༤. སུ་མ་ན་ཝ་གྒོ
༡. སུ་མ་ན་སུ་ཏྟཾ
༣༡. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ…པེ… ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ སུ་མ་ནཱ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱི པ་ཉྩ་ཧི ར་ཐ་ས་ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རི་ས་ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ སུ་མ་ནཱ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨི་དྷ་སྶུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྭེ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་མ་ས་དྡྷཱ ས་མ་སཱི་ལཱ ས་མ་པ་ཉྙཱ – ཨེ་ཀོ དཱ་ཡ་ཀོ, ཨེ་ཀོ ཨ་དཱ་ཡ་ཀོ. ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻུཾ. དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་ན ནེ་སཾ [ཏེ་སཾ (སཱི.)], བྷ་ནྟེ, སི་ཡཱ ཝི་སེ་སོ, སི་ཡཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི?
‘‘སི་ཡཱ, སུ་མ་ནེ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡོ སོ, སུ་མ་ནེ, དཱ་ཡ་ཀོ སོ ཨ་མུཾ ཨ་དཱ་ཡ་ཀཾ དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ པ་ཉྩ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏི – དི་བྦེ་ན ཨཱ་ཡུ་ནཱ, དི་བྦེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན, དི་བྦེ་ན སུ་ཁེ་ན, དི་བྦེ་ན ཡ་སེ་ན, དི་བྦེ་ན ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻེ་ན. ཡོ སོ, སུ་མ་ནེ, དཱ་ཡ་ཀོ སོ ཨ་མུཾ ཨ་དཱ་ཡ་ཀཾ དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏི’’.
‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་ན ནེ་སཾ, བྷ་ནྟེ, སི་ཡཱ ཝི་སེ་སོ, སི་ཡཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི? ‘‘སི་ཡཱ, སུ་མ་ནེ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡོ སོ, སུ་མ་ནེ, དཱ་ཡ་ཀོ སོ ཨ་མུཾ ཨ་དཱ་ཡ་ཀཾ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ པ་ཉྩ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏི – མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཨཱ་ཡུ་ནཱ, མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན, མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན སུ་ཁེ་ན, མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཡ་སེ་ན, མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻེ་ན. ཡོ སོ, སུ་མ་ནེ, དཱ་ཡ་ཀོ སོ ཨ་མུཾ ཨ་དཱ་ཡ་ཀཾ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏི’’.
‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་བྷོ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ པ་ན ནེ་སཾ, བྷ་ནྟེ, སི་ཡཱ ཝི་སེ་སོ, སི་ཡཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི? ‘‘སི་ཡཱ, སུ་མ་ནེ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡོ སོ, སུ་མ་ནེ, དཱ་ཡ་ཀོ སོ ཨ་མུཾ ཨ་དཱ་ཡ་ཀཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ པ་ཉྩ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏི – ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ, ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ, ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ, ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ. ཡེ་ཧི ཁོ པ་ན ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཏྱ་སྶ མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན, མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན, མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན, མ་ནཱ་པཾ་ཡེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཨུ་པ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ. ཡོ སོ, སུ་མ་ནེ, དཱ་ཡ་ཀོ སོ ཨ་མུཾ ཨ་དཱ་ཡ་ཀཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་བྷོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ན ནེ་སཾ, བྷ་ནྟེ, སི་ཡཱ ཝི་སེ་སོ, སི་ཡཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཏྠ ཁོ པ་ནེ་སཱ་ཧཾ, སུ་མ་ནེ, ན ཀི་ཉྩི ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝ་དཱ་མི, ཡ་དི་དཾ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་མུ་ཏྟི’’ནྟི [ཝི་མུ་ཏྟ་ནྟི (སྱཱ. ཀཾ.)].
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ལ་མེ་ཝ དཱ་ནཱ་ནི དཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀཱ་ཏུཾ; ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏ་སྶཱ་པི ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶཱ་པི ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི, པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶཱ་པི ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, སུ་མ་ནེ! ཨ་ལ་ཉྷི, སུ་མ་ནེ, དཱ་ནཱ་ནི དཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀཱ་ཏུཾ! དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏ་སྶཱ་པི ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶཱ་པི ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི, པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶཱ་པི ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནཱི’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན [ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ (སཱི. པཱི.) ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི] སུ་ག་ཏོ ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ས་ཏྠཱ –
‘‘ཡ་ཐཱ་པི ཙ་ནྡོ ཝི་མ་ལོ, ག་ཙྪཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ;
ས་བྦེ ཏཱ་རཱ་ག་ཎེ ལོ་ཀེ, ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཨ་ཏི་རོ་ཙ་ཏི.
‘‘ཏ་ཐེ་ཝ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ, ས་དྡྷོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ;
ས་བྦེ མ་ཙྪ་རི་ནོ ལོ་ཀེ, ཙཱ་གེ་ན ཨ་ཏི་རོ་ཙ་ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ་པི མེ་གྷོ ཐ་ན་ཡཾ, ཝི་ཛྫུ་མཱ་ལཱི ས་ཏ་ཀྐ་ཀུ;
ཐ་ལཾ ནི་ནྣ་ཉྩ པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་བྷི་ཝ་སྶཾ ཝ་སུ་ནྡྷ་རཾ.
