༣. ཨུ་གྒ་ཧ་སུ་ཏྟཾ

༣༣. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ བྷ་དྡི་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་གྒ་ཧོ མེ་ཎྜ་ཀ་ན་ཏྟཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨུ་གྒ་ཧོ མེ་ཎྜ་ཀ་ན་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཏྠོ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་གྒ་ཧོ མེ་ཎྜ་ཀ་ན་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཨུ་གྒ་ཧ་སྶ མེ་ཎྜ་ཀ་ན་ཏྟུ་ནོ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་གྒ་ཧོ མེ་ཎྜ་ཀ་ན་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་སི ས་མྤ་ཝཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་གྒ་ཧོ མེ་ཎྜ་ཀ་ན་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨུ་གྒ་ཧོ མེ་ཎྜ་ཀ་ན་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་མཱ མེ, བྷ་ནྟེ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ པ་ཏི་ཀུ་ལཱ་ནི ག་མི་སྶ་ནྟི. ཨོ་ཝ་ད་ཏུ ཏཱ་སཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ; ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏུ ཏཱ་སཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ, ཡཾ ཏཱ་སཾ ཨ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏཱ ཀུ་མཱ་རི་ཡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཡ་སྶ ཝོ [ཡ་སྶ ཁོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ བྷ་ཏྟུ་ནོ ད་སྶ་ནྟི ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ ཧི་ཏེ་སི་ནོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཏ་སྶ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ པུ་བྦུ་ཊྛཱ་ཡི་ནི་ཡོ པ་ཙྪཱ་ནི་པཱ་ཏི་ནི་ཡོ ཀིཾ་ཀཱ་ར་པ་ཊི་སྶཱ་ཝི་ནི་ཡོ མ་ནཱ་པ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ པི་ཡ་ཝཱ་དི་ནི་ཡོ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཡེ ཏེ བྷ་ཏྟུ ག་རུ་ནོ [གུ་རུ་ནོ (ཀ.)] བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི མཱ་ཏཱ་ཏི ཝཱ པི་ཏཱ་ཏི ཝཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ཏེ ས་ཀྐ་རི་སྶཱ་མ ག་རུཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ [ག་རུ་ཀ་རི་སྶཱ་མ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] མཱ་ནེ་སྶཱ་མ པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མ ཨ་བྦྷཱ་ག་ཏེ ཙ ཨཱ་ས་ནོ་ད་ཀེ་ན པ་ཊི་པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མཱ’ཏི [པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མཱ་ཏི (སཱི.)]. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཡེ ཏེ བྷ་ཏྟུ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཱ ཀ་མྨ་ནྟཱ ཨུ་ཎྞཱ་ཏི ཝཱ ཀ་པྤཱ་སཱ་ཏི ཝཱ, ཏ་ཏྠ ད་ཀྑཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ ཨ་ན་ལ་སཱ, ཏ་ཏྲུ་པཱ་ཡཱ་ཡ ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ, ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུ’ནྟི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཡོ སོ བྷ་ཏྟུ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རོ [ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ (ཀ.)] ཨ་ནྟོ་ཛ་ནོ དཱ་སཱ་ཏི ཝཱ པེ་སྶཱ་ཏི ཝཱ ཀ་མྨ་ཀ་རཱ་ཏི ཝཱ, ཏེ་སཾ ཀ་ཏ་ཉྩ ཀ་ཏ་ཏོ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྩ ཨ་ཀ་ཏ་ཏོ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ, གི་ལཱ་ན་ཀཱ་ན་ཉྩ བ་ལཱ་བ་ལཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ, ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཉྩ་སྶ པ་ཙྩཾ་སེ་ན [པ་ཙྩ་ཡཾ ཏེ་ན (ཀ. སཱི.), པ་ཙྩ་ཡཾ་སེ་ན (སྱཱ. ཀཾ.), པ་ཙྩ་ཡཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཙྩ་ཏྟཾ་སེ་ན (ཀ.) ཨ. ནི. ༨.༤༦] སཾ་ཝི་བྷ་ཛི་སྶཱ་མཱ’ཏི [ཝི་བྷ་ཛི་སྶཱ་མཱ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)]. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཡཾ བྷ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ་རི་སྶ་ཏི དྷ་ནཾ ཝཱ དྷ་ཉྙཾ ཝཱ ར་ཛ་ཏཾ ཝཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཝཱ, ཏཾ ཨཱ་ར་ཀྑེ་ན [ཏཾ ཨཱ་ར་ཀྑཱ་ཡ (སཱི.)] གུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མྤཱ་དེ་སྶཱ་མ, ཏ་ཏྠ ཙ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ ཨ་དྷུ་ཏྟཱི ཨ་ཐེ་ནཱི ཨ་སོ་ཎྜཱི ཨ་ཝི་ནཱ་སི་ཀཱ་ཡོ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ མ་ནཱ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ཡོ ནཾ བྷ་ར་ཏི ས་བྦ་དཱ, ནི་ཙྩཾ ཨཱ་ཏཱ་པི ཨུ་སྶུ་ཀོ;

ས་བྦ་ཀཱ་མ་ཧ་རཾ པོ་སཾ, བྷ་ཏྟཱ་རཾ ནཱ་ཏི་མ་ཉྙ་ཏི.

‘‘ན ཙཱ་པི སོ་ཏྠི བྷ་ཏྟཱ་རཾ, ཨི་སྶཱ་ཙཱ་རེ་ན [ཨི་ཙྪཱ་ཙཱ་རེ་ན (སཱི.), ཨི་སྶཱ་ཝཱ་དེ་ན (པཱི.)] རོ་ས་ཡེ;

བྷ་ཏྟུ ཙ ག་རུ་ནོ ས་བྦེ, པ་ཊི་པཱུ་ཛེ་ཏི པ་ཎྜི་ཏཱ.

‘‘ཨུ་ཊྛཱ་ཧི་ཀཱ [ཨུ་ཊྛཱ་ཡི་ཀཱ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཨ་ན་ལ་སཱ, ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་རི་ཛྫ་ནཱ;

བྷ་ཏྟུ མ་ནཱ་པཾ [མ་ནཱ་པཱ (སཱི.)] ཙ་ར་ཏི, ས་མྦྷ་ཏཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏི.

‘‘ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་ཏཱི ནཱ་རཱི, བྷ་ཏྟུ་ཚ་ནྡ་ཝ་སཱ་ནུ་གཱ;

མ་ནཱ་པཱ ནཱ་མ ཏེ དེ་ཝཱ, ཡ་ཏྠ སཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ;