ས་མཾ.
ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.