‘‘ཨེ་ཝཾ ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀོ;
མ་ཙྪ་རིཾ ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏི, པ་ཉྩ་ཋཱ་ནེ་ཧི པ་ཎྜི་ཏོ.
‘‘ཨཱ་ཡུ་ནཱ ཡ་ས་སཱ ཙེ་ཝ [ཨཱ་ཡུ་ནཱ ཙ ཡ་སེ་ན ཙ (ཀ.)], ཝ་ཎྞེ་ན ཙ སུ་ཁེ་ན ཙ;
ས ཝེ བྷོ་ག་པ་རི་བྱཱུ་ལ༹ྷོ [བྷོ་ག་པ་རི་བྦཱུ་ལ༹ྷོ (སཱི.)], པེ་ཙྩ ས་གྒེ པ་མོ་ད་ཏཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ;
༢. ཙུ་ནྡཱི་སུ་ཏྟཾ
༣༢. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཨ་ཐ ཁོ ཙུ་ནྡཱི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱི པ་ཉྩ་ཧི ར་ཐ་ས་ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཙ ཀུ་མཱ་རི་ས་ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཙུ་ནྡཱི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, བྷཱ་ཏཱ ཙུ་ནྡོ ནཱ་མ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ, སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཡ་དེ་ཝ སོ ཧོ་ཏི ཨི་ཏྠཱི ཝཱ པུ་རི་སོ ཝཱ བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ, དྷ་མྨཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ, ས་ངྒྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ནོ དུ་གྒ་ཏི’ནྟི. སཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪཱ་མི – ‘ཀ་ཐཾ་རཱུ་པེ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་ཏྠ་རི པ་ས་ནྣོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ནོ དུ་གྒ་ཏིཾ? ཀ་ཐཾ་རཱུ་པེ དྷ་མྨེ པ་ས་ནྣོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ནོ དུ་གྒ་ཏིཾ? ཀ་ཐཾ་རཱུ་པེ ས་ངྒྷེ པ་ས་ནྣོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ནོ དུ་གྒ་ཏིཾ? ཀ་ཐཾ་རཱུ་པེ་སུ སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ནོ དུ་གྒ་ཏི’’’ནྟི?
‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ, ཙུ་ནྡི, ས་ཏྟཱ ཨ་པ་དཱ ཝཱ དྭི་པ་དཱ ཝཱ ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ ཝཱ བ་ཧུ་པྤ་དཱ ཝཱ [ཨ་པཱ་དཱ ཝཱ དྭཱི་པཱ་དཱ ཝཱ་ཙ་ཏུ་པྤཱ་དཱ ཝཱ བ་ཧུ་པྤཱ་དཱ ཝཱ (སཱི.) ཨ. ནི. ༤.༣༤; ཨི་ཏི་ཝུ. ༩༠] རཱུ་པི་ནོ ཝཱ ཨ་རཱུ་པི་ནོ ཝཱ ས་ཉྙི་ནོ ཝཱ ཨ་ས་ཉྙི་ནོ ཝཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙི་ནཱ་ས་ཉྙི་ནོ ཝཱ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ. ཡེ ཁོ, ཙུ་ནྡི, བུ་དྡྷེ པ་ས་ནྣཱ, ཨ་གྒེ ཏེ པ་ས་ནྣཱ. ཨ་གྒེ ཁོ པ་ན པ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ཝི་པཱ་ཀོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ, ཙུ་ནྡི, དྷ་མྨཱ ས་ངྑ་ཏཱ, ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཡེ, ཙུ་ནྡི, ཨ་རི་ཡེ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀེ མ་གྒེ པ་ས་ནྣཱ, ཨ་གྒེ ཏེ པ་ས་ནྣཱ, ཨ་གྒེ ཁོ པ་ན པ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ཝི་པཱ་ཀོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ, ཙུ་ནྡི, དྷ་མྨཱ ས་ངྑ་ཏཱ ཝཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ ཝཱ, ཝི་རཱ་གོ ཏེ་སཾ [ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ (སཱི. པཱི. ཀ.)] ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི, ཡ་དི་དཾ – མ་ད་ནི་མྨ་ད་ནོ པི་པཱ་ས་ཝི་ན་ཡོ ཨཱ་ལ་ཡ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏོ ཝ་ཊྚུ་པ་ཙྪེ་དོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཡེ ཁོ, ཙུ་ནྡི, ཝི་རཱ་གེ དྷ་མྨེ པ་ས་ནྣཱ, ཨ་གྒེ ཏེ པ་ས་ནྣཱ. ཨ་གྒེ ཁོ པ་ན པ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ཝི་པཱ་ཀོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ, ཙུ་ནྡི, ས་ངྒྷཱ ཝཱ ག་ཎཱ ཝཱ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི, ཡ་དི་དཾ – ཙ་ཏྟཱ་རི པུ་རི་ས་ཡུ་གཱ་ནི ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལཱ, ཨེ་ས བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶ. ཡེ ཁོ, ཙུ་ནྡི, ས་ངྒྷེ པ་ས་ནྣཱ, ཨ་གྒེ ཏེ པ་ས་ནྣཱ. ཨ་གྒེ ཁོ པ་ན པ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ཝི་པཱ་ཀོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ, ཙུ་ནྡི, སཱི་ལཱ་ནི, ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཏེ་སཾ [ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟཱ་ནི་ཏེ་སཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི, ཡ་དི་དཾ – ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཙྪི་དྡཱ་ནི ཨ་ས་བ་ལཱ་ནི ཨ་ཀ་མྨཱ་སཱ་ནི བྷུ་ཛི་སྶཱ་ནི ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ་ནི ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛཱ་ནི ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ནི. ཡེ ཁོ, ཙུ་ནྡི, ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟེ་སུ སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ནོ, ཨ་གྒེ ཏེ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ནོ. ཨ་གྒེ ཁོ པ་ན པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི་ནཾ ཨ་གྒོ ཝི་པཱ་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་གྒ་ཏོ ཝེ པ་ས་ནྣཱ་ནཾ, ཨ་གྒཾ དྷ་མྨཾ ཝི་ཛཱ་ན་ཏཾ;
ཨ་གྒེ བུ་དྡྷེ པ་ས་ནྣཱ་ནཾ, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ.
‘‘ཨ་གྒེ དྷ་མྨེ པ་ས་ནྣཱ་ནཾ, ཝི་རཱ་གཱུ་པ་ས་མེ སུ་ཁེ;
ཨ་གྒེ ས་ངྒྷེ པ་ས་ནྣཱ་ནཾ, པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ.
‘‘ཨ་གྒ་སྨིཾ དཱ་ནཾ ད་ད་ཏཾ, ཨ་གྒཾ པུ་ཉྙཾ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི;
ཨ་གྒཾ ཨཱ་ཡུ ཙ ཝ་ཎྞོ ཙ, ཡ་སོ ཀི་ཏྟི སུ་ཁཾ བ་ལཾ.
‘‘ཨ་གྒ་སྶ དཱ་ཏཱ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ཨ་གྒ་དྷ་མྨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ;
དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏོ མ་ནུ་སྶོ ཝཱ, ཨ་གྒ་པྤ་ཏྟོ པ་མོ་ད་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ;
༣. ཨུ་གྒ་ཧ་སུ་ཏྟཾ
༣༣. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ བྷ་དྡི་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་གྒ་ཧོ མེ་ཎྜ་ཀ་ན་ཏྟཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨུ་གྒ་ཧོ མེ་ཎྜ་ཀ་ན་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཏྠོ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་གྒ་ཧོ མེ་ཎྜ་ཀ་ན་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཨུ་གྒ་ཧ་སྶ མེ་ཎྜ་ཀ་ན་ཏྟུ་ནོ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་གྒ་ཧོ མེ་ཎྜ་ཀ་ན་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་སི ས་མྤ་ཝཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་གྒ་ཧོ མེ་ཎྜ་ཀ་ན་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨུ་གྒ་ཧོ མེ་ཎྜ་ཀ་ན་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་མཱ མེ, བྷ་ནྟེ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ པ་ཏི་ཀུ་ལཱ་ནི ག་མི་སྶ་ནྟི. ཨོ་ཝ་ད་ཏུ ཏཱ་སཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ; ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏུ ཏཱ་སཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ, ཡཾ ཏཱ་སཾ ཨ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏཱ ཀུ་མཱ་རི་ཡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཡ་སྶ ཝོ [ཡ་སྶ ཁོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ བྷ་ཏྟུ་ནོ ད་སྶ་ནྟི ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ ཧི་ཏེ་སི་ནོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཏ་སྶ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ པུ་བྦུ་ཊྛཱ་ཡི་ནི་ཡོ པ་ཙྪཱ་ནི་པཱ་ཏི་ནི་ཡོ ཀིཾ་ཀཱ་ར་པ་ཊི་སྶཱ་ཝི་ནི་ཡོ མ་ནཱ་པ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ པི་ཡ་ཝཱ་དི་ནི་ཡོ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཡེ ཏེ བྷ་ཏྟུ ག་རུ་ནོ [གུ་རུ་ནོ (ཀ.)] བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི མཱ་ཏཱ་ཏི ཝཱ པི་ཏཱ་ཏི ཝཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ཏེ ས་ཀྐ་རི་སྶཱ་མ ག་རུཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ [ག་རུ་ཀ་རི་སྶཱ་མ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] མཱ་ནེ་སྶཱ་མ པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མ ཨ་བྦྷཱ་ག་ཏེ ཙ ཨཱ་ས་ནོ་ད་ཀེ་ན པ་ཊི་པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མཱ’ཏི [པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མཱ་ཏི (སཱི.)]. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཡེ ཏེ བྷ་ཏྟུ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཱ ཀ་མྨ་ནྟཱ ཨུ་ཎྞཱ་ཏི ཝཱ ཀ་པྤཱ་སཱ་ཏི ཝཱ, ཏ་ཏྠ ད་ཀྑཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ ཨ་ན་ལ་སཱ, ཏ་ཏྲུ་པཱ་ཡཱ་ཡ ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ, ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུ’ནྟི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཡོ སོ བྷ་ཏྟུ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རོ [ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ (ཀ.)] ཨ་ནྟོ་ཛ་ནོ དཱ་སཱ་ཏི ཝཱ པེ་སྶཱ་ཏི ཝཱ ཀ་མྨ་ཀ་རཱ་ཏི ཝཱ, ཏེ་སཾ ཀ་ཏ་ཉྩ ཀ་ཏ་ཏོ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྩ ཨ་ཀ་ཏ་ཏོ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ, གི་ལཱ་ན་ཀཱ་ན་ཉྩ བ་ལཱ་བ་ལཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ, ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཉྩ་སྶ པ་ཙྩཾ་སེ་ན [པ་ཙྩ་ཡཾ ཏེ་ན (ཀ. སཱི.), པ་ཙྩ་ཡཾ་སེ་ན (སྱཱ. ཀཾ.), པ་ཙྩ་ཡཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཙྩ་ཏྟཾ་སེ་ན (ཀ.) ཨ. ནི. ༨.༤༦] སཾ་ཝི་བྷ་ཛི་སྶཱ་མཱ’ཏི [ཝི་བྷ་ཛི་སྶཱ་མཱ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)]. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཡཾ བྷ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ་རི་སྶ་ཏི དྷ་ནཾ ཝཱ དྷ་ཉྙཾ ཝཱ ར་ཛ་ཏཾ ཝཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཝཱ, ཏཾ ཨཱ་ར་ཀྑེ་ན [ཏཾ ཨཱ་ར་ཀྑཱ་ཡ (སཱི.)] གུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མྤཱ་དེ་སྶཱ་མ, ཏ་ཏྠ ཙ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ ཨ་དྷུ་ཏྟཱི ཨ་ཐེ་ནཱི ཨ་སོ་ཎྜཱི ཨ་ཝི་ནཱ་སི་ཀཱ་ཡོ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, ཀུ་མཱ་རི་ཡོ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ མ་ནཱ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཡོ ནཾ བྷ་ར་ཏི ས་བྦ་དཱ, ནི་ཙྩཾ ཨཱ་ཏཱ་པི ཨུ་སྶུ་ཀོ;
ས་བྦ་ཀཱ་མ་ཧ་རཾ པོ་སཾ, བྷ་ཏྟཱ་རཾ ནཱ་ཏི་མ་ཉྙ་ཏི.
‘‘ན ཙཱ་པི སོ་ཏྠི བྷ་ཏྟཱ་རཾ, ཨི་སྶཱ་ཙཱ་རེ་ན [ཨི་ཙྪཱ་ཙཱ་རེ་ན (སཱི.), ཨི་སྶཱ་ཝཱ་དེ་ན (པཱི.)] རོ་ས་ཡེ;
བྷ་ཏྟུ ཙ ག་རུ་ནོ ས་བྦེ, པ་ཊི་པཱུ་ཛེ་ཏི པ་ཎྜི་ཏཱ.
‘‘ཨུ་ཊྛཱ་ཧི་ཀཱ [ཨུ་ཊྛཱ་ཡི་ཀཱ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཨ་ན་ལ་སཱ, ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་རི་ཛྫ་ནཱ;
བྷ་ཏྟུ མ་ནཱ་པཾ [མ་ནཱ་པཱ (སཱི.)] ཙ་ར་ཏི, ས་མྦྷ་ཏཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏི.
‘‘ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་ཏཱི ནཱ་རཱི, བྷ་ཏྟུ་ཚ་ནྡ་ཝ་སཱ་ནུ་གཱ;
མ་ནཱ་པཱ ནཱ་མ ཏེ དེ་ཝཱ, ཡ་ཏྠ སཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ;
༤. སཱི་ཧ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སུ་ཏྟཾ
༣༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཁོ སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཀྐཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀཾ དཱ་ན་ཕ་ལཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི?
‘‘ས་ཀྐཱ, སཱི་ཧཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ – ‘‘དཱ་ཡ་ཀོ, སཱི་ཧ, དཱ་ན་པ་ཏི བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ པི་ཡོ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ. ཡ་མྤི, སཱི་ཧ, དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ པི་ཡོ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ, ཨི་ད་མྤི ས་ནྡི་ཊྛི་ཀཾ དཱ་ན་ཕ་ལཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སཱི་ཧ, དཱ་ཡ་ཀཾ དཱ་ན་པ་ཏིཾ ས་ནྟོ ས་པྤུ་རི་སཱ བྷ་ཛ་ནྟི. ཡ་མྤི, སཱི་ཧ, དཱ་ཡ་ཀཾ དཱ་ན་པ་ཏིཾ ས་ནྟོ ས་པྤུ་རི་སཱ བྷ་ཛ་ནྟི, ཨི་ད་མྤི ས་ནྡི་ཊྛི་ཀཾ དཱ་ན་ཕ་ལཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སཱི་ཧ, དཱ་ཡ་ཀ་སྶ དཱ་ན་པ་ཏི་ནོ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. ཡ་མྤི, སཱི་ཧ, དཱ་ཡ་ཀ་སྶ དཱ་ན་པ་ཏི་ནོ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, ཨི་ད་མྤི ས་ནྡི་ཊྛི་ཀཾ དཱ་ན་ཕ་ལཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སཱི་ཧ, དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི ཡཾ ཡ་དེ་ཝ པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི – ཡ་དི ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་སཾ ཡ་དི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་སཾ ཡ་དི ག་ཧ་པ་ཏི་པ་རི་སཾ ཡ་དི ས་མ་ཎ་པ་རི་སཾ – ཝི་སཱ་ར་དོ [ཝི་སཱ་ར་དོ་ཝ (སཱི.) ཨ. ནི. ༧.༥༧ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི ཨ་མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ. ཡ་མྤི, སཱི་ཧ, དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི ཡཾ ཡ་དེ་ཝ པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི – ཡ་དི ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་སཾ ཡ་དི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་སཾ ཡ་དི ག་ཧ་པ་ཏི་པ་རི་སཾ ཡ་དི ས་མ་ཎ་པ་རི་སཾ – ཝི་སཱ་ར་དོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི ཨ་མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ, ཨི་ད་མྤི ས་ནྡི་ཊྛི་ཀཾ དཱ་ན་ཕ་ལཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སཱི་ཧ, དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡ་མྤི, སཱི་ཧ, དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨི་དཾ [ཨི་ད་མྤི སཱི་ཧ (ཀ.)] ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ དཱ་ན་ཕ་ལ’’ནྟི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡཱ་ནི་མཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ནྡི་ཊྛི་ཀཱ་ནི དཱ་ན་ཕ་ལཱ་ནི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ་ནི, ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་དྡྷཱ་ཡ ག་ཙྪཱ་མི; ཨ་ཧཾ པེ་ཏཱ་ནི ཛཱ་ནཱ་མི. ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ. ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི; མཾ ས་ནྟོ ས་པྤུ་རི་སཱ བྷ་ཛ་ནྟི. ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི; མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ – ‘སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏི དཱ་ཡ་ཀོ ཀཱ་ར་ཀོ ས་ངྒྷུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ’ཏི. ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི ཡཾ ཡ་དེ་ཝ པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱ་མི – ཡ་དི ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་སཾ ཡ་དི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་སཾ ཡ་དི ག་ཧ་པ་ཏི་པ་རི་སཾ ཡ་དི ས་མ་ཎ་པ་རི་སཾ – ཝི་སཱ་ར་དོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱ་མི ཨ་མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ. ཡཱ་ནི་མཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ནྡི་ཊྛི་ཀཱ་ནི དཱ་ན་ཕ་ལཱ་ནི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ་ནི, ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་དྡྷཱ་ཡ ག་ཙྪཱ་མི; ཨ་ཧཾ པེ་ཏཱ་ནི ཛཱ་ནཱ་མི. ཡ་ཉྩ ཁོ མཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘དཱ་ཡ་ཀོ, སཱི་ཧ, དཱ་ན་པ་ཏི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི, ཨེ་ཏཱ་ཧཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི; ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ནཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་དྡྷཱ་ཡ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, སཱི་ཧ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, སཱི་ཧ! དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ད་དཾ པི་ཡོ ཧོ་ཏི བྷ་ཛ་ནྟི ནཾ བ་ཧཱུ,
ཀི་ཏྟི་ཉྩ པ་པྤོ་ཏི ཡ་སོ ཙ ཝ་ཌྜྷ་ཏི [ཡ་ས་སྶ ཝ་ཌྜྷ་ཏི (སྱཱ. ཀཾ.), ཡ་སཾ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི (ཀ.)];
ཨ་མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་སཾ ཝི་གཱ་ཧ་ཏི,
ཝི་སཱ་ར་དོ ཧོ་ཏི ན་རོ ཨ་མ་ཙྪ་རཱི.
‘‘ཏ་སྨཱ ཧི དཱ་ནཱ་ནི ད་ད་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ,
ཝི་ནེ་ཡྻ མ་ཙྪེ་ར་མ་ལཾ སུ་ཁེ་སི་ནོ;
ཏེ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཏི་དི་ཝེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ,
དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ག་ཏཱ ར་མ་ནྟི ཏེ [ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ག་ཏཱ ར་མ་ནྟི (སཱི.), ས་ཧ་བྱ་ཏཱ ར་མ་ནྟི ཏེ (ཀ.)].
‘‘ཀ་ཏཱ་ཝ་ཀཱ་སཱ ཀ་ཏ་ཀུ་ས་ལཱ ཨི་ཏོ ཙུ་ཏཱ [ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ (སཱི.)],
ས་ཡཾ་པ་བྷཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ནྟི ན་ནྡ་ནཾ [ན་ནྡ་ནེ (སྱཱ. ཀཾ.)];
ཏེ ཏ་ཏྠ ན་ནྡ་ནྟི ར་མ་ནྟི མོ་ད་རེ,
ས་མ་པྤི་ཏཱ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི;
‘‘ཀ་ཏྭཱ་ན ཝཱ་ཀྱཾ ཨ་སི་ཏ་སྶ ཏཱ་དི་ནོ,
ར་མ་ནྟི ས་གྒེ [ར་མ་ནྟི སུ་མ་ནཱ (ཀ.), ཀ་མ་ནྟི ས་བྦེ (སྱཱ. ཀཾ.)] སུ་ག་ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ;
༥. དཱ་ནཱ་ནི་སཾ་ས་སུ་ཏྟཾ
༣༥. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱ་ནེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ པི་ཡོ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ; ས་ནྟོ ས་པྤུ་རི་སཱ བྷ་ཛ་ནྟི; ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི; གི་ཧི་དྷ་མྨཱ ཨ་ན་པ་ག་ཏོ [གི་ཧི་དྷ་མྨཱ ཨ་ན་པེ་ཏོ (སཱི. པཱི.), གི་ཧི་དྷ་མྨ་མ་ནུ་པ་ག་ཏོ (ཀ.)] ཧོ་ཏི; ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ དཱ་ནེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ’’ཏི.
‘‘ད་ད་མཱ་ནོ པི་ཡོ ཧོ་ཏི, ས་ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མཾ;
ས་ནྟོ ནཾ ས་དཱ བྷ་ཛ་ནྟི [ས་ནྟོ བྷ་ཛ་ནྟི ས་པྤུ་རི་སཱ (སཱི.)], ས་ཉྙ་ཏཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་ར་ཡོ.
‘‘ཏེ ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི, ས་བྦ་དུ་ཀྑཱ་པ་ནཱུ་ད་ནཾ;
ཡཾ སོ དྷ་མྨཾ ཨི་དྷ་ཉྙཱ་ཡ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི ཨ་ནཱ་ས་ཝོ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ;
༦. ཀཱ་ལ་དཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༣༦. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ལ་དཱ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་སྶ དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ག་མི་ཀ་སྶ དཱ་ནཾ དེ་ཏི; གི་ལཱ་ན་སྶ དཱ་ནཾ དེ་ཏི; དུ་བྦྷི་ཀྑེ དཱ་ནཾ དེ་ཏི; ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ན་ཝ་ས་སྶཱ་ནི ན་ཝ་ཕ་ལཱ་ནི ཏཱ་ནི པ་ཋ་མཾ སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཀཱ་ལ་དཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི.
‘‘ཀཱ་ལེ ད་ད་ནྟི ས་པྤ་ཉྙཱ, ཝ་ད་ཉྙཱུ ཝཱི་ཏ་མ་ཙྪ་རཱ;
ཀཱ་ལེ་ན དི་ནྣཾ ཨ་རི་ཡེ་སུ, ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཏཱ་དི་སུ.
‘‘ཝི་པྤ་ས་ནྣ་མ་ནཱ ཏ་སྶ, ཝི་པུ་ལཱ ཧོ་ཏི ད་ཀྑི་ཎཱ;
ཡེ ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནྟི, ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟི ཝཱ;
ན ཏེ་ན [ན ཏེ་སཾ (པཱི. ཀ.)] ད་ཀྑི་ཎཱ ཨཱུ་ནཱ, ཏེ་པི པུ་ཉྙ་སྶ བྷཱ་གི་ནོ.
‘‘ཏ་སྨཱ ད་དེ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ན་ཙི་ཏྟོ, ཡ་ཏྠ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ;
པུ་ཉྙཱ་ནི པ་ར་ལོ་ཀ་སྨིཾ, པ་ཏི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི པཱ་ཎི་ན’’ནྟི. ཚ་ཊྛཾ;
༩. བྷོ་ཛ་ན་སུ་ཏྟཾ
༣༧. ‘‘བྷོ་ཛ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ད་མཱ་ནོ དཱ་ཡ་ཀོ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཱ་ནཾ པ་ཉྩ ཋཱ་ནཱ་ནི དེ་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ཨཱ་ཡུཾ དེ་ཏི, ཝ་ཎྞཾ དེ་ཏི, སུ་ཁཾ དེ་ཏི, བ་ལཾ དེ་ཏི, པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ [པ་ཊི་བྷཱ་ཎཾ (སཱི.)] དེ་ཏི. ཨཱ་ཡུཾ ཁོ པ་ན ད་ཏྭཱ ཨཱ་ཡུ་སྶ བྷཱ་གཱི ཧོ་ཏི དི་བྦ་སྶ ཝཱ མཱ་ནུ་ས་སྶ ཝཱ; ཝ་ཎྞཾ ད་ཏྭཱ ཝ་ཎྞ་སྶ བྷཱ་གཱི ཧོ་ཏི དི་བྦ་སྶ ཝཱ མཱ་ནུ་ས་སྶ ཝཱ; སུ་ཁཾ ད་ཏྭཱ སུ་ཁ་སྶ བྷཱ་གཱི ཧོ་ཏི དི་བྦ་སྶ ཝཱ མཱ་ནུ་ས་སྶ ཝཱ; བ་ལཾ ད་ཏྭཱ བ་ལ་སྶ བྷཱ་གཱི ཧོ་ཏི དི་བྦ་སྶ ཝཱ མཱ་ནུ་ས་སྶ ཝཱ; པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་ཊི་བྷཱ་ན་སྶ བྷཱ་གཱི ཧོ་ཏི དི་བྦ་སྶ ཝཱ མཱ་ནུ་ས་སྶ ཝཱ. བྷོ་ཛ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ད་མཱ་ནོ དཱ་ཡ་ཀོ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཱ་ནཾ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཋཱ་ནཱ་ནི དེ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨཱ་ཡུ་དོ བ་ལ་དོ དྷཱི་རོ, ཝ་ཎྞ་དོ པ་ཊི་བྷཱ་ན་དོ;
སུ་ཁ་སྶ དཱ་ཏཱ མེ་དྷཱ་ཝཱི, སུ་ཁཾ སོ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི.
‘‘ཨཱ་ཡུཾ ད་ཏྭཱ བ་ལཾ ཝ་ཎྞཾ, སུ་ཁ་ཉྩ པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཀཾ [པ་ཊི་བྷཱ་ཎ་ཀཾ (སཱི.), པ་ཊི་བྷཱ་ན་དོ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)];
དཱི་གྷཱ་ཡུ ཡ་ས་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠཱུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ;
༨. ས་དྡྷ་སུ་ཏྟཾ
༣༨. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷེ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཡེ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ས་ནྟོ ས་པྤུ་རི་སཱ ཏེ ས་དྡྷ་ཉྙེ་ཝ པ་ཋ་མཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟི, ནོ ཏ་ཐཱ ཨ་སྶ་དྡྷཾ; ས་དྡྷ་ཉྙེ་ཝ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི, ནོ ཏ་ཐཱ ཨ་སྶ་དྡྷཾ; ས་དྡྷ་ཉྙེ་ཝ པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, ནོ ཏ་ཐཱ ཨ་སྶ་དྡྷཾ; ས་དྡྷ་ཉྙེ་ཝ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟཱ དེ་སེ་ནྟི, ནོ ཏ་ཐཱ ཨ་སྶ་དྡྷཾ; ས་དྡྷོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ས་དྡྷེ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ མ་ཧཱ་ནི་གྲོ་དྷོ ས་མ་ནྟཱ པ་ཀྑཱི་ནཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ན’’ནྟི.
‘‘སཱ་ཁཱ་པ་ཏྟ་ཕ་ལཱུ་པེ་ཏོ [སཱ་ཁཱ་པ་ཏྟ་བ་ཧུ་པེ་ཏོ (ཀ་ཏྠ་ཙི), སཱ་ཁཱ་པ་ཏྟ་པ་ལཱ་སཱུ་པེ་ཏོ (?)], ཁ་ནྡྷི་མཱ་ཝ [ཁ་ནྡྷི་མཱ ཙ (སཱི.)] མ་ཧཱ་དུ་མོ;
མཱུ་ལ་ཝཱ ཕ་ལ་ས་མྤ་ནྣོ, པ་ཏི་ཊྛཱ ཧོ་ཏི པ་ཀྑི་ནཾ.
‘‘མ་ནོ་ར་མེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ, སེ་ཝ་ནྟི ནཾ ཝི་ཧ་ངྒ་མཱ;
ཚཱ་ཡཾ ཚཱ་ཡ་ཏྠི་ཀཱ [ཚཱ་ཡ་ཏྠི་ནོ (སཱི.)] ཡ་ནྟི, ཕ་ལ་ཏྠཱ ཕ་ལ་བྷོ་ཛི་ནོ.
‘‘ཏ་ཐེ་ཝ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཾ, ས་དྡྷཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལཾ;
ནི་ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཏྟིཾ ཨ་ཏྠ་དྡྷཾ, སོ་ར་ཏཾ ས་ཁི་ལཾ མུ་དུཾ.
‘‘ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ ཝཱི་ཏ་དོ་སཱ, ཝཱི་ཏ་མོ་ཧཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ;
པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཱ་ནི ལོ་ཀ་སྨིཾ, སེ་ཝ་ནྟི ཏཱ་དི་སཾ ན་རཾ.
‘‘ཏེ ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི, ས་བྦ་དུ་ཀྑཱ་པ་ནཱུ་ད་ནཾ;
ཡཾ སོ དྷ་མྨཾ ཨི་དྷ་ཉྙཱ་ཡ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི ཨ་ནཱ་ས་ཝོ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ;
༩. པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ
༣༩. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཋཱ་ནཱ་ནི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པུ་ཏྟཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི ཀུ་ལེ ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཾ. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? བྷ་ཏོ ཝཱ ནོ བྷ་རི་སྶ་ཏི; ཀི་ཙྩཾ ཝཱ ནོ ཀ་རི་སྶ་ཏི; ཀུ་ལ་ཝཾ་སོ ཙི་རཾ ཋ་སྶ་ཏི; དཱ་ཡ་ཛྫཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶ་ཏི; ཨ་ཐ ཝཱ པ་ན པེ་ཏཱ་ནཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ་ནཾ ད་ཀྑི་ཎཾ ཨ་ནུ་པྤ་ད་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཋཱ་ནཱ་ནི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པུ་ཏྟཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི ཀུ་ལེ ཛཱ་ཡ་མཱ་ན’’ནྟི.
[ཀ་ཐཱ. ༤༩༡] ‘‘པ་ཉྩ ཋཱ་ནཱ་ནི ས་མྤ་སྶཾ, པུ་ཏྟཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ;
བྷ་ཏོ ཝཱ ནོ བྷ་རི་སྶ་ཏི, ཀི་ཙྩཾ ཝཱ ནོ ཀ་རི་སྶ་ཏི.
‘‘ཀུ་ལ་ཝཾ་སོ ཙི་རཾ ཏི་ཊྛེ, དཱ་ཡ་ཛྫཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི;
ཨ་ཐ ཝཱ པ་ན པེ་ཏཱ་ནཾ, ད་ཀྑི་ཎཾ ཨ་ནུ་པྤ་ད་སྶ་ཏི.
‘‘ཋཱ་ནཱ་ནེ་ཏཱ་ནི ས་མྤ་སྶཾ, པུ་ཏྟཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ;
ཏ་སྨཱ ས་ནྟོ ས་པྤུ་རི་སཱ, ཀ་ཏ་ཉྙཱུ ཀ་ཏ་ཝེ་དི་ནོ.
‘‘བྷ་ར་ནྟི མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ, པུ་བྦེ ཀ་ཏ་མ་ནུ་སྶ་རཾ;
ཀ་རོ་ནྟི ནེ་སཾ ཀི་ཙྩཱ་ནི, ཡ་ཐཱ ཏཾ པུ་བྦ་ཀཱ་རི་ནཾ.
‘‘ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་རཱི བྷ་ཏ་པོ་སཱི, ཀུ་ལ་ཝཾ་སཾ ཨ་ཧཱ་པ་ཡཾ;
ས་དྡྷོ སཱི་ལེ་ན ས་མྤ་ནྣོ, པུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི པ་སཾ་སི་ཡོ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ;
༡༠. མ་ཧཱ་སཱ་ལ་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ
༤༠. ‘‘ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ པ་ཉྩ་ཧི ཝ་ཌྜྷཱི་ཧི ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ཀ་ཏ་མཱ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? སཱ་ཁཱ་པ་ཏྟ་པ་ལཱ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟི; ཏ་ཙེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟི; པ་པ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི; ཕེ་གྒུ་ནཱ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི; སཱ་རེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ ཨི་མཱ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཝ་ཌྜྷཱི་ཧི ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་ཛ་ནོ པ་ཉྩ་ཧི ཝ་ཌྜྷཱི་ཧི ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ས་དྡྷཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ཏི; སཱི་ལེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི; སུ་ཏེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི; ཙཱ་གེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི; པ་ཉྙཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ས་དྡྷཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་ཛ་ནོ ཨི་མཱ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཝ་ཌྜྷཱི་ཧི ཝ་ཌྜྷ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཧི པ་བྦ་ཏོ སེ་ལོ, ཨ་ར་ཉྙ་སྨིཾ བྲ་ཧཱ་ཝ་ནེ;
ཏཾ རུ་ཀྑཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ, ཝ་ཌྜྷ་ནྟེ ཏེ ཝ་ན་པྤ་ཏཱི.
‘‘ཏ་ཐེ་ཝ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཾ, ས་དྡྷཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཨི་མཾ [ཀུ་ལ་པ་ཏིཾ ཨི་དྷ (སཱི.), ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཨི་དྷ (སྱཱ.)];
ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, པུ་ཏྟ་དཱ་རཱ ཙ བ་ནྡྷ་ཝཱ;
ཨ་མ་ཙྩཱ ཉཱ་ཏི་ས་ངྒྷཱ ཙ, ཡེ ཙ་སྶ ཨ་ནུ་ཛཱི་ཝི་ནོ.
‘‘ཏྱ་སྶ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལཾ, ཙཱ་གཾ སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ཙ;
པ་སྶ་མཱ་ནཱ་ནུ་ཀུ་བྦ་ནྟི, ཡེ བྷ་ཝ་ནྟི ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎཱ.
‘‘ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ཙ་རི་ཏྭཱ་ན, མ་གྒཾ [ས་གྒཾ (སྱཱ. ཀ.)] སུ་ག་ཏི་གཱ་མི་ནཾ;
ན་ནྡི་ནོ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་སྨིཾ, མོ་ད་ནྟི ཀཱ་མ་ཀཱ་མི་ནོ’’ཏི. ད་ས་མཾ;
སུ་མ་ན་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.